Pad A Na-asa Ma Jiri Ya Mee Ihe Ọzọ vs Pad A Na-atụfu: Ihe Nwaanyị Naịjirịa Ọ Bụla Kwesịrị Ịmata Gbasara Mmetụta Ya na Gburugburu Ebe Obibi

Mgbe ị na-ahọrọ n’etiti pad nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na nke a na-atụfu, ị na-eme mkpebi nke na-emetụta obodo Naịjirịa ọtụtụ ọgbọ. Nkezi nwaanyị na-eji pad a na-atụfu n’etiti 11,000 na 16,000 n’ime ndụ ya, na-emepụta ugwu mkpofu nke obodo anyị na-agbasi mbọ ike ijikwa.

Isi Ihe Ndị Dị Mkpa:

• Otu nwaanyị na-eji pad a na-atụfu na-emepụta ihe dị ka kilogram 125-150 nke mkpofu nsọ nwaanyị n’ime ndụ ya nke na-adịghị emebi mgbe ọ bụla.
• Ịgbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nwere ike ichekwa nwaanyị Naịjirịa ₦150,000-₦200,000 n’ime afọ iri ebe ọ na-ewepụ 99% nke mkpofu nsọ nwaanyị.
• Pad a na-atụfu na-ewe afọ 500-800 iji mebie n’ebe a na-awụpụ mkpofu, na-ahapụ kemịkalụ na-egbu egbu n’ime ala na mmiri dị n’okpuru ala Naịjirịa.
• Lagos naanị ya na-emepụta ihe a na-eche dị ka tọn 12,000 nke mkpofu nsọ nwaanyị kwa afọ, nke ka ọtụtụ na-eru n’ọwa mmiri na ụzọ mmiri.
• Pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-adịgide afọ 2-3 ma ọ bụrụ na e lekọta ha nke ọma, na-anọchi anya ihe dị ka pad a na-atụfu 120-180 n’ogologo ndụ ha.
• Ọrụ ntọala ijikwa mkpofu Naịjirịa na-ahazi erughị 40% nke mkpofu obodo ukwu, nke pụtara na ọtụtụ pad a na-atụfu na-eru n’ebe a na-awụpụ mkpofu ọnụ ụzọ mepere emepe.
• Obodo ndị dị nso n’ebe mkpofu na Abuja na Kano na-akọ ihe egwu ahụike na-abawanye n’ihi ịtụfu ngwaahịa nsọ nwaanyị n’ụzọ na-ezighị ezi.

Ka anyị lee kpọmkwem ihe na-eme ngwa nsọ nwaanyị gị mgbe ị tụfuru ha, na ihe mere nke a ji dị mkpa maka obodo Naịjirịa ọ bụla.

Blessing, onye nkuzi n’ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Port Harcourt, na-azụta ngwugwu pad a na-atụfu mgbe a jiri ya kwa ọnwa n’echeghị echiche ugboro abụọ. N’ime afọ iri, o nyefere ihe karịrị ₦180,000 n’ihe o jiri otu ugboro wee tụfuo. Ma ọnụahịa n’ezie wee ruo ya n’obi mgbe mmiri ozuzo dị ukwuu mere ka mmiri juputa n’agbata obi ya n’oge mmiri ozuzo gara aga. Ọwa mmiri jupụtara na mkpofu, gụnyere narị pad nsọ nwaanyị ejirila nke gbochiri ụzọ mmiri. Ụmụaka na-egwu egwu nso mmiri rụrụ arụ ahụ. Ndị nne kpuchiri imi ha n’ihi isi.

N’ụbọchị ahụ, Blessing lere ngwa nsọ nwaanyị ya anya n’ụzọ dị iche. Ọ bụghị naanị na ọ na-azụta ihe dị mfe iji. Ọ na-enye aka n’ọgba aghara gburugburu ebe obibi na-eto eto nke na-emetụta obodo ya, mmiri ya, na ọdịnihu ụmụ akwụkwọ ya ga-eketa. Dị ka ọtụtụ nde ụmụ nwaanyị Naịjirịa, ọ chere ihu nhọrọ ọ maghị na ọ dị: ịga n’ihu na pad a na-atụfu ma ọ bụ ịgbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ. Ọdịiche dị n’etiti nhọrọ abụọ a gafere naanị mmasị onye ọ bụla. Ọ na-emetụta obodo Naịjirịa ọ bụla, site na Lagos ruo Kano, n’ụzọ anyị na-amalite ịghọta.

Naịjirịa na-eche ihe ịma aka gburugburu ebe obibi pụrụ iche nke na-eme ka mkpofu pad a na-atụfu bụrụ nsogbu nke ukwuu. Ọ dịghị ka mba ndị nwere usoro ijikwa mkpofu dị elu, ọtụtụ obodo ukwu Naịjirịa enweghị ọrụ ntọala nsị na ịdị ọcha kwesịrị ekwesị. Ịghọta ihe na-eme pad a na-atụfu mgbe a jiri ya na-egosi ihe mere ha ji akpata ihe egwu dị njọ maka gburugburu ebe obibi na ahụike.

Otu pad nsọ nwaanyị a na-atụfu nwere ruo 90% plastik. Ọkwa elu na-eji polypropylene ma ọ bụ polyethylene (plastik), isi ihe na-amị mmiri nwere super absorbent polymers (plastik ọzọ), azụ ya na-ejikwa fim polyethylene. Ihe e ji arapara ya na-atụkwasị kemịkalụ ndị ọzọ e mere emere. N’ezie, ị na-eyi obere ihe ndina dị gịrịgịrị nke plastik na kemịkalụ n’akụkụ kacha adị nro nke ahụ gị.

Ihe ndị a sitere na mmanụ ala, akụrụngwa na-adịghị emegharị onwe ya. Imepụta pad a na-atụfu nke otu afọ maka otu nwaanyị chọrọ ihe dị ka lita 150 nke mmanụ ala (crude oil). Mụbaa nke ahụ site na ụmụ nwaanyị nde 50 a na-eche na ha na-ahụ nsọ nwaanyị na Naịjirịa, mmetụta ya na gburugburu ebe obibi ga-eju gị anya.

Plastik dị n’ime ha pụtara na pad a na-atụfu anaghị emebi dị ka mkpofu sitere n’okike. Mgbe a liri ha n’ebe a na-awụpụ mkpofu ma ọ bụ tụfuo ha n’ebe ntọghe gburugburu obodo Naịjirịa, ha na-anọgide n’ime ya ruo ọtụtụ narị afọ. Ihu igwe na-ekpo ọkụ na mmiri mmiri anaghị eme ka ha mebie ngwa ngwa. Kama nke ahụ, ọ nwere ike ime ka ọnọdụ ka njọ site n’ịhapụ kemịkalụ na-egbu egbu ngwa ngwa ka plastik na-agbaji n’obere iberibe a na-akpọ microplastic.

N’obodo ukwu dị ka Lagos, Kano, na Abuja, ọrụ ịkpọpụ mkpofu na-erute naanị ihe dị ka 60% nke ndị bi n’ebe ahụ. Ọtụtụ obodo, karịsịa n’ebe a na-ewughị n’usoro gọọmentị, enweghị ịkpọpụ mkpofu mgbe niile. Ụmụ nwaanyị na-atụfu pad ejirila n’ụzọ ọ bụla ha nwere ike: ikechi ha n’akwụkwọ ma tụfuo n’ọwa mmiri, ịliri ha n’ogige, ịgbọ ha n’ọkụ n’ihu ọha, ma ọ bụ ịgbakwunye ha n’ime mkpofu ụlọ nkịtị.

N’oge mmiri ozuzo, nsogbu ndị a na-abawanye. Ọwa mmiri na-ekpochi n’ihi mkpofu nsọ nwaanyị, na-akpata idee mmiri nke na-ekesa mmiri rụrụ arụ n’agbata obi. N’obodo ochie Kano, ndị ọrụ ahụike na-akọ na ọwa mmiri ndị e kpochiri nwere ngwaahịa nsọ nwaanyị na-enye aka n’idee mmiri n’oge ụfọdụ nke na-emebi ụlọ ma na-agbasa ọrịa ndị mmiri na-ebute. Ụmụaka na-egwu egwu n’okporo ụzọ mgbe mmiri ozuzo gasịrị nọ n’ihe ize ndụ nke imetụ nsị mmadụ na kemịkalụ dị n’ime pad na-emebi.

Ọbụlagodi mgbe mkpofu rutere ebe a na-awụpụ mkpofu gọọmentị, nsonaazụ adịghị mma. Ebe mkpofu kachasị ukwuu na Naịjirịa, dị ka Olusosun na Lagos (nke emechiri ugbu a) na Mpape na Abuja, na-anata mkpofu agwakọtara n’enweghị ịkewa. Pad a na-atụfu nọ n’akụkụ nri fọdụrụ, plastik, na ihe ndị dị ize ndụ. Ndị na-achọ ihe a pụrụ iji mee ihe ọzọ n’ime mkpofu na-emetụ ngwaahịa nsọ nwaanyị ejirila aka, na-etinye onwe ha n’ihe egwu nke nje ndị ọbara na-ebu. Pad ndị ahụ anaghị emebi mgbe ọ bụla. Ha na-agbakọta naanị, afọ ka afọ, na-ahapụ gas methane ma na-eme ka kemịkalụ banye n’ala na mmiri dị n’okpuru ala.

Pad a na-atụfu nwere kemịkalụ ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-amaghị: dioxin sitere n’usoro ime ka ọ ghọọ ọcha, phthalate maka ịdị nro, na isi ụtọ e mere emere. Mgbe pad ndị a nọ n’ebe a na-awụpụ mkpofu, mmiri ozuzo na-asachapụ kemịkalụ ndị a banye n’ala. Mmiri dị n’okpuru ala Naịjirịa dị nso n’elu ala n’ọtụtụ ebe, nke pụtara na ihe rụrụ arụ na-agbasa ngwa ngwa.

Obodo ndị dị nso n’ebe ndị bụ isi a na-awụpụ mkpofu na Port Harcourt na Kaduna kọọrọ mgbanwe n’ogo mmiri olulu ha. Ọ bụ ezie na ọtụtụ isi mkpofu na-enye aka, ngwaahịa nsọ nwaanyị na-agbakwunye n’ibu kemịkalụ. Mpekere plastik na-agbaji n’ime microplastic na-abanye n’ala, na-emetụta obodo ndị na-arụ ugbo nke na-adabere n’ala dị nso n’obodo ukwu maka nri.

Ịgbọ mkpofu, nke a na-ahụkarị n’ebe ọrụ ịkpọpụ mkpofu na-adịghị, na-akpata nsogbu ọzọ. Mgbe ụmụ nwaanyị na-agbọ pad ka ha tụfuo ha n’ụzọ nzuzo, plastik na-ahapụ anwụrụ na-egbu egbu gụnyere dioxin, ụfọdụ n’ime kemịkalụ kacha dị ize ndụ nke mmadụ maara. Anwụrụ ndị a na-emetụta nwaanyị na-agbọ mkpofu ahụ, ezinụlọ ya, na ndị agbata obi. N’ebe mmadụ juru, dị ka Lagos Island ma ọ bụ Sabon Gari na Kano, ịgbọ nke otu ezinụlọ na-aghọ mmetọ ikuku nke onye ọ bụla.

Pad nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-enye ụzọ dị iche. Kama iji ma tụfuo narị ngwaahịa plastik, ụmụ nwaanyị na-etinye ego n’ọnụ ọgụgụ pad akwa dị ntakịrị nke na-ejere ha ozi ọtụtụ afọ. Mgbakọ gburugburu ebe obibi na-agbanwe kpamkpam mgbe ngwaahịa na-adịgide ọtụtụ okirikiri.

Pad ndị a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nke dị mma dị ka ndị Sana Pads na-eme na-eji ihe sitere n’okike na ihe ọkara e mere emere na-ekwekọ n’ahụ gị na gburugburu ebe obibi. Otú e si ewu ha na-agụnye akwa owu ma ọ bụ bamboo maka ọkwa elu (dị nro n’akpụkpọ ahụ), ọkwa na-amị mmiri nke microfibre ma ọ bụ owu fleece, na azụ na-egbochi mmiri nke e ji PUL mee (polyurethane laminate, ihe na-adịgide ka mma maka gburugburu ebe obibi karịa plastik dị na pad a na-atụfu).

Ọ bụ ezie na ọkwa na-egbochi mmiri nwere ihe e mere emere, otu pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-anọchi anya narị pad a na-atụfu. Mmetụta ya na gburugburu ebe obibi na-ada ihe dị ka 95-99% n’ogologo ndụ pad ahụ. Akụkụ owu na bamboo na-emebi n’onwe ha n’ime ala. Mgbe pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ kwụsịrị ịrụ ọrụ n’ikpeazụ mgbe afọ ole na ole gasịrị, eriri sitere n’okike nwere ike imebi, naanị obere ọkwa na-egbochi mmiri na-agbakwunye na mkpofu na-adịgide ogologo oge.

Imepụta pad ndị a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ achọkwaghị ọtụtụ akụrụngwa. Otu ọgbakọ pad isii a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke na-adịgide afọ atọ na-eji ihe mbụ na ume dị ntakịrị karịa pad a na-atụfu 900-1,080 nke nwaanyị ga-eji n’otu oge ahụ. Maka Naịjirịa, ebe ọnụ ahịa ume ka dị elu ma ọkụ eletrik na-adịghị kwụsiri ike na-emetụta imepụta ihe, ịdị irè a dị mkpa n’ihe gbasara ego na gburugburu ebe obibi.

Tụlee Amina nọ na Kano nke gbanwere gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ mgbe ọ dị afọ 20. Ọ na-azụta ngwugwu 4 nke No Wahala Pads maka ụbọchị ọbara dị nta, ngwugwu 3 nke Premium Pads maka ọbara nkịtị na ngwugwu 3 nke Maxi Pads maka ụbọchị ọbara dị ukwuu n’₦13,000. Pad ndị a na-adịgide ya afọ atọ ma ọ bụrụ na e lekọta ha nke ọma. N’ime afọ 35 ruo mgbe nsọ nwaanyị ga-akwụsị, ọ na-edochi ọgbakọ ya ihe dị ka ugboro iri na abụọ, na-etinye ihe dị ka ₦156,000 n’ngụkọta.

Nwanne ya nwaanyị bụ Hauwa na-aga n’ihu na-eji pad a na-atụfu. Ọ na-etinye ₦1,200 kwa ọnwa na pad (atụmatụ nke ọnụ ọgụgụ dị ala). N’otu afọ 35 ahụ, Hauwa na-etinye ₦504,000 – karịa ugboro atọ ka Amina. Nke dị mkpa karịa, Hauwa na-atụfu ihe dị ka pad 12,600 a na-atụfu nke dị arọ ihe dị ka kilogram 126, nke niile nọ n’ebe a na-awụpụ mkpofu ma ọ bụ na-emerụ obodo ya. Amina na-emepụta mkpofu erughị otu kilogram mgbe pad ya a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke gwụrụ n’ikpeazụ chọrọ ịtụfu.

Ntụnyere iji mmiri na-eju ọtụtụ ụmụ nwaanyị anya. Ee, pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ chọrọ ịsa, ma ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eji aka asa ọtụtụ uwe ugbu a, ya mere mmiri ọzọ a ga-eji dị nta nnọọ. Ịsa pad isii kwa ụbọchị ole na ole na-eji ihe dị ka lita mmiri 10-15. Imepụta pad a na-atụfu nke otu ọnwa chọrọ lita mmiri karịrị 500 n’ụlọ ọrụ. Nhọrọ pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-emeri n’ụzọ doro anya, ọbụlagodi ịgụnye ịsa n’ogologo ndụ pad ahụ.

Maka obodo ndị enweghị ịkpọpụ mkpofu a pụrụ ịtụkwasị obi, pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-edozi nsogbu ahụike gburugburu ebe obibi ozugbo. Ụmụ nwaanyị n’ebe a na-ewughị n’usoro gọọmentị gburugburu Abuja, Port Harcourt, na obodo ukwu ndị ọzọ na-eto eto na-agbasi mbọ ike n’ịtụfu mkpofu. Pad a na-atụfu ọ bụla na-aghọ nsogbu: ebe a ga-atụfu ya, otú a ga-esi zoo ya, ihe na-eme mgbe mmiri ozuzo na-asachapụ mkpofu banye n’ebe obibi.

Ịgbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-ewepụ nsogbu mkpofu kwa ọnwa a. Kama itinye n’ọwa mmiri ndị e kpochiri na ebe rụrụ arụ, ụmụ nwaanyị na-asa ma jiri pad ha ọzọ. Mmiri a na-eji asa, ọ bụ ezie na ọ nwere ọbara nsọ nwaanyị, adịghị ebute nsogbu dị ka ngwaahịa a na-atụfu juputara na plastik. Mmiri ịsa nwere ike ịgbapụ n’usoro mmiri ịsa ahụ na uwe nke ọtụtụ ezinụlọ Naịjirịa na-ejikwa ugbu a.

Ahụike obodo na-adịkwuo mma mgbe mkpofu nsọ nwaanyị na-ebelata. Ọwa mmiri ndị e kpochiri dị ntakịrị pụtara mmiri na-agafe nke ọma n’oge mmiri ozuzo. Mkpofu dị ntakịrị n’ebe mepere emepe pụtara ebe ọmụmụ dị ntakịrị maka ụmụ ahụhụ na-ebu ọrịa. Ịgbọ ngwaahịa nsọ nwaanyị na-ebelata pụtara ikuku dị ọcha maka ụmụaka na ezinụlọ. Mgbanwe ndị a na-eme ezinụlọ site n’ezinụlọ, ma ha na-agbakọta ịghọ agbata obi gbanwere.

Uru gburugburu ebe obibi na-ejikọta ozugbo n’ọnọdụ ego nke ụmụ nwaanyị Naịjirịa. Ịghọta ego a na-echekwa site n’ịgbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-eme ka nhọrọ gburugburu ebe obibi dị mfe maka ezinụlọ na-ejikwa obere ego.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-etinye n’etiti ₦800-₦1,500 kwa ọnwa na pad nsọ nwaanyị a na-atụfu, dabere n’ọbara na-agba na ụdị mmasị. Ego a dị ka obere na-agbakọta ruo ₦9,600-₦18,000 kwa afọ. N’ime afọ iri, nke ahụ bụ ₦96,000-₦180,000 etinyere n’ihe e jiri otu ugboro wee tụfuo. Maka ọtụtụ ezinụlọ, nke a hà nhata ọnwa ole na ole nke ụgwọ ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ọnụ ahịa ahụike dị ukwuu.

Otu ọgbakọ zuru ezu nke pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-efu ₦12,000-₦20,000 na mbụ, dabere n’ọnụ ọgụgụ na ụdị pad a họọrọ. Ego a na-ekpuchi mkpa nsọ nwaanyị niile afọ 2-3. Ọbụlagodi ma ị zụta ọgbakọ premium ma dochie ha kwa afọ atọ, ọnụ ahịa afọ iri na-anọgide n’ihe dị ka ₦60,000-₦80,000 – na-echekwa ihe dị ka 40-60% ma e jiri ya tụnyere pad a na-atụfu.

Ego a na-echekwa na-abawanye maka ụmụ nwaanyị ọbara na-agba ha nke ukwuu ndị chọrọ ọtụtụ pad kwa ọnwa. Ndị na-etinye ₦2,000-₦3,000 na pad a na-atụfu n’okirikiri ọ bụla na-echekwa ọbụna karịa. A pụrụ iji ego a echekwara kwụọ ụgwọ agụmakwụkwọ ụmụ, malite obere azụmahịa, ma ọ bụ wuo ego mberede ezinụlọ. Nke a abụghị naanị ọrụ gburugburu ebe obibi. Ọ bụ amamihe ego nke ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-achọpụta ozugbo ha gbakọọ ọnụọgụgụ.

Karịa ọnụ ahịa ịzụta, pad a na-atụfu nwere ọnụ ahịa zoro ezo nke na-emetụta obodo Naịjirịa ma n’ikpeazụ na-emetụta mmefu onye ọ bụla. Ọnụ ahịa ijikwa mkpofu obodo na-ebili ka mkpofu nsọ nwaanyị na-enye aka n’nsogbu mkpofu na-eto eto. Obodo ukwu na-etinye ọtụtụ nde naira kwa afọ n’ịkpọpụ mkpofu, ibugharị, na ịtụfu ya. Ọnụ ahịa ndị a pụtara n’ụtụ isi, ụgwọ ọrụ, na obere mmefu gọọmentị maka mkpa ndị ọzọ dị ka agụmakwụkwọ na nlekọta ahụike.

Nhicha gburugburu ebe obibi mgbe idee mmiri gasịrị na-agụnyekarị iwepụ mkpofu nsọ nwaanyị n’ọwa mmiri na ụzọ mmiri. N’oge idee mmiri nke 2023 nke metụtara ọtụtụ steeti Naịjirịa, ndị ọrụ enyemaka na Kogi na Anambra kọrọ na usoro ọwa mmiri ndị e kpochiri mere ka mmetụta idee mmiri ka njọ. Iwepụ nkwụsị ndị a chọrọ ọrụ aka na akụrụngwa nke pụrụ idozi mkpa obodo ndị ọzọ.

Ọnụ ahịa ahụike sitere na mmiri rụrụ arụ na ịdị ọcha na-adịghị mma na-emetụta mmefu gọọmentị na ego ezinụlọ. Mgbe ụmụaka na-arịa ọrịa mmiri na-ebute nke jikọtara n’ijikwa mkpofu na-adịghị mma, ezinụlọ na-akwụ ụgwọ ọgwụgwọ. Ụbọchị ụlọ akwụkwọ furu efu na-emetụta agụmakwụkwọ. Ụbọchị ọrụ furu efu na-emetụta ego ezinụlọ. Ọnụ ahịa na-abụghị ozugbo a nke mkpofu pad a na-atụfu na-agbasa n’obodo n’ụzọ na-apụtaghị n’ọnụahịa mbụ nke ngwaahịa.

Ọnụ ọgụgụ ndị ntorobịa Naịjirịa pụtara na mkpebi ụmụ nwaanyị na-eme taa gbasara ngwaahịa nsọ nwaanyị na-emetụta ọdịnihu gburugburu ebe obibi mba ahụ nke ukwuu. Site n’ihe dị ka ụmụ nwaanyị na ụmụ agbọghọ nde 50 na-ahụ nsọ nwaanyị, ọ bụrụ na ọbụna 20% gbanwere gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ, Naịjirịa ga-ewepụ ihe dị ka tọn 12,000 nke mkpofu nsọ nwaanyị kwa afọ. Nke ahụ hà nhata arọ nke ihe dị ka enyí 2,400 n’ime mkpofu plastik nke agaghị abanye gburugburu ebe obibi anyị mgbe ọ bụla.

Mmanụ ala a na-echekwa site n’ibelata imepụta pad a na-atụfu nwere ike ịrụ ọrụ maka mkpa ndị ọzọ. Mmekọrịta mgbagwoju anya Naịjirịa na mmanụ ala na-eme nke a dị mkpa karịsịa. Ọ bụ ezie na anyị na-ere mmanụ ala (crude oil), anyị na-ebubata ọtụtụ ngwaahịa mmanụ ala emechara. Plastik dị na pad nsọ nwaanyị bụ ngwaahịa mmanụ ala e mebere nke chọrọ ume na akụrụngwa iji mepụta. Iji pad a na-atụfu dị ntakịrị pụtara mkpa dị ntakịrị maka ngwaahịa ndị a a na-ebubata, na-edebe akụrụngwa n’ime Naịjirịa maka mkpa mmepe ndị ọzọ.

Nchekwa mmiri na-adịkwuo mkpa ka mgbanwe ihu igwe na-emetụta otú mmiri ozuzo si ezo na ọtụtụ obodo ukwu Naịjirịa na-eche ụkọ mmiri ihu. Mmiri a na-echekwa n’imepụta ihe site n’ịhọrọ pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nwere ike ịdị ka ọ dị anya n’ndụ kwa ụbọchị, ma iji mmiri n’ụlọ ọrụ na-emetụta ọnụ ọgụgụ mmiri dị. Ka obodo ukwu dị ka Abuja, Kaduna, na Jos na-eche ihe ịma aka mmiri na-eto eto ihu, mbọ nchekwa ọ bụla na-enye aka n’ike obodo.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa chọrọ ime nhọrọ ndị na-echebe gburugburu ebe obibi ma nwee ajụjụ ndị bara uru banyere ma pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-enye ezigbo ngwọta n’ezie. Ka anyị zaa nchegbu ndị a na-ahụkarị ozugbo.

Nchegbu a dị ezi uche n’ihi na ụkọ mmiri na-emetụta ọtụtụ obodo Naịjirịa. Ma, mgbakọ mmiri na-akwado pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nke ukwuu. Ịsa ọgbakọ pad isii nke a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ chọrọ ihe dị ka lita mmiri 10-15 kwa ụbọchị ole na ole. N’ime otu ọnwa, nke ahụ bụ ihe dị ka lita 30-50 maka ịsa ngwa nsọ nwaanyị.

Imepụta pad a na-atụfu ị ga-eji n’otu ọnwa ahụ chọrọ lita mmiri karịrị 500 n’ụlọ ọrụ, tinyere mmiri a na-eji akụ na ịhazi ihe e si n’osisi mee (wood pulp) nke bụ isi ihe na-amị mmiri. Ibugharị na ịkwakọba na-agbakwunye ọnụ ahịa mmiri ndị ọzọ. Pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-eji ihe dị ka 90% mmiri erughị n’ogologo ndụ ha, ọbụlagodi ịgụnye ịsa niile.

Ajụjụ mmetọ kwesịkwara nlebara anya. Ee, mmiri ị na-eji asa pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nwere ọbara nsọ nwaanyị ma na-agbapụ n’usoro mmiri ịsa ma ọ bụ olulu mmiri na-asọpụ. Ma nke a bụ mkpofu sitere n’okike nke na-emebi n’onwe ya, dị ka mmiri ọzọ ahụ mmadụ nke mmadụ jikwaala ọtụtụ puku afọ. Ọ naghị enwe plastik, dioxin, na kemịkalụ e mere emere na-asọpụta site na pad a na-atụfu n’ebe a na-awụpụ mkpofu.

Ị nwere ike ibelata mmetụta gburugburu ebe obibi ọzọ site n’iji ncha na-emebi n’onwe ya asa, ma hapụ mmiri nsachapụ mbụ (nke nwere ọtụtụ ọbara) ka ọ gbara osisi mmiri. Ọbara nsọ nwaanyị nwere nitrogen na mineral bara uru n’ubi. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-akọ obere ubi na-eji mmiri ịsa otú a ugbu a. Omume a dị mma maka gburugburu ebe obibi ma sitekwa n’ọdịnala.

Imepụta ngwaahịa ọ bụla na-eme carbon footprint (ikuku carbon a na-ahapụ) site n’iji ume, ibugharị, na ịhazi ihe. Pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ chọrọ ume ka e mepụta. Ma, n’ihi na otu pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-anọchi anya narị pad a na-atụfu, carbon footprint maka otu ojiji na-ada nke ukwuu.

Nnyocha sitere n’ebe ihu igwe yiri nke a na-egosi na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-emepụta ihe dị ka 90-95% carbon dị ntakịrị n’ogologo ndụ ha ma e jiri ya tụnyere pad a na-atụfu, ọbụlagodi ịgụnye ume niile maka ịsa na ịkpọnwụ. Maka ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eji aka asa uwe ma kpọọ ha nkụ n’anyanwụ (ume anyanwụ n’efu), carbon footprint nke ịsa na-eru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ efu. Ọbụlagodi ma ị na-eji igwe ịsa uwe n’oge NEPA kwere, ume a na-eji ka dị nta karịa imepụta narị pad a na-atụfu.

Imepụta n’ime obodo dịkwa mkpa nke ukwuu maka carbon footprint. Sana Pads na-emepụta ihe na Naịjirịa, na-ewepụ ikuku ibugharị nke ngwaahịa a na-ebubata. Mgbe ị zụtara pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ e mere n’ime obodo, ị na-ahọrọ ngwaahịa na-ejegharịghị ọtụtụ puku kilomita site n’ụlọ ọrụ Eshia ma ọ bụ Yurọp. Ego gị na-akwado ọrụ Naịjirịa ebe nhọrọ gị na-akwado gburugburu ebe obibi ka mma.

Ogologo ndụ nke pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-eme ka ha jiri carbon nke ọma. Pad na-adịgide afọ atọ na-enye nchebe ọnwa 36 site n’otu imepụta. Pad a na-atụfu chọrọ ume ọhụrụ maka imepụta kwa ọnwa. Mgbakọ carbon na-akwado nhọrọ a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ n’ụzọ doro anya, karịsịa n’ọnọdụ Naịjirịa ebe ịkpọ nkụ n’anyanwụ bụ omume nkịtị.

Ajụjụ a na-egosi eziokwu dị omimi: otu onye ịgbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ agaghị edozi nsogbu gburugburu ebe obibi Naịjirịa. Ma mgbanwe gburugburu ebe obibi na-eme site n’ọtụtụ nde nhọrọ nke onye ọ bụla nke na-agbakọta ịghọ usoro gbanwere. Mgbe ị họrọ pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ, ị na-amalite ntiwapụ nke na-agbasa karịa ibelata mkpofu nke onwe gị.

Ụmụnne gị ndị nwanyị, ụmụ gị ndị nwanyị, ndị enyi gị, na ndị agbata obi gị na-ahụ nhọrọ gị. Mgbe ha jụrụ gbasara ahụmahụ gị ma mụta gbasara ego a na-echekwa na uru, ụfọdụ ga-agbanwekwa. Ọ bụrụ na ị emetụta naanị ụmụ nwaanyị ise ọzọ ka ha nwaa pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ, ha ọ bụla emetụta ise ọzọ, mmetụta ahụ na-abawanye ngwa ngwa. Mgbanwe sitere n’ala n’obodo Naịjirịa na-esokarị ụkpụrụ nke nkwanye onye ọ bụla na ihe ịga nke ọma e gosipụtara.

Òtù na-ahụ mgbe ụmụ nwaanyị na-achọ nhọrọ ka mma. Ụlọ akwụkwọ, NGO, na ụlọ ọgwụ na-ekesa ngwaahịa nsọ nwaanyị na-enye nhọrọ a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ ugboro ugboro n’ihi na ụmụ nwaanyị na-arịọ ha. Nhọrọ gị na-enye aka n’ihe ịrịba ama ahịa na-akwado imepụta ihe n’ime obodo ka ukwuu, nchepụta ọhụrụ ka ukwuu, na ngwaahịa ka mma e mere maka mkpa na ihu igwe Naịjirịa.

Ikekwe ihe kachasị mkpa, nhọrọ gị na-akụziri ọgbọ na-esote atụmanya dị iche. Mgbe ụmụ gị ndị nwanyị tolitere ka ha na-ahụ pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ dị ka ihe nkịtị, ha agaghị eche ozugbo na pad a na-atụfu bụ naanị nhọrọ. Ha ga-agbakọ ọnụ ahịa, tụlee mmetụta gburugburu ebe obibi, ma mee nhọrọ nwere ozi. Mgbanwe ọdịnala gbasara ngwaahịa nsọ nwaanyị na-eme site n’ọgbọ, mkpebi gị taa na-akpụzi ihe ga-adị ka ihe nkịtị echi.

Sana Pads malitere n’ọrụ doro anya: ịkwụsị ịda ogbenye n’ihi nsọ nwaanyị (period poverty) site n’ngwaahịa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala, na-adịgide adịgide nke e mere na Naịjirịa maka ụmụ nwaanyị Naịjirịa. Uru gburugburu ebe obibi nke pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ dabara nke ọma na ọrụ a n’ihi na ịda ogbenye na mmebi gburugburu ebe obibi na-emetụtakarị otu obodo ndị ahụ nke kachasị.

Anyị akwadoro ụmụ nwaanyị karịrị 10,000 kpọmkwem ma kesaa pad karịrị 30,000 n’ofe Naịjirịa. Ọnụ ọgụgụ ndị a na-anọchi anya ụmụ nwaanyị n’ezie na Lagos, Abuja, Kano, Port Harcourt, na obodo ndị nta na-enyeghịzi aka n’mmetọ mkpofu nsọ nwaanyị. Nke ka mkpa, ha na-anọchi anya ụmụ nwaanyị na-echekwa ego, na-aga ụlọ akwụkwọ na ọrụ n’ntụkwasị obi karịa, ma na-akụziri ụmụ ha ndị nwanyị na nsọ nwaanyị ekwesịghị ịkpata ịda ogbenye ma ọ bụ mmetọ.

Imepụta n’ime obodo na-enye anyị uru ngwaahịa a na-ebubata enweghị ike ịhụ. Anyị ghọtara ihe ịma aka ihu igwe Naịjirịa – mmiri mmiri na-emetụta oge ịkpọnwụ, ọkụ na-achọ ihe ikuku na-agafe, oge mmiri ozuzo mgbe azụ na-egbochi mmiri na-aghọ ihe dị mkpa. Anyị na-ewu pad na-arụ ọrụ n’ụlọ ịsa ahụ Naịjirịa n’enweghị mmiri na-agba ọsọ, na-asa ọcha n’ite mmiri (bucket), ma na-akpọnwụ n’ogige ụlọ nkịtị. Echiche ndị a bara uru na-eme ka nchekwa gburugburu ebe obibi bụrụ ihe a pụrụ ịme maka ụmụ nwaanyị Naịjirịa n’ezie, ọ bụghị naanị ndị nwere ngwa dị ka nke Ọdịda Anyanwụ.

Nkwa anyị gafere ire ahịa nke onye ọ bụla ruo mgbanwe n’usoro. Anyị na-arụkọ ọrụ na ụlọ akwụkwọ iji mejuputa mmemme pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ nke na-edebe ụmụ agbọghọ n’klaasị ebe ọ na-ebelata ibu ijikwa mkpofu. Anyị na-arụkọ ọrụ na NGO na-edozi ịda ogbenye n’ihi nsọ nwaanyị n’ụzọ na-edozikwa ahụike gburugburu ebe obibi. Anyị na-enye òtù ọ bụla n’ogo ọ bụla n’ihi na anyị maara na mgbanwe n’ọkwa obodo chọrọ nhọrọ a pụrụ inweta maka ụlọ ọrụ.

Mmetụta gburugburu ebe obibi na-akpali ọrụ anyị dị ka uru ego na ọha mmadụ. Pad ọ bụla anyị na-emepụta bụ otu isi mkpofu plastik na-aga n’ihu dị ntakịrị n’obodo Naịjirịa. Nwaanyị ọ bụla na-agbanwe na-enye aka n’usoro ọwa mmiri ka ọcha, agbata obi ka mma n’ahụike, na ọdịnihu na-adịgide adịgide ka ukwuu. Nke a abụghị naanị ire ngwaahịa. Ọ bụ isonye n’mgbanwe obodo Naịjirịa chọrọ ma kwesịrị.

Ịghọta ntụnyere gburugburu ebe obibi n’etiti pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na nke a na-atụfu na-eduga n’ime ihe n’ụzọ nkịtị. Ma ị bụ nwaanyị onye ọ bụla ma ọ bụ òtù na-ejere ọtụtụ ozi, nzọụkwụ ndị bara uru na-eme ka mgbanwe ahụ dị mfe ma gaa nke ọma.

Malite na starter kit kama ịgbalị ịdochi ngwa nsọ nwaanyị gị niile ozugbo. Sana Pads Starter Kit nwere Premium Pads atọ na obere akpa nchekwa – zuru ezu iji nwalee pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ n’otu okirikiri ebe ị na-edebe pad a na-atụfu dị ka nkwado. Ụzọ a na-enye gị ohere ịmụta usoro ịsa ma wuo ntụkwasị obi n’enweghị nrụgide.

Họrọ pad dabara n’ọbara na-agba gị. No Wahala Pads nwere otu ọkwa nke anaghị agbapụ na otu ọkwa na-amị mmiri na-arụ ọrụ nke ọma maka ụbọchị ọbara dị nta n’ọnụ na n’ọgwụgwụ nsọ nwaanyị gị. Premium Pads nwere ọkwa atọ na-amị mmiri na-ejikwa ọbara nkịtị n’ụbọchị etiti okirikiri gị. Maxi Pads nwere ọkwa ise na-amị mmiri na-enye nchekwa maka ọbara dị ukwuu ma ọ bụ iji n’abalị. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-ahụ na ngwakọta pad isii (No Wahala abụọ, Premium atọ, Maxi otu) na-ekpuchi mkpa ha niile n’ụzọ dị mma.

Nye onwe gị ọmịiko n’oge ịmụta. Ịsa pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ chọrọ omume iji chọta usoro na-arụ ọrụ na oge ezinụlọ gị na ngwa ị nwere. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị na-achọpụta na ịsa pad ozugbo ejiri ha, wee saa ha na uwe ndị ọzọ kwa ụbọchị ole na ole na-arụ ọrụ nke ọma. Uru gburugburu ebe obibi achọghị ime ya zuru oke site n’ụbọchị mbụ. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ ọ bụla ị na-eji kama nke a na-atụfu na-anọchi anya ọganihu gburugburu ebe obibi.

Ụlọ akwụkwọ, NGO, ụlọ ọgwụ, na òtù okpukpe na-arụ ọrụ dị mkpa n’ime ka pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ dị ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eche ịda ogbenye n’ihi nsọ nwaanyị ihu. Mgbe ị na-emejuputa mmemme ahụike nsọ nwaanyị, ịhọrọ pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-amụbawanye mmetụta gị site n’idozi mkpa ozugbo na ahụike gburugburu ebe obibi n’ogologo oge.

Malite site n’agụmakwụkwọ nke gụnyere akụkụ gburugburu ebe obibi. Mgbe ị na-akụziri ụmụ agbọghọ gbasara nsọ nwaanyị, tinye ozi gbasara mkpofu na mmetọ. Ụmụ agbọghọ na-aghọta mgbakọ gburugburu ebe obibi ngwa ngwa ma na-aghọkarị ndị na-akwado nhọrọ a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ n’ịnụ ọkụ n’obi. Ihe ọmụma a na-enyere ha ike ime nhọrọ nwere ozi ma kọwaara ndị ezinụlọ na-achịkwa mkpebi ịzụta uru ndị ahụ.

Ụlọ akwụkwọ, NGO na òtù ndị ọzọ nwere ike inye iwu ọnụ ọgụgụ ọ bụla n’otu ọnụahịa kwụsiri ike maka ngwugwu ọ bụla. Kama ọnụ ahịa na-aga n’ihu maka inye pad a na-atụfu kwa ọnwa, òtù na-etinye ego mbụ nke na-ejere ndị a na-enyere ozi ọtụtụ afọ. Nke a na-agbanwe mgbakọ mmefu nke ukwuu, na-ekwe ka mmemme ruo ụmụ nwaanyị ka ukwuu site n’otu akụrụngwa ma na-ebelata mmetụta gburugburu ebe obibi n’otu oge.

Nkwado mmejuputa dị mkpa dị ka ikesa ngwaahịa. Nye ntụziaka ịsa doro anya, zaa nchegbu ọdịnala gbasara iji pad ọzọ, ma mepụta ohere ka ụmụ nwaanyị jụọ ajụjụ n’ụzọ nzuzo. Soro òtù dị ka Sana Pads rụkọọ ọrụ ndị na-enye ọzụzụ maka ndị na-ahazi mmemme na nkwado nsochi. Mmemme na-aga nke ọma na-ejikọta ngwaahịa dị mma, agụmakwụkwọ zuru ezu, na ntinye aka obodo na-aga n’ihu.

Ntụnyere gburugburu ebe obibi n’etiti pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na nke a na-atụfu na-egosi ndị mmeri doro anya maka obodo Naịjirịa. Pad a na-atụfu na-emepụta ihe dị ka kilogram 125-150 nke mkpofu plastik maka nwaanyị ọ bụla n’ogologo ndụ, na-enye aka n’ọwa mmiri ndị e kpochiri, mmiri rụrụ arụ, na mmetọ na-emetụta obodo ọ bụla. Pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-ewepụ 95-99% nke mkpofu a ebe ọ na-echekwa ụmụ nwaanyị ₦150,000-₦200,000 n’ime afọ iri.

Nhọrọ n’etiti nhọrọ ndị a na-emetụta karịa ịdị mfe nke onye ọ bụla. Ọ na-akpụzi ọdịnihu gburugburu ebe obibi nke obodo Naịjirịa na-agbasi mbọ ike na ijikwa mkpofu, mmetọ mmiri, na mmetụta ahụike nke ibi nso n’ebe rụrụ arụ. Nwaanyị ọ bụla na-agbanwe gaa na pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ na-enye aka n’agbata obi ka ọcha, usoro ọwa mmiri ka mma n’ahụike, na mkpa dị ntakịrị maka ngwaahịa mmanụ ala nke pad a na-atụfu chọrọ.

Ngwọta sitere n’ime obodo dị mkpa nke ukwuu n’ọnọdụ Naịjirịa. Pad a na-asa ma jiri ha mee ihe ọzọ e mere ebe a, nke e chepụtara maka ihu igwe anyị na ọnọdụ ọrụ ntọala anyị, na-arụ ọrụ na otú ụmụ nwaanyị Naịjirịa si ebi n’ezie kama imegide ya. Ha na-enye nsọpụrụ, ịdịgide adịgide, na nnwere onwe site n’okirikiri ọnwa nke imefu ego na imepụta mkpofu nke pad a na-atụfu chọrọ.

Nsọ nwaanyị gị ekwesịghị imetọ obodo gị. Nhọrọ gburugburu ebe obibi bụkwa nhọrọ amamihe n’ihe gbasara ego, nhọrọ na-echebe ahụike, na itinye ego n’ọdịnihu Naịjirịa. Ma ị na-azụta Starter Kit mbụ gị ma ọ bụ na-emejuputa mmemme na-eje ozi narị ụmụ agbọghọ, ịhọrọ nke a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ kama nke a na-atụfu na-emepụta ntiwapụ mgbanwe dị mma nke na-agbasa karịa mmetụta nke onwe gị. Mụta ihe ndị ọzọ gbasara ngwọta ahụike nsọ nwaanyị na-adịgide adịgide ma chọpụta ngwaahịa anyị niile e mere maka ụmụ nwaanyị Naịjirịa n’ibe ngwaahịa nsọ nwaanyị anyị.