Gịnị bụ ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na Naịjirịa: Nsogbu zoro ezo na-emetụta ọtụtụ nde mmadụ

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ ụkọ ohere ịnweta ngwa nsọ nwaanyị, agụmakwụkwọ, ụlọ mposi na ngwa nhicha, na ụzọ a na-esi ejikwa mkpofu, n'ihi ụkọ ego. Na Naịjirịa, ọ bụ nsogbu ahụike ọha na eze nke zoro ezo n'ihu anya.

Isi ihe ndị dị mkpa:

• Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-emetụta ihe dị ka 37% nke ụmụ agbọghọ na ndị nwaanyị Naịjirịa na-enweghị ike ịzụta ngwa nsọ nwaanyị kwesịrị ekwesị kwa ọnwa.
• Ụmụ agbọghọ na-efu nkezi ụbọchị ụlọ akwụkwọ 4-5 kwa ọnwa n'ihi enweghị pad, ya mere ha na-efu 20% nke agụmakwụkwọ ha kwa afọ.
• Nwaanyị na-eji pad a na-eji otu ugboro na-akwụ ₦6,000-₦12,000 kwa afọ maka ngwa nsọ nwaanyị n'ọnọdụ akụ na ụba Naịjirịa ugbu a.
• Nhicha nsọ nwaanyị na-adịghị mma na-akpata ọrịa na-efe efe dị ka bacterial vaginosis (ọrịa nje n'ebe nzuzo nwaanyị) na ọrịa ụzọ mmamịrị nke na-emetụta ahụike ọmụmụ.
• Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-amanye ndị nwaanyị iji ihe na-adịghị mma dochie pad, dị ka akwa ochie, akwụkwọ akụkọ, akwụkwọ osisi na foam ugbo ndina.
• Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-adị ọnụ ala 60-75% n'ime otu afọ karịa ịzụta pad a na-eji otu ugboro kwa ọnwa na Naịjirịa.
• Naanị 1 n'ime ụlọ akwụkwọ 10 dị na Naịjirịa nwere ngwa WASH (mmiri, ụlọ mposi na ịsa aka) zuru ezu ka ụmụ agbọghọ jikwaa nsọ nwaanyị ha n'ụzọ nsọpụrụ na nzuzo.

Ka anyị lee ihe ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ n'ezie na Naịjirịa, ihe mere o ji adịgide, na ngwọta na-arụ ọrụ n'ezie n'ala.

Blessing dị afọ 14 ma bi na Kaduna. Ụbọchị atọ gara aga, ọ kwụsịrị ịga ụlọ akwụkwọ. Nne ya chere na ọ na-arịa ọrịa, mana eziokwu dị iche. Blessing hụrụ nsọ nwaanyị ya, ezinụlọ ya enweghịkwa ike ịzụta pad n'ọnwa a. A chọrọ ₦500 ahụ maka otu ngwugwu pad a na-eji otu ugboro iji zụta nri kama. Ya mere Blessing na-anọ n'ụlọ, na-eji akwa ochie na akwụkwọ akụkọ, na-atụ egwu ka ọ ghara ịgbapụ n'ihu ndị ọgbọ ya. Ọ ga-efu otu izu nke ihe ọmụmụ. Ọzọ.

Blessing abụghị naanị ya. N'ofe Naịjirịa niile, ọtụtụ nde ndị nwaanyị na ụmụ agbọghọ na-eche otu nhọrọ siri ike a ihu kwa ọnwa. Ha na-efu ụlọ akwụkwọ, na-ahapụ ọrụ, na-efukwa nsọpụrụ ha n'ihi na ha enweghị ike ịnweta ihe dị mfe dị ka ngwa nsọ nwaanyị. Nke a bụ ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, ọ na-eme n'ụlọ elu dị na Lagos, n'obodo ime ime nke Kano na n'ókè obodo Port Harcourt. Ọ na-agafe ókè mmadụ niile, ma ọ ka bụ ihe a na-ahụghị anya. Ruo ugbu a.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị abụghị naanị enweghị ego ịzụta pad. Ọ bụ ọkpọkọ dị mgbagwoju anya nke ogbenye ego, nkịtị omenala, ụkọ ngwa ọrụ ndị ọha, na nleghara anya nke usoro, nke jikọtara ọnụ na-agọnahụ ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa nsọpụrụ ha dị mkpa.

Mgbe anyị na-ekwu banyere ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, anyị na-akọwa ọnọdụ ebe nwaanyị ma ọ bụ nwa agbọghọ na-enweghị ike ịnweta ihe ọ chọrọ iji jikwaa nsọ nwaanyị ya n'enweghị ihe ize ndụ, n'ụzọ dị ọcha, na n'ụzọ nsọpụrụ. Nke a gụnyere enweghị ego ịzụta ngwa, enweghị ụlọ mposi nzuzo, ihere omenala na-egbochi ya ịrịọ enyemaka, ma ọ bụ ibi n'obodo ebe ngwa nsọ nwaanyị adịghị n'ezie.

Ego bụ ihe mgbochi kachasị pụta ìhè. Otu ngwugwu pad a na-eji otu ugboro na-efu n'agbata ₦400-₦800 n'ahịa Naịjirịa taa. Nwaanyị nke nsọ ya na-asọ nke ọma chọrọ opekata mpe otu ngwugwu n'otu usoro, mgbe ụfọdụ abụọ. Nke ahụ bụ ₦6,000-₦12,000 kwa afọ. Maka ezinụlọ na-enweta ụgwọ ọrụ kacha nta nke ₦30,000 kwa ọnwa, nke a bụ mmefu ego dị ukwuu. Mgbe a na-ahọrọ n'agbata ngwa nsọ nwaanyị na ụgwọ ụlọ akwụkwọ, njem ma ọ bụ nri, nsọ nwaanyị na-ada mgbe niile.

Chee banyere nne n'ahịa Onitsha nwere ụmụ nwanyị atọ ndị malitere ịhụ nsọ nwaanyị. Ugbu a ọ na-eche ihu ₦18,000-₦36,000 kwa afọ naanị maka ngwa nsọ nwaanyị maka ụmụ ya. Nke ahụ karịrị ụgwọ ụlọ nke otu ọnwa n'ọtụtụ obodo Naịjirịa. Ọnụ ọgụgụ ahụ adịghị ekwe n'ezie maka ọtụtụ nde ezinụlọ. Ya mere ụmụ agbọghọ na-eji ihe ọ bụla ha nwere ike ịchọta.

Nrụgide ego na-ebuwanye ibu n'oge mgbanwe ọnụahịa ego Naịjirịa na-adịkarị. Mgbe Naira na-adịghị ike, ngwa nsọ nwaanyị a na-ewebata na-adị ọnụ karịa. Ngwa a na-eji otu ugboro nke e mere n'ime obodo dị, ma àgwà ha dị iche iche nke ukwuu, ọbụna ndị a na-adị ọnụ karịa ihe ọtụtụ ezinụlọ nwere ike ịkwụ mgbe niile. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị abụghị maka ụkọ nke otu ọnwa. Ọ bụ maka mmefu ego na-adịghị akwụsị, nke a na-ama ama, nke na-abịa kwa ụbọchị 28 n'enweghị ọdịda.

Ọbụna mgbe ndị nwaanyị nwere ego, ha na-eche ihe mgbochi ọzọ ihu nke ndị na-anọghị n'ime ya anaghị atụle. Ngwa WASH Naịjirịa dị oke njọ, karịsịa n'ụlọ akwụkwọ na n'ebe ọha na eze. Nnyocha ọhụrụ chọpụtara na naanị 10% nke ụlọ akwụkwọ Naịjirịa nwere ụlọ mposi nzuzo na-arụ ọrụ, nwere mmiri na ọkpọ mkpofu ebe ụmụ agbọghọ nwere ike ịgbanwe ngwa nsọ nwaanyị n'enweghị ihe ize ndụ.

Chee echiche ịgbalị ijikwa nsọ nwaanyị gị n'ụlọ akwụkwọ nwere naanị otu ụlọ mposi maka ụmụ akwụkwọ 200, enweghị mmiri na-asọ, enweghị mkpọchi n'ọnụ ụzọ, na enweghị ebe a ga-atụfu ngwa a jiri. Ọtụtụ ụmụ agbọghọ na-anọ n'ụlọ kama ịchọ ọnọdụ siri ike a. N'steeti ndị dị n'ugwu karịsịa, ihe omenala chọrọ maka nzuzo n'oge nsọ nwaanyị na-ekwekọghị na eziokwu nke ebe a na-ekekọrịta nke na-adịghị ekpuchi.

Karịa ụlọ akwụkwọ, ọtụtụ ebe ọrụ Naịjirịa enweghị ngwa nhicha nsọ nwaanyị zuru ezu. Ụmụ nwanyị ahịa na Aba, ndị nkụzi na Sokoto na ndị nọọsụ n'ụlọ ọgwụ Lagos niile na-eche otu ihe isi ike ahụ ihu: enweghị ebe nzuzo ịgbanwe, enweghị ebe ha ga-esi saa aka ha nke ọma, na enweghị ebe ha ga-atụfu ngwa a jiri n'ụzọ nzuzo. Ihe mgbochi ngwa ọrụ a na-eme ka nsọ nwaanyị si n'ihe a na-ejikwa kwa ọnwa ghọọ nsogbu nke ịhazi na nsọpụrụ.

Eleghị anya akụkụ kachasị miri emi nke ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ nkịtị omenala gbara nsọ nwaanyị gburugburu na Naịjirịa. N'agbata agbụrụ na okpukpe niile, nsọ nwaanyị ka bụ isiokwu a na-ezere. Ndị nne na-agwa ụmụ ha nwanyị ntụziaka n'ụda dị nwayọọ. Ndị nwoke na-ahapụ ọnụ ụlọ mgbe a kpọtara nsọ nwaanyị. Ụmụ agbọghọ na-amụta n'oge na nsọ ha bụ ihe nzuzo ihere a ga-ezo.

Nkịtị a nwere nsonaazụ jọgburu onwe ya. Mgbe ụmụ agbọghọ aghọtaghị ihe na-eme ahụ ha, ha enweghị ike ịrịọ ihe ha chọrọ. Mgbe a na-ewere nsọ nwaanyị dị ka ihe unyi ma ọ bụ ọnụ, ndị nwaanyị na-anabata ngwọta dị ala kama ịchọ nke ka mma. Mgbe ezinụlọ enweghị ike ikwurịta nsọ nwaanyị n'ihu ọha, ndị nna anaghị ewepụta ego maka mkpa ụmụ ha nwanyị, ụmụnne ha ndị nwoke na-akwa ụmụnne ha ndị nwanyị emo maka “oge ahụ nke ọnwa.”

Ihere ahụ gafere n'ụlọ gaa n'ụlọ akwụkwọ na obodo. Ndị nkụzi, ndị ọtụtụ n'ime ha anataghị ọzụzụ n'agụmakwụkwọ banyere ahụike nsọ nwaanyị, na-agafe isiokwu banyere ahụike ọmụmụ ma ọ bụ na-akụzi ha n'ụzọ jọgburu onwe ya nke na-eme ka ụmụ akwụkwọ amụtaghị ihe bara uru. Ụka na mosque anaghị ekwukarị banyere nhicha nsọ nwaanyị n'ezie n'agbanyeghị na ha bụ ebe a pụrụ ịtụkwasị obi maka ozi ahụike. Nkịtị ahụ na-eme onwe ya ọzọ, ọgbọ ka ọgbọ.

Ihe mgbochi omenala a pụtara na ọbụna mmemme nwere ego ga-ada ma ọ bụrụ na ha adịghị ekwu banyere ihere ahụ n'oge mbụ. Ị nweghị ike idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị site na ngwa naanị. Ị ga-agbaji nkịtị na-eme ka ndị nwaanyị na-ata ahụhụ n'otu onwe ha.

Ịghọta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị chọrọ ileba anya karịa ọnụ ọgụgụ iji hụ otu o si emebi ndụ ndị nwaanyị kwa ụbọchị n'ofe Naịjirịa. Mmetụta ya na-agbasa n'agụmakwụkwọ, ahụike, ọrụ, na ọdịmma uche.

Agụmakwụkwọ bụkarị onye mbụ ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-egbu. Nnyocha na-egosi na ụmụ agbọghọ Naịjirịa na-efu nkezi ụbọchị ụlọ akwụkwọ 4-5 n'otu usoro nsọ nwaanyị. N'ime otu afọ, nke ahụ bụ 20% nke kalịnda ụlọ akwụkwọ furu efu. Ụmụ akwụkwọ enweghị ike ichekwa akara dị mma mgbe ha na-efu otu ụzọ n'ụzọ ise nke agụmakwụkwọ ha.

Ihe a na-amalite n'ụlọ akwụkwọ praịmarị mana ọ na-esiwanye ike nke ukwuu n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Nwa agbọghọ dị afọ 12 nwere ike ijikwa site n'enyemaka nne ya na nrụgide agụmakwụkwọ dị ala. Mana ka ọ na-erule 15, ọ na-eche ihu nkwadebe WAEC, isiokwu na-esiwanye ike, na ụjọ ọha nke ịgbapụ n'ihu ndị ọgbọ ya. Ọtụtụ naanị na-akwụsị ịga n'oge nsọ nwaanyị ha. Ụfọdụ anaghị alọghachi.

Ndị nkụzi na Abuja kọrọ na akara ule ụmụ agbọghọ na-agbada nke ukwuu n'oge nsọ nwaanyị, ọbụna mgbe ha na-aga ụlọ akwụkwọ. Nchegbu banyere ịgbapụ, ahụ erughị ala nke ihe ha na-eji kama pad, na mgbu afọ n'enweghị ọgwụ niile na-emetụta uche na arụmọrụ. Nke a abụghị obere nsogbu – ọ bụ ọghọm agụmakwụkwọ nke usoro na-emetụta ọtụtụ nde ụmụ agbọghọ Naịjirịa.

Nsonaazụ ogologo oge na-eju anya. Ụmụ agbọghọ na-efu ụlọ akwụkwọ mgbe niile na-anọ n'azụ, na-efu ntụkwasị obi, ma n'ikpeazụ na-ahapụ ụlọ akwụkwọ n'ọnụ ọgụgụ dị elu karịa ụmụ okorobịa. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-enye aka kpọmkwem n'oghere nwoke na nwaanyị n'ịmechi agụmakwụkwọ na Naịjirịa. Mgbe nwa agbọghọ hapụrụ ụlọ akwụkwọ n'ihi ihere ma ọ bụ nnọghị n'ụlọ akwụkwọ nke nsọ nwaanyị kpatara, ọ na-efu ohere ọdịnihu, nnwere onwe ego, na ikike imebi okirikiri ịda ogbenye maka ụmụ ya.

Mgbe ndị nwaanyị enweghị ike ịnweta ngwa nsọ nwaanyị kwesịrị ekwesị, ha na-eji ihe ize ndụ dochie. Ndị ọrụ ahụike n'ofe Naịjirịa na-ekwu na ha na-ahụ ndị nwaanyị na ụmụ agbọghọ na-eji akwa ochie, akwụkwọ akụkọ, akwụkwọ osisi kpọrọ nkụ, foam ugbo ndina, ọbụna akpa plastik dị ka pad nsọ nwaanyị nwa oge. Ihe ndị a abụghị ndị na-amịkọrọ mmiri ma ọ bụ ndị dị mma.

Iji akwa ugboro ugboro n'enweghị ịsa ya na ịkpọ ya nkụ nke ọma na-emepụta ọnọdụ zuru oke maka mmụba nje bacteria. Akwụkwọ akụkọ na akwụkwọ osisi na-akpata mgbakasị ahụ na obere nkwụsị n'anụ ahụ dị nro nke ebe nzuzo. Foam na-ejide mmiri n'ahụ ruo ọtụtụ awa. Nsonaazụ bụ usoro ọrịa na-efe efe enwere ike igbochi: bacterial vaginosis, ọrịa ụzọ mmamịrị, ọrịa yeast, na n'ikpe siri ike, ọrịa ụzọ ọmụmụ nke nwere ike ime ka onye enweghị ike ịmụ nwa.

Dr. Yetunde Adeyemi, dọkịta na-ahụ maka ahụike ndị nwaanyị (gynaecologist) na Lagos, na-ahụ nsonaazụ ahụ mgbe niile. Ndị nwaanyị na-abịa nwere ọrịa na-efe efe enwere ike igbochi site na nhicha nsọ nwaanyị kwesịrị ekwesị. Ọtụtụ na-ahụ ihere ịchọ enyemaka ruo mgbe ọrịa ahụ siri ike, na-achọ ọgwụ antibiotic nke na-efu ego karịa ka pad ga-efu. Usoro ahụike wee buru ibu nke ịgwọ ọnọdụ enwere ike igbochi ebe ihe bụ isi – ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị – ka a na-edebeghị.

Karịa ọrịa na-efe efe, ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-emetụta ahụike uche. Nchegbu mgbe niile banyere ịgbapụ, ihere nke “ijide” ya n'oge nsọ nwaanyị, na nsogbu kwa ọnwa na ndụ kwa ụbọchị na-enye aka n'ịda mbà n'obi, nchegbu, na ọnụahịa onwe onye na-ada n'etiti ndị nwaanyị Naịjirịa. Ndị ọkachamara n'ahụike uche na-amalite ikwu banyere akụkụ a nke ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, mana ndị nwaanyị amaworị mmetụta uche ahụ ọgbọ ka ọgbọ.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị anaghị akwụsị mgbe ụmụ agbọghọ gụchara akwụkwọ. Ndị nwaanyị toro eto n'ofe Naịjirịa na-eche otu ihe isi ike ahụ ihu n'ebe ọrụ, n'ahịa, na n'ọrụ ego kwa ụbọchị. Nwaanyị ahịa na Kano nke na-enweghị ike ịzụta ngwa nsọ nwaanyị na-efu ụbọchị ahịa kwa ọnwa. Onye na-eke uwe na Enugu na-arụ ọrụ n'ụlọ na-ajụ ndị ahịa kama iwere ihe ize ndụ nke ihere. Mmetụta ego na-agbakọta ọtụtụ iri afọ.

Nnyocha sitere n'ụlọ ọrụ mmepe Africa na-egosi na ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-ebelata nrụpụta ego ndị nwaanyị site na 10-15% n'ime ndụ ọrụ ha. Nke a abụghị naanị ego furu efu maka ndị nwaanyị n'otu n'otu – ọ bụ GDP furu efu maka akụ na ụba Naịjirịa niile. Mgbe ọtụtụ nde ndị nwaanyị na-arụ ọrụ pere mpe, na-enweta pere mpe, na-esonyekwa pere mpe n'ihi enweghị ngwa nsọ nwaanyị zuru ezu, ọnụ ahịa mba na-erute ọtụtụ ijeri Naira kwa afọ.

Ihe isi ike ebe ọrụ na-adị ka nke ụlọ akwụkwọ. Ọtụtụ ebe ọrụ Naịjirịa enweghị ụlọ mposi zuru ezu, ebe mgbanwe, na nzuzo maka ijikwa nsọ nwaanyị. Ndị nwaanyị n'ọrụ e debere n'usoro nwere ike inwe ohere dị mma ntakịrị, mana ndị nọ n'ọrụ e debeghị n'usoro – nke na-ewe ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa – na-arụ ọrụ n'ahịa, n'ubi, na n'ebe ọrụ n'enweghị ngwa ọ bụla. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-amanye ha ịhọrọ n'agbata inweta ego na ijikwa nsọ nwaanyị ha n'ụzọ nsọpụrụ.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị enweghị naanị otu ihe na-akpata ya. Ọ bụ nsonaazụ ihe ndị na-ejikọta onwe ha na-ewusi ibe ha ike, na-emepụta usoro siri ike ịpụ na ya n'enweghị mbanye nke ebumnuche.

Ihe ịma aka akụ na ụba Naịjirịa na-ebuso ahụike nsọ nwaanyị ndị nwaanyị agha nke ukwuu. Mgbe ọnụahịa na-arị elu na-emetụta mmefu ego ezinụlọ na enweghị ọrụ na-egbochi ego a na-enweta, ngwa nsọ nwaanyị na-aghọ mmefu ego a na-ahọrọ nke ezinụlọ na-ebelata naanị. Ọtụtụ ezinụlọ na-agbaso mmefu ego nke ịlanahụ ebe a kenyere Naira ọ bụla maka ihe dị mkpa dị ka nri, ụgwọ ụlọ, na ụgwọ ụlọ akwụkwọ tupu ọnwa amalite. Ngwa nsọ nwaanyị anaghị abanye n'ndepụta ahụ.

Ọnọdụ ahụ na-adịwanye njọ n'ime ime obodo ebe ego na-adịghị ahụkarị. Ezinụlọ ndị ọrụ ubi na Benue ma ọ bụ obodo ndị ọkụ azụ na Rivers State nwere ike ịhụ ego n'ezie naanị n'oge owuwe ihe ubi ma ọ bụ ụbọchị ahịa. Ndị nwaanyị n'obodo ndị a nwere ohere dị ala karịa ịnweta ngwa nsọ nwaanyị a na-ere. Ebe ahịa dị anya, enweghị ego njem, na ngwa dị oke obere na-agbakwunye nsogbu ọnụahịa.

Mbelata uru ego na-ebuso ngwa nsọ nwaanyị agha nke ukwuu n'ihi na ọtụtụ akụkụ a na-ewebata. Ọbụna pad a na-eji otu ugboro nke e mere na Naịjirịa na-adabere na ihe a na-ewebata. Mgbe Naira na-adịghị ike, ndị na-emepụta ngwa na-ebuli ọnụahịa ma ọ bụ na-ebelata àgwà. N'ụzọ ọ bụla, ndị nwaanyị na-ata ahụhụ. Enweghị ike ego a pụtara na ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-adịwanye njọ n'oge ọdịda akụ na ụba, na-emetụta ndị nwaanyị karịa mgbe ha na-enweghị ike iburu ihe ịma aka ọzọ.

Banye n'ụlọ ahịa ọgwụ na Victoria Island, Lagos, ị ga-ahụ ọtụtụ ụdị ngwa nsọ nwaanyị. Gaa njem awa atọ n'obodo ime ime, ị gaghị ahụ ọ bụla. Netwọk nkesa Naịjirịa na-ada ịrute ndị nwaanyị chọrọ ngwa nsọ nwaanyị kachasị. Ụlọ ọrụ na-elekwasị anya n'ahịa obodo ukwu ebe uru dị elu na ụzọ ibu ngwa dị mfe.

Ọbụna mgbe ngwa ruru obodo ndị pere mpe, ha na-adịkarị ọnụ karịa n'obodo ukwu. Otu ngwugwu pad nke na-efu ₦500 na Lagos nwere ike ịbụ ₦700 n'obodo nta Kaduna n'ime ime obodo n'ihi ọnụ ahịa ibu ngwa na ọnụ ọgụgụ ire dị ala. N'ụzọ ọchị, ndị nwaanyị nwere ego kacha nta na-akwụ ọnụahịa kacha elu. Oghere nkesa a pụtara na ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-adịgide ọbụna n'obodo ebe ụfọdụ ndị nwaanyị nwere ike ịzụta ngwa ma ọ bụrụ na ha dị.

Mmepụta n'ime obodo nwere ike idozi nsogbu a, ma ngalaba mmepụta ngwa nsọ nwaanyị na Naịjirịa ka na-adịghị mepere emepe. Ọtụtụ pad a na-eji otu ugboro bụ ndị a na-ewebata ma ọ bụ ndị ụlọ ọrụ mba ụwa na-emepụta nke na-elekwasị anya n'ahịa obodo ukwu. Ndị na-emepụta obere ngwa n'ime obodo na-esiri ike ịnweta ihe, igwe, na ahịa. Oghere usoro nnyefe na-ahapụ ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa n'enweghị nlekọta zuru ezu.

Ọtụtụ ụmụ agbọghọ Naịjirịa na-amalite ịhụ nsọ nwaanyị n'enweghị ịghọta ihe na-eme ahụ ha. Agụmakwụkwọ zuru oke banyere mmekọahụ ka bụ ihe esemokwu ma a na-emejuputaghị ya n'otu n'ụlọ akwụkwọ. Ihe omenala na okpukpe na-eme ka ọbụna mgbe agụmakwụkwọ nsọ nwaanyị bụ akụkụ nke usoro ọmụmụ, ndị nkụzi na-agafe ya ma ọ bụ na-akụzi ya n'ụzọ jọgburu onwe ya nke na-eme ka ụmụ akwụkwọ amụta ihe bara uru ọ bụla.

Oghere agụmakwụkwọ a nwere nsonaazụ ndị dị njọ. Ụmụ agbọghọ na-aghọtaghị nsọ nwaanyị enweghị ike ijikwa ya nke ọma. Ha amaghị ngwa ndị dị mma, ugboro ole a ga-agbanwe ha, ma ọ bụ mgbaàmà ndị na-egosi ọrịa na-efe efe. Ha enweghị ike ịrịọ ihe ha chọrọ ma ọ bụ ime nhọrọ nwere ọmụma banyere ijikwa nsọ nwaanyị. Amaghị a na-eme ka ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-adịgide n'ihi na ndị nwaanyị amaghị na nhọrọ ka mma dị.

Ndị nne na nna na-emekarị ụdị enweghị agụmakwụkwọ nke ha. Ndị nne na-agafe ihe ọ bụla ha mụtara, nke nwere ike ịbụ nke na-adịghị zuru ezu, na-ezighi ezi, ma ọ bụ nke ochie. Ndị nna na-anọ n'enweghị ozi ma na-esonyeghị, na-ewere nsọ nwaanyị dị ka “ọrụ ndị nwaanyị” ha na-ekwesịghị ịghọta. Oghere ọmụma a nke ọgbọ na ọgbọ pụtara na ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-adịgide ọbụna n'ezinụlọ nwere ike ịzụta ngwọta ma ọ bụrụ na ha aghọta nhọrọ ndị ahụ.

Idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị chọrọ ụzọ dị iche iche nke na-ebuso ihe mgbochi ego, ngwa ọrụ, na omenala agha n'otu oge. Enweghị otu mbanye na-edozi nsogbu ahụ, mana atụmatụ ole na ole na-egosi nsonaazụ na-atọ ụtọ n'ofe Naịjirịa.

Ngwọta kachasị mfe nye ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ ime ka ngwa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala maka nwaanyị Naịjirịa ọ bụla. Nke a pụtara ibelata ọnụ ahịa na ịbawanye ego a na-enweta, mana ihe ọhụrụ n'ngwa na-enye ụzọ kacha ọsọ nke mmetụta. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-agbanwe akụnụba nke nsọ nwaanyị kpamkpam.

Tụlee ọnụ ọgụgụ ahụ. Pad a na-eji otu ugboro na-efu ₦6,000-₦12,000 kwa afọ. Otu nkeji pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-efu ₦3,000-₦5,000 mana ọ na-adịru afọ 2-3 ma e lekọta ya nke ọma. N'ime afọ atọ, nwaanyị na-akwụ ₦18,000-₦36,000 maka ndị a na-eji otu ugboro megide ₦3,000-₦5,000 maka ndị a na-asa. Nke ahụ bụ nchekwa nke 60-75%, ego na-anọgide n'ego ezinụlọ maka nri, ụgwọ ụlọ akwụkwọ, na mkpa ndị ọzọ.

Nchekwa ahụ dị mkpa nye ezinụlọ kacha ogbenye, ndị ahụ ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị kacha emetụta. Mgbe NGO na-ekesa pad a na-asa nye ụmụ agbọghọ na Borno State, ezinụlọ ndị ahụ na-echekwa ego ruo afọ atọ. Mgbe nne na Port Harcourt zụtara pad a na-asa maka ụmụ ya nwanyị, ọ na-ewepụta ego maka mkpa ndị ọzọ. Mmetụta a na-agbakọta nke ime ka ngwa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala na-agbasa n'obodo niile.

Karịa pad a na-asa, ụfọdụ na-akwado iwepụ ụtụ isi na ngwa nsọ nwaanyị ma ọ bụ ịnye ha n'efu site n'ụlọ akwụkwọ na ụlọ ọgwụ obodo. Ọ bụ ezie na ụzọ ndị a na-enye aka, ha chọrọ nkwa gọọmentị na ego na-adịgide adịgide. Ihe ọhụrụ n'ngwa na-enye ngwọta ndị nwaanyị nwere ike ịnweta taa n'enweghị ichere mgbanwe iwu.

Ngwa naanị enweghị ike idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị ma ọ bụrụ na ụmụ agbọghọ enweghị ebe ha ga-eji ha n'enweghị ihe ize ndụ. Naịjirịa chọrọ ntinye ego ngwa ọrụ WASH ngwa ngwa, karịsịa n'ụlọ akwụkwọ. Nke a pụtara ụlọ mposi nwere mkpọchi n'ọnụ ụzọ, mmiri na-asọ maka ịsa aka, na ọkpọ mkpofu maka itufu ihe. Ngwa ọrụ ahụ ekwesịghị ịdị mgbagwoju anya, naanị ka ọ na-arụ ọrụ ma bụrụ nke nzuzo.

Steeti Naịjirịa ole na ole amalitela mmemme WASH ụlọ akwụkwọ nwere nsonaazụ dị iche iche. Ụzọ kacha arụ ọrụ gụnyere obodo n'atụmatụ na nlekọta kama iwu ngwa na-agbaji n'ime ọnwa ole na ole. Mgbe ụlọ akwụkwọ na Ekiti State gụnyere ndị nkụzi nwanyị na ụmụ agbọghọ ndị toro eto n'ikpụpụta ngwa nhicha nsọ nwaanyị, iji ya na afọ ojuju bilitere nke ukwuu. Ndị nwaanyị maara ihe ndị nwaanyị chọrọ.

Karịa ụlọ akwụkwọ, ebe ọrụ chọkwara otu nlebara anya. Ụlọ ọrụ gọọmentị, ahịa, na ebe azụmahịa niile chọrọ ụlọ mposi dị ọcha, nke nzuzo, nke enwere ike ịnweta ebe ndị nwaanyị nwere ike ijikwa nsọ nwaanyị ha. Ụfọdụ ebe azụmahịa na Lagos nwere ugbu a ụlọ nhicha nsọ nwaanyị akọwapụtara nwere tebụl mgbanwe, ọkpọ mkpofu, na ngwa ịsa. Ụdị ndị a nwere ike ịbụ ndị a na-emeghachi n'ofe Naịjirịa, na-eme ka ebe ọha na eze dị mfe maka ndị nwaanyị nọ n'oge nsọ.

Ọganihu ngwa ọrụ anaghị achọkarị ntinye ego buru ibu. Ihe dị mfe dị ka ịgbakwunye mkpọchi na ụlọ mposi ụlọ akwụkwọ, ịnye tank ichekwa mmiri ebe mmiri ọkpọkọ na-adịghị ntụkwasị obi, na ịtọlite ọkpọ mkpofu na-eme ka ijikwa nhicha nsọ nwaanyị ka mma nke ukwuu. Isi ihe bụ ọchịchọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ego nlekọta na-adịgide adịgide.

Nkịtị omenala gbara nsọ nwaanyị gburugburu agaghị emebi onwe ya. Naịjirịa chọrọ agụmakwụkwọ zuru oke banyere ahụike nsọ nwaanyị nke na-eru ụmụ agbọghọ tupu ha amalite ịhụ nsọ nwaanyị, ụmụ okorobịa ndị ga-abụ ndị mmekọ na ndị nna, na ndị toro eto na-eme mkpebi iwu na mmefu ego. Agụmakwụkwọ a ga-eburu omenala n'uche mana kwesịrị ịbụ nke ziri ezi n'ụzọ sayensị.

Mmemme ndị mezuru nke ọma na Ogun na Kwara States na-egosi na mgbe a na-ewepụta agụmakwụkwọ nsọ nwaanyị dị ka ozi ahụike kama agụmakwụkwọ mmekọahụ, nguzogide okpukpe na omenala na-ebelata. Ịkụzi ụmụ agbọghọ banyere usoro ọmụmụ ha, omume nhicha, na ngwa dị adị anaghị eyi ụkpụrụ omenala egwu – ọ na-echekwa ahụike na nsọpụrụ. Otu e si ezipụta ya dị oke mkpa.

Agụmakwụkwọ ga-agafe ụmụ agbọghọ ịgụnye ụmụ okorobịa na ndị nwoke. Mgbe ụmụ okorobịa mụtara na nsọ nwaanyị bụ ọrụ ndụ nkịtị, ha na-adịkarịghị ekwu emo ma ọ bụ eme ụmụ agbọghọ na-ahụ nsọ nwaanyị ihere. Mgbe ndị nna aghọtara mkpa ụmụ ha nwanyị, ha na-ewepụta ego n'ihi ya. Ndị nkụzi nwoke ndị aghọtara ahụike nsọ nwaanyị nwere ike ịkwado ụmụ akwụkwọ nwanyị nke ọma. Imebi nkịtị chọrọ ịgụnye onye ọ bụla, ọ bụghị naanị ndị na-ahụ nsọ nwaanyị.

Ụzọ obodo na-arụ ọrụ nke ọma n'ọnọdụ omenala Naịjirịa. Mgbe ndị ndu obodo a na-asọpụrụ, ndị ndu okpukpe, na ndị eze ọdịnala na-akwado agụmakwụkwọ ahụike nsọ nwaanyị, nnabata na-abawanye nke ukwuu. NGO ole na ole na-azụ ndị ọrụ ahụike obodo na ndị na-enyere ụmụ nwanyị ọmụmụ n'ụzọ ọdịnala ka ha nye agụmakwụkwọ nsọ nwaanyị, na-eji netwọk ntụkwasị obi dị adị gbasaa ozi ziri ezi.

Mgbe a na-edozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị nke ọma, uru na-agbasa karịa ijikwa nsọ nwaanyị. Obodo niile na-enweta mgbanwe dị mma n'ahụike, agụmakwụkwọ, na nsonaazụ ego.

Ụlọ akwụkwọ na-enye ngwa nsọ nwaanyị na ngwa ọrụ zuru ezu na-ahụ mmelite ozugbo n'ịbịa ụmụ agbọghọ. Nnyocha sitere na mmemme ụlọ akwụkwọ Naịjirịa na-ekwu na ịbawanye ịbịa nke 15-20% n'etiti ụmụ agbọghọ ndị na-efu ụlọ akwụkwọ n'oge nsọ nwaanyị na mbụ. Nke ahụ pụtara ozugbo n'arụmọrụ agụmakwụkwọ ka mma, ọnụ ọgụgụ ịmechi dị elu, na ohere ọdịnihu ka mma.

Uru ego na-agbasa karịa ụmụ agbọghọ n'otu n'otu ruo mmepe mba. Mgbe ụmụ agbọghọ mechara agụmakwụkwọ sekọndrị, ha na-enweta ego karịa n'ime ndụ ha, na-alụ di mgbe ha dị okenye karịa, na-amụ ụmụ ole na ole, ma na-etinye ego karịa n'agụmakwụkwọ ụmụ ha. Nsonaazụ ndị a na-enye aka n'uto akụ na ụba na mbelata ịda ogbenye n'ọtụtụ. Idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ amụma mmepe, ọ bụghị naanị mbanye ahụike.

Ndị nwaanyị toro eto na-enweta ngwa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala na-akọ nrụpụta ọrụ na ego ha na-abawanye. Ụmụ nwanyị ahịa na Aba ndị gbanwere ruo pad a na-asa kọrọ na ha na-arụ ọrụ ụbọchị 4-5 ọzọ kwa ọnwa, na-abawanye ego ha na-enweta kpọmkwem. Mgbe a na-eme ya n'ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa, mmetụta ego dị ukwuu. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị abụghị naanị isiokwu ndị nwaanyị – ọ bụ isiokwu ego na-emetụta ụzọ mmepe Naịjirịa.

Nhicha nsọ nwaanyị kwesịrị ekwesị na-ebelata ọnụ ọgụgụ ọrịa na-efe efe nke ukwuu. Ụlọ ọgwụ n'obodo ebe NGO kesara pad a na-asa na-akọ ikpe ole na ole nke bacterial vaginosis, ọrịa ụzọ mmamịrị, na mkpesa ahụike ọmụmụ. Igbochi bụ mgbe niile dị ọnụ ala karịa ọgwụgwọ, maka ezinụlọ na usoro nlekọta ahụike.

Karịa ahụike anụ ahụ, idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-eme ka ahụike uche na ntụkwasị obi onwe onye ka mma. Ụmụ agbọghọ nwere ike ijikwa nsọ nwaanyị ha n'ụzọ ntụkwasị obi na-esonye nke ọma n'ụlọ akwụkwọ, egwuregwu, na ihe omume mmekọrịta. Ndị nwaanyị na-atụghị egwu ịgbapụ na-esonye n'ọrụ na ndụ obodo n'ụzọ dị mfe. Nnwere onwe uche nke ijikwa nsọ nwaanyị n'ụzọ nsọpụrụ enweghị ike ịkwanye ya oke.

Ndị ọrụ ahụike na Kaduna na-akọ na mgbe ndị nwaanyị na-enweta agụmakwụkwọ ahụike nsọ nwaanyị yana ngwa, ha na-esonye karịa n'ahụike ọmụmụ n'ozuzu ya. Ha na-aga ụlọ ọgwụ nlekọta ime n'oge ka mma, na-achọ ọrụ nhazi ezinụlọ ngwa ngwa, ma na-akọ nsogbu gynaecological n'oge. Idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-emeghe ụzọ maka mmelite ahụike sara mbara.

Idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-eme ka obodo sie ike site n'ịkwado ndị nwaanyị isonye kpamkpam n'ndụ obodo. Mgbe ndị nwaanyị nwere ike ịga ụka, mosque, agbamakwụkwọ, na nzukọ obodo n'agbanyeghị usoro nsọ nwaanyị ha, ịdị n'otu obodo na-adị mma. A na-anụ olu ndị nwaanyị mgbe niile n'ime mkpebi n'ihi na ha na-efu nzukọ ole na ole n'ihi nchegbu nsọ nwaanyị.

Ngwa nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri mee ihe ọzọ na-enyekwa uru gburugburu ebe obibi dị ukwuu n'ọnọdụ Naịjirịa. Obodo Naịjirịa na-esiri ike ijikwa mkpofu, pad a na-eji otu ugboro na-enyekwa aka nke ukwuu n'mkpofu ebe a na-atụfu na mmetọ gburugburu ebe obibi. Nwaanyị na-eji pad a na-eji otu ugboro na-emepụta ihe dị ka pad 125-150 a jiri kwa afọ. Mụba nke ahụ site na ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa, nsogbu mkpofu ahụ na-apụta ìhè.

Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-ewepụ mkpofu a kpamkpam. A pụrụ ịsa ha ma jiri ha ọtụtụ afọ, mgbe ahụ ha na-emebi n'onwe ha n'ụzọ okike ma ọ bụrụ na e ji owu na ihe sitere n'osisi mee ha. Maka mba na-esiri ike ngwa ọrụ njikwa mkpofu, ibelata mkpofu nsọ nwaanyị na-enye enyemaka dị mkpa nye gburugburu ebe obibi. Ngwọta nke ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị nwere ike ịbuso nsogbu gburugburu ebe obibi agha n'otu oge.

Ọbụna mgbe ndị mmadụ aghọtara ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, ha na-enwekarị ajụjụ na nchegbu banyere ngwọta. Ịza ha n'eziokwu na-ewuli ntụkwasị obi ma na-enye ohere maka atụmatụ mmemme ka mma.

Ajụjụ a na-apụta ugboro ugboro, karịsịa site n'aka ndị Naịjirịa tọrọ ogbo ndị na-echeta mgbe ngwa nsọ nwaanyị a na-ere adịghị. Nzaghachi dị mkpirikpi bụ na ndị nwaanyị na-eji akwa – ma na-ata ahụhụ ahụike dị njọ n'ihi ya. Nzaghachi ka ogologo bụ na ọ bụghị ngwọta akwa niile bụ otu.

Akwa a na-eji na ọgbọ gara aga bụkarị owu dị ọcha nke ndị nwaanyị na-eghe n'agbata ojiji ma kpọọ nkụ n'anwụ kpọmkwem. Anwụ na-enye nsị ọgwụ nke okike, ighe na-egbukwa nje bacteria. Ma, ọtụtụ ezinụlọ Naịjirịa ọgbara ọhụrụ enweghị mmiri a pụrụ ịdabere na ya maka ighe na ebe nzuzo maka ịkpọ akwa nsọ nwaanyị nkụ. N'ogige ọgbọ dị iche iche, ndị nwaanyị enweghị ebe ha ga-akpọ akwa nsọ nwaanyị nkụ n'ụzọ nzuzo, ya mere ha na-akpọ ha nkụ n'akụkụ ọchịchịrị ebe nje bacteria na-eto eto.

Ọzọkwa, akwa dị taa bụkarị nke ndị mmadụ mere kama owu. Uwe ochie a bipụrụ dị ka pad gụnyere polyester, nylon, na akwa agwakọtara nke anaghị amịkọrọ mmiri nke ọma, na-ejide mmiri n'ahụ, ma na-edebe nje bacteria. Akwa n'onwe ya anaghị adị mma n'onwe ya – àgwà, usoro nhicha, na usoro ịkpọ nkụ niile dị mkpa nke ukwuu.

Pad nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke oge a na-ewere echiche akwa ma na-eme ka ọ dịkwuo mma nke ukwuu. Ha na-eji owu e mere kpọmkwem maka mmịkọrọ mmiri na ahụike akpụkpọ ahụ. Ha nwere akwa nke anaghị agbapụ nke akwa ochie enweghị. A na-akpụ ha ma kpọkọta ha ka ha nọrọ n'ebe ha nọ. A pụrụ ịsa ha n'ụzọ dị mfe n'enweghị ighe ma ha na-akọrọ ngwa ngwa ọbụna n'enweghị anwụ kpọmkwem. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-asọpụrụ nkà ọdịnala ma na-agụnye nghọta nhicha na ahụike nke oge a.

Ụfọdụ ndị na-enyo enyo na-ekwu na ụlọ ọrụ chọrọ ire ngwa na-emepụta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị. Enweghị ntụkwasị obi a doro anya n'ọnọdụ Naịjirịa, ebe ọtụtụ “mgbasa ozi nghọta” bụ mgbasa ozi ahịa e zoro ezo n'ụzọ dị nkenke. Ma, ịgbasa ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị dị ka ahịa na-eleghara ihe àmà dị ukwuu nke ahụhụ n'ezie anya.

Nnyocha banyere ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị sitere n'mahadum, ụlọ ọrụ mmepe mba ụwa, na ndị nchọpụta ahụike ọha na eze, ọ bụghị ndị na-emepụta pad. Ọmụmụ na-edekọ enweghị ịga ụlọ akwụkwọ, nsogbu ahụike, na mfu ego site na usoro siri ike. Ụmụ agbọghọ na-efu ụlọ akwụkwọ na Kaduna bụ ndị n'ezie. Ọrịa na-efe efe a na-agwọ n'ụlọ ọgwụ Lagos bụ ndị n'ezie. Ndị nwaanyị na-enweghị ike ịzụta ngwa ọnwa ka ọnwa bụ ndị n'ezie.

Ọzọkwa, ngwọta kacha arụ ọrụ nye ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị – pad a na-asa nke e mere n'ime obodo – na-eyi ụlọ ọrụ pad a na-eji otu ugboro mba ụwa egwu kama inye ha uru. Ọ bụrụ na nghọta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ naanị ahịa, ụlọ ọrụ ndị ahụ ga-emegide ngwọta a na-asa. Kama nke ahụ, anyị na-ahụ NGO, ndị na-emepụta ngwa n'ime obodo, na òtù obodo na-akwado nhọrọ a na-asa dị ọnụ ala n'ihi na ha na-ebuso nsogbu n'ezie.

Nke ahụ kwuru, nlebara anya megide mgbasa ozi na-eji mmadụ eme ihe dị mma. Ngwọta bụ ịkwado òtù ndị na-ekpughe, ndị ebumnuche na-eduzi, ndị na-etinye mmetụta n'ihu uru, na-ebipụta nsonaazụ ha n'ihu ọha, ma na-etinye obodo n'ịhazi mmemme. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị bụ eziokwu, ịdozi ya n'eziokwu chọrọ ịdị ọcha n'obi site n'aka onye ọ bụla na-esonye.

Nchegbu a na-egosi eziokwu bụ na Naịjirịa na-eche ọtụtụ ihe ịma aka ngwa ngwa ihu: ịda ogbenye, enweghị nchebe, nsogbu ahụike, enweghị ọrụ, ọdịda ngwa ọrụ. Na akụrụngwa pere mpe, gịnị mere a ga-eji tinye uche n'ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị? Azịza bụ na ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-ezukọ ma na-eme ka ihe ịma aka ọ bụla ọzọ Naịjirịa na-eche ihu ka njọ.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-eme ka enweghị nha agụmakwụkwọ na-adịgide, nke na-akpata enweghị ọrụ na ịda ogbenye. Ọ na-abawanye ọnụ ahịa ahụike site na ọrịa na-efe efe enwere ike igbochi. Ọ na-ebelata nrụpụta ego ndị nwaanyị, na-egbochi uto GDP. Ọ na-eme ka enweghị nha nwoke na nwaanyị nke na-egbochi mmepe mba ka ike. Idozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị abụghị ihe dị iche n'ịdozi nsogbu ndị ka ukwuu Naịjirịa – ọ dị mkpa n'ịdozi ha.

Ọzọkwa, ngwọta nke ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị dị ọnụ ala nke ukwuu n'arụmọrụ. Inye pad a na-asa nye nwa agbọghọ ụlọ akwụkwọ na-efu ₦3,000-₦5,000 ma na-emetụta agụmakwụkwọ ya afọ 2-3. Nke ahụ bụ nloghachi ego pụrụ iche ma e jiri ya tụnyere ọtụtụ mbanye mmepe. Obere ntinye ego n'ahụike nsọ nwaanyị na-emepụta uru na-adịghị edozi n'agụmakwụkwọ, ahụike, na nsonaazụ ego.

N'ikpeazụ, arụmụka na ahụike nsọ nwaanyị adịghị mkpa karịa ihe ndị ọzọ na-egosikarị ịkpa ókè nwoke na nwaanyị nke na-akpata ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na mbụ. A na-ewere nsogbu ndị na-emetụta ndị nwaanyị n'ụzọ bụ isi dị ka nchegbu “dị nro” mgbe a na-ewere nsogbu ndị na-emetụta ndị nwoke dị ka nsogbu ngwa ngwa. Naịjirịa enweghị ike ịmalite mgbe ọ na-ahapụ ọkara ndị ya n'azụ. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị dị mkpa n'ihi na ahụike na nsọpụrụ ndị nwaanyị dị mkpa.

Ịghọta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-eme ka o doo anya ihe mere pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke e mere n'ime obodo, dị ọnụ ala, nke dị mma ji dị mkpa iji kwụsị nsogbu a na Naịjirịa. E guzobere Sana Pads kpọmkwem iji dozie ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị site na ngwọta na-adịgide adịgide, nke dabara omenala, nke e mere maka ndị nwaanyị Naịjirịa site n'aka ndị na-aghọta eziokwu Naịjirịa.

Kemgbe mmalite, Sana Pads akwadolarị ihe karịrị ndị nwaanyị 10,000 kpọmkwem ma kesaa ihe karịrị pad 30,000 n'ofe Naịjirịa. Ndị a abụghị naanị ngwa – ha na-anọchi ụbọchị ụlọ akwụkwọ e weghachiri, ọrịa na-efe efe e gbochiri, nsọpụrụ e weghachiri, na ego echekwara. Pad ọ bụla na-ebuso ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị agha na mgbọrọgwụ ya: ibu ego nke nsọ nwaanyị na enweghị ohere ịnweta ngwa dị mma.

A haziri Sana Pads kpọmkwem maka ihu igwe na ọnọdụ Naịjirịa. Ihe ndị a na-eji na-anagide oke mmiri na ịsa ugboro ugboro n'ọnọdụ mmiri dị iche iche. Akwa nke anaghị agbapụ na-echebe megide nsọ nwaanyị na-asọ nke ukwuu n'ọnwa ọkụ Naịjirịa mgbe ịṅụ mmiri ọtụtụ na-eme ka nsọ nwaanyị bawanye. Nhazi dị mfe na-enye ohere ịsa n'enweghị ncha siri ike nke ọtụtụ ezinụlọ na-enweghị ike ịzụta. Pad ndị a na-arụ ọrụ n'eziokwu Naịjirịa, ọ bụghị n'ọnọdụ zuru oke n'echiche.

Ụdị ngwa dị iche iche na-eju mkpa dị iche iche n'ọnụahịa a pụrụ ịnweta. No Wahala Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 1 na-amịkọrọ mmiri dabara maka ụbọchị nsọ nwaanyị dị nro na ụmụ agbọghọ na-amalite ịhụ nsọ nwaanyị. Premium Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 3 na-amịkọrọ mmiri na-agbaso nsọ nwaanyị nkịtị maka ọtụtụ ndị nwaanyị. Maxi Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 5 na-amịkọrọ mmiri na-enye nchebe maka ụbọchị nsọ nwaanyị na-asọ nke ukwuu na nchebe abalị. Nwaanyị Naịjirịa ọ bụla nwere ike ịchọta ihe na-arụ ọrụ maka ahụ ya na ego ya, ma e jiri ya tụnyere ọnụahịa na-adịkarị 60-75% dị ala n'oge ma e jiri ya tụnyere ịzụta ndị a na-eji otu ugboro kwa ọnwa.

Karịa ngwa, Sana Pads kwadoro agụmakwụkwọ ahụike nsọ nwaanyị, nghọta obodo, na mgbanwe usoro. Ebumnuche bụ ịkwụsị ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, ọ bụghị naanị ire pad. Nke a pụtara ịrụkọ ọrụ na ụlọ akwụkwọ, NGO, na òtù obodo iji hụ na ndị nwaanyị enweghị naanị ngwa kamakwa ọmụma, nkwado ngwa ọrụ, na nsọpụrụ. Ngwọta n'ezie chọrọ nkwa karịa azụmahịa.

Ịghọta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị dị mkpa, mana nghọta naanị anaghị agbanwe ihe ọ bụla. Ịkwụsị nsogbu a chọrọ ime ihe site n'aka ndị mmadụ n'otu n'otu, ezinụlọ, òtù, na obodo n'ofe Naịjirịa.

Ọ bụrụ na ị bụ nwaanyị na-enweta ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, mara na ngwọta dị ọnụ ala dị. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ bụ otu ntinye ego nke na-ejere gị ọtụtụ afọ. Starter Kit nwere 3 Premium Pads na akpa nchekwa na-enye pad zuru ezu iji jikwaa usoro gị kpamkpam mgbe a na-agbanwe ha nke ọma. Pad atọ na-enye ohere ka otu bụrụ nke a na-eyi, otu na-akọrọ, na otu dị njikere – usoro na-adịgide adịgide nke na-agbaji ijide ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị n'ego gị.

Maka ndị nne, itinye ego na pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ maka ụmụ gị nwanyị bụ itinye ego n'agụmakwụkwọ na ọdịnihu ha. Ego a chekwara n'ime afọ ụlọ akwụkwọ ha nwere ike ịgbanwe na ụgwọ ụlọ akwụkwọ, akwụkwọ, ma ọ bụ njem. Nke kachasị mkpa, ị na-enye ụmụ gị nwanyị ike ịga ụlọ akwụkwọ kwa ụbọchị, na-eso ụmụ okorobịa nha anya, ndị na-adịghị efu oge agụmakwụkwọ n'ihi ihe e kere eke (biology).

Ndị nwoke nwere ike ịdozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị site n'imebi nkịtị n'ezinụlọ ha. Ndị nna na-ewepụta ego maka mkpa nsọ nwaanyị nke ụmụ ha nwanyị na-egosi nsọpụrụ na nkwanye ùgwù. Ụmụnne ndị nwoke ndị aghọtara nsọ nwaanyị na-akwado ụmụnne ha ndị nwanyị kama ịkwa ha emo. Ndị di na-ahụ na ndị nwunye ha nwere ngwa nsọ nwaanyị na-egosi mmekọ n'ijikwa ahụike ezinụlọ. Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-akwụsị mgbe ezinụlọ niile nabatara nsọ nwaanyị dị ka nlekọta ahụike nkịtị kwesịrị mkpa ego.

Ụlọ akwụkwọ nwere ike ịdozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị site n'inye ngwa nsọ nwaanyị maka oge mberede, imeziwanye ngwa WASH, na ime agụmakwụkwọ ahụike nsọ nwaanyị. Ntinye ego dị nta ma e jiri ya tụnyere uru agụmakwụkwọ nke idebe ụmụ agbọghọ n'ụlọ akwụkwọ mgbe niile. Ndị nkụzi a zụrụ n'ahụike nsọ nwaanyị nwere ike ịchọpụta ụmụ agbọghọ na-esiri ike ma jikọọ ha na akụrụngwa tupu ha adaba n'azụ ma ọ bụ hapụ ụlọ akwụkwọ.

NGO na òtù obodo nwere ike ịrụkọ ọrụ na Sana Pads maka nkesa buru ibu iji dozie ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị n'ọtụtụ. Ụlọ akwụkwọ, NGO na òtù ndị ọzọ nwere ike ịtụ ọnụọgụ ọ bụla n'otu ọnụahịa a kara aka kwa ngwugwu. Mmemme nkesa na-arụ ọrụ nke ọma mgbe a na-ejikọta ha na oge agụmakwụkwọ na-akụzi ụmụ agbọghọ na ndị nwaanyị ojiji kwesịrị ekwesị, usoro ịsa, na ozi ahụike nsọ nwaanyị. Ngwa gbakwunyere ọmụma bụ mmetụta na-adịgide.

Òtù okpukpe nwere ike dị ukwuu n'imebi nkịtị nsọ nwaanyị mgbe ha na-asọpụrụ ụkpụrụ omenala. Ụka na mosque nke na-ekwu banyere ahụike nsọ nwaanyị dị ka nhicha bụ isi kama agụmakwụkwọ mmekọahụ nwere ike iru obodo ndị òtù ndị ọzọ enweghị ike iru. Mgbe ndị imam na ndị pastọ kwenyesiri ike na ijikwa nsọ nwaanyị nke ọma bụ akụkụ nke ilekọta ihe Chineke kere, ihere na-ebelata ma ngwọta na-agbasa.

Ndị ọrụ ahụike nwere ike ịlele ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị n'oge nleta ndị a na-ahụkarị ma jikọọ ndị nwaanyị na akụrụngwa. Nkeji ole na ole na-atụle ijikwa nsọ nwaanyị n'oge nleta nlekọta ime, ndụmọdụ nhazi ezinụlọ, ma ọ bụ nlele ahụike n'ozuzu nwere ike ịchọpụta ndị nwaanyị na-ata ahụhụ n'ịkịtị. Mmekọrịta n'agbata ụlọ ọgwụ na òtù na-edozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na-emepụta ụzọ nzipụ nke na-eme ka nchọpụta ghọọ ime ihe.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na Naịjirịa abụghị ihe a na-apụghị izere. Ọ bụghị nsonaazụ okike nke akụrụngwa ntakịrị ma ọ bụ ọdịnala omenala. Ọ bụ nsogbu enwere ike idozi nke na-adịgide nke ukwuu n'ihi nkịtị, ihere, na nleghara anya nke usoro. Nwaanyị ọ bụla na-enweta ngwa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala na-anọchi ọganihu. Nwa agbọghọ ọ bụla na-anọgide n'ụlọ akwụkwọ n'oge nsọ nwaanyị ya bụ mmeri. Obodo ọ bụla na-ekwu banyere nsọ nwaanyị n'ihu ọha na-agbaji agbụ ihere nke kegidere ọgbọ ọtụtụ.

Ngwọta dị taa. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-eme ka nsọ nwaanyị dị ọnụ ala ọbụna maka ezinụlọ kacha ogbenye Naịjirịa. Agụmakwụkwọ ahụike nsọ nwaanyị na-enye ndị nwaanyị na ụmụ agbọghọ ọmụma iji jikwaa ahụ ha n'ụzọ ntụkwasị obi. Mmelite ngwa ọrụ na-emepụta ebe anụ ahụ ebe a pụrụ ijikwa nsọ nwaanyị n'ụzọ nsọpụrụ. Mgbanwe iwu nwere ike ịgbaba ngwọta ndị a, mana ha enweghị ịchere mmezi gọọmentị. Obodo nwere ike ịmalite ịdozi ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị ozugbo site na ngwa na akụrụngwa dị.

Ịkwụsị ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na Naịjirịa ga-achọ mbọ na-adịgide adịgide site n'aka onye ọ bụla – ndị mmadụ, ezinụlọ, obodo, òtù, gọọmentị, na azụmahịa na-arụkọ ọrụ n'otu ebumnuche. Ọ ga-achọ itinye ahụike na nsọpụrụ ndị nwaanyị dị ka ihe bụ isi n'ime mmepe mba kama nchegbu dị n'akụkụ. Ọ ga-achọ akụrụngwa, ọchịchọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na mgbanwe omenala. Mana nke kachasị, ọ chọrọ imebi nkịtị na-eme ka ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa na-ata ahụhụ n'enweghị nnabata ma ọ bụ nkwado.

Ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị ka bụ otu n'ime nsogbu kacha dị mfe idozi na Naịjirịa. Ụzọ n'ihu doro anya: mee ka ngwa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala ma dị mfe ịnweta, wuo ngwa ọrụ na-akwado nhicha nsọ nwaanyị, gbaji nkịtị omenala site na agụmakwụkwọ, ma were nsọpụrụ ndị nwaanyị dị ka ihe a na-adọghị adọ. Mgbe Naịjirịa kwere nkwa ịkwụsị ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị, ọtụtụ nde ndị nwaanyị na ụmụ agbọghọ ga-enwere onwe ha ịchụso agụmakwụkwọ, ịnweta ego, na isonye kpamkpam n'obodo. Nke ahụ abụghị naanị ihe dị mma maka ndị nwaanyị – ọ dị mkpa maka ọdịnihu Naịjirịa. Maka ozi zuru ezu karịa na ụzọ isonye, gaa n'ibe akụrụngwa anyị bụ isi banyereịda ogbenye nke nsọ nwaanyị na Naịjirịa ka ị chọpụta otu anyị ga-esi mepụta mgbanwe na-adịgide adịgide ọnụ.