Àwọn ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò tó dára jù fún ọ̀dọ́bìnrin ní Nàìjíríà

Gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́bìnrin ní Nàìjíríà, ó yẹ kí ẹ ní ohun ìlò nǹkan oṣù tó ń dáàbò bo ìlera yín, tó ń ran ẹ̀kọ́ yín lọ́wọ́, tí kò sì ń gbẹ owó ìdílé yín. Àwọn ohun tí a lè tún lò jẹ́ ọ̀nà tó wúlò tó ń bá yín dàgbà.

Àwọn kókó pàtàkì:

• Pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò kéré ní owó sí pádì tí a ń jù nù ní 60-75% láàárín ọdún kan, ó ń fi ₦15,000-₦20,000 pamọ́ fún ìdílé ní Nàìjíríà lọ́dọọdún.
• Àwọn ohun tó dára tí a lè tún lò máa ń pẹ́ tó ọdún 2-3 tí a bá tọ́jú wọn dáadáa, èyí sì mú wọn jẹ́ ohun tí owó rẹ̀ rọrùn jù fún ọ̀dọ́bìnrin.
• Pádì òde-òní tí a lè tún lò kì í jò, ó tura, a sì ṣe é ní pàtó fún ooru àti ọ̀rinrin ojú-ọjọ́ Nàìjíríà.
• Àwọn ọ̀dọ́bìnrin tó ń lo ohun tí a lè tún lò kì í pàdánù ọjọ́ ilé-ìwé tó bẹ́ẹ̀, nítorí pé ààbò wọn lọ́wọ́ jíjò dára jù, wọn kò sì ní ìdààmú rírà pádì lóṣooṣù.
• Yíyí padà sí pádì tí a lè tún lò ń mú ẹrù pádì tí a ń jù nù tó lé ní 2,400 kúrò lórí àyíká, èyí tí ọ̀dọ́bìnrin kan ìbá lò kí ó tó pé ọmọ ọdún 20.
• Àwọn ohun tí a ṣe ní Nàìjíríà mọ ohun tí a nílò níbí, bí i bíbójútó nǹkan oṣù nígbà tí NEPA bá gba iná àti nígbà tí omi kò tó.
• Bíbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohun tí a lè tún lò nígbà ọ̀dọ́ ń kọ́ni ní ìwà ìlera rere àti ọgbọ́n owó tí yóò wà títí ayé.

Ẹ jẹ́ ká wo ní pàtó irú ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò tó dára jù fún ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà, àti bí ẹ ṣe lè yan èyí tó bá ohun tí ẹ nílò mu.

Chiamaka ṣì rántí nǹkan oṣù rẹ̀ àkọ́kọ́ bí ẹni pé àná ni. Ọmọ ọdún 13 ni, ó jókòó sí kíláàsì JSS2 rẹ̀ ní Government Secondary School ní Enugu nígbà tí ó mọ̀ pé ara òun tutù. Ẹ̀rù bà á. Ìtìjú dídìde àti rírí àbàwọ́n lára aṣọ ilé-ìwé rẹ̀. Olùkọ́ rẹ̀, Mrs. Okonkwo, fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ fún un ní aṣọ ìró láti so mọ́ ìbàdí rẹ̀, ó sì ní kí ó lọ sílé. Lọ́jọ́ náà, ìyá Chiamaka ra àpò pádì tí a ń jù nù kan fún un ní ilé oògùn – ₦800 fún pádì 10 tí kò fi bẹ́ẹ̀ tó fún nǹkan oṣù kan. Chiamaka ṣírò rẹ̀ lọ́kàn: bí ó bá nílò àpò méjì lóṣù, ìyẹn jẹ́ ₦1,600 lóṣooṣù. Fún ìdílé tí owó ilé-ìwé, owó ọkọ̀ àti oúnjẹ ti ń ni lára tẹ́lẹ̀, ìnáwó tuntun yìí wúwo gidigidi. Èyí tó burú jù ni pé, ó rí ìyá rẹ̀ tí ó ń sun àwọn pádì tí wọ́n ti lò lẹ́yìnkùlé, èyí sì fi kún èéfín tó ti kún inú agbo ilé wọn láti iná ìdáná àti èéfín ẹ̀rọ amúnáwá. “Ọ̀nà tó dára jù gbọ́dọ̀ wà,” ni Chiamaka rò. Òótọ́ ni.

Ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò jẹ́ ohun ìtọ́jú nǹkan oṣù tí a ṣe láti máa lò lóṣooṣù, dípò kí a jù ú nù lẹ́yìn ìlò kan ṣoṣo. Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin ní Nàìjíríà, ẹ̀ka yìí ní pádì aṣọ tí a lè tún lò, cup nǹkan oṣù (menstrual cup), àti ṣòkòtò péńpé nǹkan oṣù (period underwear). Yàtọ̀ sí pádì tí a ń jù nù tí ẹ ń rí ní gbogbo ilé oògùn àti ṣọ́ọ̀bù, a ṣe àwọn ohun tí a lè tún lò láti pẹ́ fún ọdún púpọ̀, kì í ṣe fún wákàtí díẹ̀.

Ẹ ronú nípa ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò bí aṣọ ilé-ìwé yín. Ẹ ra aṣọ tó dára lẹ́ẹ̀kan, ẹ ń fọ̀ ọ́ déédéé, ó sì ń sìn yín fún ọdún púpọ̀. Pádì tí a ń jù nù dà bí rírà aṣọ ilé-ìwé tuntun lójoojúmọ́ – ó wọ́n, ó jẹ́ àdánù, kò sì pọn dandan. Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà, àfiwé yìí ṣe pàtàkì gan-an. Ọmọbìnrin kan sábà máa ń rí nǹkan oṣù àkọ́kọ́ rẹ̀ ní nǹkan bí ọmọ ọdún 12-13, yóò sì máa ṣe nǹkan oṣù fún bí ọdún 35-40. Bí ó bá ń lo pádì tí a ń jù nù láti ìbẹ̀rẹ̀, yóò ra nǹkan bí pádì 10,000-12,000 ní gbogbo ayé rẹ̀. Pẹ̀lú iye owó tó wà ní Nàìjíríà báyìí, ìyẹn ju ₦500,000 lọ lórí ohun tí ó ń jù nù.

Ohun tí a lè tún lò yí ìṣirò yìí padà. Pádì tó dára tí a lè tún lò wọ́n tó àpò pádì méjì tí a ń jù nù, ṣùgbọ́n ó ń pẹ́ tó ọdún 2-3. Ọ̀dọ́bìnrin tó bá yí padà ní ọmọ ọdún 13 lè fi owó tó tó pamọ́ fún ìdílé rẹ̀ láti san owó WAEC, ra ìwé ẹ̀kọ́, tàbí ran ẹ̀kọ́ àwọn ọmọ ìyá rẹ̀ mìíràn lọ́wọ́. Yàtọ̀ sí owó, iyì wà níbẹ̀. Ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ní Nàìjíríà ń pàdánù ọjọ́ ilé-ìwé 3-5 lóṣooṣù nítorí wọn kò ní ààbò nǹkan oṣù tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Pádì tí a lè tún lò ń mú ìbẹ̀rù pé pádì yóò tán láàárín nǹkan oṣù kúrò, àti yíyàn láàárín owó oúnjẹ ọ̀sán àti owó pádì.

Ọ̀rọ̀ àyíká náà ṣe pàtàkì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó sábà máa ń wá lẹ́yìn àwọn ohun tí a nílò lójú ẹsẹ̀. A fojú díwọ̀n pé Nàìjíríà ń ṣe ìdọ̀tí nǹkan oṣù tó tó 500,000 tọ́ọ̀nù lọ́dọọdún. Ní àwọn ìlú bí Lagos, Abuja àti Port Harcourt níbi tí ètò ìdọ̀tí ti kọjá agbára rẹ̀ tẹ́lẹ̀, gbogbo pádì tí a ń jù nù ń fi kún òkìtì ìdọ̀tí tí kì í jẹrà, tí ó ń gba ọdún 500-800 kí ó tó jẹrà. Fún ọ̀dọ́bìnrin tí yóò jogún ayé yìí, àṣàyàn tí a lè tún lò lónìí túmọ̀ sí ọ̀la tó mọ́ tónítóní.

Kì í ṣe gbogbo ohun tí wọ́n ń polówó gẹ́gẹ́ bí “èyí tí kò ba àyíká jẹ́” tàbí “ti àdáyébá” ni a lè tún lò lóòótọ́. Fún ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà, ohun tí a lè tún lò lóòótọ́ túmọ̀ sí nǹkan mẹ́ta: ó gbọ́dọ̀ pẹ́, ó gbọ́dọ̀ ṣeé fọ̀, ó sì gbọ́dọ̀ bá ipò wa níbí mu. Ohun náà gbọ́dọ̀ fara da fífọ̀ léraléra nínú onírúurú omi – láti omi borehole ní ìgbèríko dé omi tí a ti tọ́jú ní ìlú. Ó gbọ́dọ̀ gbẹ kíákíá ní ojú-ọjọ́ etí òkun tó ní ọ̀rinrin àti ní àwọn agbègbè àríwá tó gbẹ jù. Ó gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ nígbà tí kò bá sí iná mànàmáná, tí ẹ kò lè se omi láti fi pa kòkòrò.

Pádì aṣọ tí a lè tún lò ló wà níwájú nínú ẹ̀ka yìí fún ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà nítorí ó kún gbogbo òṣùwọ̀n yìí. Pádì tó dára tí a lè tún lò ní ìpele púpọ̀ – ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ìpele ẹ̀yìn tí kì í jò tí omi kò lè wọ̀, ọ̀pọ̀ ìpele inú tó ń fa omi mu, àti ìpele òkè tó rọ̀ tó ń fa ọ̀rinrin kúrò lára awọ yín. Ọ̀nà tí a gbà ṣe é yìí ń gbé ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tí ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin ń rí bí nǹkan oṣù wọn ṣe ń dúró déédéé, ó sì ń tura nínú kíláàsì tó gbóná tí kò ní ẹ̀rọ amúlétutù.

Ohun tí a fi ṣe é ṣe pàtàkì gan-an. Aṣọ òwú (cotton) àti bamboo ń jẹ́ kí afẹ́fẹ́ wọlé ju ohun àtọwọ́dá lọ, èyí sì ń dín ewu èéyọ́ àti àkóràn kù nígbà ọ̀rinrin. Ìpele tí kì í jò gbọ́dọ̀ jẹ́ polyurethane laminate (PUL), èyí tí omi kò lè wọ̀ ṣùgbọ́n tí afẹ́fẹ́ ń wọ̀, yàtọ̀ sí ọ̀rá (plastic) tó ń há ooru àti ọ̀rinrin mọ́. Ìyẹ́ tó ní bọ́tìnnì ìtẹ̀ (snaps) ń mú pádì dúró gbọn-in nínú ṣòkòtò péńpé yín, kódà nígbà eré ìdárayá tàbí tí ẹ bá ń sáré lé ọkọ̀ danfo.

Ìgbà ọ̀dọ́ jẹ́ àkókò pàtàkì láti fi ìwà rere nípa nǹkan oṣù lélẹ̀. Ohun tí ẹ ń lò nígbà ọ̀dọ́ ń fi àṣà lélẹ̀ tí ó sábà máa ń wà fún ọ̀pọ̀ ọdún. Ohun tí a lè tún lò ń ṣe ìlera ọ̀dọ́bìnrin lóore ní ọ̀nà tí pádì tí a ń jù nù kò lè ṣe. Àkọ́kọ́, kò ní kẹ́míkà. Ọ̀pọ̀ pádì tí a ń jù nù tí wọ́n ń tà ní ọjà Nàìjíríà ní ohun ìfọ́funfun, òórùn dídùn àtọwọ́dá, àti ohun àtọwọ́dá tí ó lè yọ awọ ara ọ̀dọ́ tó rọ̀ lẹ́nu. Èyí ń fa yíyún, èéyọ́, àti nígbà mìíràn àkóràn, tí ó ń mú kí àwọn ọmọbìnrin máa so nǹkan oṣù pọ̀ mọ́ ìnira láìnídìí.

Ìkejì, pádì tí a lè tún lò ń mú kí ẹ mọ ara yín, ó sì ń kọ́ yín ní ìmọ́tótó. Nígbà tí ẹ bá ń fọ pádì yín fúnra yín, ẹ ń rí bí ẹ̀jẹ̀ yín ṣe ń ṣàn – ohun tó jẹ́ déédéé fún yín, àti ohun tó lè jẹ́ àmì ìṣòro tí ó yẹ kí ẹ bá òṣìṣẹ́ ìlera sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀. Ìmọ̀ yìí ń ran ọ̀dọ́bìnrin lọ́wọ́ láti tètè mọ ìṣòro ìlera, láti ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ju bó ṣe yẹ lọ tí ó lè jẹ́ àmì àìtó ẹ̀jẹ̀ (anaemia), dé nǹkan oṣù tí kì í wá déédéé tí ó nílò ìtọ́jú dókítà.

Ìkẹta, ohun tí a lè tún lò ń dín ìdààmú kù ní àkókò ìdàgbàsókè tí ó ti nira tẹ́lẹ̀. Ìgbà ọ̀dọ́ ń mú ìfúnpá ẹ̀kọ́, ọ̀rọ̀ ọ̀rẹ́ àti àwùjọ, àti àyípadà ara wá. Àníyàn bóyá ẹ lè ra pádì lóṣù yìí tàbí bóyá yóò jò nígbà ìdánwò ń fi ẹrù tí kò yẹ kún un. Ààbò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé tí a lè tún lò ń mú àwọn àníyàn wọ̀nyí kúrò. Àwọn ọmọbìnrin sọ pé ọkàn wọn balẹ̀ jù, wọ́n ń lọ sí ilé-ìwé déédéé jù, wọ́n sì ń kópa ní kíkún nínú ìgbòkègbodò nígbà tí wọ́n bá gbẹ́kẹ̀lé ààbò nǹkan oṣù wọn.

Yíyan ohun ìlò nǹkan oṣù àkọ́kọ́ tí a lè tún lò lè dà bí ohun tó pọ̀ jù nítorí onírúurú nǹkan ló wà. Èyí tó tọ́ dá lórí bí ẹ̀jẹ̀ yín ṣe ń ṣàn, ohun tí ẹ ń ṣe lójoojúmọ́, ibi tí ẹ ti lè fọ nǹkan, àti ohun tó tù yín lára. Ẹ jẹ́ ká ṣàlàyé bí ẹ ṣe lè fi ohun ìlò bá ohun tí ẹ nílò gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́ mu.

Bí ẹ bá wà ní ọdún 1-2 àkọ́kọ́ nǹkan oṣù yín, tàbí tí nǹkan oṣù yín kì í pọ̀ nípa ti ẹ̀dá, ẹ nílò ààbò tó lè gba omi 10-30ml láàárín wákàtí 6-8. Ẹ̀ka yìí wà fún àwọn ọmọbìnrin tí nǹkan oṣù wọn ń gba ọjọ́ 3-5, tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ jù ní ọjọ́ 2-3. Fún ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà nínú ẹgbẹ́ yìí, pádì tó ní ìpele 1-2 tó ń fa omi mu ń ṣiṣẹ́ dáadáa. Àwọn pádì tínínrín yìí rí bí pádì tí a ń jù nù tí ẹ ti mọ̀, ṣùgbọ́n afẹ́fẹ́ ń wọ inú wọn jù.

Ẹ wá pádì tí gígùn rẹ̀ jẹ́ 25-28cm, tí fífẹ̀ rẹ̀ ní àárín jẹ́ 18-20cm. Ìwọ̀n yìí bo ìsàlẹ̀ ọ̀pọ̀ ṣòkòtò péńpé ọ̀dọ́bìnrin láìjẹ́ pé ó nípọn jù. Àárín tó ń fa omi mu gbọ́dọ̀ jẹ́ aṣọ òwú flannel tàbí aṣọ bamboo terry – méjèèjì ń fa ọ̀rinrin kíákíá, wọ́n sì ń gbẹ dáadáa láàárín fífọ̀ kan sí òmíràn. Ní àwọn ìlú bí Ibadan, Kaduna, tàbí Calabar níbi tí ọ̀rinrin afẹ́fẹ́ ti pọ̀, gbígbẹ kíákíá ń dènà ìmọ̀lára ọ̀rinrin tí ẹ̀rù rẹ̀ ń ba àwọn ọmọbìnrin kan.

Fún ọjọ́ ilé-ìwé, ẹ ó nílò pádì 3-4 ó kéré tán: ọ̀kan láti wọ̀, ọ̀kan fún ìpamọ́ nínú àpò yín, àti 1-2 nílé fún yíyípo. Èyí ń jẹ́ kí ẹ lè fọ̀ lójoojúmọ́, kí pádì mímọ́ sì máa wà nílẹ̀ nígbà gbogbo. Ọ̀pọ̀ akẹ́kọ̀ọ́ ní Nàìjíríà ń fi pádì ìpamọ́ wọn sínú àpò kékeré tí omi kò lè wọ̀ nínú àpò ilé-ìwé wọn. Ẹ yan àpò aláwọ̀ dúdú tí kò ní fa àfiyèsí – kò sí ẹni tó nílò láti mọ ohun tó wà nínú rẹ̀. Ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀ (ọjọ́ 1, 4, àti 5), àwọn pádì yìí lè tó fún odindi ọjọ́ ilé-ìwé láti ìpéjọpọ̀ àárọ̀ títí di àkókò ìtúsílẹ̀.

Bí ẹ̀jẹ̀ yín bá ń ṣàn ní ìwọ̀n àárín sí púpọ̀ – èyí wọ́pọ̀ nígbà ọ̀dọ́ bí àwọn homonu ṣe ń dúró déédéé – ẹ nílò pádì tó ní ìpele 3-5 tó ń fa omi mu. Ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ túmọ̀ sí yíyí pádì tí a ń jù nù padà ní gbogbo wákàtí 2-3, tàbí kí ẹ̀jẹ̀ ré kọjá ààbò déédéé. Fún ohun tí a lè tún lò, èyí túmọ̀ sí pádì tí gígùn rẹ̀ jẹ́ 28-32cm, tí ó ń fa omi mu jù nítorí ọ̀pọ̀ ìpele inú.

Ọ̀nà ìṣe tó dára jù fún ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ ní ìpele òkè tó ń fa ọ̀rinrin kúrò, ìpele àárín 3-4 tó ń fa omi mu (ní ọ̀pọ̀ ìgbà, àdàpọ̀ aṣọ òwú flannel àti hemp tàbí bamboo), àti ìpele ẹ̀yìn tí omi kò lè wọ̀ tí ó dé gbogbo etí pádì. Ìpele àfikún lè dún bíi pé yóò nípọn, ṣùgbọ́n iṣẹ́ ọwọ́ tó dára ń jẹ́ kí pádì rọ̀, kí ó sì tura. Ẹ ronú rẹ̀ bí ṣíṣe sandwich – ìpele kọ̀ọ̀kan ní iṣẹ́ tirẹ̀, títẹ̀ ẹ́ dáadáa nígbà ìṣelọ́pọ̀ sì ń jẹ́ kí gbogbo rẹ̀ tẹ́jú.

Ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà tí ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ pọ̀ nílò pádì 5-6 fún yíyípo tó rọrùn. Ẹ lo pádì yín tó lágbára jù ní ọjọ́ 2-3 nígbà tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ jù, lẹ́yìn náà ẹ yí padà sí èyí tó wà ní àárín bí ẹ̀jẹ̀ ṣe ń dín kù. Ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ní ètò tiwọn: pádì ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ fún òru (ẹ ó sùn fún wákàtí 8 láìsí àníyàn), pádì ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ tuntun fún àárọ̀ ilé-ìwé, ẹ yí i padà sí pádì tuntun nígbà ìsinmi ọ̀sán, lẹ́yìn náà pádì àárín fún ìrọ̀lẹ́. Yíyípo yìí túmọ̀ sí fífọ pádì 2-3 lójoojúmọ́ nígbà tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ jù – èyí ṣeé ṣe kódà tí àkókò yín kò bá pọ̀ lẹ́yìn ilé-ìwé.

Fún ààbò òru, ẹ ronú nípa pádì tí gígùn rẹ̀ jẹ́ 32-35cm tó ní ìpele 5+. Gígùn maxi yìí ń dáàbò bò yín nígbà tí ẹ bá ń sùn, pàápàá bí ẹ bá ń sùn sí ẹ̀gbẹ́ tàbí dojú bolẹ̀. Gígùn àfikún yìí ń gba ẹ̀jẹ̀ tí ìbá jò sẹ́yìn sórí ibùsùn – èyí ṣe pàtàkì gan-an nígbà tí ẹ bá ń pín yàrá pẹ̀lú àwọn ọmọ ìyá yín tàbí tí ẹ ń sùn lórí mátírẹ́sì aṣọ tí ó ṣòro láti fọ̀ dáadáa.

Àwọn ọ̀dọ́bìnrin kan ń rí ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ gan-an nítorí àwọn àìsàn bí fibroid (kò wọ́pọ̀ ṣùgbọ́n ó ṣeé ṣe ní òpin ìgbà ọ̀dọ́) tàbí àìsàn tí ẹ̀jẹ̀ kì í dì dáadáa. Àwọn mìíràn kàn ní nǹkan oṣù tó pọ̀ nípa ti ẹ̀dá, tí ó ń ṣẹlẹ̀ nínú ìdílé wọn. Bí ẹ̀jẹ̀ bá ń ré kọjá pádì déédéé yín ní ìsàlẹ̀ wákàtí 2, ẹ nílò pádì tó ń fa omi mu jù lọ.

Pádì tí a lè tún lò tó ń fa omi mu gan-an ní ìpele 5-7 tó ń fa omi mu, ní ọ̀pọ̀ ìgbà pẹ̀lú aṣọ hemp tí ó lè gba omi tó ìlọ́po mẹ́rin ìwọ̀n ara rẹ̀. Gígùn àwọn pádì yìí jẹ́ 32-38cm, fífẹ̀ wọn ní àárín sì jẹ́ 20-22cm. Wọ́n nípọn ju àwọn tí a ń lò déédéé lọ, ṣùgbọ́n wọ́n ń fún yín ní ààbò tí yóò jẹ́ kí ẹ jókòó ṣe ìdánwò WAEC fún wákàtí mẹ́ta tàbí lọ sí àdúrà Jímọ̀ ọjọ́ Ẹtì láìsí àníyàn.

Bí ó bá ṣeé ṣe, ẹ fi ṣòkòtò péńpé nǹkan oṣù kún un – ṣòkòtò péńpé tó ní ìpele ìfamu nísàlẹ̀ tí ó jẹ́ ààbò àfikún. Ní Nàìjíríà, èyí kò wọ́pọ̀, ó sì wọ́n ju pádì tí a lè tún lò lọ, ṣùgbọ́n àwọn ìdílé kan ń ra 1-2 fún àwọn ọmọbìnrin wọn kí ọkàn wọn lè balẹ̀ ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀. Pádì tó ń fa omi mu gan-an pẹ̀lú ṣòkòtò péńpé ààbò yìí ń fúnni ní ààbò tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má jò rárá fún wákàtí 6-8, kódà nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀ gan-an.

Ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ gan-an máa ń jẹ́ àmì ìṣòro ìlera tí ó yẹ ká yẹ̀ wò nígbà mìíràn. Bí ẹ bá ń kún pádì tó ń fa omi mu gan-an ní gbogbo wákàtí 1-2, tí ẹ̀jẹ̀ dídì tó tóbi ju owó ẹyọ ₦50 lọ ń jáde, tàbí tí òòyì ń kọ́ yín tí ó sì ń rẹ̀ yín gan-an nígbà nǹkan oṣù, ẹ bá òṣìṣẹ́ ìlera sọ̀rọ̀. Èyí lè jẹ́ àmì àìtó ẹ̀jẹ̀ (anaemia) tàbí àìwọ́ntúnwọ̀nsì homonu tí ó nílò ìtọ́jú. Ohun tí a lè tún lò ń ràn yín lọ́wọ́ láti máa ṣàkíyèsí èyí nítorí ẹ ń rí iye ẹ̀jẹ̀ tí ẹ ń rí gan-an nígbà tí ẹ bá ń ṣan pádì yín.

Yíyí padà sí ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń mú ìyípadà rere bá ìlera yín, owó yín, ẹ̀kọ́ yín, àti ọjọ́ iwájú yín. Àwọn àǹfààní wọ̀nyí ń pọ̀ sí i bí àkókò ti ń lọ, èyí sì ń mú kí yíyàn yìí níye lórí sí i bí oṣù àti ọdún ti ń kọjá.

Owó ṣe pàtàkì gan-an fún ìdílé ní Nàìjíríà. Owó ilé-ìwé, owó iná NEPA, owó ọkọ̀, owó oúnjẹ – gbogbo wọn ń du náírà tí kò pọ̀. Nígbà tí ọmọbìnrin ìdílé kan bá bẹ̀rẹ̀ nǹkan oṣù, èyí ń fi ₦1,600-₦3,000 kún ìnáwó ìdílé lóṣooṣù, ó sinmi lórí bí ẹ̀jẹ̀ ṣe pọ̀ tó àti irú pádì tí wọ́n ń rà. Fún ìdílé tó ní ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin, èyí ń di ìlọ́po tó dunni.

Pádì tí a lè tún lò ń mú ìnáwó oṣooṣù yìí kúrò. Àkójọ ìbẹ̀rẹ̀ ti pádì 3-4 tó dára tí a lè tún lò jẹ́ nǹkan bí ₦4,000-₦6,000 – ó dọ́gba pẹ̀lú rírà pádì tí a ń jù nù fún oṣù 3-4. Àwọn pádì kan náà yìí ń pẹ́ tó ọdún 2-3 tí a bá tọ́jú wọn dáadáa. Láàárín ọdún mẹ́ta, ọmọbìnrin tó ń lo pádì tí a ń jù nù ń ná nǹkan bí ₦57,600-₦108,000 (₦1,600-₦3,000 lóṣooṣù fún oṣù 36). Ọmọbìnrin kan náà tó ń lo pádì tí a lè tún lò ń ná ₦8,000-₦12,000 lápapọ̀ (àkójọ méjì láàárín ọdún mẹ́ta, nítorí àkójọ kan ń pẹ́ tó ọdún 2-3 ṣùgbọ́n ẹ lè fẹ́ onírúurú). Ìyẹn jẹ́ ìfipamọ́ 60-75% – owó gidi tí ó lè san owó ìwé ẹ̀kọ́, owó ìdánwò, tàbí bẹ̀rẹ̀ òwò kékeré.

Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin fúnra wọn, ìyípadà owó yìí ń mú òmìnira wá, ó sì ń dín ìmọ̀lára ẹ̀bi kù. Ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ní Nàìjíríà sọ pé ó ń ṣe wọ́n bí ẹni pé wọ́n jẹ́ ẹrù fún ìdílé wọn nígbà tí wọ́n bá nílò owó pádì lóṣooṣù. Àwọn kan ń tọrọ lọ́wọ́ aládùúgbò, àwọn àǹtí, tàbí kódà ń ṣe ojúrere fún ẹlòmíràn kí wọ́n lè rí owó pádì – ipò tí ó ń fi àwọn ọmọdébìnrin sínú ewu. Níní pádì tí a lè tún lò túmọ̀ sí pé ẹ kò ní tọrọ owó pádì mọ́ láéláé. Ẹ ó fọ̀ ọ́, ẹ ó sá a, ẹ ó sì tún lò ó. Nǹkan oṣù yín di tiyín láti bójú tó, kì í ṣe ọ̀rọ̀ owó ìdílé lóṣooṣù mọ́.

Owó tí a fi pamọ́ ń mú àlá ṣẹ. Ọmọbìnrin kan ní Kano fi ₦1,800 tí ìyá rẹ̀ ń ná lórí pádì rẹ̀ lóṣooṣù tẹ́lẹ̀ pamọ́. Lẹ́yìn ọdún kan, ó ní ₦21,600 – ó tó láti ra ẹ̀rọ ìránṣọ kí ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ iṣẹ́ aṣọ rírán nígbà ìsinmi. Akẹ́kọ̀ọ́ mìíràn ní Lagos lo owó pádì tí ó fi pamọ́ láti ra ìwé ẹ̀kọ́ tí ilé-ìwé rẹ̀ ní kí wọ́n rà, èyí sì dín ẹrù àwọn òbí rẹ̀ kù. Owó kékeré tí a ń fi pamọ́ lóṣooṣù ń di owó pàtàkì lọ́dọọdún fún ọ̀dọ́bìnrin tó ní ìfẹ́ ọkàn ńlá.

Àwọn ọ̀dọ́bìnrin tó ń lo ohun tí a lè tún lò kì í pàdánù ọjọ́ ilé-ìwé tó àwọn tó gbára lé pádì tí a ń jù nù. Àwọn ìdí rẹ̀ so pọ̀. Àkọ́kọ́, kò sí wàhálà “pádì ti tán”. Ẹ kò lè ṣàdédé bá ara yín láìsí ààbò nítorí ilé oògùn ti tì tàbí ìyá yín kò rí ààyè lọ sọ́jà. Pádì yín wà nílé, a ti fọ̀ wọ́n, wọ́n sì ti ṣetán. Ìdánilójú yìí túmọ̀ sí pé ẹ ń lọ sí ilé-ìwé ní gbogbo ọjọ́ nǹkan oṣù yín.

Ìkejì, pádì tó dára tí a lè tún lò sábà máa ń dáàbò bo jíjò ju pádì olówó pọ́ọ́kú tí ọ̀pọ̀ ìdílé ní Nàìjíríà lè rà. Pádì olówó pọ́ọ́kú tí a ń jù nù – àwọn àpò ₦500-₦600 – tínínrín, a kò ṣe wọ́n dáadáa, wọ́n sì máa ń jò léraléra. Àwọn ọmọbìnrin tó ń wọ̀ wọ́n ń lo àkókò kíláàsì láti fi àníyàn yẹ ara wọn wò bóyá ó ti jò, láti tọrọ àyè lọ sí ilé ìgbọ̀nsẹ̀, tàbí láti jókòó pẹ̀lú ìṣọ́ra kí aṣọ ilé-ìwé má bàa ní àbàwọ́n. Pádì tó dára tí a lè tún lò tó ní ìpele ìfamu tó péye àti ìpele ẹ̀yìn tí omi kò lè wọ̀ ń jẹ́ kí ẹ jókòó, dìde, sáré, kí ẹ sì máa rìn fàlàlà. Ẹ ó fi ọkàn sí ìṣirò tàbí lítíréṣọ̀ Gẹ̀ẹ́sì, kì í ṣe sí jíjò.

Ìkẹta, pádì tí a lè tún lò dára jù fún ara tí ń dàgbà. Kò ní òórùn dídùn àtọwọ́dá tàbí kẹ́míkà tí ó ń da ìwọ̀ntúnwọ̀nsì pH àdáyébá ara yín rú. Aṣọ tí afẹ́fẹ́ ń wọ̀ ń dín ìmọ̀lára ooru àti òógùn kù, èyí tí ó wọ́pọ̀ pẹ̀lú pádì tí a ń jù nù tó ní ọ̀rá lẹ́yìn nínú ooru Nàìjíríà. Ooru àti ọ̀rinrin tó dín kù túmọ̀ sí ewu tó kéré sí ti àkóràn yeast àti bacterial vaginosis – àwọn àkóràn tó ń fa yíyún, ìtújáde, àti ìnira tí ó ń mú kí àwọn ọmọbìnrin dúró sílé láìlọ sí ilé-ìwé.

Ní ìparí, lílo pádì tí a lè tún lò ń mú ìgboyà wá, ó sì ń jẹ́ kí ẹ mọ ara yín. Ẹ ń kọ́ bí nǹkan oṣù yín ṣe ń lọ, ẹ ń lóye àmì ara yín, ẹ sì ń ní ìwà ìmọ́tótó tó dára. Ìmọ̀ yìí yóò wúlò fún yín títí ayé. Àwọn ọmọbìnrin tó ń bójú tó nǹkan oṣù wọn pẹ̀lú ìgboyà nígbà ọ̀dọ́ ń di obìnrin tó ń jà fún ìlera wọn, tó ń kọ́ àwọn ọmọbìnrin tiwọn dáadáa, tó sì ń fòpin sí ìtìjú àti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nípa nǹkan oṣù.

Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àǹfààní tí a ń rí lójú ẹsẹ̀ ló ń darí ọ̀pọ̀ ènìyàn láti yan ohun tí a lè tún lò, ipa lórí àyíká ṣe pàtàkì gan-an fún ọjọ́ iwájú tí àwọn ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà yóò jogún. Ẹ wo iye náà: ọmọbìnrin kan tó ń lo pádì tí a ń jù nù láti ọmọ ọdún 13 sí 50 (ọdún 37 nǹkan oṣù) yóò ju nǹkan bí pádì 9,000-11,000 nù. Ní orílẹ̀-èdè tí obìnrin àti ọmọbìnrin ibẹ̀ ju mílíọ̀nù 100 lọ, ìdọ̀tí yìí ń kó jọ lọ́nà tó burú jáì.

Àwọn ìlú Nàìjíríà ti ń ní ìṣòro pẹ̀lú ìdọ̀tí tẹ́lẹ̀. Ní Lagos, òkìtì ìdọ̀tí ní àwọn ibi bí Olusosun gba gbogbo ojú ilẹ̀. Pádì tí a ń jù nù ní ọ̀rá (plastic) tí ó ń gba ọdún 500-800 kí ó tó jẹrà. Wọ́n ń tú èèrún ọ̀rá kékeré (microplastics) sínú ilẹ̀ àti omi. Wọ́n sábà máa ń sun wọ́n níbi ìdànù ìdọ̀tí tí kò létò, èyí sì ń tú èéfín olóró sínú afẹ́fẹ́ tí àwọn ọmọdé ń mí. Gbogbo pádì tí a lè tún lò tí ọ̀dọ́bìnrin kan bá gbà túmọ̀ sí pé pádì tí a ń jù nù 480-600 kò ní dé ibi ìdànù ìdọ̀tí láàárín ọdún méjì péré.

Ìbàjẹ́ omi náà ṣe pàtàkì. Pádì tí a ń jù nù tí a dà sínú ilé ìgbọ̀nsẹ̀ tí a sì fi omi gbé lọ – èyí wọ́pọ̀ nígbà tí àwọn ọmọbìnrin kò bá ní ọ̀nà tó dára jù láti dà á nù – ń dí ojú ọ̀nà omi, ó sì ń dé inú odò àti òkun. Nígbà ìkún omi àsìkò òjò ní àwọn ìlú bí Port Harcourt, Warri, tàbí Lokoja, àwọn pádì yìí ń dí ọ̀nà omi, èyí sì ń mú kí ìkún omi burú sí i. Pádì tí a lè tún lò kì í dé inú ìdọ̀tí rárá. A ń fọ̀ wọ́n, a ń sá wọn, a sì ń tún wọn lò léraléra.

Fún ọ̀dọ́bìnrin tí ọ̀rọ̀ àyíká jẹ lógún, ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń mú kí ìṣe bá ohun tí ẹ gbàgbọ́ mu. Kì í ṣe pé ẹ kàn ń bójú tó nǹkan oṣù yín nìkan – ẹ ń ṣe yíyàn tó ń dáàbò bo àyíká Nàìjíríà, tó ń dín ìbàjẹ́ kù, tó sì ń fi àpẹẹrẹ hàn fún àwọn àbúrò àti ọ̀rẹ́ yín. Èyí ní ìtumọ̀ pàtàkì fún àwọn ọmọbìnrin tó ń kọ́ ẹ̀kọ́ nípa àyíká, jọ́gíráfì, tàbí ẹ̀kọ́ iṣẹ́ àgbẹ̀ tí wọ́n lóye bí ohun gbogbo nínú ẹ̀dá ṣe so pọ̀. Yíyàn ohun ìlò nǹkan oṣù yín di ara ìjà yín fún àyíká.

Yíyí padà sí ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò lè dẹ́rù bani, pàápàá nígbà tí gbogbo ènìyàn ní àyíká yín ń lo pádì tí a ń jù nù. Ẹ jẹ́ ká dáhùn àwọn àníyàn tí ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà máa ń sọ jù, pẹ̀lú ìdáhùn òtítọ́ tó wúlò.

Èyí ni àníyàn tó wọ́pọ̀ jù, ó sì yéni dáadáa. Àṣà Nàìjíríà sábà máa ń kọ́ àwọn ọmọbìnrin pé ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù jẹ́ ìdọ̀tí, ohun ìtìjú, tí a gbọ́dọ̀ fi pamọ́. Èrò fífọ pádì máa ń ṣe ni bákan nígbà àkọ́kọ́. Òtítọ́ rèé: fífọ pádì tí a lè tún lò ń gba ìṣẹ́jú 5-10, ó sì máa ń di àṣà bíi fífọ ṣòkòtò péńpé yín.

Ọ̀nà rẹ̀ rọrùn. Lẹ́yìn tí ẹ bá wọ pádì kan, ẹ ṣàn án lábẹ́ omi tó ń ṣàn (omi ẹ̀rọ, omi borehole, tàbí omi kànga, gbogbo rẹ̀ ló ṣiṣẹ́) títí omi yóò fi fẹ́rẹ̀ẹ́ mọ́. Èyí ń gba ìṣẹ́jú 2-3, ó sì ń mú èyí tó pọ̀ jù nínú ẹ̀jẹ̀ kúrò. Lẹ́yìn náà, ẹ fi ọṣẹ ìfọṣọ déédéé fọ̀ ọ́ lọ́wọ́, tàbí kí ẹ fi kún aṣọ tí ẹ máa ń fọ̀. Pádì náà ń mọ́ bí aṣọ mìíràn. Ẹ sá a sínú oòrùn bí ó bá ṣeé ṣe – oòrùn ń pa kòkòrò nípa ti ẹ̀dá. Ní agbo ilé àdáni, ẹ lè sá pádì ní gbangba. Níbi tí ẹ ti ń pín ààyè pẹ̀lú àwọn mìíràn, ẹ ká wọn tàbí kí ẹ fi wọ́n sínú àpò ìrọ̀rí níbi tí wọn kò ti ní hàn ṣùgbọ́n tí afẹ́fẹ́ ṣì ń dé ọ̀dọ̀ wọn.

Ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ní Nàìjíríà ní ọ̀nà fífọ̀ tó yá. Àwọn kan ń ṣan pádì nígbà tí wọ́n bá ń fi garawa wẹ̀ ní ìrọ̀lẹ́ – iṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lẹ́ẹ̀kan náà. Àwọn mìíràn ń fi abọ́ kékeré tí omi àti iyọ̀ wà nínú rẹ̀ sí balùwẹ̀ – fífi pádì tí a ti lò sínú omi iyọ̀ ń dènà àbàwọ́n, ó sì ń jẹ́ kí fífọ̀ rọrùn lẹ́yìn náà. Àwọn mìíràn ń fọ pádì ní gbogbo ìrọ̀lẹ́ nígbà tí wọ́n bá ń fọ aṣọ ilé-ìwé wọn, ó sì di ara iṣẹ́ ojoojúmọ́ wọn.

Ìmọ̀lára pé “ó ń ríni lára” sábà máa ń lọ lẹ́yìn nǹkan oṣù 2-3. Ẹ ó rí i pé ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù kàn jẹ́ ẹ̀jẹ̀ – omi ara tó jẹ́ déédéé, tí kò ní ìtìjú ju òógùn tàbí omijé lọ. Àwọn ọmọbìnrin sọ pé fífi ọwọ́ kan ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù tiwọn ń dín ìtìjú àti ìbẹ̀rù nípa nǹkan oṣù kù. Ẹ ń gba ojúṣe ohun àdáyébá dípò kí ẹ máa wò ó bí ìdọ̀tí olóró tí a gbọ́dọ̀ dà nù lójú ẹsẹ̀ tí a kò sì gbọ́dọ̀ dárúkọ rẹ̀ láéláé.

Àníyàn nípa àṣírí tọ́, pàápàá fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin tí wọ́n ń kojú ọ̀rọ̀ ọ̀rẹ́ ní ilé-ìwé àti ní ilé tí ọ̀pọ̀ ìran ń gbé pọ̀. Ìtìjú tó yí nǹkan oṣù ká ní Nàìjíríà mú kí ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin fẹ́ bójú tó nǹkan oṣù láìjẹ́ kí ẹnikẹ́ni mọ̀. Ohun tí a lè tún lò lè wà ní ìkọ̀kọ̀ pẹ̀lú ọgbọ́n tó rọrùn.

Fún sísá, ẹ ká pádì sí méjì kí aṣọ aláràbarà rẹ̀ wà lóde – wọn yóò rí bí aṣọ kékeré lásán, kì í ṣe pádì nǹkan oṣù. Ẹ sá wọn sórí okùn ìsáṣọ tiyín nínú yàrá yín bí ó bá ṣeé ṣe, tàbí kí ẹ dì wọ́n mọ́ inú aṣọ ńlá bí ìró tàbí aṣọ ìnura lórí okùn ìdílé. Ní ilé-ìwé alábẹ́lé, ẹ lo ààyè lọ́kà àdáni yín tàbí kí ẹ sá pádì sínú àpò tiyín tí ẹ so kọ́ sínú yàrá ìsùn. Àwọn ọmọbìnrin kan ń fi pin so pádì mọ́ inú àpò ìrọ̀rí aláwọ̀ dúdú tí wọ́n lè tì pa pẹ̀lú zip – aṣọ náà ń gbẹ nígbà tí ó farapamọ́ pátápátá.

Ní ilé-ìwé, fífi pádì pamọ́ ní ìkọ̀kọ̀ rọrùn. Ẹ lo àpò kékeré tí a kò lè rí inú rẹ̀ – bóyá èyí tí a kọ pé àpò pẹ́ńsù tàbí àpò ohun ọ̀ṣọ́ sí. Ẹ fi í sínú àpò inú ti àpò ilé-ìwé yín. Nígbà tí ẹ bá ń yí pádì padà, ẹ gbé gbogbo àpò yín lọ sí ilé ìgbọ̀nsẹ̀ bí ó bá yẹ, tàbí kí àpò kékeré náà kéré tó láti fi pamọ́ sábẹ́ aṣọ ilé-ìwé yín bí ẹ ṣe ń rìn. Ọ̀pọ̀ àwọn tó ń lo pádì tí a lè tún lò ń kọ́ láti yí i padà kíákíá láàárín ìṣẹ́jú tí kò tó 2 nínú ilé ìgbọ̀nsẹ̀.

Ní ti pé kí àwọn ènìyàn mọ̀ pé ẹ ń lo pádì tí a lè tún lò, ẹ̀yin lẹ ni ìpinnu lórí ọ̀rọ̀ náà. Ẹ lè pa á mọ́ pátápátá, láìsọ fún ẹnikẹ́ni. Ẹ lè sọ fún àwọn ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ nìkan tí wọ́n lè fẹ́ mọ̀ tàbí tí wọ́n lè fẹ́ yí padà fúnra wọn. Tàbí kí ẹ sọ ọ́ ní gbangba, kí ẹ lè ran ìtìjú lọ́wọ́ láti dín kù fún àwọn ọmọbìnrin mìíràn. Kò sí ìdáhùn tó tọ̀nà ju òmíràn lọ – yíyàn yín ni. Ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin ń bẹ̀rẹ̀ ní ìkọ̀kọ̀, wọ́n sì máa ń ṣí sílẹ̀ díẹ̀díẹ̀ bí ìgboyà wọn ṣe ń pọ̀ sí i.

Ní ti fífọ̀ ní balùwẹ̀ tí ẹ ń pín pẹ̀lú àwọn mìíràn, ẹ gbìyànjú láti ṣan pádì nígbà tí ẹ bá dá wà – ní àárọ̀ kùtù kí àwọn yòókù tó jí, tàbí ní ìrọ̀lẹ́ lẹ́yìn tí àwọn àbúrò yín bá ti sùn. Bí àwọn ẹbí yín bá rí pádì yín, ẹ rántí pé nǹkan oṣù jẹ́ ohun àdáyébá. Àwọn ìyá, àwọn àǹtí, àti àwọn ẹ̀gbọ́n obìnrin ń ṣe nǹkan oṣù tàbí wọ́n ti ṣe é rí. Ọ̀pọ̀ wọn yóò bọ̀wọ̀ fún yíyàn yín, pàápàá nígbà tí wọ́n bá lóye owó tí ẹ ń fi pamọ́.

Àníyàn yìí wá láti ìrírí pẹ̀lú pádì aṣọ tí kò dára – bóyá èyí tí a ṣe nílé tàbí èyí tí a ṣe lọ́nà olówó pọ́ọ́kú tí kò ní ìpele ẹ̀yìn tí omi kò lè wọ̀. Pádì tó dára tí a lè tún lò kì í jò tó pádì olówó pọ́ọ́kú tí a ń jù nù tí ọ̀pọ̀ ìdílé ní Nàìjíríà lè rà.

Kókó rẹ̀ ni bí a ṣe ṣe é. Pádì tí a ṣe dáadáa tí a lè tún lò ní ìpele ìfamu púpọ̀ tí ó ń fa omi wọnú àti sísàlẹ̀, pẹ̀lú ìpele ẹ̀yìn tí omi kò lè wọ̀ rárá tí ó ń dènà jíjò sí aṣọ. Agbára ìfamu pádì tó dára tí a lè tún lò dọ́gba tàbí ju ti pádì tí a ń jù nù lọ. Ibi tí pádì tí a lè tún lò ti borí ni ìpele ẹ̀yìn tí omi kò lè wọ̀ – ó bo gbogbo ojú pádì, yàtọ̀ sí àwọn pádì tí a ń jù nù kan tí ìpele ọ̀rá wọn tóóró tàbí tí a kò dí i dáadáa.

Dídènà jíjò tún dá lórí yíyan ìfamu tó tọ́ fún ẹ̀jẹ̀ yín àti bí ẹ ṣe ń yí i padà léraléra tó. Ọ̀dọ́bìnrin tí ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ pọ̀ tí ó wọ pádì fún ẹ̀jẹ̀ díẹ̀ fún wákàtí 8 yóò jò – bóyá ó ń lo èyí tí a ń jù nù tàbí èyí tí a lè tún lò. Ẹ jẹ́ kí ìfamu pádì yín bá ẹ̀jẹ̀ yín mu. Ẹ lo pádì tó lágbára ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ jù, àti pádì àárín bí ẹ̀jẹ̀ ṣe ń dín kù. Ẹ yí i padà ní gbogbo wákàtí 4-6 nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀, àti ní gbogbo wákàtí 6-8 nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá wà ní àárín.

Bí ó ṣe jókòó sí ara ṣe pàtàkì náà. Pádì tí a lè tún lò tó ní ìyẹ́ tí a tẹ̀ pa dáadáa ń mú pádì dúró sí ibi tó tọ́ nínú ṣòkòtò péńpé yín, ó sì ń dènà yíyẹ̀ tí ó ń fa jíjò. Nígbà tí wọ́n bá kọ́kọ́ yí padà, ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ń wọ pádì tí a lè tún lò nílé fún odindi nǹkan oṣù kan láti ní ìgboyà kí wọ́n tó wọ̀ ọ́ lọ sí ilé-ìwé. Àkókò ìdánwò yìí ń jẹ́ kí ẹ mọ agbára pádì yín, kí ẹ sì gbẹ́kẹ̀lé ààbò tí wọ́n ń fúnni.

Bí ó bá jò, ẹ wá ohun tó fà á. Ṣé pádì náà ti kún (ó nílò yíyí padà léraléra jù)? Ṣé ó yẹ̀ kúrò ní ipò rẹ̀ (ẹ tẹ bọ́tìnnì náà pa dáadáa)? Ṣé ìpele tí omi kò lè wọ̀ ti bàjẹ́ (ó tó àkókò láti fi òmíràn rọ́pò pádì náà)? Ọ̀pọ̀ ìṣòro jíjò ní ojútùú tó rọrùn. Pádì tó dára tí a lè tún lò láti ọwọ́ olùṣe tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé ni a ṣe tí a sì dán wò ní pàtó láti dènà jíjò nígbà ìlò déédéé.

Sana Pads mọ ohun tí ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà nílò nítorí a ṣe é ní Nàìjíríà, a ń ṣiṣẹ́ fún Nàìjíríà, iṣẹ́ àfojúsùn wa sì ni láti fòpin sí àìní owó pádì (period poverty) jákèjádò orílẹ̀-èdè wa. A ṣe àwọn ohun ìlò wa ní pàtó fún ìgbé ayé ọ̀dọ́ ní Nàìjíríà – láti ilé-ìwé girama ní Lagos dé ilé-ìwé alábẹ́lé ní Kano àti kíláàsì abúlé ní Enugu State.

A ń ṣe é níbí, èyí sì túmọ̀ sí pé a mọ ìṣòro ojú-ọjọ́ Nàìjíríà. Pádì wa ń gbẹ kíákíá kódà nínú ọ̀rinrin Port Harcourt àti ọ̀rinrin etí òkun Calabar. Afẹ́fẹ́ ń wọ inú wọn nínú ooru Maiduguri, wọ́n sì ń rọ̀ nínú òtútù Jos. A ń ṣe é fún ipò gidi Nàìjíríà – àìsí iná mànàmáná tí kò jẹ́ kí ẹ se omi láti fi pa kòkòrò, àìtó omi tí ó mú kí ṣíṣan pádì pẹ̀lú omi díẹ̀ ṣe pàtàkì, àti ilé-ìwé tí kò ní ibi àdáni láti pààrọ̀ níbi tí fífi pamọ́ ní ìkọ̀kọ̀ ti ṣe pàtàkì.

Oríṣi pádì mẹ́ta wa bá àìní ọ̀dọ́bìnrin tó yàtọ̀ síra mu dáadáa. No Wahala Pad tó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele 1 tó ń fa omi mu dára fún àwọn ọmọbìnrin ní ọdún 1-2 àkọ́kọ́ nǹkan oṣù wọn tàbí àwọn tí ẹ̀jẹ̀ wọn kì í pọ̀ nípa ti ẹ̀dá. Premium Pad tó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele 3 tó ń fa omi mu ń gbé ẹ̀jẹ̀ déédéé fún ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin. Maxi Pad tó ní ìpele 1 tí kì í jò àti ìpele 5 tó ń fa omi mu ń fúnni ní ààbò tó ga jù fún ọjọ́ ẹ̀jẹ̀ púpọ̀ àti ìfọkànbalẹ̀ ní òru. Àwọn oríṣi wọ̀nyí jẹ́ kí ẹ lè kó àkójọ pádì jọ tó bá bí nǹkan oṣù yín ṣe ń lọ mu.

Starter Kit wa jẹ́ ọ̀nà ìbẹ̀rẹ̀ tí owó rẹ̀ rọrùn – Premium Pad 3 àti àpò ìpamọ́ kan, tí ó fún ọ̀dọ́bìnrin ní gbogbo ohun tí wọ́n nílò láti bẹ̀rẹ̀ bíbójútó nǹkan oṣù pẹ̀lú ohun tí a lè tún lò. Àpò náà kéré, kò hàn síta, omi kò sì lè wọ̀ ọ́, ó dára fún àpò ilé-ìwé. Bí ẹ ṣe ń mọ ohun tí ẹ nílò sí i, ẹ lè fi No Wahala Pad kún un fún ọjọ́ ẹ̀jẹ̀ díẹ̀ tàbí Maxi Pad fún òru ẹ̀jẹ̀ púpọ̀.

Yàtọ̀ sí ohun ìlò, Sana Pads ń ṣiṣẹ́ takuntakun láti fòpin sí àìní owó pádì ní Nàìjíríà. A ti ran obìnrin tó ju 10,000 lọ lọ́wọ́ tààrà, a sì ti pín pádì tó ju 30,000 lọ fún ilé-ìwé, NGO, àti àjọ àdúgbò. A ń bá àwọn ilé ẹ̀kọ́ ṣiṣẹ́ pọ̀ láti pèsè ohun ìlò àti ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù, tí ó ń fòpin sí ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àti ìtìjú tí ó ń mú kí àwọn ọmọbìnrin dúró sílé láìlọ sí ilé-ìwé. Nígbà tí ẹ bá yan Sana Pads, ẹ ń ṣe àtìlẹ́yìn fún iṣẹ́ àfojúsùn tó tóbi ju ohun ìlò lọ – ẹ jẹ́ ara ìgbìyànjú fún iyì nǹkan oṣù, àǹfààní ẹ̀kọ́, àti ìfún obìnrin lágbára jákèjádò Nàìjíríà.

Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin ní pàtó, a ń fúnni ní ìtọ́sọ́nà àti ìrànlọ́wọ́ kọjá ìgbà rírà. A ń pèsè ìtọ́ni fífọ̀ ní èdè Gẹ̀ẹ́sì àti Pidgin tó yéni, a ń dáhùn ìbéèrè nípa ìtọ́jú àti ìlò, a sì ń dá àwùjọ sílẹ̀ níbi tí àwọn ọmọbìnrin ti lè kẹ́kọ̀ọ́ láti inú ìrírí ara wọn. Bíbójútó nǹkan oṣù pẹ̀lú ohun tí a lè tún lò kò ní láti jẹ́ ìrìn àjò àdáwà – a ń bá yín rìn.

Gbígbé ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ sí ọ̀nà nǹkan oṣù tí a lè tún lò dà bí ohun ńlá nítorí ohun ńlá ni lóòótọ́. Ẹ ń ṣe yíyàn tó ń ṣe ìlera yín, owó ìdílé yín, ẹ̀kọ́ yín, àti ọjọ́ iwájú àyíká yín láǹfààní. Bí ẹ ṣe lè bẹ̀rẹ̀ gan-an rèé, bóyá ẹ jẹ́ ọ̀dọ́bìnrin kan tàbí àjọ tó ń ran àwọn ọ̀dọ́bìnrin lọ́wọ́.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò òtítọ́ láàárín ọmọbìnrin àti ìyá, alágbàtọ́, tàbí ẹbí obìnrin tí ẹ fọkàn tán. Ẹ ṣàlàyé àǹfààní owó – náírà gidi tí ẹ ó fi pamọ́ láàárín oṣù àti ọdún. Ẹ fi ìṣirò hàn: ₦1,800 lóṣooṣù lórí pádì tí a ń jù nù jẹ́ ₦21,600 lọ́dún, nígbà tí ₦6,000 tí a ná lẹ́ẹ̀kan lórí pádì tí a lè tún lò ń pẹ́ tó ọdún 2-3. Ọ̀pọ̀ ìdílé máa ń gbà á dáadáa nígbà tí wọ́n bá lóye ìṣirò náà.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkójọ ìbẹ̀rẹ̀ dípò kí ẹ ná owó púpọ̀ kí ẹ tó dán pádì tí a lè tún lò wò. Sana Pads Starter Kit tó ní Premium Pad 3 dára fún èyí. Ẹ lo àwọn pádì wọ̀nyí fún odindi nǹkan oṣù kan láti kọ́ bí a ṣe ń fọ̀ wọ́n, láti dán ìfamu wọn wò fún ẹ̀jẹ̀ yín, àti láti gbẹ́kẹ̀lé ààbò wọn lọ́wọ́ jíjò. Ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin ti máa ń balẹ̀ pátápátá nígbà nǹkan oṣù kejì tí wọ́n ń lo pádì tí a lè tún lò.

Ẹ ṣàkíyèsí ohun tó ń ṣiṣẹ́ fún yín. Bí Premium Pad bá dára fún yín ní ọjọ́ 2-4 ṣùgbọ́n tí ẹ fẹ́ ohun tó fúyẹ́ jù fún ọjọ́ 1 àti 5, ẹ fi No Wahala Pad kún àkójọ yín. Bí ẹ bá nílò ààbò tó lágbára jù fún òru tàbí ọjọ́ ẹ̀jẹ̀ púpọ̀, ẹ fi Maxi Pad kún un. Ẹ kó àkójọ pádì yín jọ díẹ̀díẹ̀ láàárín oṣù 2-3 títí ẹ ó fi ní èyí tó tó fún yíyípo tó rọrùn ní gbogbo nǹkan oṣù yín. Ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin rí i pé pádì 5-7 ti oríṣiríṣi ìfamu tó fún wọn pátápátá.

Ẹ ṣètò ọ̀nà fífọ̀ yín ní kùtùkùtù. Ẹ wá àkókò àti ibi àdáni láti ṣan pádì. Ẹ mọ ibi tí ẹ ó ti sá wọn ní ìkọ̀kọ̀. Ẹ ṣètò ibi ìpamọ́ – bóyá apẹ̀rẹ̀ kékeré nínú yàrá yín fún pádì mímọ́, àti àpò tí omi kò lè wọ̀ fún pádì tí a ti lò tí ó ń dúró de fífọ̀. Ètò tó rọrùn wọ̀nyí ń jẹ́ kí nǹkan oṣù pẹ̀lú ohun tí a lè tún lò rọrùn.

Ẹ bá àwọn ọmọbìnrin mìíràn tó ń lo pádì tí a lè tún lò pàdé bí ó bá ṣeé ṣe. Àwọn ilé-ìwé kan ní “ẹgbẹ́ nǹkan oṣù” tàbí ẹgbẹ́ ìlera níbi tí àwọn ọmọbìnrin ti ń jíròrò ìlera nǹkan oṣù ní gbangba. Àwọn ṣọ́ọ̀ṣì tàbí mọ́ṣáláṣí kan ní ẹgbẹ́ obìnrin níbi tí ìyá àti ọmọbìnrin ti ń kẹ́kọ̀ọ́ pọ̀. Àwùjọ ń dín ìtìjú kù, ó sì ń fúnni ní ìmọ̀ràn tó wúlò. Ẹ lè rí i pé ọmọ kíláàsì yín ti ń lo pádì tí a lè tún lò tẹ́lẹ̀, tí ó sì ní ọgbọ́n láti pín.

Bí ẹ bá jẹ́ olùkọ́, alákòóso ilé-ìwé, alábòójútó ètò NGO, tàbí aṣáájú àdúgbò tí ó fẹ́ ran àwọn ọ̀dọ́bìnrin lọ́wọ́, ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò jẹ́ ọ̀nà tó múná dóko láti mú kí lílọ sí ilé-ìwé àti èsì ẹ̀kọ́ dára sí i. Yàtọ̀ sí ètò pínpín pádì tí a ń jù nù tí ó nílò owó lóṣooṣù títí láé, pádì tí a lè tún lò jẹ́ owó tí a ná lẹ́ẹ̀kan tí ó ń sìn àwọn ọmọbìnrin fún ọdún púpọ̀.

Bí kò bá dá yín lójú, ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ètò àdánwò. Ẹ yan kíláàsì kan – bóyá JSS2 tàbí SS1 nígbà tí ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ti ń ṣe nǹkan oṣù – kí ẹ sì fún gbogbo ọmọbìnrin inú kíláàsì náà ní àkójọ pádì tí a lè tún lò. Ẹ so ohun ìlò pọ̀ mọ́ ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù tí ó kan ìmọ̀ ẹ̀yà ara, ìmọ́tótó, àti ìtọ́jú pádì. Ẹ ṣàkíyèsí àkọsílẹ̀ wíwá sí ilé-ìwé àwọn ọmọbìnrin wọ̀nyí fún oṣù 3-6. Ọ̀pọ̀ àjọ máa ń rí ìlọsíwájú tí a lè díwọ̀n nínú wíwá sí ilé-ìwé, pàápàá ní ọ̀sẹ̀ nǹkan oṣù.

Àwọn àjọ lè béèrè iye àpò tí wọ́n bá nílò ní iye owó wa tí kò yí padà fún àpò kọ̀ọ̀kan, pẹ̀lú ìfiránṣẹ́ sí ìpínlẹ̀ èyíkéyìí ní Nàìjíríà. Èyí ń jẹ́ kí ètò ńlá ṣeé ṣe lọ́nà owó, kódà fún àjọ tí owó wọn kò pọ̀. Ẹ bá ẹgbẹ́ òbí àti olùkọ́, ẹgbẹ́ ìdàgbàsókè àdúgbò, tàbí ẹgbẹ́ obìnrin ṣiṣẹ́ pọ̀ láti wá owó fún ètò. Ọ̀pọ̀ àjọ rí i pé ṣíṣàlàyé iye owó fún ọmọbìnrin kọ̀ọ̀kan fún ọdún mẹ́ta (àkójọ pádì tí a lè tún lò kan) ní ìfiwéra pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ pádì tí a ń jù nù lóṣooṣù ń mú kí àdúgbò fi ìtara gba ọ̀nà tí a lè tún lò.

Ẹ fi àwọn bàbá àti arákùnrin kún ètò ẹ̀kọ́ nígbà tí ó bá bá àṣà mu. Àwọn ọkùnrin tí wọ́n lóye ìṣòro tí àwọn ọmọbìnrin àti arábìnrin wọn ń kojú sábà máa ń di alágbàwí tó lágbára fún ọ̀nà tí a lè tún lò. Ẹ gbé ọ̀rọ̀ náà ka ẹ̀kọ́ àti àǹfààní – àwọn pádì yìí ń jẹ́ kí àwọn ọmọbìnrin wà ní ilé-ìwé, èyí sì ń ṣe gbogbo ìdílé àti àdúgbò láǹfààní.

Ẹ dá ètò ẹ̀kọ́ ẹlẹgbẹ́-sí-ẹlẹgbẹ́ sílẹ̀ níbi tí àwọn ọmọbìnrin àgbà tí a ti kọ́ nípa ìlera nǹkan oṣù àti ìtọ́jú pádì ti ń kọ́ àwọn ọmọbìnrin kékeré. Èyí ń dín ẹrù lórí olùkọ́ kù, ó sì ń kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àgbà ní ọgbọ́n aṣáájú. Àwọn olùkọ́ ẹlẹgbẹ́ sábà máa ń bá ọ̀dọ́bìnrin kékeré sọ̀rọ̀ dáadáa jù nítorí àlàfo àṣẹ láàárín wọn kò pọ̀. Wọ́n rántí àníyàn àti ìbéèrè tiwọn nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ nǹkan oṣù.

Ẹ ronú nípa ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ẹ̀ka ìlera ìjọba ìbílẹ̀, NGO ìlera ìbímọ, tàbí àjọ ìdàgbàsókè àgbáyé tó ń ṣiṣẹ́ ní Nàìjíríà. Ọ̀pọ̀ olùpèsè owó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ètò tó ń yanjú ìdènà sí ẹ̀kọ́ àwọn ọmọbìnrin, àìní owó pádì sì jẹ́ ìdènà tí a mọ̀. Ètò tí a ṣe dáadáa tó ní òṣùwọ̀n àyẹ̀wò tó ṣe kedere ń fa owó láti ọ̀dọ̀ àwọn àjọ bí UNFPA, Plan International, tàbí Save the Children tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ takuntakun ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ àti ìlera Nàìjíríà.

Yíyan ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò nígbà ọ̀dọ́ ń gbé yín kalẹ̀ fún nǹkan oṣù tó ní ìlera jù àti ìgboyà jù fún ọ̀pọ̀ ọdún tó ń bọ̀. Àwọn àǹfààní ń pọ̀ sí i lóṣooṣù – owó tí ẹ fi pamọ́ tí ó ń ṣí ọ̀nà fún àfojúsùn mìíràn, àǹfààní ìlera láti inú ohun tí kò ní kẹ́míkà, àǹfààní ẹ̀kọ́ láti inú ààbò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé, ojúṣe sí àyíká láti inú dídín ìdọ̀tí kù, àti agbára ara ẹni láti inú bíbójútó ohun àdáyébá ara yín pẹ̀lú iyì.

Bíbẹ̀rẹ̀ nǹkan oṣù pẹ̀lú ohun tí a lè tún lò kò béèrè pé kí ẹ pé pérépéré. Ìgbìyànjú àkọ́kọ́ yín láti fọ pádì lè ṣe yín bákan. Ẹ lè ní ìbéèrè nípa sísá tàbí ìpamọ́. Ìyẹn kò burú rárá. Gbogbo ọmọbìnrin tó ń lo pádì tí a lè tún lò pẹ̀lú ìgboyà báyìí ló ti jẹ́ olùbẹ̀rẹ̀ rí, tí ó la ẹ̀kọ́ kan náà tí ẹ ń bẹ̀rẹ̀ yìí kọjá. Ẹ ní sùúrù fún ara yín, ẹ béèrè ìbéèrè nígbà tí ẹ bá nílò ìrànlọ́wọ́, kí ẹ sì gbàgbọ́ pé yóò mọ́ yín lára kíákíá.

Fún ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà ní pàtó, ohun ìlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń fúnni ní òmìnira lọ́wọ́ ìdààmú owó lóṣooṣù, ààbò tó ń ran àfojúsùn ẹ̀kọ́ yín lọ́wọ́, àti ìsopọ̀ mọ́ ìgbìyànjú tó ń gbòòrò ti àwọn obìnrin àti ọmọbìnrin tó ń gba ojúṣe ìlera nǹkan oṣù wọn. Kì í ṣe pé ẹ kàn ń bójú tó nǹkan oṣù yín nìkan – ẹ ń ṣe yíyàn tó ń kọ́ ọjọ́ iwájú yín, tí ó sì ń fi ohun tó ṣeé ṣe hàn fún àwọn àbúrò àti ọ̀rẹ́ tó ń wo àpẹẹrẹ yín.

Sana Pads ti ṣetán láti ràn yín lọ́wọ́ ní ìrìn àjò yín pẹ̀lú ohun ìlò tó dára tí a ṣe fún ìgbé ayé Nàìjíríà, ohun èlò ẹ̀kọ́ tó ń dáhùn ìbéèrè yín, àti ìfaramọ́ sí iṣẹ́ àfojúsùn wa pé kí gbogbo ọmọbìnrin Nàìjíríà lè ṣe nǹkan oṣù pẹ̀lú iyì. Ẹ ṣèbẹ̀wò sí ojú-ìwé Ohun Ìlò Nǹkan Oṣù wa láti wo àwọn àṣàyàn, láti mọ̀ sí i nípa Starter Kit wa, kí ẹ sì gbé ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ sí nǹkan oṣù tí a lè tún lò pẹ̀lú ìgboyà.