Ṣé pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò kò léwu? Gbogbo ohun tí obìnrin Nàìjíríà nílò láti mọ̀

Pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò kò léwu nígbà tí a bá ṣe wọ́n dáadáa tí a sì tọ́jú wọn, wọ́n sì sábà máa ń dára fún ìlera ju pádì tí a ń jù nù lọ nítorí pé wọn kò ní kẹ́míkà tàbí ike tí ó ń kan awọ yín.

Àwọn kókó pàtàkì:

• Pádì tí a lè tún lò tí a fi ohun èlò tí ó dára ṣe kò léwu ní ti ìṣègùn, àwọn àjọ ìlera káàkiri ayé sì dábàá wọn.
• Fífọ̀ dáadáa pẹ̀lú ọṣẹ àti sísá sínú oòrùn ń mú 99.9% kòkòrò àrùn kúrò, èyí sì ń jẹ́ kí pádì tí a lè tún lò mọ́ fún lílò léraléra.
• Pádì tí a lè tún lò tí ó dára kò ní bleach, dioxin, tàbí òórùn dídùn àtọwọ́dá tí ó wà nínú ọ̀pọ̀ pádì tí a ń jù nù.
• Àwọn obìnrin Nàìjíríà sọ pé kúrùpá, ìhanra àti òórùn dín kù nígbà tí wọ́n yípadà láti pádì tí a ń jù nù sí pádì tí a lè tún lò tí a ṣe dáadáa.
• Pádì kan tí a lè tún lò ń ná nǹkan bí ₦1,000-1,500, ṣùgbọ́n ó ń rọ́pò ju 100 pádì tí a ń jù nù lọ, ó sì ń fi 70-85% owó nǹkan oṣù pamọ́.
• Pádì tí a lè tún lò ń pẹ́ fún ọdún 2-3 bí a bá tọ́jú wọn dáadáa, èyí sì mú wọn wúlò kódà ní ibi tí omi kò ti pọ̀.
• Ju 10,000 obìnrin Nàìjíríà ló ń lo pádì tí a lè tún lò láìléwu báyìí káàkiri Lagos, Kano, Abuja àti ìgbèríko.

Ẹ jẹ́ kí a wo bí pádì tí a lè tún lò ṣe ń ṣiṣẹ́ gan-an, ohun tí ó mú wọn wà láìléwu, àti bí ẹ ṣe lè lò wọ́n pẹ̀lú ìgboyà ní Nàìjíríà.

Àìléwu pádì tí a lè tún lò dá lórí nǹkan mẹ́ta: ohun èlò tí a fi ṣe é, bí a ṣe ṣe é láti dènà kí kòkòrò àrùn má pọ̀, àti bí ẹ ṣe ń tọ́jú rẹ̀ láàárín lílò kan sí èkejì. Nígbà tí àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta bá dé ìwọ̀n tí ó yẹ, pádì tí a lè tún lò kò kàn wà láìléwu nìkan, ó sì sábà máa ń dára fún ìlera ju pádì tí a ń jù nù lọ.

Ẹ fi wé ohun èlò ìdáná. Ẹ kì í ju ìkòkò yín nù lẹ́yìn tí ẹ bá se jollof. Ẹ máa ń fọ̀ ọ́ dáadáa, kò sì léwu láti tún un lò. Ìlànà kan náà ló kan pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò, pẹ̀lú àwọn ohun pàtàkì kan tí ó jẹ mọ́ ìmọ́tótó ojú ara.

World Health Organization àti ọ̀pọ̀ ìwádìí ìlera gbogbo ènìyàn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ohun èlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò tí a ṣe dáadáa tí a sì tọ́jú dáadáa kò ní ewu kankan fún ìlera. Kódà, ọ̀pọ̀ àníyàn ìlera tí ó jẹ mọ́ ohun èlò nǹkan oṣù wá láti inú kẹ́míkà tí ó wà nínú pádì tí a ń jù nù, kì í ṣe láti inú àwọn tí a lè tún lò.

Pádì tí a lè tún lò tí kò léwu ní apá pàtàkì mẹ́ta tí ń ṣiṣẹ́ pọ̀. Ìpele òde tí kì í jò ń dènà ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù láti dé aṣọ yín, ó sì ń pa ọ̀rinrin mọ́ kúrò lára awọ yín. Àwọn ìpele ìfamu inú ń yára fa ọ̀rinrin kúrò lára yín, wọ́n sì ń mú un dání dáadáa. Ìpele tí ó kan awọ ara ń lo aṣọ àdánidá tí afẹ́fẹ́ ń gbà kọjá, tí kì í há ooru mọ́, tí kì í sì í di ibi tí kòkòrò àrùn ti ń pọ̀ sí i.

Dídára ọjà ṣe pàtàkì gan-an níbí. Pádì tí a ṣe dáadáa ń lo aṣọ tí ó ń yára gbẹ tí ó sì ń gbẹ pátápátá. Èyí ṣe pàtàkì gan-an ní ojú ọjọ́ ọ̀rinrin Nàìjíríà, pàápàá ní àsìkò òjò ní àwọn ibi bí Port Harcourt tàbí Calabar. Aṣọ tí ó ń yára gbẹ ń dènà ọ̀rinrin tí kòkòrò àrùn ti ń pọ̀ sí i.

Bí a ṣe rán an àti bí a ṣe ṣe é tún kan àìléwu rẹ̀. Ojú rírán tí ó yọ síta tàbí etí tí ó le lè ha awọ ara tí ó rọ̀. Pádì tí ó dára ní ojú rírán tí ó tẹ́jú tí ó sì rọ̀, àti rírán tí ó lágbára tí ó ń dúró ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfọṣọ láìdá ibi tí ó le sílẹ̀.

Àìléwu nípa kẹ́míkà jẹ́ ohun pàtàkì mìíràn. Pádì tí a lè tún lò tí kò léwu kò ní òórùn dídùn àtọwọ́dá, kò ní ìyókù bleach chlorine, kò ní dioxin láti inú ṣíṣe é, kò sì ní ike tí ń fọ́ sí wẹ́wẹ́ (microparticles). Awọ ara yín ń fa ohunkóhun tí ó bá kàn án mu. Ojú ara obìnrin ń fa nǹkan mu ju ibòmíràn lọ, ìdí nìyí tí àwọn dókítà fi ń kìlọ̀ pé kí a má lo ọṣẹ líle àti kẹ́míkà níbẹ̀.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà sọ pé lẹ́yìn tí wọ́n yípadà sí pádì tí a lè tún lò tí kò ní kẹ́míkà, àmì nǹkan oṣù wọn dára sí i. Kúrùpá, ara yíyún àti òórùn líle tí wọ́n ń ní pẹ̀lú pádì tí a ń jù nù pòórá. Èyí kì í ṣe èèṣì. Àwọn àmì wọ̀nyí sábà máa ń wá láti inú bí ara ṣe ń hùwà sí kẹ́míkà nínú pádì tí a ń jù nù, kì í ṣe láti inú nǹkan oṣù fúnra rẹ̀.

Fífọ pádì tí a lè tún lò lọ́nà tí ó tọ́ rọrùn ju bí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣe rò lọ, ó sì ń mú kòkòrò àrùn kúrò dáadáa. Ìwádìí fi hàn pé fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ lásán àti omi ń mú 99% ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù àti kòkòrò àrùn kúrò. Fífi sínú oòrùn ń mú un pọ̀ sí 99.9% nítorí pé ìtànṣán UV ń pa àwọn kòkòrò tí ó kù lọ́nà àdánidá.

Fífọ̀ kò nílò ohun èlò pàtàkì tàbí ọṣẹ olówó ńlá. Ṣíṣan pẹ̀lú omi tútù ń mú ẹ̀jẹ̀ tuntun kúrò ní irọ̀rùn. Fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ èyíkéyìí – ọṣẹ ọlọ́pọ̀n, ọṣẹ ìfọṣọ onílulú tàbí ọṣẹ olómi – nínú omi lílọ́wọ́ọ́wọ́ tàbí omi tútù ń fọ aṣọ náà mọ́ dáadáa. Sísá a sínú oòrùn tààrà fún wákàtí 3-4 ń parí ìmọ́tótó náà lọ́nà àdánidá láìsí owó.

Èyí bá ipò Nàìjíríà mu dáadáa. Ọ̀pọ̀ ilé ní ọṣẹ àti oòrùn, kódà ní ibi tí kò sí omi ẹ̀rọ. Ẹ lè ṣan pádì pẹ̀lú omi inú garawa, kí ẹ fọ̀ wọ́n nínú àwo ìfọṣọ, kí ẹ sì sá wọn sórí okùn tàbí ibi tí ó tẹ́jú. Kò nílò iná mànàmáná, kò nílò ohun èlò pàtàkì kankan.

Àwọn obìnrin kan ń ṣàníyàn nípa gbígbẹ pádì nígbà ọyẹ́ (harmattan) tàbí àsìkò òjò nígbà tí oòrùn kò pọ̀. Kódà ní ọjọ́ tí ìkùukùu bá bo ojú ọ̀run, sísá a síta nínú afẹ́fẹ́ ń ṣiṣẹ́. Fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ àti gbígbẹ pátápátá (kódà láìsí oòrùn tààrà) ń jẹ́ kí pádì mọ́. Bí ààyè bá wà nínú ilé, sísá pádì lẹ́gbẹ̀ẹ́ fèrèsé tàbí nínú yàrá tí afẹ́fẹ́ ń wọ dáadáa ń ṣiṣẹ́ dáadáa.

Ewu gidi kò wá láti lílo pádì tí a lè tún lò, bí kò ṣe láti lílo wọn nígbà tí wọ́n ṣì ní ọ̀rinrin. Pádì tí kò tíì gbẹ pátápátá lè gbé kòkòrò àrùn. Ìdí nìyí tí níní pádì 3-4 tí ẹ ń lò lọ́kọ̀ọ̀kan fi ṣe pàtàkì. Ó ń fún pádì kọ̀ọ̀kan ní àkókò láti gbẹ pátápátá kí ẹ tó tún lò ó.

Nígbà tí a bá fi àìléwu wọn wéra láìṣègbè, pádì tí a lè tún lò sábà máa ń borí pádì tí a ń jù nù. Dídára pádì tí a ń jù nù tí wọ́n ń tà ní ọjà Nàìjíríà yàtọ̀ síra gan-an. Àwọn kan ní super absorbent polymer (jẹ́lì tí ń wú), ohun èlò tí a fi chlorine sọ di funfun, òórùn dídùn àtọwọ́dá àti kẹ́míkà gọ́ọ̀mù. Àwọn nǹkan wọ̀nyí ń wà lára awọ yín fún ọ̀pọ̀ wákàtí, ara àwọn obìnrin kan sì ń hùwà sí wọn tàbí kí wọ́n ní àléjì.

Pádì tí a ń jù nù tí owó rẹ̀ kéré máa ń lo ohun èlò tí kò dára tí ó lè ha awọ ara tàbí tí kò lè dènà jíjò. Ike ẹ̀yìn tí ń dènà jíjò tún ń há ooru àti ọ̀rinrin mọ́ ara yín, èyí sì ń dá ipò tí kòkòrò àrùn ti ń gbilẹ̀ sílẹ̀. Ìdí nìyí tí pádì tí a ń jù nù fi máa ń ní òórùn líle lẹ́yìn wákàtí díẹ̀.

Pádì tí a lè tún lò tí a fi aṣọ àdánidá tí afẹ́fẹ́ ń gbà kọjá ṣe ń jẹ́ kí afẹ́fẹ́ rìn. Èyí ń jẹ́ kí awọ yín gbẹ kí ó sì rọ̀ yín lọ́rùn. Àìsí kẹ́míkà túmọ̀ sí àléjì díẹ̀ àti ìhanra díẹ̀. Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà kíyèsí pé òórùn kò pọ̀ mọ́ pẹ̀lú pádì tí a lè tún lò nítorí pé kòkòrò àrùn kì í yára pọ̀ níbi tí afẹ́fẹ́ ti ń rìn.

Ní ti ìbàjẹ́ láti ọwọ́ kòkòrò àrùn, irú pádì méjèèjì kò léwu bí a bá lò wọ́n dáadáa. Pádì tí a ń jù nù ti bàjẹ́ ní ìṣẹ́jú tí ẹ bá ṣí i pẹ̀lú ọwọ́ tí ẹ kò fọ̀, tàbí tí ó já sílẹ̀ ní ilé ìwẹ̀ tí ó dọ̀tí. Pádì tí a lè tún lò ń bàjẹ́ bí ẹ kò bá fọ̀ ọ́ kí ẹ sì gbẹ ẹ́ dáadáa. Àìléwu wá láti ìmọ́tótó, kì í ṣe láti irú pádì.

Ohun kan tí a kì í sábà ronú nípa rẹ̀ ni toxic shock syndrome (TSS). Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣọ̀wọ́n gidigidi pẹ̀lú ohun èlò nǹkan oṣù èyíkéyìí tí a ń lò lóde ara, TSS ti jẹ mọ́ tampon tí ń fa omi mu gan-an àti ife nǹkan oṣù tí ó pẹ́ jù nínú ara. Pádì òde ara, yálà tí a lè tún lò tàbí tí a ń jù nù, kò ní ewu yìí nítorí pé wọn kì í wọ inú ara.

Lílo pádì tí a lè tún lò láìléwu ní nǹkan mẹ́ta tí ó rọrùn: yíyan ọjà tí ó dára, títẹ̀lé ìmọ́tótó tí ó tọ́ nígbà tí ẹ bá wọ̀ ọ́, àti títọ́jú wọn dáadáa láàárín lílò. Gbogbo ìgbésẹ̀ yìí ṣeé ṣe nínú ipò ìgbé ayé Nàìjíríà.

Àìléwu yín bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú yíyan pádì tí a lè tún lò tí a ṣe dáadáa láti ọ̀dọ̀ olùṣe tí a gbẹ́kẹ̀lé. Ẹ wá pádì tí wọ́n ṣàlàyé ìpele ìfamu rẹ̀ kedere, tí ẹ̀yìn rẹ̀ tí kì í jò ti ní àyẹ̀wò, tí aṣọ rẹ̀ rọ̀ lára, tí ó sì ní ìdè tí ó dúró ṣinṣin tí ń mú pádì dúró sí ààyè rẹ̀.

Ẹ béèrè ìbéèrè kí ẹ tó rà. Ìpele mélòó ni ó ní? Irú aṣọ wo ni wọ́n lò? Báwo ni pádì náà ṣe máa ń pẹ́ tó? Olùṣe tí ó ní ìgboyà nínú ọjà rẹ̀ yóò dáhùn kedere. Àwọn ilé-iṣẹ́ tí kì í ṣàyẹ̀wò dídára ọjà wọn dáadáa tàbí tí ń lo ohun èlò tí ó léwu sábà máa ń fúnni ní àlàyé tí kò ṣe kedere.

Nínú ọjà pádì tí a lè tún lò tí ń dàgbà ní Nàìjíríà, dídára yàtọ̀ síra gan-an. Àwọn olùtà kan ń kó ọjà tí kò dára wọlé tàbí ń ṣe pádì láìní ìmọ̀ tí ó tọ́ nípa ohun tí ìmọ́tótó nílò. Àwọn mìíràn, bí àwọn olùṣe tí ó jẹ́ ti ọmọ ilẹ̀ wa tí wọ́n mọ àìní àti ojú ọjọ́ Nàìjíríà, ń ṣe pádì fún ipò wa ní pàtó.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú rírà díẹ̀ láti dán dídára wò. Ẹ kọ́kọ́ ra pádì kan tàbí méjì. Ẹ fọ̀ wọ́n kí ẹ sì wọ̀ wọ́n fún nǹkan oṣù kan gbáko. Ẹ kíyèsí bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́, bóyá wọ́n ń ha awọ yín, bí wọ́n ṣe ń yára gbẹ tó, àti bóyá wọ́n ń dúró ní ìrísí wọn lẹ́yìn fífọ̀. Bí ó bá tẹ́ yín lọ́rùn, ẹ ra pádì tí ó tó fún gbogbo nǹkan oṣù.

Fún ọ̀pọ̀ obìnrin, pádì 4-6 tó fún nǹkan oṣù kan pátápátá. Ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kéré lè nílò pádì 2, ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ lè nílò ìpààrọ̀ 3-4. Níní àfikún túmọ̀ sí pé pádì tí ó mọ́ tí ó sì gbẹ yóò máa wà nílẹ̀ fún yín nígbà gbogbo.

Wíwọ pádì tí a lè tún lò láìléwu nílò ìmọ́tótó ìpìlẹ̀ kan náà bí lílo pádì tí a ń jù nù. Ẹ fọ ọwọ́ yín kí ẹ tó pààrọ̀ pádì, kódà bí ẹ bá ń kánjú. Èyí ń dènà kí kòkòrò àrùn má dé ojú ara yín. Ní ilé-ìwé tàbí ibi iṣẹ́ tí kò ní ibi ìfọwọ́ tí ó dájú, ẹ gbé ìgò omi kékeré àti ọṣẹ dání, tàbí ẹ lo hand sanitizer (omi apakòkòrò ọwọ́) gẹ́gẹ́ bí àfidípò.

Ẹ pààrọ̀ pádì yín ní gbogbo wákàtí 3-6 gẹ́gẹ́ bí ẹ̀jẹ̀ yín ṣe pọ̀ tó. Ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ nílò ìpààrọ̀ léraléra. Ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kéré, ẹ lè wọ̀ ọ́ pẹ́ díẹ̀, ṣùgbọ́n ẹ má ṣe fi pádì kan náà sílẹ̀ lára fún ju wákàtí 8 lọ. Pípààrọ̀ déédéé ń dènà òórùn, ó sì ń jẹ́ kí ara yín balẹ̀.

Nígbà tí ẹ bá ń pààrọ̀ pádì lẹ́yìn ilé, ẹ gbé àpò kékeré tí omi kì í kọjá dání fún pádì tí ẹ ti lò. Ọ̀rá lásán tàbí àpò onízíìpù ṣiṣẹ́ dáadáa. Ọ̀pọ̀ obìnrin ní Lagos àti Abuja ń fi àpò kékeré sínú báàgì ọwọ́ tàbí báàgì ẹ̀yìn wọn. Pádì tí ẹ ti lò lè wà nínú àpò yìí títí ẹ ó fi dé ilé láti fọ̀ ọ́, nígbà púpọ̀ fún wákàtí 6-8 láìsí ìṣòro ìmọ́tótó kankan.

Ṣíṣan pádì tí ẹ ti lò díẹ̀ kí ẹ tó fi sínú àpò ń dènà àbàwọ́n, ó sì ń jẹ́ kí fífọ̀ rọrùn lẹ́yìn náà. Bí omi bá wà, ẹ lo ìṣẹ́jú-àáyá 30 láti ṣan ẹ̀jẹ̀ tí ó pọ̀ jù kúrò. Bí kò bá sí, pádì náà lè dúró títí ẹ ó fi dé ilé. Ẹ̀jẹ̀ kì í di aláìmọ́ nítorí pé ó ti wà fún wákàtí díẹ̀.

Àwọn obìnrin kan ń ṣàníyàn nípa òórùn nígbà tí wọ́n bá gbé pádì tí wọ́n ti lò dání. Ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù fúnra rẹ̀ kò ní òórùn púpọ̀. Òórùn líle tí a so mọ́ nǹkan oṣù ń wá láti inú kòkòrò àrùn tí ń pọ̀ sí i ní ibi gbígbóná tí afẹ́fẹ́ kò dé (bí pádì tí a ń jù nù tí ó ní ike lẹ́yìn). Pádì tí a lè tún lò tí a ti lò, tí a ká tí a sì fi sínú àpò, kì í ní òórùn púpọ̀, pàápàá tí a bá fi wé pádì tí a ń jù nù tí a ti lò.

Fífọ̀ rọrùn, ó sì ń ṣiṣẹ́ dáadáa. Ẹ ṣan pádì tí ẹ ti lò nínú omi tútù títí omi yóò fi fẹ́rẹ̀ẹ́ mọ́. Èyí ń gba ìṣẹ́jú 1-2 ti fífún un jẹ́jẹ́ lábẹ́ omi ẹ̀rọ tàbí nínú àwo ìfọṣọ. Omi tútù ń mú ẹ̀jẹ̀ jáde ní irọ̀rùn, nígbà tí omi gbígbóná lè mú kí àbàwọ́n dì mọ́ ọn.

Lẹ́yìn ṣíṣan, ẹ fọ pádì náà pẹ̀lú ọṣẹ. Ẹ lè fi ọwọ́ fọ̀ ọ́ nínú àwo pẹ̀lú aṣọ mìíràn, tàbí kí ẹ fọ pádì lọ́tọ̀ bí ẹ bá fẹ́. Ẹ lo ọṣẹ èyíkéyìí tí ẹ máa ń lò nílé. Kò sí ọjà pàtàkì tí ẹ nílò. Ẹ fọ̀ ọ́ jẹ́jẹ́, pàápàá àárín ibi ìfamu tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí. Ẹ ṣan án dáadáa títí ọṣẹ kò fi ní kù mọ́.

Ẹ fún omi tí ó pọ̀ jù jáde, kí ẹ sì sá a sínú oòrùn tààrà bí ó bá ṣeé ṣe. Ẹ tẹ́ pádì náà sílẹ̀ tàbí kí ẹ so ó kọ́ ní ìyẹ́ rẹ̀ kí afẹ́fẹ́ lè rìn yí gbogbo ìpele ká. Gẹ́gẹ́ bí ojú ọjọ́ àti bí pádì ṣe nípọn tó, gbígbẹ ń gba wákàtí 3-6 nínú oòrùn tàbí wákàtí 6-12 níbi ibòji.

Àwọn obìnrin Nàìjíríà kan ń ṣàníyàn nípa sísá pádì síbi tí àwọn ọkùnrin inú ìdílé tàbí àwọn aládùúgbò ti lè rí wọn. Àníyàn yìí nípa ìwà ọmọlúàbí àti àṣà tọ́. Ẹ lè sá pádì sínú àpò ìrọ̀rí tí afẹ́fẹ́ ṣì ń gbà kọjá, ẹ lè so wọ́n kọ́ nínú ilé lẹ́gbẹ̀ẹ́ fèrèsé tí oòrùn ń dé, tàbí ẹ sá wọn sórí okùn ní apá ìkọ̀kọ̀ agbo ilé. Àwọn obìnrin kan nínú agbo ilé tí wọ́n ń pín ń sá pádì tí a ká sínú aṣọ mìíràn.

Kókó ibẹ̀ ni pé ó gbọ́dọ̀ gbẹ pátápátá. Ẹ má ṣe tọ́jú tàbí wọ pádì tí ó ṣì ní ọ̀rinrin. Nígbà tí ó bá gbẹ pátápátá, pádì náà yóò le díẹ̀, yóò sì fúyẹ́. Ẹ tọ́jú pádì tí ó ti gbẹ sí ibi tí ó mọ́ tí ó sì gbẹ bí dúrọ́ọ̀, pẹpẹ, tàbí àpò ìsokọ́. Ẹ pa wọ́n mọ́ kúrò lọ́wọ́ eruku àti ọ̀rinrin

Nígbà tí a bá ṣe pádì tí a lè tún lò dáadáa tí a sì tọ́jú wọn bí ó ti yẹ, wọ́n ní àǹfààní ńlá ju pádì tí a ń jù nù lọ ní ọ̀nà pàtàkì mẹ́ta: owó tí a ń fi pamọ́, ìlera tí ó dára sí i, àti iyì ara ẹni.

Ìyàtọ̀ owó láàárín pádì tí a lè tún lò àti èyí tí a ń jù nù pọ̀ gan-an bí àkókò ti ń lọ. Obìnrin tí ń ṣe nǹkan oṣù fún ọjọ́ 5 lóṣooṣù nílò nǹkan bí pádì 20 tí a ń jù nù fún oṣù kọ̀ọ̀kan. Ní ₦50-100 fún pádì kan, ìyẹn ₦1,000-2,000 lóṣooṣù, tàbí ₦12,000-24,000 lọ́dún.

Àkójọ pádì 4-5 tí a lè tún lò tí ó dára ń ná ₦4,000-7,500 ní ìbẹ̀rẹ̀, ṣùgbọ́n ó ń pẹ́ fún ọdún 2-3. Láàárín ọdún méjì, pádì tí a lè tún lò ń fi ₦20,000-45,000 pamọ́ ju pádì tí a ń jù nù lọ. Láàárín ọdún márùn-ún, owó ìpamọ́ dé ₦50,000-100,000 fún obìnrin kọ̀ọ̀kan. Fún ìdílé tí ó ní ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin, owó ìpamọ́ yìí ń pọ̀ sí i gidigidi.

Ìṣirò yìí ń yí ayé padà ní tòótọ́. Owó tí a fi pamọ́ yẹn ń san owó ilé-ìwé, ń ra ìwé ẹ̀kọ́, ń san owó ìtọ́jú, tàbí ń ran òwò kékeré lọ́wọ́. Ní àwùjọ tí àwọn ìdílé ti ní láti yan láàárín rírà pádì àti àwọn nǹkan pàtàkì mìíràn, pádì tí a lè tún lò ń mú yíyàn tí kò ṣeé ṣe yìí kúrò.

Fún ilé-ìwé àti àwọn àjọ tí ń ran ẹ̀kọ́ àwọn ọmọbìnrin lọ́wọ́, owó ìpamọ́ yìí ń jẹ́ kí wọ́n dé ọ̀dọ̀ akẹ́kọ̀ọ́ púpọ̀ sí i. NGO tí ń ná ₦240,000 lọ́dún láti pèsè pádì tí a ń jù nù fún ọmọbìnrin 20 lè ran ọmọbìnrin 60-80 lọ́wọ́ pẹ̀lú pádì tí a lè tún lò ní owó kan náà. Ìṣirò iyì yìí túmọ̀ sí pé ọmọbìnrin púpọ̀ sí i ń dúró ní ilé-ìwé, obìnrin púpọ̀ sí i ń lọ síbi iṣẹ́ déédéé, ìdílé púpọ̀ sí i sì ń ní ìdúróṣinṣin owó.

Pé owó pádì tí a lè tún lò kò wọ́n ń yí nǹkan padà gan-an ní àríwá Nàìjíríà àti ní ìgbèríko, níbi tí àwọn ọmọbìnrin ti ń pàdánù ilé-ìwé nígbà nǹkan oṣù nítorí pé ìdílé wọn kò lè ra pádì lóṣooṣù. Nígbà tí pádì kan tí a lè tún lò bá rọ́pò 100 pádì tí a ń jù nù, àìní owó fún nǹkan oṣù di ohun tí a lè yanjú.

Àwọn obìnrin tí ó yípadà sí pádì tí a lè tún lò tí ó dára sábà máa ń sọ pé ìlera wọn dára sí i lọ́nà tí wọn kò retí. Ìhanra awọ àti kúrùpá tí wọ́n rò pé ó jẹ́ àmì nǹkan oṣù déédéé sábà máa ń pòórá láàárín nǹkan oṣù 1-2. Èyí fi hàn pé ọ̀pọ̀ “ìṣòro nǹkan oṣù” tí ó wọ́pọ̀ ń wá láti inú bí ara ṣe ń hùwà sí kẹ́míkà inú pádì tí a ń jù nù.

Aṣọ pádì tí a lè tún lò tí afẹ́fẹ́ ń gbà kọjá ń jẹ́ kí afẹ́fẹ́ rìn, èyí sì ń jẹ́ kí awọ gbẹ kí ó sì ní ìlera. Ohun èlò àdánidá kì í da ìwọ̀n pH ẹlẹgẹ́ ti àwọn kòkòrò àrùn rere inú ojú ara rú. Láìsí òórùn dídùn àtọwọ́dá tí ń bo òórùn mọ́lẹ̀, ọ̀pọ̀ obìnrin kíyèsí pé òórùn wọn kò pọ̀ mọ́ nítorí pé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì kòkòrò àrùn àdánidá ara wọn ń wà ní ìlera.

Ìtura pọ̀ sí i gan-an. Pádì tí a lè tún lò tí ó dára rọ̀ lára ju pádì tí a ń jù nù tí ó ní ike lẹ́yìn. Wọ́n ń rìn pẹ̀lú ara yín dípò kí wọ́n kó jọ tàbí kí wọ́n yẹ̀. Àìsí gọ́ọ̀mù túmọ̀ sí pé kò sí ohun tí yóò lẹ̀ mọ́ pátá, kò sì sí ewu àléjì sí kẹ́míkà gọ́ọ̀mù.

Àwọn obìnrin kan rí i pé inú rírun wọn dín kù tí ẹ̀jẹ̀ wọn sì fúyẹ́ lẹ́yìn tí wọ́n yípadà sí pádì tí a lè tún lò, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwádìí sáyẹ́ǹsì lórí èyí kò tíì pọ̀. Èrò tí a ń dábàá ni pé ó jẹ mọ́ yíyẹra fún kẹ́míkà tí ń da hormone rú (endocrine-disrupting chemicals) tí ó wà nínú àwọn ohun èlò pádì tí a ń jù nù kan. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a nílò ìwádìí sí i, ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń sọ ìrírí yìí láti ẹnu ara wọn.

Àǹfààní fún ìlera ọpọlọ ṣe pàtàkì bákan náà. Títọ́jú nǹkan oṣù yín pẹ̀lú ìgboyà, láìsí àníyàn nípa bí ẹ ó ṣe rí owó ohun èlò oṣù tó ń bọ̀, ń dín ìdààmú kù. Àwọn ọmọbìnrin ní ilé-ìwé ń ṣe dáadáa nínú ẹ̀kọ́ nígbà tí àníyàn nǹkan oṣù kò bá dí wọn lọ́wọ́. Àwọn obìnrin ní ibi iṣẹ́ ń ṣiṣẹ́ dáadáa sí i nígbà tí títọ́jú nǹkan oṣù bá di ohun àṣà dípò ohun ìdààmú.

Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìléwu ara ẹni ni àníyàn àkọ́kọ́, àǹfààní pádì tí a lè tún lò fún àyíká ń mú kí àwùjọ ní ìlera fún gbogbo ènìyàn. Obìnrin kan tí ń lo pádì tí a ń jù nù ń dá ìdọ̀tí tí ó tó nǹkan bí 10,000 pádì sílẹ̀ ní gbogbo ọdún tí ó fi ń ṣe nǹkan oṣù. Ní orílẹ̀-èdè tí ó ní ju 100 mílíọ̀nù obìnrin àti ọmọbìnrin lọ, ìdọ̀tí yìí ń kọjá agbára ètò ìmọ́tótó wa tí ó ti ní ìnira tẹ́lẹ̀.

Pádì tí a ń jù nù ní ike tí ó ń gba 500-800 ọdún láti jẹrà. Wọ́n ń kó jọ sínú gọ́tà, wọ́n sì ń fi kún ìkún omi ní àwọn ìlú bí Lagos ní àsìkò òjò. Wọ́n ń kó jọ sí ibi ìkó-ìdọ̀tí nítòsí àdúgbò, wọ́n ń dá ewu ìlera sílẹ̀ àti ìbàjẹ́ tí kò dára láti rí. Wọ́n sábà máa ń sun wọ́n, èyí sì ń tú kẹ́míkà olóró sínú afẹ́fẹ́ tí àwọn ìdílé ń mí.

Pádì tí a lè tún lò ń mú ìdọ̀tí yìí kúrò pátápátá. Pádì kan tí ó rọ́pò 100 pádì tí a ń jù nù túmọ̀ sí pádì 99 tí kò ní dé ibi ìkó-ìdọ̀tí, gọ́tà tàbí ibi ìsunná. Nígbà tí ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin bá yípadà báyìí, ipa rẹ̀ lórí àwùjọ yóò hàn. Agbo ilé tí ó mọ́, gọ́tà tí kò dí púpọ̀, èéfín díẹ̀ láti ìdọ̀tí tí a ń sun.

Àǹfààní yìí fún àyíká padà so mọ́ àìléwu tààrà. Àwùjọ tí ó mọ́ túmọ̀ sí ìdílé tí ó ní ìlera. Afẹ́fẹ́ tí kò bàjẹ́ púpọ̀ túmọ̀ sí ìṣòro èémí díẹ̀. Gọ́tà tí ó ń ṣàn dáadáa túmọ̀ sí omi tí ó dúró díẹ̀ níbi tí ẹ̀fọn ti ń pọ̀ sí i. Yíyan láti lo pádì tí a lè tún lò láìléwu ń dáàbò bo ìlera yín àti ìlera àwọn aládùúgbò yín pẹ̀lú.

Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹ̀rí tí ó ṣe kedere wà pé wọn kò léwu, ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ṣì ń lọ́ra láti gbìyànjú pádì tí a lè tún lò nítorí àwọn ìtàn àròsọ tí kò lọ àti àníyàn tí ó yé ni. Ẹ jẹ́ kí a dáhùn àwọn àníyàn tí ó wọ́pọ̀ jù tààrà àti pẹ̀lú òtítọ́.

Èyí lè jẹ́ àníyàn tí ó wọ́pọ̀ jù, pàápàá láti ọ̀dọ̀ àwọn ìyá tí ń ṣàníyàn láti dáàbò bo àwọn ọmọ wọn. Ìbẹ̀rù náà ni pé fífọ pádì nǹkan oṣù nínú omi tí a jọ ń lò tàbí pẹ̀lú aṣọ ìdílé yóò ba gbogbo nǹkan jẹ́ pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù àti kòkòrò àrùn.

Òtítọ́ yàtọ̀ gan-an. Ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù kò lè kó àrùn ranni ju ẹ̀jẹ̀ mìíràn lọ, ewu rẹ̀ sì kéré gan-an ju ọ̀pọ̀ nǹkan tí a ń fi ọwọ́ kàn lójoojúmọ́ láìsí àníyàn. Àyàfi bí obìnrin bá ní àkóràn tí ń gba inú ẹ̀jẹ̀ ràn bí HIV tàbí hepatitis, ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù rẹ̀ kò ní ewu àkóràn kankan fún àwọn ará ilé. Kódà pẹ̀lú àwọn àkóràn wọ̀nyí, fífọ̀ dáadáa pẹ̀lú ọṣẹ àti omi ń mú ewu ìtànkálẹ̀ kúrò pátápátá.

Fífọ̀ fúnra rẹ̀ mọ́ bí a bá ṣe é dáadáa. Ṣíṣan pádì tí a ti lò kí a tó fọ̀ ọ́ ń mú ọ̀pọ̀ jù lọ ẹ̀jẹ̀ kúrò. Fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ ń pa kòkòrò àrùn tàbí fáírọ́ọ̀sì èyíkéyìí tí ó bá wà. Bí ẹ bá ṣì ń ṣàníyàn, ẹ fọ pádì nǹkan oṣù lọ́tọ̀ sí aṣọ mìíràn. Ẹ ya àwo kan sọ́tọ̀, ẹ kọ́kọ́ fọ pádì, lẹ́yìn náà ẹ fọ àwo náà pẹ̀lú ọṣẹ kí ẹ tó fọ àwọn nǹkan mìíràn.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ti ń fọ ìtẹ́dìí aṣọ ọmọ ọwọ́, pátá tí ó ní oríṣiríṣi omi ara, àti aṣọ tí òógùn, ẹ̀jẹ̀ ojú ọgbẹ́ tàbí nǹkan mìíràn ti dọ̀tí. Ìlànà ìmọ́tótó jẹ́ ọ̀kan náà. Ọṣẹ àti omi, tí a lò dáadáa, ń jẹ́ kí ohun gbogbo wà láìléwu.

Ẹ ronú pé nínú ilé tí wọ́n ti ń lo pádì tí a ń jù nù, pádì tí a ti lò sábà máa ń wà nínú àpótí ìdọ̀tí ilé ìwẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọjọ́, ní gbangba, tí ó ń fa kòkòrò, tí ó sì ń dá ewu ìmọ́tótó tí ó pọ̀ jù sílẹ̀ ju pádì tí a ṣan tí a sì fọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Pádì tí a lè tún lò tí a tọ́jú dáadáa ni ọ̀nà tí ó mọ́ jù.

Àwọn obìnrin kan ń ṣàníyàn pé wíwọ pádì tí a ti lò rí, kódà lẹ́yìn tí a ti fọ̀ ọ́, yóò fa àkóràn ojú ara, àkóràn ọ̀nà ìtọ̀ (UTI) tàbí ìṣòro ìbímọ. Àníyàn yìí sábà máa ń wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹbí tàbí ọ̀rẹ́ tí wọ́n tẹnu mọ́ ọn pé pádì “tuntun” nìkan ni kò léwu.

Ẹ̀rí ìṣègùn fi hàn pé kò sí ìpìlẹ̀ fún èyí. Pádì tí a lè tún lò tí a fọ̀ tí a sì gbẹ dáadáa kò léwu ní ti ìṣègùn. Fífọ̀ ń mú kòkòrò àrùn kúrò dé ìwọ̀n kan náà bí fífọ pátá tàbí aṣọ ìnura. Ẹ ń wọ pátá kan náà léraléra lẹ́yìn fífọ̀ láìsí àníyàn àkóràn. Pádì tí a lè tún lò ń ṣiṣẹ́ bákan náà.

Àkóràn ojú ara ń wá láti kòkòrò àrùn tàbí olú (fungus) tí ó pọ̀ jù, èyí tí ọ̀rinrin tí a há mọ́, ìhanra kẹ́míkà, tàbí ìdàrú ìwọ̀n pH sábà máa ń fà. Pádì tí a lè tún lò tí ó dára ń dín ewu àkóràn kù ju pádì tí a ń jù nù lọ, nítorí pé afẹ́fẹ́ ń gbà wọ́n kọjá dáadáa, wọn kò ní kẹ́míkà tí ń hanni, wọn kì í sì dá ibi gbígbóná, ọ̀rinrin tí afẹ́fẹ́ kò dé sílẹ̀, níbi tí kòkòrò àrùn búburú ti ń gbilẹ̀.

Ohun tí ó ń fa àkóràn tí ó jẹ mọ́ nǹkan oṣù jù lọ ni wíwọ pádì èyíkéyìí (tí a lè tún lò tàbí tí a ń jù nù) fún ìgbà pípẹ́ jù láìpààrọ̀ rẹ̀. Kòkòrò àrùn ń pọ̀ sí i nínú ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù tí ó ti pẹ́. Ẹ pààrọ̀ pádì yín ní gbogbo wákàtí 3-6, ewu àkóràn yóò sì kéré, irú pádì yòówù kí ó jẹ́.

Bí ara bá ń yún yín, tí omi àjèjì ń jáde lójú ara yín, tàbí tí ara kò rọ̀ yín nígbà nǹkan oṣù, èyí fi hàn pé ó ṣeé ṣe kí ara yín máa hùwà sí kẹ́míkà inú pádì tí a ń jù nù, tàbí kí ẹ ní àkóràn tí ó nílò ìtọ́jú ìṣègùn, tàbí pé pádì yín tí a lè tún lò kò gbẹ pátápátá kí ẹ tó tún lò wọ́n. Ojútùú ni láti rí i dájú pé wọ́n gbẹ pátápátá tàbí láti lọ rí òṣìṣẹ́ ìlera, kì í ṣe láti yẹra fún pádì tí a lè tún lò pátápátá.

Ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin Nàìjíríà ti lo pádì tí a lè tún lò láìléwu fún ọ̀pọ̀ ọdún láìní àkóràn. Àwọn ilé ìwòsàn àti ètò ìlera ìyá káàkiri Áfíríkà ń pèsè pádì tí a lè tún lò sí i nítorí pé àwọn oníṣẹ́ ìṣègùn mọ̀ pé wọn kò léwu nígbà tí a bá tẹ̀lé ìlànà dídára àti ìtọ́jú.

Àìtó omi jẹ́ ìṣòro gidi ní ọ̀pọ̀ àwùjọ Nàìjíríà. Àwọn obìnrin ń ṣàníyàn pé omi kò ní tó fún mímu, oúnjẹ sísè àti fífọ pádì tí a lè tún lò pẹ̀lú. Àníyàn yìí jẹ́ ti ìgbé ayé gidi, ó sì yẹ fún ìdáhùn tí ó ṣeé ṣe.

Fífọ pádì tí a lè tún lò kò nílò omi tó bí ẹ ṣe rò. Ṣíṣan pádì 2-3 ń lo nǹkan bí lítà 1-2 omi. Fífọ̀ wọ́n dáadáa ń nílò lítà 1-2 mìíràn. Àpapọ̀ omi tí ẹ ó lò lójúmọ́ nígbà nǹkan oṣù yín jẹ́ lítà 2-4, bí fífọ pátá díẹ̀.

Ẹ lè lo omi lọ́nà tí kò fi ṣòfò nípa fífọ pádì pọ̀ mọ́ àwọn nǹkan kékeré mìíràn nínú àwo kan náà. Ẹ kọ́kọ́ ṣan pádì nínú omi tútù, lẹ́yìn náà ẹ fọ gbogbo rẹ̀ pọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ. Omi kan náà tí ó ń fọ pádì yín ń fọ aṣọ ìnujú, pátá tàbí aṣọ kékeré. Kò sí ohun tí ó ṣòfò.

Ní àwọn ibi tí omi ṣọ̀wọ́n gidigidi, àwọn obìnrin kan ń gba omi tí wọ́n fi ṣan pádì (èyí tí ó ń yára mú ọ̀pọ̀ ẹ̀jẹ̀ kúrò), wọ́n sì ń fi omi náà bomi rin ewéko tàbí fi ṣan ilé ìgbọ̀nsẹ̀. Omi ìfọṣọ fúnra rẹ̀, lẹ́yìn tí a ti fi ọṣẹ sí i, lè bomi rin ewéko lẹ́yìn tí ọṣẹ bá ti lọ. Ọ̀nà yìí ń bọ̀wọ̀ fún omi gẹ́gẹ́ bí ohun iyebíye, ó sì ń pa ìmọ́tótó mọ́.

Ní àsìkò tí omi bá wọ́n gidigidi, ẹ lè máa yí ọ̀nà ìfọṣọ padà. Ẹ fọ apá ìfamu pádì nìkan pẹ̀lú omi díẹ̀ àti ọṣẹ, kí ẹ fojú sí ibi tí ẹ̀jẹ̀ ti kàn. Ẹ jẹ́ kí ó gbẹ dáadáa nínú oòrùn fún àkókò pípẹ́ sí i. Ọṣẹ, fífọ̀ dáadáa àti ìtànṣán UV oòrùn pọ̀ ń jẹ́ kí pádì mọ́ kódà pẹ̀lú omi tí kò pọ̀.

Àwọn obìnrin kan ń tọ́jú pádì tí a ń jù nù díẹ̀ sílẹ̀ fún nǹkan oṣù tí ó bá le gan-an, nígbà tí omi kò rọrùn láti rí rárá. Lílo pádì tí a lè tún lò fún 80-90% nǹkan oṣù yín ṣì ń fi owó púpọ̀ pamọ́, ó sì ní àǹfààní ńlá, kódà bí ẹ bá ń lo pádì tí a ń jù nù lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan nígbà ìṣòro omi. Ẹ má ṣe jẹ́ kí wíwá pípé dí ohun rere lọ́wọ́.

Sana Pads ń ṣe pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò tí a ṣe fún àìní, ojú ọjọ́ àti ipò ìgbé ayé àwọn obìnrin Nàìjíríà ní pàtó. Mímọ àwọn ìṣòro ilẹ̀ wa ń jẹ́ kí a fi àìléwu ṣáájú ní gbogbo ìgbésẹ̀ ṣíṣe ọjà.

Pádì wa ń lo aṣọ tí ó dára, tí ó ń yára gbẹ, tí ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa ní ojú ọjọ́ ọ̀rinrin Nàìjíríà. Ní àsìkò òjò ní gúúsù Nàìjíríà tàbí ọyẹ́ (harmattan) ní àríwá, Sana Pads ń gbẹ pátápátá láàárín àkókò tí ó bọ́gbọ́n mu. Èyí ń dènà ọ̀rinrin tí ó lè gbé kòkòrò àrùn.

Pádì kọ̀ọ̀kan ní ìpele tí kì í jò tí ń dènà ẹ̀jẹ̀ láti kọjá, síbẹ̀ tí afẹ́fẹ́ ń gbà kọjá. Àwọn ìpele ìfamu ń lo ohun èlò tí ń yára fa ọ̀rinrin kúrò lára awọ tí ó sì ń mú un dání dáadáa. Ìpele tí ó kan awọ ara jẹ́ aṣọ rírọ̀ tí kò ní kẹ́míkà, tí kì í ha kódà awọ tí ó rọ̀ jù.

A yẹra fún òórùn dídùn àtọwọ́dá, bleach àti kẹ́míkà tí kò pọndandan. Àwọn obìnrin sọ pé kúrùpá àti ìhanra dín kù, ìtura sì pọ̀ sí i pẹ̀lú Sana Pads ju àwọn ọjà tí wọ́n ti lò tẹ́lẹ̀ lọ. Èyí kì í ṣe èèṣì. Ó wá láti inú ọ̀nà ṣíṣe ọjà tí ó fi ìlera ṣáájú dídín owó kù.

Sana Pads ti ran ju 10,000 obìnrin Nàìjíríà lọ́wọ́ tààrà, ó sì ti pín ju 30,000 pádì lọ káàkiri àwùjọ. A ń bá ilé-ìwé ní Kano ṣiṣẹ́ pọ̀, a ń bá àwọn NGO ní Lagos ṣiṣẹ́, a sì ń pèsè fún ètò ìlera ní ìgbèríko. Ìrírí yìí ń kọ́ wa ohun tí obìnrin Nàìjíríà nílò láti tọ́jú nǹkan oṣù wọn láìléwu àti pẹ̀lú ìtura.

A ní oríṣi pádì mẹ́ta fún oríṣiríṣi àìní. No Wahala Pad, tí ó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele ìfamu 1, dára gan-an fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kéré. Premium Pad, tí ó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele ìfamu 3, ń gba ẹ̀jẹ̀ déédéé láìsí ìṣòro. Maxi Pad, tí ó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele ìfamu 5, ń gba ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ láìsí àníyàn. Gbogbo wọn ní ìwọ̀n àìléwu àti dídára kan náà.

Iṣẹ́ wa kọjá títa ọjà. A ń ṣiṣẹ́ láti fi òpin sí àìní owó fún nǹkan oṣù nípa mímú kí pádì tí a lè tún lò tí kò léwu, tí owó rẹ̀ kò wọ́n, wà fún gbogbo obìnrin Nàìjíríà. A ń kọ́ni nípa lílo àti títọ́jú wọn dáadáa. A ń kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àwùjọ àti àwọn olùkọ́. A ń ran àwọn ọmọbìnrin lọ́wọ́ láti máa lọ sí ilé-ìwé, àti àwọn obìnrin láti máa lọ síbi iṣẹ́ nígbà nǹkan oṣù wọn.

Ṣíṣe ọjà ní ilẹ̀ wa túmọ̀ sí pé a mọ ipò Nàìjíríà. A mọ̀ nípa agbo ilé tí kò ní ibi ìkọ̀kọ̀ tó láti sá pádì. A ń ronú nípa àìtó omi ní àwọn agbègbè kan. A mọ̀ pé ìṣòro NEPA túmọ̀ sí pé àwọn obìnrin kò lè gbára lé ẹ̀rọ iná mànàmáná láti gbẹ nǹkan. A ń ṣe ọjà tí ó ń ṣiṣẹ́ nínú ìgbé ayé Nàìjíríà gidi, kì í ṣe ipò àwọn ilẹ̀ Òyìnbó tí ó pé.

A ṣe Sana Pads ní pàtó fún ojú ọjọ́ wa àti ipò ìfọṣọ wa. Okùn bamboo wa tí ó dára ń mọ́ ní irọ̀rùn nígbà tí a bá ṣàn án, ẹ̀yìn rẹ̀ tí omi kì í kọjá sì ń fara da fífọ̀ léraléra láìbàjẹ́. A ń dán gbogbo pádì wò láti rí i dájú pé ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa kódà lẹ́yìn ọgọ́rọ̀ọ̀rún ìfọṣọ.

Bí ó bá ṣeé ṣe, ẹ bẹ̀rẹ̀ lílo pádì tí a lè tún lò nígbà tí ẹ̀jẹ̀ yín kò bá pọ̀. Èyí ń jẹ́ kí ẹ mọ́ fífọ̀ àti wíwọ̀ wọ́n láìsí ìṣòro ẹ̀jẹ̀ púpọ̀. Bí ẹ bá bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀, ẹ kàn máa pààrọ̀ pádì léraléra, kí ẹ má sì ṣàníyàn bí fífọ̀ yín àkọ́kọ́ kò bá pé. Ẹ ó yára mọ̀ ọ́n ṣe bí ẹ ṣe ń ṣe é sí i.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú pákì Premium Pad wa onípádì 3 ní ₦4,000. Èyí tó láti dán an wò nígbà tí ẹ ń kọ́ bí a ṣe ń tọ́jú wọn. Premium Pad ń ṣiṣẹ́ dáadáa fún ọjọ́ àárín ọ̀pọ̀ obìnrin. Bí ẹ bá rí i pé wọn kò tó fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ yín pọ̀ jù, ẹ fi Maxi Pad 1-2 kún àkójọ yín.

Fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kéré gan-an tàbí tí ó kàn ń ta sílẹ̀ díẹ̀, No Wahala Pad ń fúnni ní ààbò tí ó rọrùn tí kò sì hàn síta. Ọ̀pọ̀ obìnrin ń kó àkójọ kíkún jọ pẹ̀lú No Wahala Pad 2 fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kéré, Premium Pad 3 fún ọjọ́ àárín, àti Maxi Pad 2 fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀. Àkójọ pádì 7 yìí ń ná nǹkan bí ₦7,000, ó sì ń gba gbogbo ìwọ̀n ẹ̀jẹ̀ dáadáa; ní ìfiwéra pẹ̀lú rírà pádì tí a ń jù nù ní ₦75 fún ọ̀kọ̀ọ̀kan, ó ń fi 70-85% pamọ́ fún yín láàárín ọdún kan péré.

Ẹ ṣètò bí ẹ ṣe ń fọ̀ ọ́ ní kùtùkùtù. Ẹ ya àwo kékeré kan sọ́tọ̀ fún ṣíṣan pádì nínú ilé ìwẹ̀ yín. Nígbà tí ẹ bá pààrọ̀ pádì, ẹ ṣan án lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bí ó bá ṣeé ṣe, tàbí ẹ fi sínú àpò yín tí omi kì í kọjá títí ẹ ó fi lè ṣan án. Ẹ máa fọ̀ wọ́n lẹ́ẹ̀kan lójúmọ́ nígbà nǹkan oṣù yín. Ẹ sá wọn síbi tí ẹ yàn. Ẹ tọ́jú pádì tí ó mọ́ tí ó sì gbẹ sínú dúrọ́ọ̀ tàbí àpò tí ẹ yà sọ́tọ̀.

Ẹ kọ ìrírí yín sílẹ̀ fún nǹkan oṣù 2-3 àkọ́kọ́. Ẹ kíyèsí irú pádì tí ẹ fẹ́ràn fún ọjọ́ wo. Ẹ wo iye pádì tí ẹ ń lò lójúmọ́ gan-an. Ẹ fiyè sí bí ara ṣe rọ̀ yín àti bóyá awọ yín ń hùwà sí wọn. Ìmọ̀ yìí ń ràn yín lọ́wọ́ láti ṣe àkójọ pádì àti ìtọ́jú tí ó bá àìní yín mu.

Ẹ má ṣe lọ́ra láti kàn sí wa pẹ̀lú ìbéèrè. Obìnrin Nàìjíríà ni àwa náà. A mọ àníyàn yín, a sì lè fún yín ní ìmọ̀ràn tí ó bá ipò yín mu.

Ilé-ìwé, àwọn NGO, ètò ìlera àti àwọn àjọ àwùjọ lè ní ipa ńlá nípa pípèsè pádì tí a lè tún lò fún akẹ́kọ̀ọ́ tàbí àwọn tí ó kópa nínú ètò wọn. Èyí ń ran ẹ̀kọ́ àwọn ọmọbìnrin lọ́wọ́, ìkópa àwọn obìnrin nínú ọrọ̀ ajé, àti ìlera àwùjọ lẹ́ẹ̀kan náà.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣírò ohun tí ẹ nílò. Ọmọbìnrin tàbí obìnrin mélòó ni ẹ fẹ́ ràn lọ́wọ́? Pádì mélòó ni ẹnìkọ̀ọ̀kan nílò? Ètò tí ó wọ́pọ̀ ń pèsè pádì 4-5 fún ẹnìkọ̀ọ̀kan. Fún ilé-ìwé tí ó ní ọmọbìnrin 50 tí ó nílò ìrànlọ́wọ́, ìyẹn ni pádì 200-250 lápapọ̀. Àwọn àjọ lè ra iye pákì tí wọ́n bá nílò ní iye owó wa tí kò yí padà fún pákì kọ̀ọ̀kan, a sì ń fi ránṣẹ́ sí ìpínlẹ̀ èyíkéyìí ní Nàìjíríà.

Ẹ fi ẹ̀kọ́ sínú ètò yín. Pípín pádì lásán láìkọ́ni bí a ṣe ń tọ́jú wọn ń dá ìṣòro sílẹ̀. Ẹ ṣètò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó kọ́ni bí a ṣe ń fọ pádì dáadáa, ìgbà mélòó ni a ó máa pààrọ̀ wọn, bí a ṣe ń rí i dájú pé wọ́n gbẹ pátápátá, àti bí a ṣe ń mọ ìṣòro dídára. A ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti ohun èlò ẹ̀kọ́ fún àwọn àjọ tí a jọ ń ṣiṣẹ́.

Ẹ ronú nípa bíbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ètò àdánwò. Ẹ yan ènìyàn 10-20 tí yóò kọ́kọ́ gba pádì. Ẹ tẹ̀lé ìrírí wọn fún oṣù 3-6. Ẹ gba èsì nípa ohun tí ó ń ṣiṣẹ́ àti ìṣòro tí ó yọjú. Ẹ lo ìmọ̀ yìí láti tún ọ̀nà yín ṣe kí ẹ tó gbòòrò sí iye ènìyàn tí ó pọ̀ sí i.

Ẹ yanjú àníyàn nípa ìkọ̀kọ̀ ṣáájú. Àwọn ọmọbìnrin ní ilé-ìwé alábẹ́ẹ̀kọ́ (boarding school) nílò ibi ìkọ̀kọ̀ tí ó ní ààbò láti fọ àti sá pádì. Àwọn obìnrin nínú ètò ibi iṣẹ́ nílò omi àti ibi ìpààrọ̀. Ètò àwùjọ gbọ́dọ̀ ronú nípa ìmọ̀lára àṣà nípa sísọ̀rọ̀ nípa nǹkan oṣù ní gbangba. Ẹ ṣe ètò yín ní ìbámu pẹ̀lú ipò gidi àwọn tí ó kópa.

Ẹ ṣètò owó kí ètò yín lè pẹ́. Ẹwà pádì tí a lè tún lò ni pé pípín wọn lẹ́ẹ̀kan ń sin àwọn tí ó kópa fún ọdún 2-3. Ilé-ìwé tí ó ná ₦100,000 láti pèsè pádì tí a lè tún lò fún ọmọbìnrin 50 ti fẹ́rẹ̀ẹ́ yanjú àìní ohun èlò nǹkan oṣù wọn fún ọ̀pọ̀ ọdún. Ẹ fi èyí wé ètò pádì tí a ń jù nù lóṣooṣù tàbí lọ́dọọdún tí ó nílò owó títí láé.

Ẹ bá àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àdúgbò tàbí òṣìṣẹ́ ètò tí ó ní ìrírí ṣiṣẹ́ pọ̀, tí wọ́n lè máa ran àwọn tí ó kópa lọ́wọ́ nígbà gbogbo. Ẹnìkan tí ó lè dáhùn ìbéèrè, yanjú àníyàn, kí ó sì ṣàtúnṣe ìṣòro ń mú kí ètò yọrí sí rere gidigidi.

Ẹ kàn sí Sana Pads láti jíròrò ohun tí ètò yín nílò. A mọ ohun tí àwọn àjọ nílò, ìdíwọ̀n owó, àti ìṣòro ìmúṣẹ ètò. A lè dábàá àpapọ̀ pádì tí ó bá àwọn tí ó kópa mu, dábàá ọ̀nà ìpínkiri, kí a sì pèsè ìrànlọ́wọ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́. Papọ̀, a lè ṣe ètò tí yóò sin àwùjọ yín lóòótọ́.

Ìbéèrè náà “ṣé pádì tí a lè tún lò kò léwu?” ní ìdáhùn tí ó ṣe kedere, tí ẹ̀rí wà fún: bẹ́ẹ̀ ni, dájúdájú, nígbà tí a bá ṣe wọ́n dáadáa tí a sì tọ́jú wọn lọ́nà tí ó tọ́. Pádì tí a lè tún lò tí ó dára ń fún obìnrin Nàìjíríà ní àǹfààní ìlera, owó ìpamọ́ tí ó pọ̀, àti àǹfààní àyíká ju pádì tí a ń jù nù lọ. Àìléwu kò wá láti inú pé a ń lo pádì lẹ́ẹ̀kan, bí kò ṣe láti inú dídára ohun èlò àti ìmọ́tótó ìtọ́jú. Ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin Nàìjíríà láti Sokoto dé Lagos, láti Maiduguri dé Port Harcourt, ń tọ́jú nǹkan oṣù wọn báyìí láìléwu, pẹ̀lú ìtura àti láìná owó púpọ̀, pẹ̀lú pádì tí a lè tún lò. Ẹ̀yin náà lè dara pọ̀ mọ́ wọn pẹ̀lú ìgboyà. Yálà ẹ jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní Kano tí ń ronú bóyá ẹ ó lè ra pádì oṣù tó ń bọ̀, ìyá ní Abuja tí ń wá ọ̀nà tí ó dára fún ìlera àwọn ọmọbìnrin yín, tàbí olórí àjọ tí ń ṣe ètò láti ran ẹ̀kọ́ àwọn ọmọbìnrin lọ́wọ́, pádì tí a lè tún lò tí kò léwu jẹ́ ojútùú tí a ti dánwò. Ẹ kọ́ sí i nípa bí pádì nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ṣe ń yí títọ́jú nǹkan oṣù padà fún àwọn obìnrin Nàìjíríà, nǹkan oṣù kan tí ó ní ààbò, ìtura àti iyì lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan.