Mímọ Ìdọ̀tí Ike Tí Ọjà Nǹkan Oṣù Ń Dá Sílẹ̀

Ọjà nǹkan oṣù ń dá ìdọ̀tí ike sílẹ̀ ju bí ọ̀pọ̀ ènìyàn ti mọ̀ lọ, wàhálà àyíká yìí sì ń kan àwọn àdúgbò Nàìjíríà tààrà nípasẹ̀ ìkún omi, ìbàjẹ́ àyíká, àti ewu ìlera.

Àwọn Kókó Pàtàkì:

• Obìnrin Nàìjíríà kan ń lo ọjà nǹkan oṣù tí a ń jù nù 5,000-10,000 ní gbogbo ayé rẹ̀, tí ó ń dá kìlógíráàmù 60-90 ìdọ̀tí ike sílẹ̀.
• Pádì tí a ń jù nù kọ̀ọ̀kan jẹ́ nǹkan bí 90% ike, títí kan polyethylene àti polypropylene, tí ó ń gba ọdún 500-800 kí ó tó jẹrà pátápátá.
• Nàìjíríà ń dá ìdọ̀tí ọjà nǹkan oṣù tí ó ju tọ́ọ̀nù 300,000 lọ sílẹ̀ lọ́dún, kò sì tó 5% tí a ń ṣe ní ọ̀nà tó tọ́ ní ibi ìtọ́jú ìdọ̀tí.
• Ìdọ̀tí ike láti inú ọjà nǹkan oṣù ń dí gọ́tà nígbà òjò, pàápàá ní Lagos, Port Harcourt, àti Abuja.
• Yíyí padà sí ọjà nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń dín ìdọ̀tí ike tiyín kù ní 99%, ó sì ń fi 50-70% owó pamọ́ ní ọdún mẹ́ta.
• Ike inú ọjà nǹkan oṣù ń fọ́ di ike kéékèèké (microplastics) tí ó ń ba orísun omi àti ilẹ̀ Nàìjíríà jẹ́, tí ó sì ń wọ inú oúnjẹ wa.
• Pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń pẹ́ ọdún 2-3, ó sì ń rọ́pò nǹkan bí ọjà tí a ń jù nù 500-750 fún olùlò kọ̀ọ̀kan ní gbogbo ìgbà tí ó bá ń lò ó.

Ẹ jẹ́ ká wo bí ọjà nǹkan oṣù ṣe ń ṣe àfikún sí wàhálà ìdọ̀tí ike ní Nàìjíríà gan-an, àti ojútùú tí ó wà fún àwọn obìnrin tí ó bìkítà nípa ìlera àti àyíká wọn.

Omotola jókòó sórí ibùsùn rẹ̀ ní Surulere, Lagos, ó ń wo òkìtì pádì tí ó ti lò tí ó fi ìwé ìròyìn àtijọ́ wé. Lóṣooṣù, ìṣòro kan náà ló ń dojú kọ ọ́: ibo ni òun yóò da wọ́n sí tí wọn kò fi ní dí gọ́tà àdúgbò. Aládùúgbò rẹ̀ sọ fún un nígbà kan pé àwọn pádì wọ̀nyí yóò pẹ́ ju àwọn méjèèjì lọ ní ibi ìkó-pàǹtírí-sí. Bí mílíọ̀nù mílíọ̀nù obìnrin Nàìjíríà, Omotola kò ronú rí nípa ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí pádì rẹ̀ lẹ́yìn tí ó bá jù ú nù. Kò mọ̀ pé pádì kọ̀ọ̀kan ní ike tí ó tó ti ọ̀rá ìrajà mẹ́rin. Kò wá sí i lọ́kàn rí pé nǹkan oṣù rẹ̀ lóṣooṣù ní í ṣe pẹ̀lú ìdọ̀tí ike tí ó ń fún àwọn òpópónà Lagos pa – títí ìkún omi láti inú gọ́tà tí ó dí fi dé ẹnu ọ̀nà rẹ̀.

Nígbà tí ẹ bá ṣí páálí pádì tí a ń jù nù ní ọjà èyíkéyìí ní Oshodi tàbí Wuse, ẹ ń ra ọjà ike tí ó díjú tí a fi ike mìíràn wé, tí a ṣe fún lílò lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ilé-iṣẹ́ ọjà nǹkan oṣù kọ́ ara rẹ̀ lórí ìrọ̀rùn, ṣùgbọ́n èyí ń mú àbájáde wá fún àyíká, tí àwọn àdúgbò Nàìjíríà ń fojú ara wọn rí.

Pádì tí a ń jù nù sábà máa ń ní ìpele pàtàkì mẹ́rin, tí ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé gbogbo wọn jẹ́ ike. Ìpele òkè jẹ́ polypropylene, ike kan náà tí a fi ń ṣe okùn. Àárín tí ó ń fa omi mu ní igi lílọ̀ (wood pulp) tí a pò mọ́ super absorbent polymers (SAPs) – ìyẹn kristali ike tí ó ń di jẹ́lì nígbà tí ó bá fa omi mu. Ìpele ẹ̀yìn tí ó ń dènà jíjò jẹ́ polyethylene, bákan náà gẹ́lẹ́ pẹ̀lú ọ̀rá ìrajà tí a ti fòfin dè ní ọ̀pọ̀ ìpínlẹ̀ Nàìjíríà nítorí pé ó ń dí gọ́tà.

Pádì kan tí a ń jù nù ní ike tí ó tó nǹkan bí ti ọ̀rá ìrajà mẹ́rin. Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń lo pádì 5-7 ní oṣù kọ̀ọ̀kan, èyí túmọ̀ sí ike tí ó tó ti ọ̀rá ìrajà 20-28 lóṣooṣù. A fi ike wé pádì kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀ọ̀tọ̀, a kó wọn sínú páálí tí ike wà nínú rẹ̀, a sì sábà máa ń tà wọ́n nínú ọ̀rá. Yàtọ̀ sí ohun àdáyébá tí ó ń jẹrà, ike ń fọ́ sí wẹ́wẹ́ ṣùgbọ́n kì í pòórá lóòótọ́.

Lẹ́yìn tí ẹ bá lo pádì tí a ń jù nù, ó ń bẹ̀rẹ̀ ìrìnàjò tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò ronú nípa rẹ̀ rí. Ní agbègbè tí kò ní ètò ìkó ìdọ̀tí déédéé – ọ̀pọ̀ Nàìjíríà lẹ́yìn àárín ìlú ńlá – àwọn obìnrin ń dojú kọ ìpinnu líle nípa ibi tí wọn ó da á sí. Àwọn kan ń sun ìdọ̀tí nǹkan oṣù, èyí sì ń tú kẹ́míkà olóró jáde. Àwọn mìíràn ń sin ín sínú àgbàlá, níbi tí ike ti ń tú kẹ́míkà sínú omi abẹ́ ilẹ̀. Ọ̀pọ̀ pádì tí a jù nù ń parí sí gọ́tà tí ó ṣí sílẹ̀, ṣalanga, tàbí odò.

Nígbà òjò ńlá, gọ́tà tí ó dí ń kún àkúnwọ́sílẹ̀, ó sì ń gbé ìdọ̀tí nǹkan oṣù wọ òpópónà àti ilé. Ní Lagos nìkan, àwọn òṣìṣẹ́ àyíká fojú díwọ̀n pé pádì nǹkan oṣù ló fa 15-20% ìdọ̀tí líle tí ó ń dí gọ́tà. Odò ń gbé ike ọjà nǹkan oṣù lọ sísàlẹ̀, ó ń dà á sí etíkun tàbí sínú omi ẹja pípa.

Bí ọjà nǹkan oṣù onike ṣe ń jẹrà, wọ́n ń fọ́ di ike kéékèèké (microplastics) – ègé tí ó kéré ju milimita 5 lọ tí ó ń tàn ká àyíká. Ìwádìí láti University of Lagos rí ike kéékèèké nínú 87% àpẹẹrẹ omi láti Lagos Lagoon, pẹ̀lú ègé tí ó bá ohun èlò tí a fi ń ṣe ọjà ìmọ́tótó tí a ń jù nù mu.

Ike kéékèèké ń wọ inú oúnjẹ wa nígbà tí ẹja àti àwọn ẹ̀dá inú omi bá jẹ wọ́n, lẹ́yìn náà ó ń dé ọ̀dọ̀ ènìyàn tí ó jẹ ẹja náà. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì so ìfarakanra pẹ̀lú ike kéékèèké mọ́ ìdàrúdàpọ̀ họ́mọ̀nù àti àníyàn nípa ìlera ìbímọ. Ike kéékèèké kan náà ń ba ilẹ̀ oko Nàìjíríà jẹ́, èyí túmọ̀ sí pé ike láti inú ọjà nǹkan oṣù lè padà wá sọ́dọ̀ wa nínú ewébẹ̀ tí a ń tà ní ọjà àdúgbò.

Ìṣòro àyíká ń kan àwọn àdúgbò tààrà ní ọ̀nà tí àwọn obìnrin Nàìjíríà ń rí lójoojúmọ́.

Omi ń ga kíákíá nígbà tí gọ́tà kò lè gbé omi náà nítorí pé ìdọ̀tí líle ti dí i. Pádì nǹkan oṣù ń ṣe àfikún púpọ̀ nítorí pé àárín wọn tí ó jẹ́ ike tí ó ń fa omi mu ń wú nígbà tí ó bá tutù, ó ń kó ìdọ̀tí mìíràn mọ́ra, ó sì ń dí gọ́tà bí ìsédò. Nígbà tí gọ́tà bá kún àkúnwọ́sílẹ̀, omi ń wọ ilé, ó ń ba dúkìá jẹ́, ó sì ń mú ewu ìlera wá. Àwọn ọmọ kì í lè lọ sí ilé-ìwé nítorí pé ọ̀nà kò ṣeé gbà.

Lagos State Waste Management Authority sọ pé àwọn ná ju ₦2.8 bílíọ̀nù lọ lórí ṣíṣí gọ́tà ní ọdún 2024, wọ́n sì ka pádì nǹkan oṣù sí ọ̀kan lára oríṣi ìdọ̀tí márùn-ún tí ó ń fa wàhálà jùlọ. Owó yìí ì bá ti lọ sí ìtọ́jú ìlera, ẹ̀kọ́, tàbí ìdàgbàsókè ohun èlò ìlú.

Sísun ìdọ̀tí nǹkan oṣù ń tú dioxin àti kẹ́míkà olóró jáde, tí a so mọ́ àìsàn èémí àti jẹjẹrẹ. Ní àwọn agbègbè tí ènìyàn pọ̀ sí bí Mushin tàbí Sabon Gari, gbogbo ènìyàn ló ń mí májèlé yìí símú. Sísin pádì tí a ń jù nù dà bí ẹni pé ó mọ́ jù, ṣùgbọ́n ike ń tú kẹ́míkà àfikún sínú ilẹ̀ díẹ̀díẹ̀, tí ó ń wọ inú omi abẹ́ ilẹ̀, tí ó sì ń ba kànga àti ẹ̀rọ omi (borehole) tí àwọn ìdílé gbára lé fún omi mímu jẹ́.

Obìnrin tí ó ń ṣe nǹkan oṣù láti ọmọ ọdún 13 sí 50 yóò ná nǹkan bí ₦450,000-720,000 lórí pádì tí a ń jù nù ní gbogbo ayé rẹ̀. Fún ìdílé tí ó ní ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin, èyí di ìnáwó ńlá nínú ilé tí ó ń bá owó ilé-ìwé àti ìtọ́jú ìlera du owó. Nígbà tí ìdílé bá ní láti yàn láàárín pádì tó péye àti àwọn àìní mìíràn, àwọn ọmọbìnrin sábà máa ń pa ilé-ìwé jẹ nígbà nǹkan oṣù.

Yíyí padà láti ọjà nǹkan oṣù tí a ń jù nù sí èyí tí a lè tún lò ń mú ipa rere tí a lè díwọ̀n wá, láti ìlera ẹnì kọ̀ọ̀kan dé ipò àyíká àdúgbò.

Nígbà tí ẹ bá yí padà sí pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò, ẹ ó dín ìdọ̀tí ike nǹkan oṣù kù lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní nǹkan bí 99%. Pádì kan tí a lè tún lò tí ó ń pẹ́ ọdún mẹ́ta ń rọ́pò nǹkan bí pádì tí a ń jù nù 250, èyí jẹ́ ohun èlò tí ó tó ti ọ̀rá ìrajà 1,000 tí kò ní dé ibi ìkó-pàǹtírí-sí, gọ́tà, àti odò Nàìjíríà.

Bí obìnrin 1,000 ní àdúgbò kan ní Lagos bá yí padà sí pádì tí a lè tún lò, wọn yóò jọ dènà nǹkan bí kìlógíráàmù 60,000 ìdọ̀tí ike ní ọdún mẹ́ta – èyí wúwo tó bọ́ọ̀sì danfo tí ó kún fọ́fọ́. Pádì tí a lè tún lò kò ní kẹ́míkà àfikún, òórùn olóòórùn dídùn, àti bleach tí ó wà nínú pádì tí a ń jù nù, nítorí náà májèlé díẹ̀ ni yóò wọ inú ilẹ̀ àti omi Nàìjíríà.

Nàìjíríà ń dojú kọ ìpèníjà omi ńlá, ọ̀pọ̀ àdúgbò kò sì ní omi mímọ́ tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Ìbàjẹ́ ike láti inú ọjà nǹkan oṣù ń ba orísun omi jẹ́ pẹ̀lú ike kéékèèké àti kẹ́míkà tí ó ń tú jáde. Yíyan ọjà nǹkan oṣù tí a lè tún lò ń ṣèrànwọ́ láti dáàbò bo omi tí àdúgbò yín gbára lé.

Odò tí ó mọ́ túmọ̀ sí ẹja tí ó ní ìlera àti omi tí kò léwu. Dídáàbò bo omi abẹ́ ilẹ̀ ṣe pàtàkì gan-an ní àwọn ìpínlẹ̀ àríwá Nàìjíríà níbi tí àwọn àdúgbò ti gbára lé kànga àti ẹ̀rọ omi (borehole) pátápátá. Bí ike ṣe ń jẹrà, ó ń tú kẹ́míkà àfikún jáde tí ó ń gba inú ilẹ̀ wọ inú omi abẹ́ ilẹ̀.

Gbogbo pádì tí a lè tún lò tí ó rọ́pò èyí tí a ń jù nù túmọ̀ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan tí kò ní dé gọ́tà. Àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àyíká ní Kaduna ṣàkíyèsí pé àwọn àdúgbò tí ó kópa nínú ètò pínpín pádì tí a lè tún lò rí i pé ìdọ̀tí ọjà ìmọ́tótó nínú gọ́tà àdúgbò dín kù ní 30-40% láàárín oṣù mẹ́fà.

Gọ́tà tí ó mọ́ ń ṣiṣẹ́ dáadáa síi nígbà òjò, ó ń dín ewu ìkún omi àti ìbàjẹ́ dúkìá kù. Àwọn àdúgbò tí ó ń fi owó sí ìlera nǹkan oṣù alágbero ń kojú àìlówó fún nǹkan oṣù, ìdáàbòbò àyíká, àti ìlera gbogbogbò lẹ́ẹ̀kan náà nínú ojútùú kan.

Yíyí padà láti ọjà tí a ti mọ̀ tí a ń jù nù sí èyí tí a lè tún lò ń mú àwọn ìbéèrè tí ó wúlò wá, tí ó yẹ fún ìdáhùn òtítọ́.

Àníyàn tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ni bí a ṣe lè fọ̀ pádì tí a lè tún lò dáadáa láìsí omi ẹ̀rọ tàbí iná mànàmáná déédéé. Pádì tí a lè tún lò kò nílò omi púpọ̀ bí ẹ ti lè rò. Ẹ lè fọ̀ pádì tí a lè tún lò dáadáa pẹ̀lú lítà omi 2-3 péré lápapọ̀ – ó kéré sí ohun tí ẹ ó lò láti fọ̀ pátá.

Ìlànà rẹ̀ ni ṣíṣàn kúkúrú pẹ̀lú omi tútù láti mú ẹ̀jẹ̀ kúrò, lẹ́yìn náà fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ àti omi mímọ́, lẹ́yìn náà sísá a sí oòrùn kí ó gbẹ. Ìgbésẹ̀ oòrùn jẹ́ àǹfààní nínú ojú ọjọ́ Nàìjíríà nítorí ìtànṣán UV ń pa kòkòrò inú aṣọ lọ́nà àdáyébá, ó sì ń mú àbàwọ́n kúrò. Àwọn obìnrin ní agbègbè tí omi kò ti pọ̀ ń fọ̀ pádì ní àkókò kan náà tí wọ́n ń wẹ̀ tàbí ní ọjọ́ ìfọṣọ.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń sá pádì tí a lè tún lò sórí okùn aṣọ lásán lẹ́yìn tí wọ́n bá yí inú rẹ̀ sóde, níbi tí ó ti dà bí pátá aláwọ̀ dúdú. Àwọn mìíràn ń sá pádì nínú yàrá pẹ̀lú ooru ojú ọjọ́ Nàìjíríà. Pádì tí a lè tún lò ń gbẹ pátápátá láàárín wákàtí 4-6 nínú ooru Nàìjíríà.

Pádì tí ó dára tí a lè tún lò ń lo ọ̀pọ̀ ìpele òwú tàbí aṣọ bamboo tí a hun pinpin, tí a ṣe láti fa omi mu nígbà tí ó ń tù yín lára. Ìpele òde tí omi kì í là gbọ́dọ̀ jẹ́ PUL (polyurethane laminate) tí afẹ́fẹ́ ń wọ̀, tí ó ń dènà jíjò láìsí pé ó ń pa ooru mọ́ – èyí ṣe pàtàkì gan-an nínú ooru àti ọ̀rinrin Nàìjíríà. Pádì tí a ṣe dáadáa ń fa omi mu, omi kì í sì í là á fún ọdún 2-3 lílò déédéé.

Pádì tí a lè tún lò wà ní oríṣiríṣi ìwọ̀n gẹ́gẹ́ bí pádì tí a ń jù nù – fún ẹ̀jẹ̀ díẹ̀, déédéé, àti púpọ̀. Fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀ gan-an, maxi pádì tí a lè tún lò tí ó ní ìpele márùn-ún tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ tí ó ń fa omi mu ń pèsè ààbò tí ó dọ́gba pẹ̀lú pádì òru tí a ń jù nù.

Nígbà tí pádì tí a lè tún lò bá ń ná ₦1,500-3,000 ọ̀kọ̀ọ̀kan, tí obìnrin sì nílò pádì 6-10 láti máa pààrọ̀, owó ìbẹ̀rẹ̀ dà bí ohun tí kò ṣeé ṣe fún ìdílé tí owó wọn há. Ṣùgbọ́n ìṣírò fi hàn kedere pé ó dára fún ìdílé aláìlówó pàápàá bí àkókò ti ń lọ.

Obìnrin tí ó ń ná ₦2,400 lọ́dún lórí pádì tí a ń jù nù yóò ná ₦7,200 ní ọdún mẹ́ta. Àwọn àjọ tí ń ṣiṣẹ́ fún ìdọ́gba nínú nǹkan oṣù ń pèsè pádì tí a lè tún lò síi nípasẹ̀ ètò owó ìrànlọ́wọ́, sísan díẹ̀díẹ̀, tàbí pínpín ọ̀fẹ́ fún akẹ́kọ̀ọ́ àti àwọn obìnrin aláìní.

Ṣíṣe ọjà nǹkan oṣù ní Nàìjíríà fún àwọn obìnrin Nàìjíríà ń mú àǹfààní wá tí ọjà àgbéwọlé kò lè bá dọ́gba. Sana Pads ń ṣe ọjà tí ó ka ohun tí àwọn obìnrin ń dojú kọ lójoojúmọ́ sí – ìṣòro omi, ooru àti ọ̀rinrin tí ó ń béèrè aṣọ tí afẹ́fẹ́ ń wọ̀, àti àìtó owó tí ó mú kí owó tí kò wọ́n ṣe pàtàkì.

Sana Pads ti ran obìnrin tí ó ju 10,000 lọ lọ́wọ́ tààrà pẹ̀lú ọjà nǹkan oṣù tí ó dára tí a lè tún lò, ó sì ti pín pádì tí ó ju 30,000 lọ nípasẹ̀ títà fún ẹnì kọ̀ọ̀kan, àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn àjọ, àti ètò owó ìrànlọ́wọ́. Pádì kọ̀ọ̀kan tí a pín dúró fún nǹkan bí pádì tí a ń jù nù 250 tí kò wọ inú ìdọ̀tí Nàìjíríà – lápapọ̀, àwọn oníbàárà ti dènà pádì tí a ń jù nù tí ó ju 7.5 mílíọ̀nù lọ láti di ìdọ̀tí ike ní àdúgbò Nàìjíríà.

Ṣíṣe ọjà ní agbègbè ń mú àǹfààní ọrọ̀ ajé wá yàtọ̀ sí ipa àyíká. Iṣẹ́ tí a dá sílẹ̀ ní ilé-iṣẹ́ Nàìjíríà ń ran àwọn ìdílé àdúgbò lọ́wọ́, ó sì ń jẹ́ kí owó máa yí ká nínú ọrọ̀ ajé orílẹ̀-èdè. Iṣẹ́ náà kọjá títà pádì; ó ní ẹ̀kọ́ nípa ìlera nǹkan oṣù, ìdáàbòbò àyíká, àti fífọ́ èèwọ̀ nǹkan oṣù tí ó ń dí àǹfààní àwọn ọmọbìnrin lọ́wọ́.

Mímọ ìdọ̀tí ike láti inú ọjà nǹkan oṣù ń ṣí ọ̀nà sílẹ̀ fún àyípadà tí ó nítumọ̀, ṣùgbọ́n ìmọ̀ nìkan kò mú ipa wá – ìṣe ló ń ṣe é.

Bíbẹ̀rẹ̀ yíyí padà yín sí ọjà nǹkan oṣù tí a lè tún lò kò béèrè pípé. Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ríra pádì 2-3 péré tí a lè tún lò láti lò ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀, kí ẹ sì máa lo pádì tí a ń jù nù ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀. Èyí ń jẹ́ kí ẹ kọ́ bí a ṣe ń fọ̀ wọ́n, kí ẹ sì dán bí ọjà náà ṣe ń ṣiṣẹ́ wò láìsí ìfúnpá.

Ẹ kíyèsí iye ẹ̀jẹ̀ tí ẹ nílò kí pádì gbà nígbà tí ẹ bá ń yan pádì tí a lè tún lò. No Wahala Pads dára fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀. Fún ọjọ́ ẹ̀jẹ̀ déédéé, Premium Pads tí ó ní ìpele kan tí kì í jò pẹ̀lú ìpele mẹ́ta tí ó ń fa omi mu ń pèsè ààbò tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀ ń béèrè Maxi Pads tí ó ní ìpele kan tí kì í jò pẹ̀lú ìpele márùn-ún tí ó ń fa omi mu. Bí a bá fi wé pádì tí a ń jù nù ní ọjà, pádì tí a lè tún lò sábà máa ń ná 50-70% kéré sí i ní gbogbo ìgbà tí ọjà náà fi ń ṣiṣẹ́.

Starter Kit jẹ́ ọ̀nà ìbẹ̀rẹ̀ tí kò wọ́n, ó ní Premium Pads mẹ́ta pẹ̀lú àpò ìpamọ́ tí kò hàn sí ènìyàn. Èyí ní pádì tí ó tó láti dán gbogbo ìrírí náà wò fún oṣù kan ní kíkún.

Àwọn àjọ tí ń bá àwọn ọmọbìnrin àti obìnrin ṣiṣẹ́ ní àǹfààní àkànṣe láti kojú ìdọ̀tí ike àti àìlówó fún nǹkan oṣù lẹ́ẹ̀kan náà. Ipa náà ń pọ̀ síi gidigidi nígbà tí ẹ bá lè dé ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin lẹ́ẹ̀kan, tí ẹ ń pèsè ọjà àti ẹ̀kọ́ tí ó ń yí ìgbésí ayé ẹnì kọ̀ọ̀kan padà, tí ó sì ń mú àǹfààní àyíká wá fún gbogbo àdúgbò.

Àwọn ètò tí ó ń ṣe àṣeyọrí so pínpín ọjà pọ̀ mọ́ ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù kíkún nípa ẹ̀yà ara, kíka oṣù, ìmọ́tótó, àti ìtọ́jú pádì tí a lè tún lò tó tọ́. Ṣíṣe é ń ṣiṣẹ́ jùlọ nígbà tí àwọn àjọ bá fi àwọn ìyá, olùkọ́ obìnrin, àti òṣìṣẹ́ ìlera àdúgbò kún un, tí wọ́n ń ṣe ìrànlọ́wọ́ nígbà gbogbo.

Àwọn ilé-ìwé, NGO àti àwọn àjọ mìíràn lè bèrè iye èyíkéyìí ní iye owó kan náà tí kò yí padà fún páálí kọ̀ọ̀kan. Àwọn àjọ tí ó fẹ́ ṣe àjọṣepọ̀ lè kàn sí Sana Pads tààrà láti jíròrò ètò, iye owó, àti ìrànlọ́wọ́ láti ṣe é.

Ìdọ̀tí ike láti inú ọjà nǹkan oṣù jẹ́ ìṣòro tí ó ṣeé yanjú, kì í ṣe àbájáde jíjẹ́ obìnrin tí kò ṣeé yẹ̀. Pádì tí a ń jù nù tí ó ń dá kìlógíráàmù 60-90 ìdọ̀tí ike sílẹ̀ fún obìnrin kọ̀ọ̀kan ń ṣe àfikún sí dídí gọ́tà, bíba omi jẹ́, àti ìbàjẹ́ ike kéékèèké tí ó ń kan gbogbo àdúgbò. Àwọn àṣàyàn tí a lè tún lò ń dín ipa lórí àyíká kù gidigidi, wọ́n ń fi owó pamọ́, wọ́n sì ń pèsè ààbò nǹkan oṣù tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé tí a ṣe fún ipò Nàìjíríà. Àwọn obìnrin tí ó yan ọjà tí a lè tún lò ń mú ipa rere wá lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nípasẹ̀ ìdọ̀tí ike tí ó dín kù àti ìnáwó ilé tí ó kéré síi. Àwọn àjọ tí ó ń ṣe ètò ń mú ipa yìí pọ̀ síi káàkiri àdúgbò, wọ́n sì ń mú ìdọ́gba akọ àti abo àti ìdáàbòbò àyíká tẹ̀síwájú. Nǹkan oṣù yín kò ní láti ná ayé ní nǹkan kan, ní ti gidi tàbí ní ti owó. Bóyá ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú pádì kan tí a lè tún lò tàbí ẹ ṣe ètò tí ó dé ọ̀dọ̀ ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọmọbìnrin, gbogbo ìgbésẹ̀ sí ìlera nǹkan oṣù alágbero ṣe pàtàkì. Fún ìsọfúnni síi nípa bí ọjà tí a lè tún lò ṣe lè yí ìlera nǹkan oṣù padà nígbà tí ó ń kojú ìpèníjà àyíká, ẹ ka ìtọ́sọ́nà kíkún wa nípa ọjà nǹkan oṣù, kí ẹ sì rí ojútùú tí ó ń ṣiṣẹ́ fún àwọn obìnrin Nàìjíríà.