Ịdị Ọcha n'Oge Nsọ Nwaanyị na Igbochi Ọrịa: Ntụziaka Zuru Ezu maka Ụmụ Nwaanyị Naịjirịa

Ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị abụghị naanị maka nkasi obi ma ọ bụ ịdị ọcha – ọ bụ omume ahụike dị mkpa nke na-echebe gị n'ọrịa nwere ike ịdị njọ. Mgbe ị ghọtara etu esi elekọta nsọ nwaanyị gị n'ụzọ dị mma, ị na-echebe ahụike nwaanyị gị, na-egbochi enweghị nkasi obi, ma na-edebe nsọpụrụ gị n'oge nsọ nwaanyị gị niile.

Isi Ihe Ị Ga-ejide:

• Ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma jikọtara na ọrịa na-efe efe n'akụkụ nwaanyị na-amị nwa, nke na-emetụta ruo 70% nke ụmụ nwaanyị n'obodo ụfọdụ na Naịjirịa.
  
  
• Ịgbanwe ngwaahịa nsọ nwaanyị gị kwa awa 4-6 na-ebelata ihe ize ndụ nke ọrịa na-efe efe nke ukwuu, n'agbanyeghị ka ọbara na-asọ.
  
  
• Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ dị ọnụ ala 60-75% karịa ndị a na-atụfu, ebe ha na-enyekwa nchebe ka mma n'ọrịa na-efe efe mgbe a lekọtara ha nke ọma.
  
  
• Mmiri dị ọcha na ebe nzuzo e ji asa ihe dị mkpa maka ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị n'ụzọ dị mma n'ụlọ akwụkwọ na n'ụlọ Naịjirịa.
  
  
• Ncha siri ike, akwa e mere n'ụlọ ọrụ (synthetic), na ịnọ ogologo oge n'ebe mmiri mmiri nọ n'oge nsọ nwaanyị nwere ike imebi nhazi pH nke vagina.
  
  
• Ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eji pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, nke e gbusiri nje nke ọma, na-ekwu na ha na-enwe ọrịa na-efe efe pere mpe karịa ndị na-eji akwa a na-asaghị ma ọ bụ pad a na-atụfu nke na-adịghị mma.
  
  
• Nkuzi n'oge gbasara ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-ebelata ọnụọgụ ọrịa na-efe efe site na 50% n'etiti ụmụ agbọghọ na-eto eto n'Africa dị n'okpuru Sahara.

Ka anyị nyochaa kpọmkwem etu ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị si emetụta ahụike gị na ihe ị nwere ike ime iji chebe onwe gị.

Hauwa nọ ọdụ n'ahịrị azụ n'ime klas ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya na Kaduna, ọ nweghị ike itinye uche n'ihe mmụta mgbakọ na mwepụ. Ahụ erughị ala o nwere abụghị naanị n'ihi nsọ nwaanyị ya – ọ bụ ọkụ ọkụ na mmiri pụrụ iche nke na-esi n'ahụ ya pụta ọ na-enwe kemgbe ụbọchị atọ. Dị ka ọtụtụ ụmụ agbọghọ na-eto eto na Naịjirịa, Hauwa amaghị na ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma nwere ike ibute ọrịa na-efe efe dị njọ. Ọ na-eji otu akwa ahụ ụbọchị ole na ole n'enweghị isa ya na ime ka ọ kpọọ nkụ nke ọma, naanị n'ihi na ọ nweghị onye kụziri ya ihe ka mma. Mgbe ọ kpebiri ikwupụta ya n'ihu nwanne nne ya, ọ mụtara na ọtụtụ puku ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-enwe ọrịa na-efe efe kwa afọ n'ihi omume ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma. Akụkọ Hauwa abụghị naanị ya. N'ofe Naịjirịa niile, site n'ahịa ndị mmadụ juru nke Lagos ruo n'obodo ndị dị jụụ n'akụkụ Kano, ụmụ nwaanyị na ụmụ agbọghọ na-etinye ahụike ha n'ihe ize ndụ n'amaghị ya. Njikọ dị n'etiti ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na igbochi ọrịa dị oke mkpa, ma a naghị ekwu ya n'ihu ọha n'ihi mmachi omenala gbasara nsọ nwaanyị.

Oge nsọ nwaanyị gị na-emepụta ọnọdụ pụrụ iche n'ime ahụ gị nke chọrọ ịdị ọcha n'ụzọ nlebara anya. N'oge nsọ nwaanyị, cervix gị (ọnụ akpa nwa) na-emeghe obere ka ọbara nsọ nwaanyị si n'akpa nwa gị gafee vagina gị (ụzọ dị n'ime ahụ nwaanyị) pụta. Usoro okike a na-emekwa ụzọ nke nje bacteria nwere ike ịgbago elu ma ọ bụrụ na e debeghị ịdị ọcha kwesịrị ekwesị.

Chee vagina gị dị ka ebe e debere n'ọnọdụ kwesịrị ekwesị nke ọma, dị ka akpa mmiri azụ̀ (fish tank) chọrọ ọnọdụ pụrụ iche ka azụ̀ dị mma. Vagina gị n'onwe ya na-edebe ogo pH nke acid dị nro n'etiti 3.8 na 4.5, nke na-enyere aka igbochi nje ọjọọ ịmị. N'oge nsọ nwaanyị gị, ọbara nsọ nwaanyị (nke nwere pH ruru 7.4) na-ebuli ogo a, na-eme ka vagina gị dịkwuo mfe ịmị nje.

Mgbe ị na-eji ngwaahịa nsọ nwaanyị na-adịghị ọcha, nke a naghị agbanwe ugboro ugboro, ma ọ bụ nke e mebeghị n'ihe na-ekwe ka ikuku gafee, ị na-emepụta ebe kacha mma maka nje ịmị. Ọnọdụ ọkụ na mmiri mmiri jikọtara na ọbara na-enye kpọmkwem ihe nje ọjọọ chọrọ ka ha mịa ngwa ngwa. N'ime awa ole na ole, nje nkịtị nwere ike ịmị oke ruo ịbụ ọrịa.

Ihe ize ndụ na-abawanye nke ukwuu n'ihu igwe ọkụ na mmiri mmiri nke Naịjirịa. N'obodo ndị dị ka Port Harcourt ma ọ bụ Lagos n'oge mmiri ozuzo, ọkụ na mmiri mmiri na-eme ka ọ sie ike karị idebe ngwaahịa nsọ nwaanyị ka ha kpọọ nkụ ma dị ọcha. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa enweghị ebe nzuzo ha ga-agbanwe pad ma ọ bụ mmiri dị ọcha ha ga-eji saa ngwaahịa a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, nke na-eme ka ihe ize ndụ ndị a ka njọ.

Ọrịa na-efe efe n'akụkụ nwaanyị na-amị nwa (RTIs) bụ nsogbu ahụike kachasị ewu ewu jikọtara na ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma. Ha gụnyere bacterial vaginosis, yeast infections, ọrịa na-efe efe n'ụzọ mmamịrị, na, n'ọnọdụ ndị siri ike, pelvic inflammatory disease (ọrịa mbufụt n'ime pelvis). Otu n'ime ọnọdụ ndị a nke ọ bụla na-akpata mgbaàmà dị iche iche nke ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-enwe mana ha anaghị ejikọta mgbe niile na omume ịdị ọcha nsọ nwaanyị ha.

Bacterial vaginosis na-eme mgbe nje ọjọọ karịrị nje ọma dị n'ime vagina gị n'ọnụọgụ. I nwere ike ịnụ isi dị ka azụ̀, ịhụ mmiri na-acha ntụ ntụ, ma ọ bụ ịnwe ahụ na-akpụ gị. Yeast infections, nke na-akpata mmiri ọcha na-agbapụ ma na-akpata ahụ na-akpụ gị nke ukwuu, na-etolite mgbe mgbe ebe ọnọdụ vagina na-aghọ nke alkaline nke ukwuu n'oge nsọ nwaanyị. Ọrịa na-efe efe n'ụzọ mmamịrị nwere ike ịmalite mgbe nje sitere na ngwaahịa nsọ nwaanyị rụrụ arụ gbasaa gaa na urethra gị (ọnụ ọwa mmamịrị), na-akpata mgbu mgbe ị na-amịpụ mmamịrị na ịchọ ịmịpụ mmamịrị ugboro ugboro.

Pelvic inflammatory disease bụ ihe ize ndụ ọrịa kachasị njọ. Ọnọdụ a na-eme mgbe nje na-agbago elu site na cervix gị baa n'ime akpa nwa gị, fallopian tubes, ma ọ bụ ovaries. PID nwere ike ịkpata mgbu pelvis na-adịgide adịgide, nsogbu ịtụrụ ime, na ime nke na-eto n'èzí akpa nwa (ectopic pregnancy) nke dị ize ndụ. Ọ bụ ezie na ọ bụghị PID niile na-abịa site n'ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma, nnyocha e mere n'ụlọ ọgwụ dị na Naịjirịa na-egosi njikọ doro anya n'etiti nlekọta nsọ nwaanyị na-ezughị ezu na ọnụọgụ PID dị elu.

Ụdị ngwaahịa nsọ nwaanyị ị na-eji na-emetụta ihe ize ndụ ọrịa gị kpọmkwem. Pad a na-atụfu, pad akwa a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, tampons, na menstrual cups nke ọ bụla na-emekọrịta ihe n'ụzọ dị iche na nchebe okike nke ahụ gị. Ihe e ji mee ya, ogo ọ na-ekpochapụ mmiri, na ogologo oge ị na-eyi ya dị mkpa nke ukwuu.

Ihe e mere n'ụlọ ọrụ (synthetic) nke dị n'ime ụfọdụ pad a na-atụfu nwere ike ijide ọkụ na mmiri mmiri n'akpụkpọ ahụ gị, na-emepụta ebe nje na-eme nke ọma. Ụfọdụ pad a na-atụfu dị ọnụ ala nke dị n'ahịa Naịjirịa nwere kemịkalụ na ihe na-esi isi ụtọ nwere ike ịkpasu akụkụ vagina gị iwe, na-emebi nhazi pH gị n'onwe ya ma na-eme ka ọrịa na-efe efe nwekwuo ike ịmalite. Ngwaahịa ndị a nwere ike ịdị ka ha dị mfe, mana ha nwere ike ịbawanye ihe ize ndụ ahụike gị n'ezie.

Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke e ji ihe okike nke na-ekwe ka ikuku gafee, dị ka owu, mee na-ekwe ka ikuku na-agagharị ebe ha na-ekpochapụ ọbara nsọ nwaanyị. Otú ọ dị, ha na-adịgide n'ọnọdụ dị mma naanị mgbe e ji mmiri dị ọcha na ncha saa ha nke ọma, wee kpọọ ha kpam kpam n'anyanwụ. N'ụzọ dị mwute, ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eji akwa ma ọ bụ pad e ji aka mee nke a na-asaghị nke ọma n'ihi ụkọ mmiri, enweghị nzuzo, ma ọ bụ ihere ịkpọ ngwaahịa nsọ nwaanyị ebe ndị ọzọ nwere ike ịhụ ha. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke a na-asaghị nke ọma nwere ihe ize ndụ ọrịa karịa nke e lekọtara nke ọma.

Ichebe onwe gị n'ọrịa ndị jikọtara na nsọ nwaanyị chọrọ omume kwa ụbọchị na-adịgide adịgide n'oge nsọ nwaanyị gị niile. Ndị a abụghị usoro ọgwụgwọ siri ike – ha bụ omume dị mfe nke na-aghọ ihe ị na-eme n'enweghị echiche ozugbo ị ghọtara mkpa ha dị.

Malite ụbọchị nsọ nwaanyị gị ọ bụla site n'isa akụkụ ahụ gị dị n'èzí site na mmiri dị ọcha na ncha dị nro. Lekwasị anya na vulva gị (akụkụ dị n'èzí), ma ejila ncha tinye n'ime vagina gị ma ọlị, n'ihi na vagina na-asa onwe ya. Vagina gị na-emepụta mmiri okike nke na-edebe nhazi pH ziri ezi, ma douching ma ọ bụ isa n'ime na-emebi nchebe a.

Gbanwee ngwaahịa nsọ nwaanyị gị kwa awa anọ ruo isii n'ehihie, ọ bụrụgodị na ọ dịghị ka ọ juputara nke ọma. Oge a abụghị naanị a họrọ ya – nnyocha na-egosi na ịmị nje na-eji ngwa ngwa mgbe awa isii nke iyi ya gasịrị. Ọ bụrụ na ọbara na-asọ nke ukwuu, ị nwere ike ịchọ ịgbanwe ya ugboro ugboro. N'abalị, ị nwere ike iji pad na-ekpochapụ mmiri karị, ma gbanwee ya ozugbo ị tetara, nke na-apụtakarị awa asatọ kacha ukwuu.

Saa aka gị nke ọma tupu na mgbe i gbanwechara pad gị. Omume dị mfe a na-egbochi ịkpọta nje site n'aka gị gaa n'akụkụ nwaanyị gị ma na-egbochi ịgbasa ọbara nsọ nwaanyị n'elu ihe ị metụrụ. N'ebe ụfọdụ na Naịjirịa ebe mmiri na-asọ na-adịghị mgbe niile, debe obere karama mmiri na ncha ma ọ bụ hand sanitizer kpọmkwem maka ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị na Abuja na Kano achọpụtala na ịkwado ihe ndị a tupu oge nsọ nwaanyị ha amalite na-enyere ha aka idebe ịdị ọcha mgbe niile ọbụna n'oge ụkọ mmiri.

Ọ bụrụ na ị na-eji pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, isa ya nke ọma bụ ngwa kachasị mkpa gị n'igbochi ọrịa. Ozugbo ị wepụrụ pad ejirila, saa ya n'ime mmiri oyi iji wepụ ọtụtụ n'ime ọbara. Mmiri oyi na-egbochi ọbara ịnọ n'akwa, ebe mmiri ọkụ nwere ike ime ka ntụpọ dịgide mgbe niile ma sie ike ime ka ọ dị ọcha n'ezie.

Mgbe i sachara ya, were ncha ịsa akwa nkịtị na mmiri dị ọcha saa pad ahụ. Furu ya nwayọ ma nke ọma, lekwasị anya n'ebe e ji agwa ya na n'ọkwa ebe nje nwere ike izo. Ụfọdụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-agbakwunye obere nnu n'ime mmiri ịsa, nke nwere ikike okike igbu nje. Mgbe i sachara ya, saa ya ọzọ kpam kpam ruo mgbe ọ dịghị ncha fọdụrụ – ihe fọdụrụ nke ncha nwere ike ịkpasu akpụkpọ ahụ gị iwe ma mebie pH vagina.

Ime ka pad gị kpọọ nkụ nke ọma dị mkpa dị ka isa ha. Mgbe ọ bụla ọ ga-ekwe omume, kpọọ pad gị n'anyanwụ kpọmkwem, nke na-egbu nje na fungi n'ụzọ okike. Ìhè UV nke anyanwụ na-enye ọgwụgbu nje nke naanị isa enweghị ike inweta. Ọ bụrụ na ị na-ahụ nzuzo n'anya, kpọọ pad gị ka ha tụgharịrị n'ime ma ọ bụ n'akụkụ nzuzo nke ogige gị ebe ha ka na-enweta anyanwụ. N'oge mmiri ozuzo ma ọ bụ n'ebe ikpọ ihe n'èzí na-ekwe omume, jiri ebe dị n'ime ụlọ nke ikuku na-abanye nke ọma, ma jide n'aka na pad ndị ahụ kpọrọ nkụ kpam kpam tupu i debe ha. Pad dị mmiri mmiri nke edobere n'akpa na-aghọ ebe ero (mold) na nje na-amị.

Ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eche ihe ịma aka pụrụ iche nke chọrọ ngwọta ihe ọhụrụ. Ọkụ eletrik na-apụ apụ pụtara na ị nweghị ike ịtụkwasị obi mgbe niile n'ihe na-eme mmiri ọkụ eletrik maka isa ihe. Ụkọ mmiri n'ọtụtụ obodo pụtara na ị ga-ahazi tupu oge. Atụmanya omenala gbasara nzuzo pụtara na ị nwere ike ịchọ ịkpachara anya gbasara omume ịdị ọcha nsọ nwaanyị gị.

Kwadebe igbe ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị nke na-eme ka ihe ịma aka ndị a dị mfe. Tinye ọtụtụ pad dị ọcha a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ ka i nwee nke ọhụrụ mgbe niile, obere ncha dị nro, karama mmiri maka isa, akpa na-adịghị ekwe mmiri gafee maka iburu pad ejirila, na hand sanitizer maka oge ndị ọ nweghị mmiri. Debe igbe a n'akpa gị mgbe ị nọ n'ụlọ akwụkwọ, n'ọrụ, ma ọ bụ mgbe ị na-agagharị.

Soro ụmụ nwaanyị ndị ọzọ n'ụlọ gị kwurịta ịmepụta ebe nzuzo maka ijikwa nsọ nwaanyị gị. Nke a nwere ike ịpụta ịkpọpụta oge ụlọ mmiri pụrụ iche maka gị, ịtọlite ihe mkpuchi nzuzo n'ebe ịsa ihe, ma ọ bụ ịmepụta ebe nzuzo e ji akpọ ihe. Ọtụtụ ndị nne na ụmụ ha ndị nwaanyị na Naịjirịa achọpụtala na mkparịta ụka n'ihu ọha gbasara mkpa ndị a na-ebelata ihere ma na-eme ka omume ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị nke onye ọ bụla ka mma.

Mgbe ị kwadoro ịme omume ịdị ọcha dị mma n'oge nsọ nwaanyị, uru ya na-agafe nke igbochi ọrịa. Ị na-etinye ego n'ahụike gị n'ozuzu, nkasi obi, na ogo ndụ gị n'ụzọ ị ga-achọpụta kwa ọnwa ọ bụla.

Ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị na-ebelata nke ukwuu ihe ize ndụ ịnweta ọrịa na-egbu mgbu na nke na-agbaji ndụ gị. Ụmụ nwaanyị na-edebe omume ịdị ọcha na-ekwu na ha na-enwe obere ahụ na-akpụ n'ime vagina, mmiri pụrụ iche na-esi n'ahụ pụta, na isi na-adịghị mma. Oge nsọ nwaanyị gị na-aghọ ihe dị mfe ijikwa mgbe ị na-adịghị ejikọ ya na mgbaàmà ọrịa n'otu oge.

Ị ga-ahụkwa nkasi obi ahụ gị ka mma. Ngwaahịa nsọ nwaanyị dị ọcha, nke na-ekwe ka ikuku gafee, na-ebelata ịkpasu akpụkpọ ahụ iwe na ọnya n'akụkụ nwaanyị gị. Ịrụ ọnya na mgbu ahụ ụfọdụ ụmụ nwaanyị na-ejikọta na nsọ nwaanyị na-esikarị n'ịnọ ogologo oge n'ebe mmiri mmiri nọ ma ọ bụ n'ihe na-akpasu iwe, ọ bụghị site na nsọ nwaanyị n'onwe ya. Site n'ịgbanwe pad mgbe niile na iji ngwaahịa dị mma, ị nwere ike iwepụ ọtụtụ n'ime enweghị nkasi obi a.

Ahụike nwaanyị gị na-enweta nchebe ogologo oge. Igbochi ọrịa n'afọ ndị i nwere nsọ nwaanyị pụtara ichebe ikike ịmụ nwa gị. Ọrịa na-emeghachi ugboro ugboro, karịsịa ndị na-aghọ pelvic inflammatory disease, nwere ike imebi fallopian tubes gị ma mee ka ịtụrụ ime sie ike. Ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eme ịdị ọcha dị mma n'oge nsọ nwaanyị n'ogologo ndụ ha na-enwe nsonaazụ ahụike nwaanyị ka mma na nsogbu pere mpe n'oge ime.

Ntụkwasị obi nke si n'ịmara na ị dị ọcha ma chebe gị abụghị ihe a ga-eleda anya. Ọtụtụ ụmụ agbọghọ Naịjirịa anaghị abata ụlọ akwụkwọ n'oge nsọ nwaanyị ha n'ihi na ha na-atụ egwu ịgbapụ, isi, ma ọ bụ mgbaàmà ọrịa. Mgbe ị nwere omume na ngwaahịa ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị ị pụrụ ịtụkwasị obi na ha, ị nwere ike isonye nke ọma n'ụlọ akwụkwọ, n'ọrụ, n'ihe okpukpe, na n'emume ọha n'enweghị nchegbu.

Uru uche a na-agbatị na mmekọrịta gị dị nso. Ụmụ nwaanyị na-enwekarị ọrịa na-efe efe na-enwekarị ihere ma ọ bụ nchegbu gbasara ịnọ nso na ndị òtù ha. Ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị na-enyere aka idebe ahụike vagina n'etiti oge nsọ nwaanyị, ebe ọ bụ na omume ị na-ewu n'oge nsọ nwaanyị na-aga n'ihu n'omume ịdị ọcha gị n'ozuzu.

Ị na-enwekwa ihe ọmụma bara uru ị nwere ike ikesara ụmụ gị ndị nwaanyị, ụmụ nwanne gị ndị nwaanyị, na ụmụ nwaanyị na-eto eto n'obodo gị. Imebi ịgbachi nkịtị gbasara ahụike nsọ nwaanyị na-eme mmetụta n'ofe ọha Naịjirịa niile. Mgbe ị ghọtara ma na-eme ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị, ị na-aghọ isi iyi maka ụmụ nwaanyị ndị ọzọ nwere ike ịna-ata ahụhụ n'ịgbachi nkịtị n'ihi ọrịa enwere ike igbochi.

Igbochi ọrịa na-azọpụta gị ego n'ọtụtụ ụzọ. Ịgwọ ọrịa na-efe efe n'akụkụ nwaanyị na-amị nwa chọrọ ịga ịhụ dọkịta, nyocha ụlọ nyocha, na ọgwụ nwere ike ịdị ọtụtụ puku naira. Otu usoro ọgwụ antibiotic maka bacterial vaginosis nwere ike ịdị ₦3,000-₦8,000, ebe ịgwọ pelvic inflammatory disease nwere ike ịchọ ịdị n'ụlọ ọgwụ nke na-efu ọtụtụ narị puku naira.

Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-anọchi anya nchekwa ego dị ukwuu ma e jiri ya tụnyere ndị a na-atụfu, mana naanị mgbe a na-elekọta ha nke ọma iji gbochie ọrịa. Nwaanyị na-eji pad dị mma a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nwere ike ibelata ọnụ ego ngwaahịa nsọ nwaanyị ya site na 60-75% ma e jiri ya tụnyere ịzụta ndị a na-atụfu kwa ọnwa. Otú ọ dị, ọ bụrụ na ịdị ọcha na-adịghị mma na-ebute ọrịa chọrọ ọgwụgwọ, nchekwa ego ndị ahụ na-apụ ngwa ngwa. Ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị na-eme ka uru ọnụ ego nke ngwaahịa a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-adịgide.

Uru gburugburu ebe obibi dịkwa mkpa maka ọdịnihu Naịjirịa. Pad a na-atụfu na-enye aka n'nsogbu mkpofu n'obodo Naịjirịa ebe ụzọ njikwa mkpofu pere mpe. Pad a na-atụfu nke ọ bụla na-ewe ọtụtụ narị afọ ka ọ rere ere, ọtụtụ n'ime ha na-agwụ n'ọwa mmiri, na-enye aka n'idei mmiri n'oge mmiri ozuzo. Mgbe ị na-eji pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na ịdị ọcha kwesịrị ekwesị, ị na-ebelata mkpofu ma na-echebe ahụike gị.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa nwere ajụjụ na nchegbu gbasara ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị nke na-egbochi ha iwere omume ka mma. Nchegbu ndị a kwesịrị azịza kwụ ọtọ, zuru ezu.

Ụkọ mmiri bụ otu n'ime ihe ịma aka kachasị ukwuu maka ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na Naịjirịa. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị n'obodo ukwu na n'ime ime obodo na-eche ụkọ mmiri mgbe niile nke na-eme ka isa pad dị ka ihe na-agaghị ekwe omume. Nchegbu a bụ eziokwu kpam kpam, ọ chọkwara ngwọta bara uru.

Nke mbụ, hazie tupu oge site n'ichekwa mmiri kpọmkwem maka ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị tupu oge nsọ nwaanyị gị amalite. Ọbụna obere jerry can mmiri dị ọcha e debere maka isa ahụ gị na isa pad nwere ike ime mgbanwe dị ukwuu. Ịchọghị ọtụtụ mmiri – ihe dị ka lita ise kwa ụbọchị zuru ezu maka ịdị ọcha bụ isi n'oge nsọ nwaanyị ma ọ bụrụ na ị na-akpachara anya.

Tụlee nhọrọ ngwaahịa gị dabere n'ohere mmiri ị nwere. Ọ bụrụ na mmiri pere mpe nke ukwuu n'ebe ị nọ, ị nwere ike ịhọrọ inwe nhọrọ abụọ niile, nke a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na nke a na-atụfu. Jiri pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ mgbe ị nwere mmiri zuru ezu maka isa, ma debe ole na ole nke a na-atụfu maka ụbọchị ndị mmiri adịghị. Usoro agwakọtara a abụghị nke zuru oke, mana ọ ka mma karịa iji akwa rụrụ arụ ma ọ bụ iyi pad ogologo oge.

Ọtụtụ obodo Naịjirịa na-emepụta usoro ikere mmiri ebe ụmụ nwaanyị na-enye aka idebe isi iyi mmiri nke ọha. Soro ụmụ nwaanyị ndị ọzọ n'ógbè gị kwurịta mkpa ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị gị. Ị nwere ike ịchọpụta na ndị ọzọ nwere otu nchegbu ahụ, na ọ bụrụ na unu arụkọ ọrụ ọnụ, unu nwere ike ịrịọ maka ohere mmiri ka mma ma ọ bụ mepụta ngwọta e kesara. Òtù ụmụ nwaanyị ụfọdụ n'ebe ugwu Naịjirịa ekwurịtala nke ọma maka oge ịsa e debere n'olulu mmiri obodo kpọmkwem maka mkpa ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị.

Mmachi omenala gbasara nsọ nwaanyị na-eme ka ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa nwee ihere ịkpọ pad ha a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ n'ihu ọha. Ihere a nwere ike ime ka a kpọọ pad n'ebe ọchịchịrị, mmiri mmiri ebe ha na-akpọghị nkụ nke ọma, na-emepụta ọnọdụ zuru oke maka ịmị nje na fungi.

Ịghọta ihe ize ndụ ahụike nke pad a na-akpọghị nkụ nke ọma nwere ike inyere gị aka itinye ọdịmma gị n'ihu karịa ikpe ndị mmadụ nwere ike ikpe. Ọrịa na-efe efe dị ihere ma bụrụ nsogbu karịa onye ọ bụla ịmara na ị na-enwe nsọ nwaanyị – ihe ọkara nke ndị mmadụ niile na-enwe kwa ọnwa. Ma, ị nwere ike ime nzọụkwụ bara uru iji debe nzuzo ma ka na-ekpọ pad nke ọma.

Kpọọ pad gị ka ha tụgharịrị n'ime ka akụkụ nwere ụkpụrụ ma ọ bụ agba lekwasị elu ma akụkụ na-ekpochapụ mmiri lekwasị ala. Nke a na-eme ka ọ ghara ịdị mfe ịmata ha dị ka pad nsọ nwaanyị. Ị nwekwara ike ịkpọ ha n'etiti akwa gị ndị ọzọ ebe ha na-agwakọta na ihe ndị ọzọ e yi. Ụfọdụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-atụkwasị pad ha n'eriri akwa n'etiti ihe buru ibu dị ka wrappers ma ọ bụ akwa ịhicha ahụ nke na-ekpuchi ha ka a ghara ịhụ ha ma na-ekwe ka anyanwụ ruo ha.

Tụlee ịmepụta ebe e ji akpọ ihe n'ebe nzuzo n'èzí n'ogige gị – ikekwe n'otu akụkụ nke veranda gị ma ọ bụ akụkụ nke eriri akwa dị nso n'ihe mgbidi. Ọtụtụ ezinụlọ na-aghọ ndị na-aghọta karị mgbe ị kọwara ihe kpatara ikpọ nke ọma ji dị mkpa maka ahụike. Ị nwere ike ịjuru gị anya ịchọpụta na ụmụ nwaanyị ndị ọzọ n'ụlọ gị nwere otu nchegbu ahụ ma na-anabata ebe nzuzo e ji akpọ ihe.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-ebi n'ọrịa na-efe efe n'akụkụ nwaanyị na-amị nwa ọnwa ma ọ bụ afọ n'amaghị na ha nwere nsogbu chọrọ ọgwụgwọ. Ha na-eche na mgbaàmà ha bụ akụkụ nkịtị nke nsọ nwaanyị ma ọ bụ nke ndụ nwaanyị. Ịmara ihe ịrịba ama ịdọ aka na ntị na-enyere gị aka ịchọ enyemaka tupu obere ọrịa aghọọ nsogbu ndị siri ike.

Lebara anya n'mgbanwe nke mmiri na-esi n'ahụ gị pụta. Mmiri nkịtị na-agbanwe n'oge nsọ nwaanyị gị mana na-abụkarị nke doro anya ma ọ bụ na-acha ọcha, enweghị isi ukwuu, ma na-adịghị akpata ahụ ịkpụ. Ọ bụrụ na mmiri ahụ gbanwere ghọọ nke na-acha ntụ ntụ, akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ma ọ bụ odo odo, nwee isi dị ka azụ̀ siri ike ma ọ bụ isi ọjọọ, ma ọ bụ dị ka cottage cheese (mmiri ara ehi gbara agba), ị nwere ike inwe ọrịa chọrọ ọgwụgwọ.

Lebara anya n'otú ị na-enwe n'etiti oge nsọ nwaanyị. Mgbu pelvis nke na-adịghị ejikọta na ịmị mgbu nsọ nwaanyị gị, mgbu mgbe ị na-amịpụ mmamịrị, ma ọ bụ mgbu n'oge mmekọahụ nwere ike igosi ọrịa. Ọbara na-apụ n'etiti oge nsọ nwaanyị ma ọ bụ mgbe mmekọahụ gasịrị nwekwara ike igosi nsogbu. Mgbaàmà ndị a anaghị apụta na ị nwere ọnọdụ siri ike na-akpaghị aka, mana ha pụtara na ị kwesịrị ịhụ onye ọrụ ahụike.

Ejila ọgwụgwọ ọdịnala ma ọ bụ ọgwụ sitere n'ebe ndị na-ere ọgwụ (chemist) gwọọ onwe gị ọrịa ị chere na ị nwere n'enweghị nchọpụta kwesịrị ekwesị. Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-eji douche vagina, ngwakọta ahịhịa, ma ọ bụ antibiotics a zụtara n'enweghị akwụkwọ dọkịta. Ọ bụ ezie na ndị a nwere ike inye mgbaàmà ahụ aka nwa oge, ha anaghị agwọ ọrịa ahụ kpam kpam mgbe mgbe ma nwee ike ime ka nsogbu ka njọ site n'imebi nhazi vagina gị ma ọ bụ ịmepụta nje na-eguzogide antibiotic. Ụlọ ọgwụ ahụike n'ofe Naịjirịa na-enye ọrụ ahụike nwaanyị na-amị nwa dị ọnụ ala ebe ị nwere ike inweta nchọpụta na ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị.

Na Sana Pads, anyị ghọtara na inye ngwaahịa nsọ nwaanyị dị ọnụ ala nwere ihe ọ pụtara naanị ma ngwaahịa ndị ahụ echebe ahụike gị n'ezie. Ọ bụ ya mere anyị ji mepụta pad anyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ kpọmkwem maka ọnọdụ Naịjirịa na igbochi ọrịa.

A na-eji ọkwa owu nke na-ekwe ka ikuku gafee eme pad anyị, nke na-ekwe ka ikuku na-agagharị ebe ha na-ekpochapụ ọbara. N'adịghị ka ihe e mere n'ụlọ ọrụ nke na-ejide ọkụ na mmiri mmiri, akwa okike anyị na-enyere aka idebe ọnọdụ dị jụụ, kpọrọ nkụ nke na-egbochi ịmị nje oke. Ọkwa na-egbochi mmiri na-echebe gị n'ịgbapụ n'ememepụta mgbidi plastik nke na-eme ka ụfọdụ pad a na-atụfu dị ka ịkpọ akpa.

Anyị arụkọla ọrụ ozugbo na ụmụ nwaanyị Naịjirịa karịrị 10,000 ma kesaa pad karịrị 30,000 n'obodo site na Lagos ruo Maiduguri. Ahụmịhe a kụziri anyị ihe na-arụ ọrụ n'ezie n'ọnọdụ Naịjirịa. Anyị maara na ị na-eche ihe ịma aka n'ịnweta mmiri, ebe ịkpọ ihe, na nzuzo. A tụpụtara pad anyị ka ha dị mfe isa ọbụna na obere mmiri ma kpọọ nkụ ngwa ngwa n'ihu igwe Naịjirịa mgbe ị nwere ike inweta anyanwụ.

Karịa inye ngwaahịa, anyị kwadoro inye nkuzi gbasara ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na igbochi ọrịa. Ịzụrụ Sana Pads ọ bụla na-abịa na ntụziaka isa na nlekọta nke na-akọwa kpọmkwem etu esi edebe pad gị maka ịdị ọcha kacha mma. Anyị na-ejikọ aka na ụlọ akwụkwọ, òtù ahụike, na NGO iji nye nkuzi ahụike nsọ nwaanyị ya na ngwaahịa anyị n'ihi na anyị maara na ihe ọmụma na ngwaahịa dị mma na-emepụta mmelite ahụike n'ezie.

Ọrụ anyị gafere azụmahịa ruo ịkwụsị ịda ogbenye nke nsọ nwaanyị (period poverty) na nsonaazụ ahụike na-eso ya. Mgbe ụmụ nwaanyị Naịjirịa nwere ohere ịnweta ngwaahịa nsọ nwaanyị dị mma, dị ọnụ ala na ihe ọmụma iji jiri ha n'ụzọ dị mma, ọnụọgụ ọrịa na-ada, ịbata ụlọ akwụkwọ na-aka mma, ụmụ nwaanyị nwekwara ike isonye nke ọma n'ndụ akụ na ụba na ọha mmadụ.

Ugbu a ị ghọtara njikọ dị n'etiti ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na igbochi ọrịa. Ajụjụ bụ ihe ị ga-eme na ihe ọmụma a. Obere mgbanwe n'omume ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị gị nwere ike ime ka ahụike na nkasi obi gị ka mma nke ukwuu.

Malite site n'inyocha omume ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị gị ugbu a n'eziokwu. Ị na-agbanwe pad gị ugboro ugboro zuru ezu? Ị na-asa ngwaahịa a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke ọma ma na-akpọ ha kpam kpam? Ị na-eji ngwaahịa e mere n'ihe dị mma, nke na-ekwe ka ikuku gafee? Chọpụta otu ma ọ bụ abụọ n'ime ebe ị nwere ike ime ka ọ ka mma ma kwuo na ị ga-emeghachi ha malite n'oge nsọ nwaanyị gị na-esote.

Tụlee itinye ego na pad dị mma a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke ga-eje gị ozi nke ọma ruo ọtụtụ afọ. No Wahala Pads anyị, nke nwere otu ọkwa nke anaghị agbapụ na otu ọkwa na-ekpochapụ mmiri, na-arụ ọrụ nke ọma n'ụbọchị ọbara na-adịghị ukwuu ma na-enye nchebe kwesịrị ekwesị. Maka ọbara nkịtị, Premium Pads anyị nwere otu ọkwa nke anaghị agbapụ na ọkwa atọ na-ekpochapụ mmiri, na-enye gị nchebe a pụrụ ịtụkwasị obi n'ụbọchị niile. Ụmụ nwaanyị ọbara na-asọ nke ukwuu na-ahọrọkarị Maxi Pads anyị, nke nwere otu ọkwa nke anaghị agbapụ na ọkwa ise na-ekpochapụ mmiri maka nkpochapụ kachasị.

Ọ bụrụ na ị bụ onye ọhụrụ n'iji pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, Starter Kit anyị na-enye ihe niile ị chọrọ iji malite: Premium Pads atọ na akpa nchekwa maka iburu pad dị ọcha na nke ejirila n'ụzọ nzuzo. Nke a na-ekwe ka ị nwaa ngwaahịa a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ n'enweghị itinye ego buru ibu mbụ ma na-eme ka ị nwee pad zuru ezu iji debe omume ịdị ọcha dị mma.

Ọ bụrụ na ị na-arụkọ ọrụ na ụlọ akwụkwọ, ụlọ ọgwụ, NGO, ma ọ bụ òtù obodo, ị nwere ike ime ka ahụike nsọ nwaanyị nke ọtụtụ ụmụ nwaanyị na ụmụ agbọghọ Naịjirịa ka mma. Tụlee imalite mmemme ọzụzụ gbasara ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị nke na-ejikọta ozi bara uru gbasara igbochi ọrịa na ohere ịnweta ngwaahịa dị mma.

Mmemme nkesa pad n'ọnụ ọgụgụ buru ibu na-ebute mmetụta na-adịgide adịgide mgbe e jikọtara ya na ọzụzụ kwesịrị ekwesị. Sana Pads na-enye ụlọ akwụkwọ, NGO na mmemme obodo nke nha ọ bụla n'otu ọnụahịa kwụsiri ike maka otu pack. Mmemme ndị a na-arụ ọrụ nke ọma karịsịa mgbe ha nwere nkuzi gbasara isa pad, ime ka ha kpọọ nkụ, na ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị n'ozuzu ya.

Soro anyị kwurịta ohere mmekọrịta nke ga-emezu mkpa pụrụ iche nke obodo gị. Ma ị na-eche ụkọ mmiri n'ebe ugwu Naịjirịa, nchegbu gbasara nzuzo n'obodo ukwu ndị mmadụ juru, ma ọ bụ ihe omenala dị nro n'obodo ndị na-edebe ọdịnala, anyị nwere ike ịrụkọ ọrụ ọnụ ime mmemme ndị na-asọpụrụ ọnọdụ obodo ma na-eme ka ahụike ka mma.

Ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na igbochi ọrịa bụ akụkụ nke ahụike ụmụ nwaanyị nke enweghị ike ikewa, nke kwesịrị nlebara anya karịa ihe ha na-enweta n'ọha Naịjirịa. Ọrịa na-esite n'ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị na-adịghị mma na-akpata ahụhụ n'ezie, na-eyi ahụike nwaanyị na-amị nwa egwu, ma na-egbochi ụmụ nwaanyị isonye nke ọma n'agụmakwụkwọ na ndụ akụ na ụba. Ịdị ọcha kwesịrị ekwesị n'oge nsọ nwaanyị na-echebe gị n'ihe ize ndụ ndị a ebe ọ na-enye nkasi obi, ntụkwasị obi, na nsọpụrụ n'afọ niile nke nsọ nwaanyị gị. Omume ndị na-egbochi ọrịa abụghị ihe siri ike ma ọ bụ dị ọnụ – ha bụ omume dị mfe nke ịgbanwe pad mgbe niile, isa ngwaahịa nke ọma, na ịhọrọ ihe na-ekwe ka ikuku gafee. Mgbe ị jikọtara omume ndị a na ngwaahịa dị mma a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke e mere maka ọnọdụ Naịjirịa, ị na-emepụta nchebe ahụike nsọ nwaanyị na-adịgide adịgide nke na-eje gị ozi ọnwa ọ bụla, afọ ọ bụla.

Ahụike gị dị mkpa. Nkasi obi gị dị mkpa. Nsọpụrụ gị dị mkpa. Ma ị na-elekọta nsọ nwaanyị nke gị ma ọ bụ na-akwado ụmụ gị ndị nwaanyị, ụmụ akwụkwọ, ma ọ bụ ndị obodo, ugbu a ị nwere ihe ọmụma iji mee ka ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị bụrụ ihe ahụike kacha mkpa kama ịbụ nzuzo ihere. Chọpụta ụdị pad anyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke e mere kpọmkwem maka ụmụ nwaanyị Naịjirịa, ma ọ bụ kpọtụrụ anyị ka anyị kwurịta etu anyị ga-esi kwado ahụike nsọ nwaanyị n'obodo gị – n'ihi na nwaanyị ọ bụla kwesịrị ilekọta nsọ nwaanyị ya n'ụzọ dị mma, nkasi obi, na nsọpụrụ. Mụta ọtụtụ ihe gbasara ụzọ zuru ezu e si elekọta nsọ nwaanyị site na akụrụngwa ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị anyị zuru ezu.