Lọ sí ohun tí ó wà nínú ojú-ìwé

Ètò Ìjọba Fún Pádì Nǹkan Oṣù ní Nàìjíríà: Èwo Ló Ń Ṣiṣẹ́?

Ẹ kàn sí wa

Àwọn tí ó ti sọ̀rọ̀ nípa wa

  • The Guardian Nigeria
  • Daily Trust
  • BusinessDay
  • Independent
  • Voice of Nigeria
  • Blueprint
  • Discoverer Nigeria
Láti ọwọ́ Mary Sabo Olowoloba àti Margaret OchegbuduA ṣàtúnṣe rẹ̀ Ìṣẹ́jú 18 láti kà

Ọ̀pọ̀ ìpínlẹ̀ ní Nàìjíríà ní ètò pádì nǹkan oṣù, àwọn tó sì ń wà pẹ́ ní ànímọ́ mẹ́ta kan náà: wọ́n ń rà lọ́wọ́ àwọn olùṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀, wọ́n ń yan pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò dípò pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan láti dín owó tí a ń ná léraléra kù, wọ́n sì ń so pínpín pọ̀ mọ́ ẹ̀kọ́. Lagos, Anambra àti FCT ló fi èsì tó ṣe kedere jù hàn. Ìtọrẹ ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo láìsí àtẹ̀lé kì í sábà yí bí àwọn ọmọbìnrin ṣe ń wá sí ilé-ìwé padà.

Ẹ fojú inú wò ó pé ẹ jẹ́ ọmọ ọdún 14, ẹ sì ń dojú kọ yíyàn tí kò yẹ kí ọmọdé kankan ṣe láé: kí ẹ pa ilé-ìwé jẹ fún ọ̀sẹ̀ kan lóṣooṣù, tàbí kí ẹ fi ara yín wewu ìtìjú ẹ̀jẹ̀ tí ó lè jò kọjá ohun èlò àfọwọ́ṣe. Ó ṣe ni láàánú pé èyí kì í ṣe ìrònú lásán fún mílíọ̀nù ọmọbìnrin Nàìjíríà—ìgbésí ayé wọn gan-an ni. Ṣùgbọ́n káàkiri Nàìjíríà, ètò ìjọba ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í yí ìtàn yìí padà, èsì rẹ̀ sì dára ju bí ọ̀pọ̀ ṣe rò lọ.

Láti ètò ilé-ìwé tó péye ti Ìpínlẹ̀ Lagos dé àtìlẹ́yìn Ìjọba Àpapọ̀ fún ìṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀, Nàìjíríà ń kọ́ ìlànà kan díẹ̀díẹ̀ ṣùgbọ́n dájúdájú, èyí tí ó lè fòpin sí òṣì nǹkan oṣù títí láé. Bákan náà, àwọn ètò tó ṣàṣeyọrí jù ní àwọn nǹkan kan náà tí àwọn ìpínlẹ̀ àti àjọ mìíràn lè ṣe bákan náà. Ẹ jẹ́ ká wo ohun tó ń ṣiṣẹ́ gan-an àti bí ẹ ṣe lè kópa nínú ojútùú náà.

Bí Òṣì Nǹkan Oṣù Ṣe Rí ní Nàìjíríà Lónìí

Òṣì nǹkan oṣù ń kan nǹkan bí 37 sí 50 mílíọ̀nù obìnrin àti ọmọbìnrin káàkiri Nàìjíríà, èyí sì mú un jẹ́ ọ̀kan lára ìṣòro ìlera gbogbo ènìyàn tó le jù ṣùgbọ́n tí a kì í sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ tó ní orílẹ̀-èdè yìí. Nítorí náà, àwọn iye wọ̀nyí ju ìṣirò lásán lọ—wọ́n dúró fún àlá tí a sún síwájú, ẹ̀kọ́ tí ó dáwọ́ dúró, àti agbára tí a kò lò.

Ipò náà ti túbọ̀ le láìpẹ́ yìí. Ọ̀wọ́n ọjà tó ń gòkè ti mú kí iye owó pádì nǹkan oṣù ìlò-ẹ̀ẹ̀kan kọjá agbára ọ̀pọ̀ ẹbí. Nítorí èyí, àwọn ọmọbìnrin ń lo ohun tí kò láàbò bíi àkísà, ewé tàbí ìwé ìròyìn sí i, èyí tí ó ń fi wọ́n sínú ewu àkóràn líle àti ìṣòro ìlera.

Síwájú sí i, ipa rẹ̀ kọjá ìlera ẹnì kọ̀ọ̀kan. Ìwádìí fi hàn pé ó kéré tán 24% àwọn ọmọbìnrin Nàìjíríà ló ń pa ilé-ìwé jẹ nígbà nǹkan oṣù wọn nítorí àìsí ibi tó yẹ, ìmọ́tótó tó péye, tàbí ìbẹ̀rù àbùkù. Àìwá sí ilé-ìwé yìí ń kan bí wọ́n ṣe ń ṣe nínú ẹ̀kọ́ àti ọjọ́ iwájú ẹ̀kọ́ wọn tààrà. Bákan náà, ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin máa ń fi ilé-ìwé sílẹ̀ pátápátá níkẹyìn nígbà tí ìdàrúdàpọ̀ oṣooṣù náà bá pọ̀ jù fún wọn.

Ipa rẹ̀ ń tàn ká gbogbo àdúgbò. Nígbà tí àwọn ọmọbìnrin bá ń pa ilé-ìwé jẹ, ó ṣeé ṣe jù kí wọ́n ṣe ìgbéyàwó ní kékeré, kí wọ́n lóyún ní ọ̀dọ́, kí àǹfààní ọrọ̀ ajé wọn sì kéré. Nítorí náà, yíyanjú òṣì nǹkan oṣù kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìlera nìkan—ó jẹ́ ọ̀rọ̀ fífọ́ àyípo òṣì àti àìdọ́gba tí ó ti wà fún ọ̀pọ̀ ìran.

Ìsapá Ìjọba Tó Ń Mú Àyípadà Gidi Wá

Láìka àwọn ìṣòro wọ̀nyí sí, ètò ìjọba káàkiri Nàìjíríà ń mú àyípadà tó nítumọ̀ wá. Ju gbogbo rẹ̀ lọ, àwọn ètò wọ̀nyí fi hàn pé ìfẹ́ àwọn olóṣèlú, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ tí a ronú jinlẹ̀ sí, lè yí ìgbésí ayé ọ̀pọ̀ ènìyàn padà.

Ìlànà Orílẹ̀-Èdè ti Ìjọba Àpapọ̀ Lórí Ìmọ́tótó Nǹkan Oṣù

Ní 2018, Nàìjíríà gbé ìgbésẹ̀ ńlá síwájú pẹ̀lú ìfilọ́lẹ̀ National Policy on Menstrual Hygiene Management. Ìlànà tó péye yìí ṣàlàyé ọ̀nà láti mú ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù dára sí i, láti gbé ohun èlò ìmọ́tótó lárugẹ, àti láti rí i dájú pé ilé-ìwé ní ibi ìmọ́tótó tó péye. Bákan náà, ìlànà náà tẹnu mọ́ ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún ìṣelọ́pọ̀ pádì nǹkan oṣù tí owó rẹ̀ kò ga ní ìbílẹ̀.

Ìfaramọ́ Ìjọba Àpapọ̀ kọjá ìwé ìlànà. Gẹ́gẹ́ bí Mínísítà fún Ọ̀rọ̀ Àwọn Obìnrin, Hajia Imaan Sulieman-Ibrahim, ṣe sọ láìpẹ́ yìí níbi ayẹyẹ Menstrual Health and Hygiene Day: “Mílíọ̀nù ọmọbìnrin Nàìjíríà ṣì ń dojú kọ òṣì nǹkan oṣù—wọ́n ń pa ilé-ìwé jẹ, wọ́n ń farada ìtìjú, tàbí kí wọ́n tilẹ̀ fi ilé-ìwé sílẹ̀ nítorí àìsí pádì àti ibi tó yẹ.” Ṣùgbọ́n ó tẹnu mọ́ ọn pé àjọṣepọ̀ pẹ̀lú NGO, àwọn olùkọ́ àti àwọn olùṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀ ń yí ìtàn yìí padà.

Ìdarí ìjọba àpapọ̀ yìí ń ṣẹ̀dá àyíká tó rọrùn fún ètò ìpínlẹ̀ àti ìjọba ìbílẹ̀. Síwájú sí i, ó ń fi han àwọn olùrànlọ́wọ́ àgbáyé àti NGO pé Nàìjíríà ti pinnu ní tòótọ́ láti yanjú ìṣòro ìlera nǹkan oṣù létòlétò dípò ìsapá tí ó fọ́nká.

Ìtàn Àṣeyọrí Ní Ìpele Ìpínlẹ̀

Bí ìlànà ìjọba àpapọ̀ ṣe ń pèsè ìpìlẹ̀, ìjọba ìpínlẹ̀ ni ibi tí iṣẹ́ gidi ti ń ṣẹlẹ̀. Àwọn ìpínlẹ̀ kan ti di aṣáájú, wọ́n sì ń fi oríṣiríṣi ọ̀nà tó ń ṣiṣẹ́ ní ipò tó yàtọ̀ síra hàn.

Ìpínlẹ̀ Lagos ti ṣiṣẹ́ takuntakun ní pàtàkì láti yanjú ọ̀rọ̀ ìlera nǹkan oṣù ní ilé-ìwé. Ètò wọn tó péye kò mọ sí pínpín pádì nǹkan oṣù fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́bìnrin nìkan, ó tún ní ìpolongo ìmọ̀ nípa ìlera nǹkan oṣù. Ohun pàtàkì ni pé wọ́n ti so ètò náà mọ́ àlékún tí a lè díwọ̀n nínú bí àwọn ọmọbìnrin ṣe ń wá sí ilé-ìwé.

Bákan náà, Ìpínlẹ̀ Anambra dojú kọ ilé-ìwé ìjọba, nítorí wọ́n mọ̀ pé ilé-ẹ̀kọ́ ìjọba ló ń sin àwọn tí ìṣòro bá jù. Ètò pínpín wọn tó létòlétò ń rí i dájú pé àwọn ọmọbìnrin ní ilé-ìwé ìjọba ń rí ohun èlò nǹkan oṣù déédéé jálẹ̀ ọdún ẹ̀kọ́. Ní àfikún, wọ́n ti náwó sí mímú ibi ìmọ́tótó ilé-ìwé dára sí i láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ìmọ́tótó nǹkan oṣù tó bọ̀wọ̀ fúnni.

Federal Capital Territory (FCT) ti gba ọ̀nà àjọṣepọ̀, wọ́n ń bá àwọn àjọ bíi Tabitha Cumi Foundation ṣiṣẹ́ pọ̀. Àwọn àjọṣepọ̀ wọ̀nyí ti dé ọ̀dọ̀ ọmọbìnrin tó ju 1,600 lọ ní FCT, Ìpínlẹ̀ Lagos àti Ìpínlẹ̀ Benue. Síwájú sí i, àwọn nǹkan tuntun bíi ìwé ìtọ́sọ́nà ìmọ́tótó nǹkan oṣù ní braille fún àwọn ọmọbìnrin afọ́jú fi hàn bí ṣíṣe ètò pẹ̀lú ìrònú ṣe lè rí i dájú pé a kò fi ẹnikẹ́ni sílẹ̀.

Ipa Universal Basic Education Commission (UBEC)

Dr. Safiya Tamanuwa, Igbákejì Olùdarí fún Placements àti Gender Unit ní UBEC, ti ń gbé ọ̀nà tó kárí gbogbo nǹkan lárugẹ, tí ó kọjá pínpín ohun èlò lásán. Ìlànà rẹ̀ mọ̀ pé àyípadà tó máa wà pẹ́ nílò ìkópa àdúgbò, kì í ṣe ìgbésẹ̀ ìjọba nìkan.

“Nígbà tí ojú yín bá ti là sí nǹkan kan, ẹ kò ní àwáwí mọ́ láti gbójú fò ó,” Dr. Tamanuwa ṣàlàyé. Ọ̀nà rẹ̀ tẹnu mọ́ kíkó Parents Teachers’ Associations (PTA) àti School-Based Management Committees (SBMC) wọlé gẹ́gẹ́ bí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ pàtàkì nínú ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù.

Ọ̀nà tí ó dá lé àdúgbò yìí ń yanjú ọ̀kan lára ìṣòro tó tóbi jù nínú ètò ìlera nǹkan oṣù: àtakò látinú àṣà. Nípa kíkó àwọn òbí àti aṣáájú àdúgbò wọlé, ètò UBEC ń jẹ́ kí àdúgbò gba ètò náà gẹ́gẹ́ bí tiwọn, ó sì ń dín àbùkù kù. Síwájú sí i, wọ́n ń rí i dájú pé ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù di apá kan àṣà ilé-ìwé, kì í ṣe ìdásí ìgbàkúùgbà lásán.

Pádì Nǹkan Oṣù Wa Tí A Lè Fọ̀ Tí A Sì Tún Lò

Ẹ̀jẹ̀ Díẹ̀

Pádì tí ó tinrin tí ó sì fúyẹ́ jù, tí a ṣe fún
àwọn ọjọ́ ìkẹyìn nǹkan oṣù yín.
Ó ní ìpele tí kì í jò ní ẹ̀yìn.

Ra Kíákíá

Pádì nǹkan oṣù fún ẹ̀jẹ̀ díẹ̀

Ẹ̀jẹ̀ Déédéé

Pádì déédéé fún gbogbo ọ̀sán àti òru nǹkan oṣù yín. A ṣe é ní pàtó fún ẹ̀jẹ̀ díẹ̀.

Ra Kíákíá

Pádì nǹkan oṣù fún ẹ̀jẹ̀ déédéé

Ẹ̀jẹ̀ Púpọ̀

Pádì tó tóbi jù tí a ṣe fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀, pẹ̀lú ìpele ààbò àfikún kan.

Ra Kíákíá

Pádì nǹkan oṣù fún ẹ̀jẹ̀ púpọ̀

Ohun Tó Ń Mú Kí Àwọn Ètò Yìí Ṣiṣẹ́ Gan-an

Àwọn ètò ìjọba fún pádì nǹkan oṣù tó ṣàṣeyọrí ní àwọn ànímọ́ pàtàkì kan tí ó yà wọ́n sọ́tọ̀ sí àwọn ètò tí èrò wọn dára ṣùgbọ́n tí kò ṣiṣẹ́. Mímọ àwọn kókó àṣeyọrí wọ̀nyí lè ran àwọn ìpínlẹ̀ àti àjọ mìíràn lọ́wọ́ láti ṣe ètò tí ipa rẹ̀ pọ̀ jù.

Ìṣelọ́pọ̀ Ìbílẹ̀ Àti Àjọṣepọ̀

Àwọn ètò tó ń wà pẹ́ jù ń fi ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn olùṣelọ́pọ̀ Nàìjíríà àti ọ̀nà ìpèsè ìbílẹ̀ ṣáájú. Ọ̀nà yìí ní ọ̀pọ̀ àǹfààní ju pípèsè ọjà lásán lọ. Àkọ́kọ́, ó ń jẹ́ kí owó wà nínú ọrọ̀ ajé ìbílẹ̀, ó ń dá iṣẹ́ sílẹ̀, ó sì ń kọ́ agbára. Èkejì, ó ń dín owó ìgbà pípẹ́ kù nípa mímú owó orí ọjà ilẹ̀ òkèèrè àti owó ìkówọlé kúrò. Ẹ̀kẹta, ó ń rí i dájú pé ọjà bá àṣà àti àìní ìbílẹ̀ mu.

Ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún pádì nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò, bíi èyí tí àwọn ilé-iṣẹ́ bíi Sana Pads ń ṣe, ń mú iye tó pọ̀ jù wá fún ìgbà pípẹ́. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé owó ìbẹ̀rẹ̀ fún ọmọbìnrin kọ̀ọ̀kan lè ga jù, pádì tí a lè tún lò máa ń pẹ́ fún ọ̀pọ̀ ọdún tí a bá tọ́jú rẹ̀ dáadáa. Nítorí náà, owó fún lílò kọ̀ọ̀kan máa ń kéré gan-an ju ti pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan lọ. Bákan náà, pádì tí a lè tún lò ń dín ìdọ̀tí àyíká kù—ohun tí ó ń ṣe pàtàkì sí i bí Nàìjíríà ṣe ń bá ìbàjẹ́ ike jà.

Àjọṣepọ̀ ìbílẹ̀ tún ń jẹ́ kí ọ̀nà ìpèsè tètè dáhùn. Nígbà tí ìṣòro bá dé, àwọn olùṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀ lè tètè ṣàtúnṣe dípò dídúró de ọ̀nà ìpèsè àgbáyé. Ní àfikún, àwọn ilé-iṣẹ́ ìbílẹ̀ mọ ohun tí àṣà fẹ́, ìwọ̀n tí a nílò àti bí a ṣe ń lò ó ju àwọn olùpèsè àgbáyé lọ.

Kọjá Pínpín Lásán: Ẹ̀kọ́ Àti Ohun Amáyédẹrùn

Àwọn ètò tó ṣiṣẹ́ jù mọ̀ pé pínpín pádì nǹkan oṣù nìkan kò tó. Láìsí ẹ̀kọ́ àti ohun amáyédẹrùn tó yẹ, kódà ọjà tó dára jù kò ní yanjú ìṣòro ìpìlẹ̀ tí àwọn ọmọbìnrin ń dojú kọ.

Ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù tó péye ń yanjú ìtàn àròsọ àti èrò òdì tí ó ń fa àbùkù. Fún àpẹẹrẹ, ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin kò mọ bí nǹkan oṣù wọn ṣe ń lọ, tàbí bí a ṣe ń lo ohun èlò nǹkan oṣù dáadáa. Nítorí náà, ètò ẹ̀kọ́ tí ó ṣàlàyé bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́, ìlànà ìmọ́tótó, àti oríṣiríṣi ohun èlò ń fún àwọn ọmọbìnrin lágbára láti ṣe ìpinnu nípa ìlera wọn pẹ̀lú ìmọ̀.

Kíkọ́ ohun amáyédẹrùn ṣe pàtàkì bákan náà. Ní ọ̀pọ̀ ilé-ìwé Nàìjíríà, pàápàá ní ìgbèríko, àwọn ọmọbìnrin kò ní ibi àṣírí tó mọ́ láti pààrọ̀ ohun èlò nǹkan oṣù. Láìsí ibi tó yẹ, kódà ọjà tó dára jù máa ṣòro láti lò dáadáa. Nítorí náà, àwọn ètò ìjọba tó ṣàṣeyọrí ń náwó sí mímú ibi ìmọ́tótó ilé-ìwé dára sí i pẹ̀lú pínpín ọjà.

Kíkọ́ àwọn olùkọ́ jẹ́ apá pàtàkì mìíràn tí àwọn ètò tó rọrùn jù sábà máa ń gbójú fò. Nígbà tí àwọn olùkọ́ bá mọ̀ nípa ìlera nǹkan oṣù tí ara wọn sì balẹ̀ láti sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀, wọ́n máa ń di orísun ìrànlọ́wọ́ tó wúlò fún akẹ́kọ̀ọ́. Ṣùgbọ́n èyí nílò yíyanjú àìbalẹ̀ ọkàn àti èrò òdì tí àwọn olùkọ́ fúnra wọn ní nípa nǹkan oṣù.

Ìkópa Àdúgbò Àti Ti Àwọn Ọkùnrin

Wíwó àbùkù lulẹ̀ nílò yíyí èrò gbogbo àdúgbò padà, kì í ṣe ti àwọn ọmọbìnrin àti obìnrin nìkan. Àwọn ètò tó ṣàṣeyọrí jù ń mọ̀ọ́mọ̀ kó àwọn ọmọkùnrin àti ọkùnrin wọlé gẹ́gẹ́ bí alátìlẹyìn, dípò kí wọ́n ka nǹkan oṣù sí ọ̀rọ̀ obìnrin nìkan.

“Ó yẹ kí a la àwọn ọkùnrin àti ọmọkùnrin lóye kí wọ́n lè ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn arábìnrin àti ọmọbìnrin wọn,” Dr. Tamanuwa tẹnu mọ́ ọn. Ọ̀nà tí ó kó gbogbo ènìyàn mọ́ra yìí ń ṣẹ̀dá àyíká àtìlẹ́yìn níbi tí ara àwọn ọmọbìnrin ti balẹ̀ láti wá ìrànlọ́wọ́ nígbà tí wọ́n bá nílò rẹ̀. Síwájú sí i, nígbà tí àwọn ọmọkùnrin bá mọ̀ pé nǹkan oṣù jẹ́ ohun àdánidá ara, wọn kì í fi àwọn ọmọbìnrin kíláàsì wọn ṣe yẹ̀yẹ́ tàbí dójú tì wọ́n tó bẹ́ẹ̀.

Àwọn aṣáájú ẹ̀sìn àti ti ìbílẹ̀ ní ipa pàtàkì nínú bí àdúgbò ṣe ń gba ètò ìlera nǹkan oṣù. Nípa kíkó àwọn ohùn alágbára wọ̀nyí wọlé ní kùtùkùtù nínú ṣíṣe ètò, àwọn ètò lè bójútó ọ̀rọ̀ àṣà tó ṣe ẹlẹgẹ́ dáadáa. Ní àfikún, àwọn aṣáájú àdúgbò lè ṣàlàyé àtìlẹ́yìn ìlera nǹkan oṣù gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó bá ìlànà ìbílẹ̀ ti títọ́jú àwọn ọmọbìnrin àti rírí i dájú pé wọ́n ṣàṣeyọrí mu.

Pádì wa tí a lè tún lò

Ẹ ṣírò iye owó ohun tí ẹ fẹ́ rà

Ẹ̀kọ́ Láti Inú Àṣeyọrí Àgbáyé

Àwọn ètò ìjọba Nàìjíríà lè kọ́ ẹ̀kọ́ tó wúlò lọ́dọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti yanjú òṣì nǹkan oṣù ní ìwọ̀n ńlá. Àwọn àpẹẹrẹ àgbáyé wọ̀nyí fi ohun tó ṣeé ṣe hàn pẹ̀lú ìfaramọ́ olóṣèlú tí kò dáwọ́ dúró àti ìmúṣẹ tí a ronú jinlẹ̀ sí.

Òfin Pádì Nǹkan Oṣù Ọ̀fẹ́ ti Kẹ́ńyà

Ní 2017, Kẹ́ńyà ṣe òfin àrà ọ̀tọ̀ tí ó rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́bìnrin ń gba pádì nǹkan oṣù lọ́fẹ̀ẹ́. Òfin yìí jẹ́ ọ̀kan lára ìdáhùn ìjọba tó péye jù sí òṣì nǹkan oṣù lágbàáyé, èsì rẹ̀ sì ní ẹ̀kọ́ pàtàkì fún Nàìjíríà.

Ipa rẹ̀ ṣeé díwọ̀n, ó sì pọ̀. Bí àwọn ọmọbìnrin ṣe ń wá sí ilé-ìwé ti pọ̀ sí i ní kedere láti ìgbà tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Èyí tó ṣe pàtàkì jù, bí wọ́n ṣe ń ṣe nínú ẹ̀kọ́ ti dára sí i nítorí pé wọn kò pa ẹ̀kọ́ pàtàkì jẹ mọ́ nítorí nǹkan oṣù. Àwọn olùkọ́ sọ pé àwọn ọmọbìnrin ní ìgboyà sí i, wọ́n sì ń kópa nínú ìjíròrò kíláàsì nígbà tí wọn kò bá ṣàníyàn nípa jíjò ẹ̀jẹ̀.

Ọ̀nà Kẹ́ńyà fi agbára tí ó wà nínú sísọ àtìlẹ́yìn ìlera nǹkan oṣù di ẹ̀tọ́ lábẹ́ òfin hàn, dípò iṣẹ́ àánú. Ìlànà yìí ń ṣẹ̀dá ọ̀nà owó tó máa wà pẹ́, ó sì ń rí i dájú pé a ń ṣe é bákan náà ní gbogbo agbègbè. Fún Nàìjíríà, èyí fi hàn pé òfin ìjọba àpapọ̀ tí ó pàṣẹ àtìlẹ́yìn ìlera nǹkan oṣù lè jẹ́ òpómúléró fún ètò tó létòlétò jù.

Àpẹẹrẹ AFRIpads ní Ùgáńdà

Àṣeyọrí Ùgáńdà pẹ̀lú AFRIpads fi hàn bí àjọṣepọ̀ ìjọba àti NGO ṣe lè ṣẹ̀dá ojútùú tó máa wà pẹ́ tí ó ti ìbílẹ̀ wá. Ètò yìí so ìṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀ pọ̀ mọ́ ètò ẹ̀kọ́ àti pínpín tó péye, ó sì jẹ́ àpẹẹrẹ tí Nàìjíríà lè mú bá ipò tirẹ̀ mu.

Ọ̀nà AFRIpads fi ohun èlò tí a lè tún lò ṣáájú, èyí tí ó bá àfojúsùn ọrọ̀ ajé àti ti àyíká mu dáadáa. Nípa ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún ìṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀, ètò náà ń dá iṣẹ́ sílẹ̀, ó sì ń kọ́ agbára fún ìgbà pípẹ́. Síwájú sí i, ìtẹnumọ́ lórí ohun èlò tí a lè tún lò túmọ̀ sí pé owó tí a kọ́kọ́ ná ń bá a lọ láti wúlò fún ọ̀pọ̀ ọdún.

Ìrírí Ùgáńdà tún fi bí ẹ̀kọ́ àwọn olùlò àti àtìlẹ́yìn tí kò dáwọ́ dúró ṣe ṣe pàtàkì tó hàn. Pípèsè pádì tí a lè tún lò nìkan kò tó—àwọn ọmọbìnrin nílò láti mọ bí a ṣe ń tọ́jú wọn kí wọ́n lè pẹ́ kí wọ́n sì ṣiṣẹ́ dáadáa jù. Nítorí náà, àwọn ètò tó ṣàṣeyọrí ní ẹ̀kọ́ àtẹ̀lé àti ètò àtìlẹ́yìn.

Àwọn páálí tí a ń rà jù

Gbogbo obìnrin ló ní títóbi tirẹ̀ – Ẹ wá páálí Sana Pad tó bá àìní yín mu gẹ́lẹ́!

Páálí Ìbẹ̀rẹ̀

Ó ní Sana Pad déédéé 3 àti àpò ọ̀fẹ́ fún gbígbé pádì.
Ó dára fún àwọn tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bẹ̀rẹ̀ sí í lo pádì tí a lè tún lò.

Ra Báyìí

àmì ààbò

Páálí Ọjọ́ Ẹ̀jẹ̀ Díẹ̀

Ó ní Normal Pad 4 àti Maxi Pad 1, pẹ̀lú àpò ọ̀fẹ́ fún gbígbé pádì. Ó dára fún àwọn obìnrin tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ fún wákàtí gígùn.

Ra Báyìí

àmì omi

Páálí Fún Ẹ̀jẹ̀ Púpọ̀

Ó ní Normal Pad 3, Maxi Pad 2 àti, tí ẹ bá fẹ́, Labia Pad 2 fún ààbò tó ga jù + àpò ọ̀fẹ́. Ó dára fún àwọn obìnrin tí ẹ̀jẹ̀ wọn máa ń pọ̀.

Ra Báyìí

Ẹ Béèrè Páálí Tí A Ṣe Fún Yín

Àwọn Ìṣòro Tí Ó Ṣì Nílò Ojútùú

Láìka ìlọsíwájú tó ń fini lọ́kàn balẹ̀ sí, àwọn ìṣòro ńlá ṣì wà nínú mímú ètò ìjọba fún pádì nǹkan oṣù gbòòrò káàkiri Nàìjíríà. Yíyanjú àwọn ìdènà wọ̀nyí ṣe pàtàkì láti mú ìran fífòpin sí òṣì nǹkan oṣù ṣẹ.

Àìtó Owó Àti Ohun Èlò

Owó tí kò tó ṣì ni ìdènà tó tóbi jù sí mímú àwọn ètò tó ṣàṣeyọrí gbòòrò. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìlànà wà ní ìpele ìjọba àpapọ̀ àti ìpínlẹ̀, owó tí a pín sínú ìṣúná sábà máa ń kéré sí ohun tí a nílò fún ìmúṣẹ kíkún. Nítorí náà, ọ̀pọ̀ ètò ń ṣiṣẹ́ ní ìwọ̀n tí ó kéré ju bí ó ṣe yẹ lọ, tàbí kí wọ́n gbára lé owó àwọn olùrànlọ́wọ́ dípò owó ìjọba.

Ìmúṣẹ tí kò dọ́gba ní àwọn agbègbè ń mú ìṣòro àfikún wá. Àwọn ìpínlẹ̀ tí ọrọ̀ ajé wọn lágbára jù tí àwọn aṣáájú wọn sì ti fara mọ́ ọn jù sábà máa ń ní ètò tó lágbára jù, nígbà tí àwọn mìíràn ń lọ sẹ́yìn. Àìdọ́gba agbègbè yìí túmọ̀ sí pé bóyá ọmọbìnrin kan máa rí àtìlẹ́yìn ìlera nǹkan oṣù sábà máa ń dá lórí ibi tí ó ń gbé ju àìní rẹ̀ gan-an lọ.

Àìní ohun amáyédẹrùn, pàápàá ní ilé-ìwé ìgbèríko, nílò ìdókòwò ńlá tí ọ̀pọ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ ń tiraka láti ṣe. Kíkọ́ ibi ìmọ́tótó tó yẹ, kíkọ́ àwọn olùkọ́ àti ṣíṣètò ọ̀nà pínpín gbogbo wọn nílò owó ìbẹ̀rẹ̀ tí ó lè gba ọ̀pọ̀ ọdún kí èrè rẹ̀ tó hàn. Ṣùgbọ́n àwọn ìdókòwò wọ̀nyí ṣe pàtàkì fún ipa tó máa wà pẹ́.

Ìdènà Àṣà Àti Àbùkù

Ìgbàgbọ́ àṣà tó ti fìdí múlẹ̀ nípa nǹkan oṣù ṣì ń dí bí àwọn ètò ṣe ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́ ní ọ̀pọ̀ àdúgbò. Ní àwọn agbègbè kan, wọ́n ka nǹkan oṣù sí ohun àṣírí àti ìtìjú débi pé àwọn ọmọbìnrin kì í fẹ́ kópa nínú ètò pínpín tàbí wá ìrànlọ́wọ́ nígbà tí wọ́n bá nílò rẹ̀.

Èèwọ̀ ẹ̀sìn àti ti ìbílẹ̀ nípa nǹkan oṣù lè mú kí ó ṣòro fún àwọn ètò láti ṣiṣẹ́ dáadáa. Àwọn àdúgbò kan gbàgbọ́ pé kò bójú mu láti sọ̀rọ̀ nípa nǹkan oṣù ní gbangba, nígbà tí àwọn mìíràn ní ìkàléèwọ̀ pàtó fún àwọn obìnrin àti ọmọbìnrin tí ń ṣe nǹkan oṣù. Nítorí náà, àwọn ètò gbọ́dọ̀ bójútó ọ̀rọ̀ ẹlẹgẹ́ wọ̀nyí pẹ̀lú ìṣọ́ra, nígbà tí wọ́n ṣì ń pèsè àtìlẹ́yìn tó pọndandan.

Ìdákẹ́jẹ́ tó yí nǹkan oṣù ká kọjá èrò ẹnì kọ̀ọ̀kan, ó dé ìṣe àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àti àjọ. Ọ̀pọ̀ ilé-ìwé kò ní ìlànà tó ṣe kedere lórí bí wọ́n ṣe lè ṣe àtìlẹ́yìn fún akẹ́kọ̀ọ́ tí ń ṣe nǹkan oṣù, ọ̀pọ̀ olùkọ́ sì máa ń rò pé àwọn kò múra sílẹ̀ láti bójútó ọ̀rọ̀ ìlera nǹkan oṣù. Fífọ́ ìdákẹ́jẹ́ yìí nílò ìdálẹ́kọ̀ọ́ létòlétò àti ṣíṣe ìlànà.

Bí Àwọn Àjọ Ṣe Lè Ṣe Àtìlẹ́yìn Fún Ìsapá Ìjọba

Ètò ìjọba máa ń ṣiṣẹ́ jù nígbà tí àjọṣepọ̀ tó lágbára pẹ̀lú NGO, ilé-iṣẹ́ aládàáni àti àwọn àjọ àgbáyé bá ń ṣe àtìlẹ́yìn fún wọn. Àwọn àjọṣepọ̀ wọ̀nyí lè mú ipa pọ̀ sí i ní ìlọ́po, kí wọ́n sì yanjú ìṣòro tí ètò ìjọba nìkan ń dojú kọ.

Kíkọ́ Àjọṣepọ̀ Tó Ń Ṣiṣẹ́

Àwọn àjọṣepọ̀ tó ṣàṣeyọrí jù ń so àṣẹ ìlànà ìjọba pọ̀ mọ́ ìmọ̀ àti ohun èlò àwọn àjọ. Fún àpẹẹrẹ, àjọṣepọ̀ láàrin àwọn ilé-iṣẹ́ ìjọba àti Tabitha Cumi Foundation fi hàn bí NGO ṣe lè pèsè ìmọ̀ pàtàkì, nígbà tí ìjọba ń rí i dájú pé ètò dé ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ènìyàn, tí ó sì ń wà pẹ́.

Àjọṣepọ̀ tó ń ṣiṣẹ́ tún nílò ìpín iṣẹ́ tó ṣe kedere àti ìjíhìn àjọpín. Nígbà tí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ kọ̀ọ̀kan bá mọ ìpín àti ojúṣe tirẹ̀, àwọn ètò lè yẹra fún ṣíṣe iṣẹ́ kan náà lẹ́ẹ̀mejì àti àlàfo nínú iṣẹ́. Bákan náà, ètò àbójútó àti àyẹ̀wò àjọpín ń ràn lọ́wọ́ láti rí i dájú pé àjọṣepọ̀ dé àfojúsùn rẹ̀.

Pínpín ohun èlò kọjá owó, ó ní ìmọ̀, ìbáṣepọ̀ àti ohun amáyédẹrùn nínú. Àwọn àjọ ń mú ìmọ̀ jíjinlẹ̀ nípa àìní àdúgbò àti ọ̀nà ìmúṣẹ tó ń ṣiṣẹ́ wá, nígbà tí ìjọba ń pèsè ìlànà àti àtìlẹ́yìn ilé-iṣẹ́ ìjọba. Ní àfikún, àwọn ilé-iṣẹ́ aládàáni lè fi agbára ìṣelọ́pọ̀ àti ìmọ̀ nípa ọ̀nà ìpèsè ṣe ìrànlọ́wọ́.

Ìlànà Dídára Àti Yíyan Ọjà

Ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún ètò ìjọba nílò àfiyèsí tó jinlẹ̀ sí dídára ọjà àti bí ó ṣe bá ipò mu. Gbogbo ohun èlò nǹkan oṣù kọ́ ló dọ́gba, yíyan èyí tó tọ́ sì lè nípa púpọ̀ lórí bí ètò ṣe ń ṣiṣẹ́ tó àti bí ọkàn àwọn olùlò ṣe balẹ̀ sí.

Pádì nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ní àǹfààní tó lágbára fún ètò ìjọba ńlá. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé owó ìbẹ̀rẹ̀ fún ọ̀kọ̀ọ̀kan lè ga ju ti pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan lọ, iye rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ pọ̀ jù gan-an. Pádì tí a lè tún lò tó dára lè pẹ́ fún ọ̀pọ̀ ọdún tí a bá tọ́jú rẹ̀ dáadáa, èyí sì ń mú kí owó fún lílò kọ̀ọ̀kan kéré gan-an ju ti pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan lọ. Síwájú sí i, pádì tí a lè tún lò ń dín owó rírà àti pínpín tí kò dáwọ́ dúró kù fún ètò ìjọba.

Ìlànà dídára ṣe pàtàkì gan-an nígbà tí a bá ń yan ohun èlò tí a lè tún lò. Pádì gbọ́dọ̀ tura, kí ó fa ẹ̀jẹ̀ mu dáadáa, kí ó sì pẹ́, kí ọkàn àwọn olùlò lè balẹ̀ kí ètò sì ṣàṣeyọrí. Àwọn ilé-iṣẹ́ bíi Sana Pads tí wọ́n mọṣẹ́ ohun èlò tí a lè tún lò tó dára mọ àwọn ohun tí a nílò wọ̀nyí, wọ́n sì lè pèsè ojútùú tí a lè gbẹ́kẹ̀lé fún ìbéèrè ọjà tó pọ̀.

Ìṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀ ń fi iye mìíràn kún àjọṣepọ̀ ìjọba. Nípa ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn olùṣelọ́pọ̀ Nàìjíríà, àwọn ètò ń jẹ́ kí àǹfààní ọrọ̀ ajé wà nínú orílẹ̀-èdè, wọ́n sì ń kọ́ agbára fún ìgbà pípẹ́. Ní àfikún, àwọn ilé-iṣẹ́ ìbílẹ̀ lè pèsè iṣẹ́ oníbàárà tó tètè dáhùn, kí wọ́n sì ṣàtúnṣe ọjà ní ìbámu pẹ̀lú èrò àwọn olùlò.

Ó tó àkókò láti kópa

Mo Fẹ́ Ra Sana Pads

Ọ̀nà Iwájú: Ṣíṣe Àyípadà Tó Máa Wà Pẹ́

Àwọn ìtàn àṣeyọrí tó ń jáde káàkiri Nàìjíríà fi hàn pé fífòpin sí òṣì nǹkan oṣù ṣeé ṣe pẹ̀lú àpapọ̀ tó tọ́ ti ìfẹ́ olóṣèlú, àjọṣepọ̀ tí a ronú jinlẹ̀ sí, àti ìkópa àdúgbò. Ṣùgbọ́n mímú àwọn àṣeyọrí wọ̀nyí dé ọ̀dọ̀ gbogbo ọmọbìnrin Nàìjíríà nílò ìfaramọ́ tí kò dáwọ́ dúró àti ìmọ̀tuntun tí ń bá a lọ.

Mímú àwọn àpẹẹrẹ tó ṣàṣeyọrí wọ gbogbo ìpínlẹ̀ lè mú ìlọsíwájú yára gidigidi. Àwọn ìpínlẹ̀ tí wọ́n ti ṣe ọ̀nà tó ń ṣiṣẹ́ gbọ́dọ̀ pín ìrírí wọn, kí wọ́n sì ran àwọn mìíràn lọ́wọ́ láti mú un bá ipò wọn mu. Síwájú sí i, ìṣàkóso ìjọba àpapọ̀ lè ràn lọ́wọ́ láti ṣe ìlànà dídára kan náà, kí rírà ní ọ̀pọ̀ sì dín owó kù.

Mímú àwọn ètò tó ń ṣiṣẹ́ gbòòrò nílò owó tó pọ̀ sí i àti ìṣiṣẹ́ tó dára sí i. Ìṣúná ìjọba lè máa ní ààlà nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n àjọṣepọ̀ tí a ronú jinlẹ̀ sí lè mú ohun èlò tó wà pọ̀ sí i ní ìlọ́po. Ní àfikún, fífi ohun èlò tí a lè tún lò àti ìṣelọ́pọ̀ ìbílẹ̀ ṣáájú lè dín owó ìgbà pípẹ́ kù, nígbà tí ó sì ń kọ́ ọ̀nà ìpèsè tó máa wà pẹ́.

Ìran ìkẹyìn ṣe kedere: Nàìjíríà níbi tí kò sí ọmọbìnrin tí ó máa pa ilé-ìwé jẹ nítorí nǹkan oṣù rẹ̀, níbi tí a ti ń sọ̀rọ̀ nípa nǹkan oṣù ní gbangba láìsí ìtìjú, àti níbi tí ohun èlò nǹkan oṣù tó dára wà ní àrọ́wọ́tó gbogbo ẹni tí ó nílò rẹ̀. Àwọn ètò ìjọba ti ń gbé orílẹ̀-èdè lọ sí ìran yìí, pẹ̀lú àtìlẹ́yìn tí ń bá a lọ àti àjọṣepọ̀ tí a ronú jinlẹ̀ sí, ó sì lè di òótọ́.

Ṣé ẹ ti ṣetán láti kópa nínú ojútùú náà? Ẹ kàn sí Sana Pads láti wo bí pádì nǹkan oṣù wa tó dára tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ṣe lè ṣe àtìlẹ́yìn fún ètò ìlera nǹkan oṣù àjọ yín. Pa pọ̀, a lè rí i dájú pé gbogbo ọmọbìnrin Nàìjíríà ní ohun èlò àti àtìlẹ́yìn tí ó nílò láti bójútó nǹkan oṣù rẹ̀ pẹ̀lú iyì àti ìgboyà.

Ẹ kẹ́kọ̀ọ́ sí i nípa àwọn ọjà wa:

Ọjọ́ iwájú ìlera nǹkan oṣù ní Nàìjíríà dára, àti pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tí ń bá a lọ láàrin ìjọba, àwọn àjọ àti àdúgbò, òṣì nǹkan oṣù lè di ìṣòro àtijọ́.

Àwòrán òǹkọ̀wé búlọ́ọ̀gù

Ẹ Kàn Sí Wa

Ẹ̀rí àwọn oníbàárà

Ẹ wo ohun tí àwọn oníbàárà wa ń sọ nípa àwọn ọjà wa.

Àwọn obìnrin kárí ayé ń ra Sana

Èrò oníbàárà 3

“Sana Pad dára gan-an, ó ń jẹ́ kí ara tù ẹ́, kí o sì ní òmìnira, mo fẹ́ràn àwọn pádì yìí, àwọn ló dára jù lọ!”
Susan EwekaNigeria
oníbàárà Sana Pads

“Mo ti gbìyànjú oríṣiríṣi pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò, ṣùgbọ́n Sana yàtọ̀ fún dídára rẹ̀ tó ga, ìtùnú, àti bí ó ṣe ń pẹ́. A ṣe é pẹ̀lú ìrònú, ohun èlò rẹ̀ sì rọ̀ lára awọ mi. Yíyí padà sí Sana kò dín ipa mi lórí àyíká kù nìkan, ó tún ti dín ìnáwó mi kù lọ́jọ́ iwájú. Mo dúpẹ́ fún ojútùú tó ń pẹ́ yìí!”
Blessing MadubuikeNigeria
Èrò oníbàárà 6

“Ní àkọ́kọ́, ara mi kò gbà á láti lo pádì tí a lè fọ̀, mo pinnu láti gbìyànjú rẹ̀, sí ìyàlẹ́nu mi gidigidi, ara tù mí gan-an, ó sì rọrùn láti fọ̀, o tilẹ̀ lè máa ṣe iṣẹ́ ojoojúmọ́ rẹ láìbẹ̀rù pé ẹ̀jẹ̀ yóò ta sí aṣọ rẹ ní gbangba. Mo fẹ́ kí SANA PADS kú iṣẹ́ gidigidi!!”
Divine Favour EwekaNigeria
Èrò oníbàárà 5

“Mo fẹ́ràn pádì Sana tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò gan-an! Wọ́n ń jẹ́ kí ara tù mí, kí ọkàn mi sì balẹ̀ nígbà nǹkan oṣù mi. Bákan náà, wọ́n ti dín owó àti wàhálà rírà pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan lóṣooṣù kù gan-an. Mo kí Sana fún ṣíṣe irú ọjà àgbàyanu yìí – mo jẹ́ olùfẹ́ yín títí láé!”
Florence KigbuNigeria
Èrò oníbàárà 1

“Rírà pádì ìlò-ẹ̀ẹ̀kan lóṣooṣù ń náni lówó gan-an, nítorí náà mo pinnu láti gbìyànjú Sana Pads. Ó yà mí lẹ́nu bí wọ́n ṣe rọ̀ tó, wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ dáadáa fún àwọn ọjọ́ gígùn ní yunifásítì. Fífọ̀ wọ́n rọrùn, èmi kò sì tí ì ra pádì tuntun fún ọ̀pọ̀ oṣù, èyí sì ti dín ìnáwó mi kù. Mo tún fẹ́ràn pé wọ́n dára fún àyíká jù. Inú mi dùn láti ní àṣàyàn tí owó rẹ̀ ṣeé san, tí ó sì tún dára fún àyíká.”
Vildan Özen
Èrò oníbàárà 7

“Mo ti gbìyànjú oríṣiríṣi pádì láti ọ̀pọ̀ ọdún wá, ṣùgbọ́n Sana pads yàtọ̀ ní tòótọ́. Láti ìgbà àkọ́kọ́ tí mo lò ó, mo rí ìyàtọ̀ — ó rọ̀ lára, ó ń fa omi gan-an, ara sì ń tù mí lọ́pọ̀lọpọ̀. Kódà ní àwọn ọjọ́ tí ìṣàn mi pọ̀ jù, Sana pads dúró dáadáa. Ohun tí mo tún fẹ́ràn ni pé afẹ́fẹ́ ń gba inú ohun èlò rẹ̀ kọjá, kò sì ní ìṣòro fún awọ ara. Tí ẹ bá ń wá pádì tí ó ní ìtùnú, ìgbẹ́kẹ̀lé, àti dídára pọ̀, mo gbà yín níyànjú gidigidi láti gbìyànjú Sana pads.”
Victoria Beshiel

Àkókò tó láti kópa

Mo fẹ́ ra Sana Pads

Ẹ kàn sí wa

Margaret Ochegbudu

Olùṣàkóso Iṣẹ́ Ajé

Ọjọ́ Ajé sí Ọjọ́ Ẹtì, láti agogo 8 àárọ̀ sí agogo 5 ìrọ̀lẹ́ – a máa ń fèsì láàrin wákàtí díẹ̀.

Ojú Sana, Margaret Ochegbudu
Bá wa sọ̀rọ̀ lórí WhatsApp