Nlekọta Ahụike Ọmụmụ nke Ọdịnala na nke Ọgbara Ọhụrụ na Naịjirịa: Ịchọta Nguzozi Ziri Ezi

Ndị nwaanyị Naịjirịa taa nwere ike ịnweta ma ọgwụ ọdịnala ma nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ, mana ịmara otu esi eji ha n'ụzọ enweghị ize ndụ nwere ike isi ike. Ozi ọma? Ọ bụghị mgbe niile ka ị ga-ahọrọ otu n'ime ha – isi ihe bụ ịmara ihe na-arụ ọrụ, ihe na-adịghị arụ ọrụ, na mgbe ị ga-achọ ụdị nlekọta ọ bụla.

Ihe Ị Kwesịrị Ịmara:

• Nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala gụnyere ọgwụ ahịhịa, omume mmụọ, na ihe ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala maara, nke a ejirila ọtụtụ narị afọ n'ofe Naịjirịa.
  
  
• Nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọgbara ọhụrụ na-enye ọgwụgwọ dabere n'ihe akaebe, dị ka nhazi ezinụlọ, nlekọta ime afọ, nyocha STI, na ịwa ahụ, nke ahụmahụ gosiri na ha enweghị ize ndụ.
  
  
• Ihe dị ka 65% nke ndị nwaanyị Naịjirịa na-eji ọgwụ ọdịnala mgbe ụfọdụ maka nsogbu ahụike ọmụmụ, dị ka data WHO si kwuo.
  
  
• Ijikọ ụzọ ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ n'ụzọ enweghị ize ndụ chọrọ nlekọta dọkịta, n'ihi na ụfọdụ ọgwụ ahịhịa na-emekọrịta ọgwụ ndị ọzọ n'ụzọ dị ize ndụ.
  
  
• Ịnweta nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ dị mma dị iche iche nke ukwuu, Lagos na Abuja nwere ụlọ ọrụ ka mma karịa ime obodo dị na steeti Borno ma ọ bụ Zamfara.
  
  
• Ọnụahịa nyocha ahụike ọmụmụ bụ isi n'ụlọ ọrụ gọọmentị Naịjirịa na-esite na ₦2,000-₦8,000, ebe ndị dibịa ọdịnala na-ewekarị ₦1,000-₦5,000 maka nleta ọ bụla.
  
  
• Ịghọta usoro abụọ ahụ na-enye gị ike ime mkpebi nwere ozi nke na-asọpụrụ omenala gị ma na-echebe ahụike gị na ike ịmụ nwa gị.

Ka anyị lee otu ụzọ abụọ a si arụ ọrụ, ebe ha na-akwado ibe ha, na otu ị ga-esi eji ha abụọ n'ụzọ enweghị ize ndụ.

Fatima nọdụrụ n'ogige nne nne ya na Kaduna, na-ege ntị n'ndụmọdụ banyere ọgwụ ahịhịa maka ịmụ nwa, ebe ekwentị ya na-ada ụda iji ma ya ihe ncheta maka oge ọ ga-ahụ dọkịta ndị nwaanyị. Dị ka ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa, ọ hụrụ onwe ya ka ọ na-aga n'etiti ụwa abụọ – ọmụma ọdịnala e bufere site n'ọgbọ ruo n'ọgbọ na nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ a na-enye n'ụlọ ọgwụ. Nne nne ya kwuru banyere ọgwụ ochie n'obi ike, ebe dọkịta ya na-atụ aro ọgwụgwọ dabere n'ihe akaebe. Fatima achọghị ileda ndị okenye anya, mana ọ chọkwara nlekọta kasị mma maka ahụ ya. Esemokwu a dị n'etiti nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ na-emetụta ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa kwa ụbọchị, na-akpata mgbagwoju anya, ohere furu efu, na mgbe ụfọdụ mkpebi ahụike dị ize ndụ.

Usoro nlekọta ahụike ọmụmụ nke Naịjirịa bụ ngwakọta pụrụ iche nke amamihe ndị nna nna anyị na ọgwụ ọgbara ọhụrụ. Ịghọta ọnọdụ a na-enyere gị aka ime mkpebi ka mma maka ahụ gị, ezinụlọ gị na ọdịnihu gị.

Nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na Naịjirịa gụnyere omume ndị gara aga tupu ọgwụ oge ọchịchị colonial, ọtụtụ narị afọ. N'obodo dị iche iche n'ofe steeti Kano, Enugu na Rivers, ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala (TBAs) ka na-azụ ụmụ, ndị dibịa ahịhịa na-enye ọgwụ maka enweghị ike ịmụ nwa, ndị na-agwọ ọrịa site n'ike mmụọ na-elekọtakwa nsogbu ọmụmụ site n'ekpere na ememe.

Omume ndị a nwere uru n'ezie n'ọtụtụ ọnọdụ. Ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala na-enyekarị nkwado n'obi na ịnọgide n'omenala nke ndị ọrụ ụlọ ọgwụ nwere ọtụtụ ọrụ enweghị ike inye. Ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa na-enwe obi ụtọ ikwu banyere nsogbu ahụike ha nke zoro ezo na ndị nwaanyị ka okenye n'obodo ha, ndị na-asụ asụsụ ha ma ghọta omenala obodo. Mmekọrịta onwe onye na nlekọta n'ụlọ nke TBAs na-enye nwere ike belata egwu n'oge ime afọ na ịmụ nwa.

Ụfọdụ ọgwụ ọdịnala egosila na ha nwere ike ịba uru n'ọmụmụ ihe. Ụfọdụ ahịhịa a na-eji ọtụtụ narị afọ n'ọgwụ ọdịnala Naịjirịa nwere ihe ndị sayensị oge a kwadoro. Dịka ọmụmaatụ, nchanwu (scent leaf) egosila ike igbu nje, a mụọkwa onugbu (bitter leaf) maka ijikwa shuga dị n'ọbara nke nwere ike imetụta ahụike ọmụmụ.

Ma ụzọ ọdịnala nwere ihe ize ndụ dị ukwuu mgbe a na-eji ya naanị. Ọtụtụ ọgwụ ọdịnala enweghị ọnụọgụ ọgwụ a kwadoro, nlekọta àgwà, ma ọ bụ nyocha nchekwa. Ihe na-arụ ọrụ n'ụzọ enweghị ize ndụ maka otu nwaanyị nwere ike ịdị ize ndụ maka onye ọzọ n'ihi ọnọdụ ahụike ọ nwere, ma ọ dị ime ma ọ bụ na ọ dịghị, ma ọ bụ mmekọrịta ya na ọgwụgwọ ndị ọzọ. Enweghị ngwá nyocha pụtara na ndị dibịa ọdịnala nwere ike ileghara ọnọdụ ndị siri ike anya dị ka ime afọ nke na-adịghị n'ime akpa nwa (ectopic pregnancy), akpa mmiri n'ime akpa akwa (ovarian cysts), ma ọ bụ kansa nke ọnụ akpa nwa ruo mgbe ha ghọrọ ihe mberede na-eyi ndụ egwu.

Nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọgbara ọhụrụ na Naịjirịa gụnyere ọrụ nhazi ezinụlọ, nlekọta ime afọ, nnwale na ọgwụgwọ STI, nyocha kansa, na ịwa ahụ. Ọrụ ndị a dabere n'nyocha sayensị, nnwale ọrịa, na ọgwụgwọ a kwadoro nke nwere akwụkwọ na-egosi nchekwa na ọnụọgụ ihe ịga nke ọma.

Uru nke nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ buru ibu. Ultrasound nwere ike ịchọpụta nsogbu ime afọ n'oge. Nnwale n'ụlọ nyocha na-achọpụta ọrịa tupu ha akpata enweghị ike ịmụ nwa. Ụzọ nhazi ezinụlọ nke a maara ka ha si arụ ọrụ na-enyere ndị nwaanyị aka ịchịkwa ịmụ nwa. Ịwa ahụ na-azọpụta ndụ n'ọnọdụ ime afọ nke na-adịghị n'ime akpa nwa, ọbara ọgbụgba dị njọ, ma ọ bụ mgbe nwa apụtaghị n'oge ịmụ nwa.

Obodo ukwu Naịjirịa dị ka Lagos, Abuja na Port Harcourt enwewo ụzọ ka mma isi nweta nlekọta ahụike ọmụmụ dị mma site n'ụlọ ọrụ gọọmentị na nke onwe. Ụlọ ọgwụ gọọmentị na-enye ọrụ ndị a na-akwụ ụgwọ nta, ebe ụlọ ọgwụ nke onwe na-enye ọrụ ngwa ngwa maka ndị nwere ike ịkwụ ụgwọ dị elu. Mmemme dị ka mmemme ahụike ndị nne n'efu nke gọọmentị Naịjirịa belatala ụfọdụ mgbochi ego.

Ma nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ ka bụ ihe na-esiri ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa ike ịnweta. Ime obodo na-enweghị ụlọ ọrụ dị nso, nke na-amanye ndị nwaanyị ịga njem ọtụtụ awa maka nlekọta bụ isi. Ọbụlagodi mgbe ụlọ ọrụ dị, ha nwere ike ịnweghị ngwá dị mkpa, ndị ọrụ a zụrụ azụ, ma ọ bụ ngwá ọrụ na-arụ ọrụ. Mbibi ọkụ eletrik na-emetụta ichekwa ọgwụ n'ime friji na ịrụ ngwá nyocha. Ọnụahịa nlekọta nke onwe na-eme ka ọrụ ndị dị mma karịa ike ezinụlọ ndị na-enweta ₦30,000-₦50,000 kwa ọnwa.

Ihe omenala na-egbochikwa iji ọrụ ndị ọgbara ọhụrụ. Ụfọdụ ndị nwaanyị na-atụ egwu ikpe ndị ọrụ ahụike ga-ekpe ha maka akụkọ mmekọahụ ha, nhọrọ nhazi ezinụlọ ha, ma ọ bụ omume ọdịnala ha. Mgbochi asụsụ dị mgbe ndị ọrụ ahụike anaghị asụ asụsụ obodo. Ụfọdụ ndị nwaanyị nke okpukpe ma ọ bụ omenala ha chọrọ ka ndị nwaanyị lekọta ha nwere ike ọ gaghị anabata dọkịta ndị nwoke. Mgbochi ndị a na-eme ka ndị nwaanyị laghachi n'ụzọ ọdịnala, ọbụlagodi mgbe ọgwụ ọgbara ọhụrụ ga-enweghị ize ndụ karị.

Nnyocha na-egosi na ndị nwaanyị Naịjirịa anaghị adabere naanị na nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala ma ọ bụ nke ọgbara ọhụrụ. Kama nke ahụ, ọtụtụ ndị nwaanyị na-aga n'etiti usoro abụọ ahụ dabere n'ihe dị, ọnụahịa, ihe omenala na-anabata, na nsogbu ahụike ha na-eche ihu.

Nwaanyị na Sokoto nwere ike ịga nleta nlekọta ime afọ ebe ọ na-aṅụkwa ọgwụ ahịhịa nne di ya tụrụ aro. Nwa agbọghọ na Ibadan nwere ike ịga hụ dibịa ọdịnala maka mgbu nsọ nwaanyị tupu ya ahụ dọkịta mgbe mgbu ahụ na-adịgide. Ngwakọta a na-eme mgbe niile n'ofe Naịjirịa, mgbe ụfọdụ n'ụzọ enweghị ize ndụ, mgbe ụfọdụ na-akpata ihe ize ndụ ahụike dị njọ.

Ihe ịma aka abụghị ịhọrọ n'etiti nlekọta ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ – ọ bụ ịmụta otu ị ga-esi jiri usoro abụọ ahụ n'amamihe. Ị ga-ama mgbe ụzọ ọdịnala enweghị ize ndụ nke ukwuu, mgbe ọgwụ ọgbara ọhụrụ dị mkpa, na otu ị ga-esi gwa ndị ọrụ ahụike abụọ ahụ eziokwu banyere ọgwụgwọ ị na-eji.

Ịmara ụdị nlekọta kwesịrị n'ọnọdụ dị iche iche na-enyere gị aka ime mkpebi ahụike nke na-enweghị ize ndụ karị ma na-arụkwa ọrụ nke ọma. Ọ bụghị nsogbu ahụike ọmụmụ niile chọrọ ịga ụlọ ọgwụ, mana ụfọdụ ọnọdụ chọrọ nlekọta dọkịta ọgbara ọhụrụ ozugbo.

Omume ọdịnala na-arụ ọrụ nke ọma maka ọdịmma izugbe, ememe omenala, na nkwado na-akwado ọgwụgwọ karịa ịgwọ ọrịa ụfọdụ. Ụfọdụ ụzọ ọdịnala nwere obere ihe ize ndụ mgbe a na-eji ha n'ụzọ kwesịrị ekwesị.

Omenala nlekọta mgbe a mụsịrị nwa dị ka oge “omugwo” n'omenala Igbo, ebe ndị nne ọhụrụ na-enweta nkwado site n'aka ndị nwaanyị ezinụlọ, na-enye enyemaka n'obi na nke omume bara uru. Omenala ndị a na-akwado ahụike uche ma na-enyere ndị nne ọhụrụ aka ịmụta ka esi elekọta nwa ọhụrụ. Ma ọ bụrụ na ha anaghị anọchi nyocha ahụike dị mkpa ma ọ bụ gbochie ọgwụgwọ nsogbu dị ka ọbara ọgbụgba mgbe a mụsịrị nwa ma ọ bụ ọrịa, omenala ndị a nwere ike ime ka ọdịmma dị mma.

Tii ahịhịa na nri a na-enyekarị ndị dị ime nwere ike inye uru nri. Mmanụ nkwụ, ofe onugbu, na nri ọdịnala ndị ọzọ nwere ihe ndị na-akwado afọ ime. Ma ị kwesịrị ịgwa dọkịta gị ma ọ bụ midwife gị banyere ọgwụ ahịhịa ọ bụla ị na-eji, n'ihi na ụfọdụ ahịhịa nwere ike ịkpalite mgbu ọmụmụ, na-emekọrịta ọgwụ ndị ọzọ, ma ọ bụ nwee ọnụọgụ ụfọdụ ihe nke na-adịghị mma.

Nkwado ọdịnala maka ahụike nsọ nwaanyị – dị ka izu ike n'oge nsọ nwaanyị, ihe a na-ekpo ọkụ etinye n'afọ maka mgbu, ma ọ bụ nri na-edozi ahụ – anaghị emebi ahụ ọtụtụ mgbe. Ọ bụrụ na nne nne gị atụọ aro izu ike na akwa a na-ekpo ọkụ etinye n'afọ maka mgbu nsọ nwaanyị, nke a agaghị egbochi gị ịchọ nlekọta ahụike ma ọ bụrụ na mgbu ahụ siri ike ma ọ bụ na-egosi ọnọdụ dị ka endometriosis.

Iwu dị mkpa: ụzọ ọdịnala ekwesịghị igbu oge nchọpụta ma ọ bụ ọgwụgwọ nke ọnọdụ nwere ike ịdị njọ ma ọlị. Ọ bụrụ na mgbaàmà na-adịgide, na-akawanye njọ, ma ọ bụ nwee ihe ịdọ aka na ntị dị ka ọbara na-agba nke ukwuu, mgbu siri ike, ahụ ọkụ, ma ọ bụ mmiri na-adịghị ahụkebe na-apụta n'akụkụ nwaanyị, ị chọrọ nyocha dọkịta ọgbara ọhụrụ n'agbanyeghị ọgwụ ọdịnala ị gbalịrị.

Ụfọdụ ọnọdụ ahụike ọmụmụ chọrọ ọgwụgwọ ọgbara ọhụrụ. Ịnwa ịgwọ ọnọdụ ndị a naanị site n'ụzọ ọdịnala na-eweta ihe ize ndụ dị njọ nke inwe nkwarụ ma ọ bụ ọnwụ.

Nsogbu ime afọ chọrọ nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ n'ezie. Ọnọdụ dị ka ime afọ nke na-adịghị n'ime akpa nwa (ectopic pregnancy), pre-eclampsia (ọbara mgbali elu dị ize ndụ), placenta previa (placenta na-egbochi ụzọ nwa na-esi apụta), ma ọ bụ ihe ịrịba ama nke mgbu ọmụmụ tupu oge chọrọ nyocha na ọgwụgwọ ozugbo. Ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala enweghị ike ịchọpụta ọnọdụ ndị a ma ọ bụ inye ọgwụgwọ na-azọpụta ndụ dị ka ịwa ahụ iwepụ nwa n'oge mberede ma ọ bụ ịtụnye ọbara.

Ọrịa ndị a na-ebute site na mmekọahụ (STIs) chọrọ nchọpụta n'ụlọ nyocha na ọgwụgwọ a kwadoro. Ọtụtụ STIs anaghị egosi mgbaàmà doro anya mana ha nwere ike ibute enweghị ike ịmụ nwa, mgbu na-adịghị anwụ anwụ, ma ọ bụ kansa nke ọnụ akpa nwa ma ọ bụrụ na a gwọghị ha. Gonorrhea, chlamydia, syphilis na HIV niile chọrọ ọgwụgwọ ahụike pụrụ iche. Ọgwụ ahịhịa enweghị ike ịgwọ ọrịa ndị a, igbu oge n'ọgwụgwọ ziri ezi nwere ike ịkpata mmebi na-adịgide adịgide.

Nhazi ezinụlọ chọrọ ozi ziri ezi na ụzọ enweghị ize ndụ. Ọ bụrụ na ịchọrọ igbochi ime afọ, ụzọ mgbochi ime afọ ọgbara ọhụrụ nwere ọnụọgụ ihe ịga nke ọma na nchekwa a maara. Ụzọ ọdịnala dị ka ịhazi oge mmekọahụ ma ọ bụ ọgwụ ahịhịa nwere ọnụọgụ ọdịda dị elu karịa nke ukwuu. Ime afọ a na-atụghị anya nwekwara ihe ize ndụ ahụike nke ya, nke na-eme ka nhazi ezinụlọ a pụrụ ịtụkwasị obi bụrụ ihe mbụ n'ahụike.

Mgbaàmà ọ bụla na-adịghị ahụkebe – mgbu n'ala afọ na-adịgide, ọbara na-agba n'ụzọ na-adịghị mma, akpụ, mgbu nsọ nwaanyị siri ike, ihe isi ike ịtụ ime mgbe ị gbalịrị ọnwa 12, ma ọ bụ mmiri na-adịghị ahụkebe na-apụta n'akụkụ nwaanyị – kwesịrị nyocha dọkịta. Mgbaàmà ndị a nwere ike igosi ọnọdụ site na fibroids ruo kansa nke chọrọ nchọpụta ziri ezi site n'nyocha ahụ, onyonyo, ma ọ bụ nnwale ụlọ nyocha.

Ị nwere ike ijikọ nlekọta ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ n'ụzọ enweghị ize ndụ ọtụtụ mgbe ma ọ bụrụ na ị na-agbaso isi ụkpụrụ. Iwu kacha mkpa: kwuo eziokwu zuru ezu nye ndị ọrụ ahụike gị niile banyere ọgwụgwọ ọ bụla ị na-eji.

Gwa dọkịta gị banyere ọgwụ ahịhịa ọ bụla, ọgwụ mgbakwunye, ma ọ bụ ọgwụgwọ ọdịnala ị na-aṅụ. Ụfọdụ ahịhịa na-emekọrịta ọgwụ n'ụzọ dị ize ndụ. Dịka ọmụmaatụ, ụfọdụ ọgwụ ọdịnala nwere ike ịbawanye ihe ize ndụ ọbara ọgbụgba n'oge ịwa ahụ ma ọ bụ na-emekọrịta ọgwụ ọbara mgbali elu. Dọkịta gị nwere ike inyere gị aka n'ụzọ enweghị ize ndụ ma ọ bụrụ na ọ maara ihe niile ị na-eji.

Jiri ọgwụ ọgbara ọhụrụ maka nchọpụta na ọgwụgwọ siri ike, mgbe ahụ tinye nkwado ọdịnala ma dọkịta kwere. Mee ultrasound ahụ, nnwale ụlọ nyocha, na ọgwụ ndị dọkịta gị tụrụ aro nke a kwadoro. Ozugbo ị nwere nchọpụta doro anya na atụmatụ ọgwụgwọ, jụọ dọkịta gị ma omume ọdịnala ụfọdụ enweghị ize ndụ ịnọgide na ya n'akụkụ ọgwụgwọ ahụike.

Gbalịa ịnwe ndị dibịa ọdịnala na-asọpụrụ ma na-arụkọ ọrụ na ọgwụ ọgbara ọhụrụ. Ụfọdụ ndị dibịa ọdịnala na-eme ihe ọhụrụ na Naịjirịa ugbu a na-ezigara ndị ọrịa ụlọ ọgwụ maka ọnọdụ ụfọdụ ebe ha na-enyekwa nkwado omenala na nke obi. Chọọ ndị dibịa na-ajụ gị banyere nlekọta ahụike gị ma na-agba gị ume ịga n'ihu na ya, kama ndị na-ekwusi ike na ị ga-ahọrọ n'etiti ụzọ ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ.

Ekwela ka ọgwụ ọdịnala a na-akwadoghị dochie ọgwụgwọ ahụike a kwadoro maka ọnọdụ siri ike ma ọlị. Ọ bụrụ na ị nwere ọrịa shuga, ọbara mgbali elu, ma ọ bụ HIV, gaa n'ihu ịṅụ ọgwụ ndị a nyere gị ọbụlagodi na ị na-eji omume ọdịnala maka ọdịmma. Nsonaazụ nke ịkwụsị ọgwụgwọ ahụike na-arụ ọrụ nwere ike ịdị njọ ma ghara ịgbanwe agbanwe.

Mgbe ị ghọtara nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ abụọ, ị na-enweta ike ịhọrọ ihe na-arụ ọrụ maka ahụike gị, ụkpụrụ gị, na ọnọdụ gị.

Uru kacha pụta ìhè nke mkpebi nlekọta ahụike nwere ozi bụ nsonaazụ ahụike ka mma. Ị na-ezere ihe ize ndụ nke iji ọgwụ ọdịnala maka ọnọdụ chọrọ ọgwụgwọ ahụike. Ị na-ezerekwa ọgwụgwọ ahụike na-enweghị mkpa maka obere nsogbu nke ụzọ ọdịnala nwere ike ijikwa n'ụzọ enweghị ize ndụ.

Nchọpụta ziri ezi na-egbochi ịfụfu oge na ego n'ọgwụgwọ na-adịghị edozi nsogbu gị n'ezie. Kama ịnọ ọtụtụ ọnwa na-anwa ọgwụ ahịhịa dị iche iche maka enweghị ike ịmụ nwa nke fallopian tubes ndị mechiri emechi kpatara – ọnọdụ chọrọ ịwa ahụ – ị nwere ike ịchọpụta nsogbu ahụ ngwa ngwa ma chọọ ọgwụgwọ na-arụ ọrụ. Nke a na-azọpụta gị site na mwute n'obi, ego, na oge bara uru ma ọ bụrụ na ị na-atụ anya ịtụ ime.

Ịghọta usoro abụọ ahụ na-enyere gị aka ịmata ihe ịrịba ama ịdọ aka na ntị n'oge. Ị na-amụta mgbaàmà ndị bụ mgbanwe nkịtị na ndị na-egosi nsogbu siri ike. Ọmụma a na-enyere gị aka ịchọ nlekọta kwesịrị ekwesị ngwa ngwa mgbe ọ dị mkpa kasị, ikekwe ịgbochi mgbagwoju anya ma ọ bụ ịchọpụta ọnọdụ ndị siri ike n'ọkwa nke a ga-agwọ.

Ijikọ nkwado obi na omenala nke nlekọta ọdịnala na nkọwa nke nyocha nke ọgwụ ọgbara ọhụrụ na-enyekarị ahụmahụ ka mma. Ị nwere ike ime ka a mụọ nwa gị n'ụlọ ọgwụ nke nwere ngwá mberede, ebe ị na-enwekwa nne gị ma ọ bụ onye na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala ka ọ nọ maka ememe omenala na nkasi obi. Ngwakọta a na-asọpụrụ omenala gị ma na-eme ka nchekwa dịkwuo elu.

Ịmara otu esi eji usoro nlekọta ahụike n'amamihe nwere ike ịchekwa gị ego n'ezie. Ị na-ezere ịkwụ ndị dibịa ọdịnala ụgwọ maka ọtụtụ nleta mgbe ọnọdụ chọrọ nchọpụta ahụike. Ị na-ezerekwa ọgwụgwọ mberede dị oke ọnụ nke a pụrụ igbochi site na nyocha ahụike nke mbụ.

Ịmara mgbe ị chọrọ n'ezie nlekọta ahụike nke onwe nke dị oke ọnụ, na mgbe ụlọ ọrụ gọọmentị dị ọnụ ala ma ọ bụ nkwado ọdịnala zuru oke, na-enyere gị aka iji akụ dị nta mee ihe n'amamihe. Ime afọ nkịtị na-enweghị nsogbu nwere ike ịbụ nke a na-elekọta n'ụzọ enweghị ize ndụ n'ụlọ ọgwụ ahụike obodo maka ego niile ₦5,000-₦15,000 kama ₦150,000-₦300,000 n'ụlọ ọgwụ nke onwe, na-ahapụ akụ ezinụlọ maka mkpa ndị ọzọ.

Maka ndị nwaanyị n'ime obodo dị anya site na ụlọ ọrụ ahụike, ịmara mgbaàmà ndị chọrọ njem siri ike ịga ụlọ ọgwụ na ndị a pụrụ ijikwa n'obodo na-ebelata ọnụahịa njem na oge na-anọghị n'ọrụ ma ọ bụ ọrụ ezinụlọ. Ọmụma bara uru a na-enyere gị aka ịhọpụta mgbe ị ga-achọ nlekọta ahụike dị anya.

Ịnweta ozi ziri ezi banyere nhazi ezinụlọ na-enyere gị aka ịchịkwa oge na ohere dị n'etiti ime afọ, nke nwere mmetụta akụ na ụba dị ukwuu. Mgbe ị nwere ike ịhazi ime afọ, ị nwere ike ịga n'ihu n'ụzọ agụmakwụkwọ, guzobe ọrụ, ma hazie ọmụmụ ụmụ n'ụzọ na-ebelata ịda ogbenye ma na-eme ka ụmụ ndị dị adị nwee nsonaazụ ka mma. Uru ego a na-agbasa n'ọgbọ ọtụtụ.

Ikekwe uru kacha miri emi bụ mmetụta nke ịchịkwa na nsọpụrụ onwe nke si n'ịghọta nhọrọ nlekọta ahụike gị. Ị nọghịzi n'etiti ndụmọdụ na-emegiderịta onwe ha nke nne nne na dọkịta, na-amaghị onye ị ga-atụkwasị obi. Kama nke ahụ, ị nwere ike ịtụle ndụmọdụ site n'isi mmalite abụọ ahụ dabere n'ihe akaebe na ọnọdụ.

Ọmụma a na-echebe gị site n'ịrafu gị n'aka ndị na-eme ihe n'ụzọ na-adịghị mma n'ime usoro abụọ ahụ. Ị nwere ike ịmata mgbe dibịa ọdịnala na-ekwe nkwa na-adịghị eme eme ma ọ bụ mgbe onye ọrụ ahụike na-atụ aro nnwale dị oke ọnụ na-adịghị mkpa. Ndị ọrịa nwere ozi anaghị adị mfe ịghọgbu.

Ịghọta nlekọta ahụike ọmụmụ na-enyere gị aka ịlụ ọgụ maka onwe gị n'ọnọdụ ụlọ ọgwụ. Ị nwere ike ịjụ ajụjụ kwesịrị ekwesị, rịọ nkọwa n'asụsụ ị ghọtara, ma keta òkè na-arụ ọrụ n'mkpebi banyere ahụ gị. Nke a na-agbanwe gị site n'onye na-anata nlekọta naanị gaa n'onye mmekọ na-arụ ọrụ n'nlekọta ahụike gị.

Maka ndị nne, ọmụma a na-enye gị ohere ịduzi ụmụ gị ndị nwaanyị nke ọma. Ị nwere ike inyere ọgbọ na-esote aka ịgagharị n'usoro ndị a n'ụzọ ka mma, na-ebufe amamihe omenala na ọmụma sayensị. Nke a na-eweta usoro ọma ebe ọgbọ ọ bụla nwere nsonaazụ ahụike ọmụmụ ka mma karịa nke gara aga.

Ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa na-echegbu onwe ha banyere otu esi edozi ihe ọdịnala na-atụ anya na ndụmọdụ dọkịta ọgbara ọhụrụ. Nchegbu ndị a bụ eziokwu ma kwesịrị mkparịta ụka kwuru eziokwu.

Nke a bụ ikekwe egwu kasị zuru ebe niile, karịsịa maka ụmụ agbọghọ ndị nne na nne nne ha dabere kachasị n'nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala. Ị na-echegbu onwe gị na a ga-ahụ ịhọrọ nlekọta ọgbara ọhụrụ dị ka enweghị nsọpụrụ, na-egosi na amamihe ndị nna nna anyị abaghị uru ma ọ bụ na ị chere na ị ka ezinụlọ gị mma.

Eziokwu bụ na ịsọpụrụ omenala gị na ichebe ahụike gị abụghị ihe ndị megidere onwe ha. Ị nwere ike ịsọpụrụ amamihe ọdịnala ma jirikwa ọgwụ ọgbara ọhụrụ. Kọwaa nlekọta ọgbara ọhụrụ dị ka ihe ị na-agbakwunye na ọmụma ọdịnala, ọ bụghị ihe na-edochi ya. Kọwaa na ị na-eji ngwá niile dị iji hụ na ahụike gị na ike ị nwere ịmụ ụmụ ahụike – ihe ezinụlọ gị na-ekekọrịta.

Ọtụtụ omume ọdịnala na-agbakwunye nlekọta ọgbara ọhụrụ nke ọma. Ị nwere ike ịga nyocha ime afọ n'ụlọ ọgwụ ebe ị na-agbasokwa ndụmọdụ nri nke ndị okenye. Ị nwere ike iji nhazi ezinụlọ ọgbara ọhụrụ ma na-ekerekwa òkè n'ememe na omenala banyere ịmụ nwa na ịmụ ụmụ. Ndị a abụghị ihe na-emegiderịta onwe – ha na-ejikọta ihe kacha mma n'ụwa abụọ ahụ.

Malite mkparịta ụka na ndị ezinụlọ site n'ịjụ ha ajụjụ banyere ahụmahụ ha kama ikwuo ozugbo na ị ga-eme ihe dị iche. “Mama, kedu ka ime afọ gị dị? Gịnị nyere gị aka ịnọ n'ahụike?” Nke a na-egosi nsọpụrụ ma na-anakọta ozi. Mgbe ahụ ị nwere ike ịkọwa, “Ana m achọ ịgbaso amamihe gị banyere izu ike na nri, m ga-agakwa ụlọ ọgwụ ahụike maka nyocha iji hụ na nwa na-etokwa nke ọma.”

Ụfọdụ ndị ikwu okenye nwere ike ịbụ ndị na-emeghe obi karịa ka ị chere maka ọgwụ ọgbara ọhụrụ. Ọtụtụ furu ndị enyi ma ọ bụ ndị ikwu n'ọnwụ ndị nne nke a pụrụ igbochi, ma na-ezo ezo na-achọ ka ha nwee ohere ịnweta nlekọta ahụike dị ugbu a. Ndị ọzọ nwere ike inwe ahụmahụ na-atụ egwu na nsogbu ime afọ nke mere ka ha nwee ekele maka ọgwụgwọ ọgbara ọhụrụ, ọbụlagodi na ha anaghị ekwu ya n'ihu ọha.

Nchegbu a nwere ntọala n'ezie n'ahụmahụ ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa. Ụfọdụ ndị ọrụ ahụike na-ajụ omume ọdịnala niile na-enweghị ọdịiche, na-egosi enweghị nsọpụrụ maka ọmụma omenala ma na-eme ka ndị ọrịa chee na a na-ekpe ha ikpe ma ọ bụ na-echekwa onwe ha.

Ma àgwà a na-agbanwe, karịsịa n'etiti ndị dọkịta Naịjirịa ka nta a zụrụ iji nye nlekọta na-eburu omenala n'uche. Ọtụtụ ndị ọkachamara n'ahụike ugbu a na-aghọta na omume ọdịnala nwere ike ịgbakwunye nlekọta ọgbara ọhụrụ na ịjụ ha kpamkpam na-eme ka ndị ọrịa ghara ịga ọrụ ndị dị mkpa.

Ị nwere ike ịchọta ndị ọrụ ahụike na-asọpụrụ ahụmahụ gị niile site n'ịjụ ajụjụ n'oge nleta gị mbụ. “Ụfọdụ mgbe m na-eji ọgwụ ọdịnala ndị ezinụlọ m tụrụ aro. Ị dị njikere ikwurita ndị enweghị ize ndụ iji n'akụkụ ọgwụgwọ ahụike?” Onye ọrụ ahụike na-aza ajụjụ a n'ụzọ ọma nwere ike ịrụkọ ọrụ nke ọma na gị.

Bịa na-akwado ịkọrọ ozi doro anya banyere ọgwụgwọ ọdịnala ị na-eji. Kama ikwu “M na-aṅụ ahịhịa sitere n'ahịa,” kọwaa “M na-aṅụ tii nchanwu ugboro atọ kwa ụbọchị ma jiri bọta shea na-elekọta akpụkpọ ahụ m.” Ozi doro anya na-enyere dọkịta aka ịtụle nchekwa na mmekọrịta ọgwụ n'ụzọ ziri ezi karịa ntụaka na-adịghị doro anya banyere “ọgwụ ọdịnala.”

Ọ bụrụ na ị zutere onye ọrụ ahụike na-eleda anya, cheta na ị nwere ikike inweta nlekọta nsọpụrụ. N'ụlọ ọrụ nke onwe karịsịa, ị nwere ike ịhọrọ ndị ọrụ ọzọ. N'ụlọ ọrụ gọọmentị ebe nhọrọ dị oke nta, ị ka nwere ike ịkwusi ike maka nsọpụrụ bụ isi, na-ajụ “Ị nwere ike ịkọwa ihe mere i ji tụọ aro nke a kama ihe ezinụlọ m na-atụ aro?” Ịrịọ nkọwa kama nrubeisi na-adịghị n'anya na-agbanwe ọnọdụ mgbe ụfọdụ.

Òtù na-azụ ndị ọrụ ahụike obodo na-etinye ọtụtụ mgbe modul banyere ijikọta nsọpụrụ nke nlekọta ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ. Midwives, karịsịa ndị a zụrụ site na mmemme na-ekwusi ike nlekọta obodo, na-enwekarị nkà ka mma n'ebe a karịa dọkịta n'ụlọ ọgwụ ukwu. Ịchọ nlekọta site n'aka midwives a zụrụ nke ọma nwere ike inye gị usoro ziri ezi ị na-achọ.

Mgbochi ego maka nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọgbara ọhụrụ bụ eziokwu ma dị oke njọ maka ọtụtụ nde ndị nwaanyị Naịjirịa. Mgbe ị na-ahọrọ n'etiti inye ụmụ gị nri na ịkwụ ụgwọ maka nleta ụlọ ọgwụ, nhọrọ ahụ doro anya. Nke a apụtaghị na ị nweghị nhọrọ maka nlekọta enweghị ize ndụ.

Malite site n'ịchọpụta ọrụ n'efu ma ọ bụ nke a na-akwụ ụgwọ nta n'ógbè gị. Ụlọ ọgwụ ahụike obodo gọọmentị na-enye ọrụ ahụike ọmụmụ bụ isi gụnyere nhazi ezinụlọ, nlekọta ime afọ, na nnwale STI n'ọnụahịa dị ala nke ukwuu, ọtụtụ mgbe ₦500-₦2,000. Midwives Service Scheme na mmemme gọọmentị etiti ndị ọzọ na-enye ọrụ ahụike ndị nne n'efu n'ọtụtụ steeti. Ndị ọrụ ahụike obodo nwere ike ịkọwara gị mmemme dị adị.

Maka ọnọdụ na-adịgide chọrọ nlekọta dị oke ọnụ, jụọ banyere atụmatụ ịkwụ ụgwọ ma ọ bụ mmemme enyemaka ebere. Ọtụtụ ụlọ ọgwụ nwere ego a kpụrụ akpụ maka ndị ọrịa enweghị ike ịkwụ ụgwọ, ọ bụ ezie na ha nwere ike ọ gaghị ekwusa ya nke ukwuu. Ịkọwa ọnọdụ ego gị n'eziokwu na-emeghe ohere mgbe ụfọdụ maka ọrụ ndị a na-akwụ ụgwọ nta, karịsịa n'ụlọ ọgwụ ndị ozi ala ọma ma ọ bụ ụlọ ọrụ ndị NGO na-eme.

Lekwasị anya akụ gị dị nta n'ihe kacha mkpa. Ọ bụrụ na ị nwere ike ịkwụ ụgwọ maka otu ma ọ bụ abụọ nleta ahụike naanị n'oge ime afọ, jiri ha n'amamihe – otu ugboro n'oge mbụ nke ime afọ iji kwado na ime afọ dị n'ime akpa nwa ma nyochaa nsogbu ndị bụ isi, na otu ugboro n'oge ngwụsị nke ime afọ iji lelee ọnọdụ nwa ma kwado ịmụ nwa. Nke a na-enye gị uru nchekwa kasị ukwuu maka ọnụahịa kacha nta.

Maka nlekọta mgbochi na obere nchegbu, mụta ọnọdụ ị nwere ike ijikwa n'ụzọ enweghị ize ndụ site n'ụzọ ọnụahịa dị ala na nke chọrọ n'ezie ịkwụ ụgwọ ahụike. Ụlọ ọgwụ ahụike gọọmentị nwere ike izi gị ịmata ihe ịrịba ama ize ndụ n'ime afọ n'efu, na-enyere gị aka ịmara mgbe ị ga-achọ ego maka nlekọta ụlọ ọgwụ na mgbe ị nwere ike ịga n'ihu n'ụzọ enweghị ize ndụ na omume ọdịnala ime afọ n'ụlọ.

Ụfọdụ ọnọdụ, mgbe a chọpụtara ha n'oge site na nyocha na-adịghị oke ọnụ, na-efu ego dị nta karịa ịgwọ ha mgbe ha ghọrọ ihe mberede. Nnwale STI ₦3,000 na ọgwụ antibiotik ₦5,000 dị ọnụ ala karịa ịgwọ ọrịa na-efe efe n'ala afọ ndị nwaanyị (pelvic inflammatory disease) nke si n'ọrịa a gwọghị agwọ pụta. Ịtụle nlekọta mgbochi dị ka nchebe ego, ọ bụghị naanị mmefu ego, na-agbanwe nkọwa ahụ.

Ịnweta nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ dị iche nke ukwuu n'ógbè Naịjirịa, site n'ụlọ ọrụ Lagos nwere akụ ọtụtụ ruo ebe ime obodo na-enweghị ọrụ zuru ezu n'steeti dị n'ugwu ọwụwa anyanwụ.

Ọ bụrụ na ị bi na Lagos, Abuja, Kano, Port Harcourt, ma ọ bụ obodo ukwu ndị ọzọ, ị nwere ike ịnweta ọtụtụ nhọrọ nlekọta ahụike. Ihe ịma aka bụ ịchọpụta ndị ọrụ dị mma na ịmepụta mmekọrịta na ndị ị tụkwasịrị obi.

Malite na ụlọ ọgwụ ahụike obodo (primary health centers) n'ógbè gọọmentị obodo gị maka ọrụ ahụike ọmụmụ bụ isi. Ụlọ ọrụ gọọmentị ndị a na-enye nhazi ezinụlọ, nyocha STI, nyocha kansa nke ọnụ akpa nwa, na nlekọta ime afọ bụ isi n'ọnụahịa a kwadoro. Ọ bụ ezie na ha nwere ike ọ gaghị enwe ụdị ọdịmma nke ụlọ ọgwụ nke onwe, ọtụtụ nwere ndị ọrụ nwere nkà na ọrụ dị mkpa.

Maka ime afọ na ịmụ nwa, tụlee ụlọ ọgwụ ndị nkuzi ma ọ bụ ụlọ ọgwụ izugbe nwere ikike ihe mberede gụnyere ọrụ ịtụnye ọbara na ụlọ ịwa ahụ. Ọbụlagodi na ị na-eme atụmatụ ịmụ nwa na-enweghị nsogbu, inwe ngwá nkwado ndị a na-enye nchekwa dị mkpa. Ụlọ ọgwụ dị ka Lagos University Teaching Hospital (LUTH), University of Abuja Teaching Hospital, ma ọ bụ Aminu Kano Teaching Hospital na-azụ ndị ọkachamara nwere ike ijikwa nsogbu.

Ụlọ ọgwụ na klinik nke onwe na-enye ọrụ ngwa ngwa na ebe dị mma karịa mana n'ọnụahịa dị elu nke ukwuu. Ọ bụrụ na ị họrọ nlekọta nke onwe, chọpụta na ụlọ ọrụ ahụ nwere ndị ọrụ nwere ikike (jụọ banyere akwụkwọ ikike dọkịta na asambodo), ngwá mberede, na nhazi nkwado na ụlọ ọgwụ ka ukwuu ma ọ bụrụ na nsogbu apụta. Ọ bụghị klinik nke onwe niile na-erute ụkpụrụ nchekwa.

Maka nlekọta ọdịnala n'obodo ukwu, chọọ ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala ma ọ bụ ndị dibịa ahịhịa nwetara ọzụzụ site na mmemme na-ejikọta ụzọ ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ. Ụfọdụ steeti na-eme mmemme ọzụzụ maka TBAs nke na-akụziri ha ịmata ihe ịrịba ama ize ndụ ma zigara ndị ọrịa ụlọ ọgwụ. TBAs sonyere n'ọzụzụ dị otú a na-abụkarị nhọrọ ndị enweghị ize ndụ karịa ndị na-enweghị ihe ọ bụla ha ma banyere echiche ahụike ọgbara ọhụrụ.

Maka ndị nwaanyị n'ime obodo na Borno, Yobe, Zamfara, ma ọ bụ steeti ndị ọzọ nwere ntọala ahụike dị nta, inweta nlekọta ahụike ọmụmụ ọgbara ọhụrụ dị mma chọrọ atụmatụ dị iche. Ebe dị anya, ọnụahịa, na obere ụlọ ọrụ na-eweta ihe ịma aka n'ezie.

Chọpụta ụlọ ọrụ ahụike kacha nso na-arụ ọrụ, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na ọ dị ọtụtụ awa, ma mụta ọrụ ha na-enye. Mara otu ị ga-esi ruo ụlọ ọrụ a n'oge mberede – ụzọ ndị a pụrụ iji n'oge mmiri ozuzo, ma ị chọrọ ịhazi ụgbọ n'ihu, na ọnụahịa ị ga-atụ anya ya. Nkwadebe a nwere ike ịchekwa oge dị mkpa ma ọ bụrụ na nsogbu apụta.

Ọtụtụ ime obodo nwere ndị ọrụ ahụike obodo (CHEWs) bi n'obodo ma na-enye ọrụ ahụike ọmụmụ bụ isi. Ndị ọrụ a zụrụ azụ nwere ike inye nhazi ezinụlọ, nyocha ime afọ, agụmakwụkwọ ahụike, na izigara gị ụlọ ọrụ ka elu mgbe ọ dị mkpa. Iwu mmekọrịta na CHEW ógbè gị na-enye gị ohere ịnweta ụfọdụ echiche ahụike ọgbara ọhụrụ ọbụlagodi na ị gaghị aga ụlọ ọrụ dị anya.

Maka ime afọ, gaa nleta nlekọta ime afọ opekata mpe ole na ole n'ụlọ ọrụ ahụike ma ọ bụrụ na o kwere omume, ọbụlagodi na ị na-eme atụmatụ ịmụ nwa n'ụlọ. Nleta ndị a nwere ike ịchọpụta ọnọdụ ize ndụ dị elu dị ka ọbara mgbali elu, nwa na-anọghị n'ọnọdụ ziri ezi n'ime afọ, ma ọ bụ ime ejima nke chọrọ ịmụ nwa n'ụlọ ọgwụ. Ịmara ọnọdụ ndị a n'ihu na-enye gị oge ịme atụmatụ ịmụ nwa n'ụlọ ọrụ kama ịchọta onwe gị n'ihe mberede.

Sonye ma ọ bụ guzobe otu ahụike ndị nwaanyị n'obodo gị ebe ndị nwaanyị na-ekekọta akụ maka ihe mberede ahụike. Ụfọdụ obodo na-ahazi ego njem ma ọ bụ otu nchekwa ego pụrụ iche maka ahụike ndị nne, na-ahụ na ndị nwaanyị nwere ike iru ụlọ ọrụ mgbe ọ dị mkpa ọbụlagodi ma ezinụlọ nke ọ bụla enweghị akụ n'oge ahụ. Ihe ngwọta ndị a dabere n'obodo na-enyere aka imeri mgbochi ego na nke ụzọ nke onye ọ bụla.

Ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala na-arụ ọrụ ka ukwuu n'ime obodo ebe ụlọ ọrụ ọgbara ọhụrụ dị anya. Ọ bụrụ na ị ga-adabere na TBA maka ịmụ nwa, họrọ onye natara opekata mpe ọzụzụ bụ isi, onye na-egosi ịdị ọcha n'omume ya, ma maara mgbe ọ ga-ezigara ndị nwaanyị ụlọ ọgwụ. Jụọ TBA ahụ banyere ahụmahụ ya na nsogbu na ihe ọ na-eme mgbe nsogbu apụta. TBA ọma na-ekweta oke ya ma na-enyere aka n'ibufe gaa ụlọ ọgwụ mgbe ọ dị mkpa kama ịnwa ijikwa ọnọdụ niile naanị ya.

Ma ị na-ahụ dọkịta na Lagos ma ọ bụ dibịa ọdịnala n'obodo gị, ịkparịta ụka nke ọma na-eme ka nlekọta gị ka mma. Ọtụtụ nsogbu ahụike si na ọkparịta ụka na-adịghị mma kama enweghị ọmụma ahụike ma ọ bụ amamihe ọdịnala.

Kwado maka oge nleta site n'ide mgbaàmà gị, ajụjụ gị, na nchegbu gị tupu oge. N'ime nrụgide nke nleta ahụ, ọ dị mfe ichefu ihe ndị dị mkpa. Inwe ihe edere na-enyere gị aka ikwu nke ọma ọbụlagodi na ị na-atụ egwu ma ọ bụ ka a na-eme ngwa ngwa.

Kọwaa mgbaàmà gị nke ọma kpam kpam. Kama “afọ m na-egbu m mgbu,” kọwaa “Enwere m mgbu siri ike n'ala afọ m n'akụkụ aka nri nke malitere ụbọchị atọ gara aga ma na-akawanye njọ mgbe m risịrị nri.” Ozi doro anya na-eduga na nchọpụta ka mma ma ị na-agwa dọkịta ma ọ bụ dibịa ọdịnala okwu.

Rịọ nkọwa n'asụsụ ị ghọtara. Ọ bụrụ na dọkịta na-eji okwu ahụike ị maghị, kwuo “Aghọtaghị m okwu ahụ. Ị nwere ike ịkọwa ya n'ụzọ ọzọ?” Ọ bụrụ na nkọwa dibịa ọdịnala dị ka nke na-adịghị doro anya, jụọ “Gịnị ka ọgwụgwọ a kwesịrị ime n'ezie? Kedu ka m ga-esi mata ma ọ na-arụ ọrụ?” Ị nwere ikike ịghọta nlekọta gị.

Kekọrịta ọnọdụ ahụike gị zuru ezu na onye ọrụ ọ bụla. Gwa dọkịta gị banyere ọgwụ ọdịnala ị na-eji. Gwa dibịa ọdịnala gị banyere ọgwụ dọkịta gị nyere. Nke a na-enye onye ọ bụla n'ime ha ohere ilekwasị anya na mmekọrịta ọgwụ ma nye gị ndụmọdụ ka mma dabere n'ọnọdụ gị zuru ezu.

Atụla egwu ịchọ echiche nke abụọ maka mkpebi ahụike dị mkpa. Ọ bụrụ na dọkịta atụ aro ịwa ahụ ukwu ma ọ bụ dibịa ọdịnala na-ekwe nkwa ọgwụgwọ ọrụ ebube maka enweghị ike ịmụ nwa, gbaa onye ọrụ ọzọ ajụjụ tupu ịga n'ihu. Ndị ọrụ n'ezie n'ime usoro abụọ ahụ na-asọpụrụ ndị ọrịa chọrọ ịlele ndụmọdụ ndị dị mkpa.

Na Sana Pads, anyị kwenyere na ịkwụsị ịda ogbenye nsọ nwaanyị chọrọ ihe karịrị inye ngwaahịa nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ. Ọ chọrọ ime ka ndị nwaanyị Naịjirịa nwee ike site n'inye ha ozi ahụike ziri ezi ka unu nwee ike ime mkpebi nwere ozi banyere ọdịmma ọmụmụ unu.

Ọrụ anyị na ihe karịrị 10,000 ndị nwaanyị ozugbo na nkesa ihe karịrị 30,000 pad n'ofe Naịjirịa gosiri anyị na ahụike nsọ nwaanyị dị n'etiti omume ọdịnala na nghọta ọgbara ọhụrụ. Ọtụtụ ụmụ agbọghọ anaghị aga ụlọ akwụkwọ n'ihi ihe mgbochi nsọ nwaanyị sitere n'okwukwe ọdịnala. Ọtụtụ ndị nwaanyị na-eji omume nsọ nwaanyị ọdịnala na-adịghị mma n'ihi na ha enweghị nhọrọ ka mma. Ma amamihe ọdịnala banyere izu ike n'oge nsọ nwaanyị na omume nri ụfọdụ na-akwado ahụike nsọ nwaanyị dị mma n'ezie.

Anyị chepụtara pad anyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ pụrụ iche maka ọnọdụ Naịjirịa – ihu igwe ọkụ na mmiri mmiri nke Lagos na Port Harcourt, ọkụ akọrọ nke Kano na Maiduguri, eziokwu nke ịnweta mmiri dị oke nta n'ọtụtụ obodo, na mkpa maka ịsa na ịkpọọ nkụ n'ụzọ zoro ezo. Nghọta bara uru a sitere n'ịbụ ndị na-emepụta ngwaahịa Naịjirịa ndị maara ihe ịma aka gị kwa ụbọchị n'ezie, ọ bụghị ụlọ ọrụ mba ọzọ na-eche ihe ị chọrọ.

Nkwa anyị karịrị ngwaahịa. Anyị na-enye agụmakwụkwọ banyere ahụike nsọ nwaanyị, ahụ ọmụmụ, na mgbe mgbaàmà nsọ nwaanyị na-egosi mkpa nyocha dọkịta. Anyị na-enyere ụmụ agbọghọ na ndị nwaanyị aka ịghọta mgbe ọbara na-agba nke ukwuu nwere ike igosi fibroids ma ọ bụ ọnọdụ ndị ọzọ chọrọ nyocha ahụike, ọ bụghị naanị pad ndị siri ike karị. Anyị na-akwado gị n'ime mkpebi nlekọta ahụike nwere ozi site n'inye ozi ziri ezi.

Ma ị họrọ nkwado ọdịnala, nlekọta dọkịta ọgbara ọhụrụ, ma ọ bụ ngwakọta nke abụọ maka nchegbu ahụike ọmụmụ gị, Sana Pads na-enye gị ihe ngwọta nsọ nwaanyị bara uru, dị ọnụ ala, na nke nwere nsọpụrụ. Pad anyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na-enye gị nchebe afọ 2 ruo 3 maka itinye ego otu ugboro nke na-efu 60-75% pere mpe karịa ịzụta pad a na-atụfu n'otu oge, na-ahapụ akụ maka mkpa nlekọta ahụike ndị ọzọ.

Ị chọghị ịchọpụta nguzozi a n'etiti nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ n'otu mgbe. Malite site na obere nzọụkwụ na-ewulite ọmụma na obi ike gị.

Malite site n'ịmụta banyere ahụ ọmụmụ gị na usoro nsọ nwaanyị gị. Ịghọta otu ahụ gị si arụ ọrụ na-enyere gị aka ịmata ihe bụ nkịtị maka gị na ihe nwere ike igosi nsogbu. Ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa anataghị agụmakwụkwọ bụ isi banyere ahụ ọmụmụ, na-eme ka o sie ike ịlụ ọgụ maka onwe ha ma ọ bụ ịtụle ndụmọdụ ahụike site n'isi mmalite ọ bụla.

Hazie nyocha ahụike ọmụmụ bụ isi ma ọ bụrụ na ị nwebeghị otu n'oge na-adịbeghị anya. Ọbụlagodi na ị na-enwe ahụike, nyocha ntọala maka ihe dị ka ahụike ọnụ akpa nwa, ọbara mgbali, na ọnọdụ STI na-enye gị ozi dị mkpa banyere ọnọdụ ahụike gị. Ụlọ ọgwụ ahụike gọọmentị nwere ike inye ọrụ ndị a n'ọnụahịa dị nta.

Malite ịchekwa usoro nsọ nwaanyị gị, mgbaàmà, na ụdị ọ bụla ị hụrụ. Ozi a na-enyere ndị ọrụ ahụike aka ịchọpụta nsogbu ngwa ngwa ma na-enyekwa gị aka ịmata mgbanwe nwere ike ịchọ nlebara anya. Ị nwere ike iji kalenda dị mfe, akwụkwọ ndetu, ma ọ bụ otu n'ime ọtụtụ ngwa ekwentị n'efu maka ịchekwa usoro.

Ọ bụrụ na ị na-eji ọgwụ ọdịnala, mụọ ha nke ọma. Jụọ dibịa ọdịnala gị ma ọ bụ ndị ikwu gị ihe dị n'ime ọgwụ ahịhịa na ihe a na-ekwu ka ha rụọ. Mgbe ahụ gbalịa ịkwado nchekwa ha site n'aka ndị ọrụ ahụike ma ọ bụ isi mmalite a pụrụ ịtụkwasị obi. Ụfọdụ ọgwụ ọdịnala enweghị ize ndụ ma baa uru, ndị ọzọ anaghị emetụta ahụ, ụfọdụ dịkwa ize ndụ n'ezie – ịmara ọdịiche na-echebe gị.

Maka ahụike nsọ nwaanyị kpọmkwem, tinye ego n'ngwaahịa nsọ nwaanyị dị mma a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke na-enye gị nkasi obi, nsọpụrụ onwe, na ịgbanahụ mmefu ego kwa ọnwa. Sana Pads na-enye nhọrọ maka ọkwa ọbara niile: No Wahala Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 1 na-amị ọbara na-adabara ụbọchị ọbara dị nta; Premium Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 3 na-amị ọbara na-ejikwa ọbara nkịtị; Maxi Pads nwere akwa 1 nke anaghị agbapụ na akwa 5 na-amị ọbara na-ejikwa ụbọchị ọbara dị ukwuu n'obi ike. Starter Kit anyị na-ejikọta 3 Premium Pads na akpa nchekwa, na-enye gị ihe niile ị chọrọ iji nwaa pad ndị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ.

Ọ bụrụ na ị na-arụ ọrụ na ahụike ndị nwaanyị n'ụzọ ọ bụla – dị ka onye nkụzi, onye isi okpukpe, onye ọrụ ahụike obodo, onye njikwa mmemme NGO, ma ọ bụ onye na-ahazi otu ndị nwaanyị – ị nwere ohere pụrụ iche iji meziwanye nsonaazụ nlekọta ahụike ọmụmụ.

Mepụta ebe enweghị ize ndụ ebe ndị nwaanyị nwere ike ịkparịta nchegbu ahụike ọmụmụ na-enweghị ihere ma ọ bụ ikpe. Ọtụtụ ndị nwaanyị Naịjirịa na-ata ahụhụ n'ụgbụ ọnụ n'ọnọdụ a pụrụ ịgwọ n'ihi na ha enweghị ebe ha ga-ajụ ajụjụ ma ọ bụ kekọrịta ahụmahụ. Mkparịta ụka ahụike ndị nwaanyị mgbe niile n'ụlọ akwụkwọ, ebe ofufe, ma ọ bụ otu obodo na-eme ka mkparịta ụka ndị a bụrụ ihe nkịtị.

Nye agụmakwụkwọ nwere nguzozi nke na-asọpụrụ ọmụma ọdịnala ma na-akụzikwa echiche ahụike ọgbara ọhụrụ. Ịchọghị ịjụ omume ọdịnala iji kụziere ndị nwaanyị banyere ahụ ọmụmụ, nhọrọ nhazi ezinụlọ, ma ọ bụ ihe ịrịba ama ịdọ aka na ntị nke ọnọdụ siri ike. Kọwaa ozi ọgbara ọhụrụ dị ka ngwá ndị ọzọ kama ịbụ ihe na-edochi ọmụma omenala.

Wuo njikọ n'etiti ndị ọrụ nlekọta ahụike ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ n'obodo gị. Hazie ọgbakọ ebe ndị na-azụ nwa n'ụzọ ọdịnala na midwives nwere ike ịkparịta ụka otu ha ga-esi rụkọọ ọrụ. Kwado mmemme ọzụzụ na-enyere ndị ọrụ ọdịnala aka ịmata mgbe ha ga-ezigara ndị ọrịa gaa ụlọ ọrụ ọgbara ọhụrụ. Njikọ ndị a n'etiti usoro abụọ na-azọpụta ndụ.

Maka ụlọ akwụkwọ na òtù na-azụta ngwaahịa nsọ nwaanyị maka ụmụ agbọghọ na ndị nwaanyị, tụlee nhọrọ a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ nke na-enye ihe ngwọta ogologo oge ma na-akụzi omume na-adịgide. Òtù nwere ike ịtụ ọtụtụ pack ha chọrọ n'ọnụahịa anyị kwụsiri ike kwa pack, ya na nnyefe n'steeti ọ bụla na Naịjirịa. Kpọtụrụ anyị ka anyị kparịta otu anyị ga-esi kwado mmemme ahụike ndị nwaanyị gị.

Kwado maka ịnweta nlekọta ahụike ọmụmụ nsọpụrụ, dị ọnụ ala n'obodo gị. Rụọ ọrụ n'ebe gọọmentị obodo na-enye ndị ọrụ na ngwá n'ụlọ ọgwụ ahụike. Kwado ọzụzụ ndị ọrụ ahụike n'ịmara omenala. Rụọ ọrụ ibelata ihere na mgbochi na-egbochi ndị nwaanyị ịchọ nlekọta dị mkpa. Ịkwado gị na-eme ka nlekọta ahụike ọgbara ọhụrụ dị mfe inweta ma na-anabata ya.

Nlekọta ahụike ọmụmụ na Naịjirịa dị n'ebe ọdịnala ochie na ọgwụ ọgbara ọhụrụ na-ezute, ebe olileanya ezinụlọ na mkpa ahụike onye ọ bụla na-agafe, na ebe ọnọdụ ego na-ewepụta ịnweta nlekọta. Mgbagwoju anya a nwere ike ịdị ka ihe dị arọ, mana ọ na-enyekwa ohere. Ị nwere ike iji ọtụtụ isi mmalite ọmụma na nkwado. Ị nwere ike ịsọpụrụ omenala gị ma na-echebe ahụike gị. Ị nwere ike ime mkpebi nwere ozi nke na-arụ ọrụ maka ọnọdụ gị.

Cheta na nlekọta ahụike ọmụmụ nke ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ abụghị otu ndị megidere onwe ha na-ese okwu maka nkwado gị. Ha bụ ngwá dị iche iche n'ime akpa ngwá nlekọta ahụike gị, nke ọ bụla nwere ike na oke ya. Jiri ike nchọpụta na ọgwụgwọ a kwadoro nke ọgwụ ọgbara ọhụrụ. Jiri nkwado obi na ịnọgide n'omenala site n'omume ọdịnala. Jikọta ha n'amamihe dabere n'mkpa gị pụrụ iche.

Ahụike ọmụmụ gị na-emetụta akụkụ niile nke ndụ gị – agụmakwụkwọ gị, ohere ego gị, mmekọrịta gị, ọdịmma ụmụ gị, na obi ụtọ gị. Ị kwesịrị ozi ziri ezi, nlekọta nsọpụrụ, na ike ịme mkpebi nwere ozi nke gị. Ma ị na-ejikwa ahụike nsọ nwaanyị, na-eme atụmatụ ime afọ, na-agwọ nchegbu banyere ịmụ nwa, ma ọ bụ na-eme ihe ọ bụla ọzọ banyere ahụike ọmụmụ, jiri amamihe ọdịnala na ọmụma ọgbara ọhụrụ abụọ rịba ya.

Malite ebe ọ bụla ị nọ n'akụrụngwa ọ bụla ị nwere. Nzọụkwụ ọ bụla n'ịghọta ahụike ọmụmụ gị nke ọma bara uru. Mụta banyere ahụike ndị nwaanyị na Africa site n'akụrụngwa dabere n'ihe akaebe, jụọ ndị ọrụ ahụike gị niile ajụjụ, ma kekọrịta ozi ziri ezi n'etiti ibe unu.