AHỤIKE NDỊ NNE NA ỌNWỤ NDỊ NNE NA NAỊJIRỊA: IHE NWAANYỊ Ọ BỤLA KWESỊRỊ ỊMARA

Ahụike ndị nne pụtara ahụike ụmụ nwaanyị n'oge ime, n'oge ịmụ nwa na n'oge mgbe a mụsịrị nwa. Na Naịjirịa, anyị na-ahụ ihe ịma aka pụrụ iche nke na-eme ka ime nwee ihe ize ndụ karịa ka o kwesịrị ịdị. Ntụziaka a ga-enyere gị aka ịghọta ihe ize ndụ ndị a na ihe ị nwere ike ime iji chebe onwe gị ma ọ bụ ụmụ nwaanyị dị na ndụ gị.

Isi Ihe Ndị Dị Mkpa:

• Naịjirịa nwere otu n'ime ọnụego ọnwụ ndị nne kachasị elu n'ụwa niile, ihe dị ka ọnwụ 512 n'ime ụmụ ọhụrụ 100,000 a mụrụ ndụ ka ọ na-erule 2026.
  
  
• Ihe atọ kachasị akpata ọnwụ ndị nne na Naịjirịa bụ ọbara na-asọ nke ukwuu, ọrịa ọbara mgbali elu, na omume ndị na-adịghị nchebe n'oge ịmụ nwa.
  
  
• Ịga nleta antenatal opekata mpe anọ n'oge ime na-ebelata ihe ize ndụ nke nsogbu ruo 60 pasent.
  
  
• Naanị 43 pasent nke ụmụ nwaanyị Naịjirịa na-amụ nwa n'ụlọ ahụike, ma ọnụego ahụ dị ala nke ukwuu na steeti ndị dị n'ugwu dị ka Katsina na Zamfara.
  
  
• Nzọụkwụ dị mfe dị ka nri ziri ezi, mgbochi ịba, na ịnọ n'aka onye nwere ọzụzụ n'oge ịmụ nwa nwere ike igbochi ọnwụ ndị nne 8 n'ime 10.
  
  
• Ngụkọta ọnụahịa nlekọta antenatal bụ isi n'ụlọ ahụike mbụ (primary health centre) dị site na ₦15,000 ruo ₦35,000 maka ime niile n'ọtụtụ steeti.
  
  
• Ụmụ nwaanyị bi n'ime obodo na-eche ihe ize ndụ ugboro atọ karịa ndị bi n'obodo ukwu dị ka Lagos ma ọ bụ Abuja n'ihi ebe ụlọ ahụike dị anya.

Ka anyị lee nke ọma ihe na-etinye ụmụ nwaanyị Naịjirịa n'ihe ize ndụ na otu anyị ga-esi gbanwee ọnụ ọgụgụ ndị a ọnụ.

Blessing nọdụrụ n'ụlọ nchere nke ụlọ ọgwụ gọọmenti dị na Ikeja, Lagos, ka ọ na-ele ụmụ nwaanyị ndị ọzọ dị ime ka ha na-abịa maka nleta antenatal ha. Ọ dị ime ọnwa asaa nke nwa ya nke abụọ, ma ọ nwere ike ịga naanị nleta abụọ. Ụgwọ njem, ahịrị ogologo, na ịhapụ ebe ọ na-ere ahịa n'ahịa mere ka nleta mgbe niile fọrọ nke nta ka ọ ghara ime. Ma ọ chọghị ichegbu onwe ya – ime ya nke mbụ gara nke ọma site n'enyemaka nne ya n'ụlọ. Izu atọ ka e mesịrị, isi mgbu siri ike na ọzịza ụkwụ malitere n'ahụ Blessing. Mgbe ezinụlọ ya wetara ya n'ụlọ ọgwụ ngwa ngwa, ọbara mgbali ya eruola ọkwa dị ize ndụ. Ọ lanarịrị, ma nwa ya enweghị ndụ.

Akụkọ Blessing abụghị nke naanị ya. Kwa ụbọchị na Naịjirịa, ụmụ nwaanyị na-ahụ nsogbu n'oge ime na ịmụ nwa nke enwere ike igbochi. Ịghọta ihe ize ndụ ahụike ndị nne na ịmara mgbe ị ga-achọ enyemaka nwere ike ịbụ ọdịiche n'etiti ndụ na ọnwụ. Nke a bụ ozi nwaanyị Naịjirịa ọ bụla, ezinụlọ ya na obodo ya chọrọ ịnwe.

Kwa awa abụọ, otu nwaanyị Naịjirịa na-anwụ n'ihi nsogbu ime ma ọ bụ ịmụ nwa. Nke ahụ bụ ụmụ nwaanyị 12 kwa ụbọchị – ndị nne, ụmụ nwaanyị, ụmụnne na ndị enyi nke enwere ike igbochi ọnwụ ha. Ndị a abụghị naanị ọnụ ọgụgụ. Ha na-anọchi ezinụlọ ndị ọdịda, ụmụ ndị na-enweghị nne, na obodo ndị na-atụfu ndị otu bara uru.

Naịjirịa na-ewere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 20 pasent nke ọnwụ ndị nne niile n'ụwa, ọ bụ ezie na ọ nwere naanị 2.6 pasent nke ndị bi n'ụwa. Nsogbu a na-emetụta ụmụ nwaanyị n'ofe steeti 36 niile, ma ibu ya kachasị arọ dị n'ahụ ndị bi n'ime obodo, ndị bi na ịda ogbenye, na ụmụ agbọghọ na-agụ ime tupu ahụ ha etolite nke ọma.

Ọdịiche dị n'etiti nsonaazụ ahụike ndị nne n'obodo ukwu na n'ime obodo na-akọ akụkọ siri ike. Nwaanyị bi n'ime obodo na Sokoto na-eche ihe ize ndụ dị iche nke ukwuu karịa onye bi na Lagos, ọ bụghị n'ihi ọdịdị ahụ, kama n'ihi ohere nlekọta, agụmakwụkwọ na akụrụngwa.

Ọtụtụ ihe jikọrọ ọnụ na-akpata nsogbu ahụike ndị nne a. Ịghọta ha na-enyere anyị aka ịmara ebe mgbanwe kachasị mkpa ma kachasị ekwe omume.

Akụrụngwa ahụike n'ofe Naịjirịa ka dị obere maka mkpa ndị mmadụ. Ọtụtụ ụlọ ahụike mbụ enweghị ngwa ndị bụ isi dị ka ngwa ịlele ọbara mgbali, ihe ndina maka ịmụ nwa, ma ọ bụ ihe maka ihe mberede. N'ime obodo, ụlọ ahụike kacha nso nwere ike ịdị kilomita 20 ma ọ bụ 30 site n'ụzọ ndị siri ike. N'oge mmiri ozuzo, ụfọdụ obodo na-adị n'ụzọ zuru oke wepụrụ. N'ebe ụlọ ahụike dị, ha na-enwekarị onye nwere ọzụzụ na-enyere ịmụ nwa aka, ọgwụ ndị dị mkpa, ma ọ bụ ọkụ eletrik a pụrụ ịtụkwasị obi iji kwanyere ngwa ọrụ ike. Nwaanyị nwere nsogbu n'oge ịmụ nwa chọrọ enyemaka ozugbo, ma ọ bụrụ na ụlọ ahụike enweghị dọkịta, enweghị ọbara e debere, ma enweghị ụgbọ ewu ewu, ohere ọ ga-enwe ịlanarị na-ada nke ukwuu.

Ihe mgbochi ego na-egbochi ọtụtụ ụmụ nwaanyị inweta nlekọta ọbụna mgbe ọ dị. Ụgwọ ozugbo nke nleta antenatal, ịmụ nwa na nlekọta mgbe a mụsịrị nwa nwere ike ịbụ ibu arọ nye ezinụlọ ndị na-agba mbọ ịnye onwe ha nri. Ma ụgwọ ndị ọzọ dị mkpa otu aka ahụ. Ịhapụ ọrụ otu ụbọchị pụtara ịtụfu ego. Njem gaa ụlọ ahụike ma laghachi nwere ike ịbụ ₦2,000 ma ọ bụ karịa. Ọ bụrụ na nsogbu bilitere nke chọrọ izipụ gaa ụlọ ọgwụ ukwu, ezinụlọ na-eche ụgwọ dị site na ₦50,000 ruo ₦200,000 ma ọ bụ karịa. Ọtụtụ ezinụlọ enweghị ike ịkwụ ya, ya mere ha na-egbu oge ịchọ nlekọta ruo mgbe oge agafeela ma ọ bụ zere nlekọta nke ụlọ ọgwụ kpamkpam.

Nkwenye na omenala na-arụkwa ọrụ dị ukwuu. N'ọtụtụ obodo, a na-ewere ime dị ka ihe okike nke na-adịghị chọ enyemaka ọgwụ belụsọ ma ihe gaara n'ụzọ na-adịghị mma n'ụzọ doro anya. Ndị ọdịnala na-enyere ịmụ nwa aka nwere ọnọdụ a na-asọpụrụ n'obodo ha ma were ọtụtụ ọgbọ na-anabata ụmụ ọhụrụ. Ụfọdụ ezinụlọ kwere na ịnwe mgbu n'oge ịmụ nwa bụ ihe okike ma dị mkpa, ma ọ bụ na nsogbu bụ mwakpo mmụọ chọrọ ngwọta ọdịnala kama nke ọgwụ. Ụmụ nwaanyị ndị na-eto eto anaghị enwekarị ikike n'ikpebi maka nlekọta ahụike nke ha, ebe ndị nne di ha ma ọ bụ di ha na-ekpebiri ha.

Ọnọdụ atọ na-akpata ọtụtụ ọnwụ ndị nne na Naịjirịa, ma atọ ha niile enwere ike ịgwọ ma ọ bụrụ na a chọpụtara ha n'oge ma jikwaa ha nke ọma.

Ọbara na-asọ nke ukwuu mgbe a mụsịrị nwa (postpartum haemorrhage) na-egbu ndị nne Naịjirịa karịa nsogbu ọ bụla ọzọ. Nwaanyị nwere ike ịtụfu ọbara dị ize ndụ n'ime nkeji ole na ole. Akpanwa ya kwesịrị ịmịkọta mgbe a mụsịrị nwa, mechie akwara ọbara, ma mgbe ụfọdụ nke a anaghị eme nke ọma. Mgbe ụfọdụ, placenta anaghị apụta kpamkpam ma ọ bụ e nwere mgbawa ndị na-akwụsịghị ịsọ ọbara. N'ụlọ ahụike nwere ngwa zuru oke na ndị ọrụ nwere ọzụzụ, enwere ike ijikwa ihe mberede a site na ọgwụ, aka ịrụ ọrụ, ma ọ bụ ịgbanye ọbara. Ma n'ebe ndị na-enweghị akụrụngwa ndị a, ụmụ nwaanyị na-anwụ site n'ọbara ịsọ ebe ezinụlọ ha na-ele anya n'enweghị ike inye aka.

Nsogbu ọbara mgbali elu n'oge ime, gụnyere pre-eclampsia na eclampsia, bụ ihe nke abụọ na-akpata ọnwụ ndị nne. Ọnọdụ ndị a na-eme ka ọbara mgbali dị elu n'ụzọ dị ize ndụ nke nwere ike ibute ọdịdọ, mkpọnwụ ma ọ bụ ọdịda akụkụ ahụ. Akara ọkwa dị n'ọnọdụ a gụnyere isi mgbu siri ike, mgbanwe n'ahụmahụ anya, mgbu n'elu afọ, na ọzịza n'ihu na n'aka. Nleta antenatal oge niile ga-achọpụta ọbara mgbali na-ebili n'oge, na-enye ohere maka nlekọta na enyemaka tupu ọ ghọọ ihe dị egwu maka ndụ. Ma ọtụtụ ụmụ nwaanyị dị ka Blessing anaghị ahụ mgbaàmà ndị a dị ka ihe dị ize ndụ ma ọ bụ enweghị ohere dị mfe iji lelee ọbara mgbali.

Ọrịa ndị na-efe efe mgbe a mụsịrị nwa ma ọ bụ site n'omume ndị na-adịghị nchebe na-egbu ọtụtụ puku ndị ọzọ. Mgbe a mụrụ nwa n'ọnọdụ na-adịghị ọcha, nje nwere ike ịbanye n'akpanwa, n'ọbara, ma ọ bụ n'ọnya a rụrụ ọrụ. Sepsis na-etolite ngwa ngwa ma chọọ ọgwụ nje ozugbo. Omume ndị na-adịghị nchebe n'oge ịmụ nwa, ịmụ nwa na-adịgide adịgide n'enweghị enyemaka, na nsogbu sitere n'ịkwatu ime na-adịghị nchebe niile na-enye aka n'ọnụego ọnwụ ndị nne dị elu na Naịjirịa.

Ọ bụ ezie na ime na-ebu ụfọdụ ihe ize ndụ nye ụmụ nwaanyị niile, ụfọdụ ìgwè na-eche ihe ize ndụ dị elu nke ukwuu. Ịmara ihe ndị a na-ebute ihe ize ndụ na-enyere ezinụlọ na obodo aka inye nkwado ọzọ ebe a kacha chọọ ya.

Ụmụ agbọghọ na-eto eto n'agbata afọ 15 na 19 na-eche ihe ize ndụ pụrụ iche. Ahụ ha emechabeghị ito, nke na-eme ka nsogbu dị ka ịmụ nwa na-adịgide adịgide ka ekwe omume. Ụmụ nne ndị na-eto eto na-ahụkarị ihe mgbochi n'inweta nlekọta n'ihi na ha enweghị nnwere onwe ego, ma ọ bụ nwere ike ịzobe ime, ma ọ bụ e were ha lụọ n'obodo ndị dị anya n'ebe nkwado ezinụlọ. Na steeti dị ka Katsina, Bauchi na Zamfara, ebe a ka na-alụ ụmụ ntakịrị, ọnwụ ndị nne n'etiti ụmụ agbọghọ na-eto eto na-eru ọkwa na-eme mmadụ nsogbu.

Ụmụ nwaanyị nwere obere agụmakwụkwọ na-eche ihe ize ndụ dị elu n'ihe ọ bụla. Agụmakwụkwọ na-enyere ụmụ nwaanyị aka ịmata akara ihe ize ndụ, ịtụrụ aka maka mkpa ahụike nke ha, na inweta ozi gbasara nri ziri ezi na nlekọta n'oge ime. Ụmụ nwaanyị nwere agụmakwụkwọ na-aga nleta antenatal, na-amụ nwa n'ụlọ ahụike, ma na-achọ enyemaka n'oge mgbe nsogbu bilitere. Njikọ dị n'etiti ọnụego ịgụ na ide nke ụmụ nwaanyị na nsonaazụ ahụike ndị nne na Naịjirịa doro anya ma na-adịgide.

Ụmụ nwaanyị bi na ịda ogbenye, ndị bi n'ime obodo, ndị nwere obere ohere inweta mmiri dị ọcha na nri nwere ihe ọkụkụ ahụ, na ndị mụrụ ọtụtụ nwa n'oge dị nso, niile na-eche ihe ize ndụ dị elu. Ebe e si bụrụkwa ihe dị mkpa. Steeti dị n'ugwu ọdịda anyanwụ na n'ugwu ọwụwa anyanwụ na-egosi ọnụego ọnwụ ndị nne dị elu mgbe niile karịa ndị dị n'ebe ndịda, na-egosi ọdịiche n'akụrụngwa ahụike, agụmakwụkwọ ụmụ nwaanyị, na omenala gbasara ime na ịmụ nwa.

Ọmụmụ ihe na-azọpụta ndụ. Mgbe ụmụ nwaanyị na ezinụlọ ha ghọtara ihe ime nkịtị dị ka na akara ọkwa nke chọrọ nlebara anya ozugbo, ha nwere ike ime ngwa ngwa iji gbochie ọdachi.

Nwaanyị dị ime ọ bụla kwesịrị ịmara na ahụ ya ga-agbanwe n'ụzọ a na-atụ anya, ma ụfọdụ mgbaàmà na-achọ nyocha ọgwụ mgbe niile. Ịghọta ọdịiche a na-enyere gị aka ime nhọrọ ọma maka mgbe ị ga-eche na mgbe ị ga-agba ọsọ gaa ụlọ ọgwụ.

Nleta nlekọta antenatal na-enye ndị ọrụ ahụike ohere ilebara ahụike gị na ito nwa gị anya, ịchọpụta nsogbu nwere ike ịpụta n'oge, na ịkwadebe gị maka ịmụ nwa nchebe. World Health Organisation na-atụ aro opekata mpe nkwurịta okwu asatọ na ọrụ ahụike n'oge ime, ma ọbụna nleta anọ n'oge kwesịrị ekwesị na-eme ọdịiche dị ukwuu.

Nleta gị nke mbụ kwesịrị ime ozugbo ị matara na ị dị ime, ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume tupu izu 12. Onye ọrụ ahụike ga-ewere akụkọ ahụike gị, lelee ọbara mgbali gị, nwalee ọbara gị maka anaemia na mmamịrị gị maka protein na shuga, ma gbakọọ ụbọchị a tụrụ anya ị ga-amụ nwa. Ha ga-enye gị ọgwụ folic acid na ígwè, nye gị mgbochi ịba, ma nyochaa maka HIV, hepatitis B na syphilis. Nleta mbụ a na-edebe ọnọdụ ahụike gị mbụ ka ndị ọrụ ahụike nwee ike soro mgbanwe ka ime na-aga n'ihu.

Nleta ndị sochirinụ n'ihe dị ka izu 20, izu 26, izu 30, izu 34, izu 36, izu 38, na izu 40 na-enye ohere ilebara ọbara mgbali gị, ito na ọnọdụ nwa gị, na ọdịmma gị n'ozuzu. Nleta ọ bụla bụ ohere ịjụ ajụjụ, ịkọ nchegbu, na ịhazigharị atụmatụ nlekọta gị dabere n'ụzọ ime na-aga. Na Abuja, Lagos, Port Harcourt na obodo ukwu ndị ọzọ, ọtụtụ ụlọ ahụike gọọmenti na-enye nlekọta antenatal n'efu ma ọ bụ nke a kwụpụtara akụkụ ya. N'ime obodo, ụlọ ọgwụ na-aga ebe niile na-eweta ọrụ n'obodo mgbe ụfọdụ, ọ bụ ezie na oge ha nwere ike ịbụ nke na-adịghị mgbe niile.

Ụgwọ ekwesịghị igbochi gị ịga. Ụlọ ahụike mbụ na-akwụ ụgwọ n'ozuzu n'agbata ₦1,500 na ₦3,000 maka nleta ọ bụla, ma ụfọdụ steeti na-enye ọrụ ahụike ndị nne n'efu kpamkpam. Tụnyere nke a na ụgwọ nwere ike ịbụ nke ijikwa nsogbu, nke nwere ike iru ọtụtụ narị puku Naira, nlekọta antenatal bụ nchekwa bara uru maka gị na nwa gị.

Ụfọdụ mgbaàmà ime chọrọ nlebara anya ọgwụ ozugbo, n'agbanyeghị ma ị nwere oge nleta n'oge na-adịghị anya. Akara ihe ize ndụ ndị a nwere ike ịpụta mberede ma ka njọ ngwa ngwa, ya mere ebela ụzọ “chere ka ị hụ” nke ọ bụla n'ebe ha nọ.

Isi mgbu siri ike nke na-anaghị azaghachi izu ike ma ọ bụ ọgwụ mgbu nkịtị, karịsịa mgbe ọ na-eso mgbanwe n'anya dị ka ịhụ ntụpọ ma ọ bụ ọkụ na-egbu amụma, nwere ike igosi pre-eclampsia. Ọzịza n'ihu na n'aka nke na-etolite na mberede n'ime awa ma ọ bụ ụbọchị na-egosikwa ọnọdụ dị ize ndụ a. Ọ bụrụ na ị nwere mgbaàmà ndị a ya na mgbu n'elu afọ ma ọ bụ ọgbụgbọ na-adịgide n'oge ime ka ọ na-erule, gaa n'ụlọ ọgwụ ozugbo. Echela ruo ụtụtụ, anwala ọgwụ ọdịnala mbụ, ma ekwela ka onye ọ bụla mee ka ị kwere na ọ bụ nsogbu ime nkịtị.

Ọbara ịsọ site n'ọnụ ụzọ nwaanyị n'oge ime na-achọ nyocha mgbe niile. Obere ntụpọ ọbara n'oge ime mbụ na-eme mgbe ụfọdụ ma anaghị abụ ihe siri ike mgbe niile, ma ị ka kwesịrị ịmara onye ọrụ ahụike gị. Ọbara na-asọ nke ukwuu, ọbara na-eso mgbu, ma ọ bụ ọbara n'oge ime ka ọ na-erule nwere ike igosi nsogbu placenta, ịmụ nwa n'oge, ma ọ bụ nsogbu ndị ọzọ siri ike. Mmiri na-asọpụta site n'ọnụ ụzọ nwaanyị tupu ụbọchị ị ga-amụ nwa nwere ike ịpụta na mmiri ime agbawala n'oge, na-etinye gị na nwa gị n'ihe ize ndụ nke ọrịa na-efe efe.

Mgbu afọ siri ike, ahụ ọkụ dị elu na ọmịiko, adịghị ike ma ọ bụ isi ọpụpụ siri ike, mbelata mmegharị nwa mgbe izu 28 gachara, ma ọ bụ ọdịdọ niile chọrọ nlekọta mberede. Na Lagos, Abuja, Kano na obodo ukwu ndị ọzọ, ụlọ ọgwụ agụmakwụkwọ na ebe ọkachamara nwere ike ijikwa ihe mberede ndị a ma ọ bụrụ na ị nwere ike iru ha ngwa ngwa. N'ime obodo, iru ụlọ ahụike ọ bụla nwere ndị ọrụ nwere ọzụzụ na ikike mberede bụ isi ihe kwesịrị ịbụ ihe mbụ.

Ihe ị na-eri, otu ị si echebe onwe gị site n'ọrịa, na omume gị kwa ụbọchị niile na-emetụta nsonaazụ ime. Ezi nri anaghị achọ nri ọnụ ahịa dị elu, ma ọ na-achọ ihe ọmụma na atụmatụ.

Ahụ gị chọrọ protein, ígwè, calcium na vitamin dị iche iche karịa iji too nwa dị mma ma na-edebe ahụike nke gị. N'ọnọdụ Naịjirịa, nke a pụtara iri nri dị iche iche mgbe ọ ga-ekwe omume. Agwa, ayabasị, akwa, na obere anụ ma ọ bụ azụ na-enye protein. Akwụkwọ nri ndị na-acha akwụkwọ ndụ dị ka ugu, ofe onugbu na water leaf na-enye ígwè na folate. Mmanụ aki na-enye vitamin A. Ọka ndị ebe a dị ka ọka bekee, ọka guinea na osikapa na-enye ume. Mkpụrụ osisi ọhụrụ dị ka oroma, mango na ukwa na-agbakwunye vitamin ndị dị mkpa.

Nsogbu na-abịa mgbe enweghị nri zuru oke, ọgbụgbọ n'ụtụtụ, ma ọ bụ mmachi nri omenala na-egbochi ihe ị nwere ike iri. Ụfọdụ obodo na-amachi ụmụ nwaanyị dị ime iri akwa, anụ ma ọ bụ akwụkwọ nri ụfọdụ dabere n'nkwenye ọdịnala, ọ bụ ezie na nri ndị a na-enye ihe ndị dị mkpa. Ọ bụrụ na ị na-eche mmachi ndị a, kpọtụrụ onye ọrụ ahụike maka nhọrọ ndị ọzọ ndị a ga-anabata n'obodo gị ma na-emezu mkpa nri.

Ịba n'oge ime na-abawanye ihe ize ndụ nye nne na nwa, na-akpata anaemia siri ike, ibu ọmụmụ dị ala, ọbụna ịmụ nwa nwụrụ anwụ. Ị ṅụọ ọgwụ mgbochi ịba dị ka e nyere gị n'oge nleta antenatal na-enye nchebe dị oke mkpa. Ịlakwu n'okpuru akwa ntu a gbasara ọgwụ ụmụ ahụhụ kwa abalị, ịkwa uwe ogologo aka na ogologo ọkpa n'anyasị mgbe ntu kachasị na-agba, na idebe ogige gị n'enweghị mmiri na-eguzo ebe ntu na-amụ ụmụ ha niile na-enyere aka ibelata ihe ize ndụ ọrịa. Ọ bụrụ na ị nwee ahụ ọkụ, ọmịiko, mgbu ahụ, ma ọ bụ ike ọgwụgwụ siri ike n'oge ime, chọọ nlekọta ọgwụ ngwa ngwa kama ịṅụ ọgwụ ndị a na-azụta n'ụlọ ahịa ọgwụ, n'ihi na ụfọdụ ọgwụ a na-ejikarị adịghị nchebe n'oge ime.

Mgbe ụmụ nwaanyị na-enweta nlekọta zuru oke n'oge ime na ịmụ nwa, uru ya na-agbasa karịa ịlanarị nke onye ọ bụla. Ndị nne nwere ahụike na-eme ka ezinụlọ dị mma, obodo dị ike, na ọdịnihu ka mma maka ọgbọ na-esote.

Itinye ego n'ahụike ndị nne na-amị mkpụrụ nke na-abawanye ka oge na-aga. Nne ndị lanarịrị ịmụ nwa na-aga n'ihu na-elekọta ụmụ ya niile, na-enye aka n'akụ na ụba ezinụlọ ya, ma na-etinye aka n'ndụ obodo. Ịlanarị ya pụtara na nwa ọhụrụ ya nwere ohere kacha mma ịlanarị ma too nke ọma.

Ụmụ nwaanyị na-enweta nlekọta antenatal ziri ezi, na-amụ nwa n'aka ndị nwere ọzụzụ, ma na-enweta nsochi mgbe a mụsịrị nwa na-enweta nsonaazụ ka mma nke ukwuu. Ihe ize ndụ nke ịnwụ n'oge ime ma ọ bụ ịmụ nwa na-ebelata karịa ọkara site na nleta antenatal anọ n'oge kwesịrị ekwesị naanị. Nsogbu ndị na-ebilite na-achọpụta n'oge mgbe ha dị mfe ịgwọ, na-egbochi ha ịghọ ihe mberede dị egwu maka ndụ.

Nwa gị na-erukwa uru otu aka ahụ. Nyocha antenatal na-achọpụta nsogbu dị ka ọnọdụ ihu ala nke chọrọ atụmatụ maka ịmụ nwa nchebe. Ilebara ito anya na-enyere aka ịchọpụta nsogbu n'oge. Ọgwụ mgbochi tetanus na-echebe nwa gị ọhụrụ site n'ọrịa na-egbu egbu. Ịgwọ ọrịa nne dị ka syphilis na HIV na-egbochi ibufe ha nye nwa gị. Ọgwụ ígwè na-ebelata ihe ize ndụ gị nke anaemia siri ike, na-eme ka oyi ikuku zuru oke rute nwa gị n'oge ime niile.

Ụmụ ọhụrụ a mụrụ ndị nne nwetara nlekọta antenatal ọma na-adị ka a mụrụ ha n'ibu ahụ ahụike, na-adịkarị obere ịbịa n'oge na-erubeghị, ma na-adịkarị obere ịnwụ n'ọnwa mbụ nke ndụ. Ọnụnọ nke onye nwere ọzụzụ na-enyere ịmụ nwa aka n'oge ịmụ nwa na-ebelata ihe ize ndụ ọnwụ nwa ọhụrụ ruo 40 pasent tụnyere ịmụ nwa n'enweghị enyemaka. Ndị nwere ọzụzụ a maara otu e si enyere ụmụ ọhụrụ ndị na-anaghị front ume ozugbo aka, otu e si egbochi ọbara na-asọ nke dị ize ndụ, na mgbe a ga-ezipụ maka nlekọta mberede.

Nlekọta mgbe a mụsịrị nwa n'ụbọchị na izu ndị sochirinụ ịmụ nwa na-achọpụta nsogbu ndị na-ebukarị n'oge mgbe ahụ dị ngwa ngwa mebie. Ọrịa na-efe efe, anaemia siri ike, na nsogbu uche dị ka postpartum depression niile na-aza nke ọma n'enyemaka mbụ. Nkwado ịṅụ ara n'ụbọchị mbụ ndị a na-enyere aka ịtọ ntọala ịṅụ ara nke ọma, na-enye nwa gị nri kacha mma ma na-echebe unu abụọ site n'ọtụtụ nsogbu ahụike.

Ibu akụ na ụba nke ọnwụ ndị nne na nkwarụ na-erute ebe dị anya karịa ụgwọ ụlọ ọgwụ. Mgbe nne nwụrụ, ụmụ ya na-atụfu ọ bụghị naanị ịhụnanya na nlekọta ya kamakwa onyinye akụ na ụba ya n'ezinụlọ. Ọmụmụ ihe n'ofe Africa na-egosi na ụmụ ndị na-atụfu nne ha na-eche ọnụego dị elu nke nri na-adịghị zuru oke, ịhapụ ụlọ akwụkwọ, na ịda ogbenye. Ụmụ nwaanyị ndị tọrọ atọ na-ahapụkarị ụlọ akwụkwọ ịlekọta ụmụnne ha ndị nta ma jikwaa ọrụ ụlọ.

Obodo na-atụfu ndị otu na-arụpụta ihe, ihe ọmụma ọdịnala nke ndị nne na-enyefe ụmụ nwaanyị, na nkwụsi ike. Mmerụ ahụ uche na-emetụta ezinụlọ ndị ọzọ niile. Ụmụ nwoke ndị na-atụfu nwunye ha na-eche ihe ịma aka nke ito ụmụ naanị ha ka ha na-eru uju ma na-ahụkarị nrụgide mmadụ ịlụ ọzọ ngwa ngwa.

Igbochi ọnwụ ndị nne na-eme ka ezinụlọ ghara ịkewa ma kwụsie ike n'akụ na ụba. Nne nwere ahụike nwere ike ịga n'ihu n'ọrụ azụmahịa ma ọ bụ ọrụ ya, ịkọ ubi ya, ma ọ bụ inye aka n'ego ezinụlọ n'ọtụtụ ụzọ ndị ọzọ. Ọ nwere ike ime ka ụmụ ya, karịsịa ụmụ nwaanyị, nọgide n'ụlọ akwụkwọ. Ọ nwere ike ịhazi ọnụ ọgụgụ ezinụlọ ya dabere n'ọnọdụ ya na ọchịchọ ya.

Uru mmekọrịta na-agbasakwa. Ụmụ nwaanyị ndị lanarịrị ịmụ nwa ma na-enwe nkwado n'oge ime na-adị ka ha ga-agba ụmụ nwaanyị ndị ọzọ ume ịchọ nlekọta. Ahụmahụ ọma na usoro ahụike na-ewulite ntụkwasị obi nke na-agbasa karịa ahụike ndị nne. Obodo ndị na-etinye ahụike ndị nne n'ihu na-ahụkarị mmelite n'ahụike ụmụaka, agụmakwụkwọ ụmụ nwaanyị, na ịkwalite ụmụ nwaanyị n'ozuzu.

Mgbe ndị nne na-alanarị ma na-eto eto, ha na-eme ọdịnihu ka mma maka ụmụ ha. Ndị nne nwere ahụike nwere ike ịṅụ ara nke ọma, na-enye nri kacha mma ruo opekata mpe ọnwa isii mbụ nke ndụ. Ha nwere ike ịza mkpa ụmụ ha, na-eke njikọ siri ike nke na-akwado ito mmetụta ọma. Ha nwere ike ilekọta mkpa ụmụ ndị tọrọ atọ ka ha na-elekọta nwa ọhụrụ.

Ndị nne na-enweta agụmakwụkwọ gbasara ahụike n'oge ime na-etinyekarị ihe ọmụma a karịa nlekọta nke ha. Ha na-amụta gbasara ọgwụ mgbochi ụmụaka, nri ziri ezi maka ụmụaka na-eto eto, na mgbe a ga-achọ nlekọta ọgwụ maka ndị ezinụlọ na-arịa ọrịa. Ihe ọmụma ahụike a na-erite ezinụlọ niile ọtụtụ afọ na-abịa.

Ụmụ agbọghọ na-etokwa ka ha na-ahụ nne ha na-alanarị ọtụtụ ime n'ụzọ nlekọta ahụike ziri ezi na-amụta na nlekọta a bụ ihe nkịtị ma dị mkpa. Ha na-adị ka ha ga-achọ nlekọta n'oge ime nke ha. Ha na-adị ka ha ga-ekwere na ha kwesịrị ịdị mma ma na-atụrụ aka maka mkpa nke ha. Ịkwụsị usoro nsonaazụ ahụike ndị nne adịghị mma chọrọ mgbanwe a n'etiti ọgbọ n'atụmanya na omume.

Obodo ebe ahụike ndị nne na-emelite na-ahụkarị uru mmepe sara mbara. Ka ịlanarị ụmụ nwaanyị na-ebili, ezinụlọ na-enwe obi ike ịtinye ego n'agụmakwụkwọ ụmụ nwaanyị. Ka ụmụ agbọghọ ndị ọzọ na-anọ n'ụlọ akwụkwọ ogologo oge, afọ nke ime mbụ na-ebili, na-ebelata ihe ize ndụ metụtara ịbụ nne n'oge dị nta. Ka agụmakwụkwọ ụmụ nwaanyị na-ebili, otu a ka ike ha n'ime ezinụlọ na-ebili, na-eke okirikiri mmelite ọma.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa chọrọ ịga nlekọta antenatal ma mụọ nwa n'ụlọ ahụike ma na-ahụ ihe mgbochi na nchegbu n'eziokwu nke na-egbochi ha ime ya. Ịkọwa nchegbu ndị a n'eziokwu na-enyere aka ịchọpụta ngwọta.

Ịghọta ihe mere ụmụ nwaanyị ji zere nlekọta ahụike nke ụlọ ọgwụ n'oge ime bụ nzọụkwụ mbụ iji mee ka nlekọta ahụ dị mfe inweta ma kwere nkwenye. Ndị a abụghị nchegbu nta ma ọ bụ akara amaghị ihe, ha na-egosi ahụmahụ n'eziokwu na mgbochi bara uru chọrọ ngwọta bara uru.

Mgbochi ego bụ ihe mgbochi kachasị n'ihe gbasara nlekọta ahụike ndị nne n'ofe Naịjirịa. Ụmụ nwaanyị na-echegbu onwe ha gbasara ụgwọ ozugbo dị ka ụgwọ nleta, ọgwụ, na ụgwọ ịmụ nwa. Ha na-echegbukwa onwe ha gbasara ụgwọ ndị ọzọ dị ka njem, oge ọrụ ha na-atụfu, na ịzụta ihe ụlọ ahụike na-achọ ka ha weta.

Nchegbu ndị a dị irè, ma e nwere nhọrọ ọtụtụ ụmụ nwaanyị na-amaghị. Ọtụtụ steeti emeela mmemme ahụike ndị nne n'efu na-ekpuchi nlekọta antenatal, ịmụ nwa na nleta mgbe a mụsịrị nwa n'ụlọ ahụike gọọmenti. Kaduna, Ondo, Jigawa na steeti ndị ọzọ edebeela mmemme ndị a n'ọkwa dị iche iche nke nkwụsi ike. Ọbụna ebe a na-abụghị n'efu n'ụzọ iwu, ụlọ ahụike mbụ na-akwụ obere ụgwọ karịa ụlọ ahụike nzuzo. Usoro zuru ezu nke nlekọta antenatal n'ụlọ ahụike mbụ n'ọtụtụ ebe na-efu n'agbata ₦15,000 na ₦35,000 n'ozuzu, dị obere karịa ihe ọtụtụ ezinụlọ na-etinye n'nlekọta ndị ọzọ.

Ụfọdụ obodo emeela otu nchekwa ego pụrụ iche maka ahụike ndị nne, ebe ụmụ nwaanyị na-atụnye obere ego mgbe niile iji mepụta ego ndị otu nwere ike iji n'oge ime. Chọọchị, mosque na òtù obodo na-enye enyemaka mgbe ụfọdụ nye ụmụ nwaanyị na-enweghị ike ịkwụ ụgwọ nlekọta. NGO ndị na-arụ ọrụ n'ahụike ndị nne na-enyekarị ọrụ nke a kwụpụtara akụkụ ya ma ọ bụ na-enye voucher na-ekpuchi ụgwọ.

Isi ihe bụ ịjụ gbasara nkwado dị, kama ichere na ị gaghị enwe ike ịkwụ ụgwọ nlekọta. Gwa ụlọ ahụike gbasara atụmatụ ịkwụ ụgwọ ma ọ bụrụ na ị nweghị ike ịkwụ ihe niile ozugbo. Kwurịta ọnọdụ gị na ndị isi obodo na ndị okpukpe nwere ike ịmara gbasara mmemme enyemaka. Ụgwọ ijikwa nsogbu mgbe e zerela nlekọta mgbochi ga-adị elu karịa ụgwọ nleta oge niile.

Ebe ụlọ ahụike dị anya na-eke ihe mgbochi n'eziokwu, karịsịa n'ime obodo. Ịga ije kilomita 10 mgbe ị dị ime, karịsịa n'ime ọgwụgwụ ime ma ọ bụ n'ihu igwe siri ike, dị ka ihe na-ekwe omume. Njem ahụ nwere ike ịchọ ịgafe osimiri, ịgagharị n'ụzọ ọjọọ, ma ọ bụ ịgafe ebe na-adịghị nchebe. Mgbe ị rutere, ichere ogologo oge na nleta dị mkpirikpi nwere ike ime ka njem ahụ ghara ịdị uru.

Ihe ịma aka ndị a chọrọ ngwọta obodo mepụtara. N'ebe ụfọdụ, a haziri njem otu ebe ụmụ nwaanyị dị ime ole na ole sitere n'obodo ndị dị nso na-ekerịta ụgwọ ịgbazinye ụgbọ ala n'ụbọchị klinik antenatal. Nke a na-ebelata ụgwọ nke onye ọ bụla ma na-eme ka njem dị nchebe ma ụtọ karịa. N'ụfọdụ obodo, ndị na-ebu okada na-enye ụgwọ ala nye ụmụ nwaanyị dị ime na-aga oge klinik.

Klinik ahụike na-aga ebe niile na-eweta ọrụ n'ebe ndị dị anya, ọ bụ ezie na oge ha nwere ike ịbụ nke na-adịghị mgbe niile ma ọrụ ha dị obere karịa nke ụlọ ahụike na-adịgide. Ụfọdụ steeti azụọla ndị ọrụ ahụike obodo bi n'ime obodo ma nwee ike ime nlebara ime antenatal bụ isi n'agbata nleta ụlọ ahụike ndị ka ukwuu. Ndị ọrụ a na-elele ọbara mgbali, na-enye ọgwụ ndị na-agbakwunye na ọgwụ ndị ọzọ, ma na-achọpụta ụmụ nwaanyị chọrọ izipụ maka nlekọta dị mgbagwoju anya.

Ọ bụrụ na ị nweghị ike ịga ọtụtụ nleta antenatal n'ezie, birịa nke kachasị mkpa. Nleta mbụ maka nyocha mbụ, na nleta n'ihe dị ka izu 32 na izu 36 mgbe nsogbu na-adị ka ha ga-ebilite bụ ndị kachasị mkpa. Kwurịta na ndị ọrụ ahụike ma ndị ọrụ ahụike obodo nwere ike ilebara gị anya n'agbata nleta ụlọ ahụike. Mee atụmatụ doro anya maka ebe ị ga-amụ nwa na otu ị ga-esi gaa ebe ahụ mgbe mgbu ịmụ nwa malitere, gụnyere nhọrọ ndị ọzọ ma ọ bụrụ na nhọrọ mbụ gị adịghị.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị nwere ndị nne, ndị nne nne na ndị nne nwanne nne ndị mụrụ ọtụtụ ụmụ ọhụrụ n'ụlọ na ndị ọdịnala na-enyere ịmụ nwa aka ma lanarị. Nke a na-eke mgbagwoju anya a na-aghọta maka ihe mere nlekọta ahụike nke ụlọ ọgwụ ji bụrụ ihe dị mkpa ugbu a. Ọ bụrụ na ọgbọ ochie jisiri ike n'enweghị ụlọ ọgwụ, gịnị mere na ị gaghị eme otu a?

Eziokwu bụ na ọtụtụ ụmụ nwaanyị n'ọgbọ gara aga lanarịrị ịmụ nwa n'ụlọ, ma ọtụtụ ndị ọzọ enweghị. Obodo na-echeta ụmụ nwaanyị ndị lanarịrị ma mgbe ụfọdụ chefuo ndị nwụrụ, karịsịa ma ọ bụrụ na e kwuru na ọnwụ ndị ahụ bụ n'ihi ihe mmụọ kama nsogbu ọgwụ. Nne gị nwere ike ịbụ onye nwere ọdịmma, ma ọ bụghị ụmụ nwaanyị niile. Ajụjụ abụghị ma ịmụ nwa n'ụlọ nwere ike ime ka mmadụ lanarị, ọ bụ ma ị chọrọ iwere ihe ize ndụ ndị enwere ike ibelata.

Ndị ọdịnala na-enyere ịmụ nwa aka na-enye nkwado mmetụta bara uru na nkwụsi ike omenala, ma ha enweghị ọzụzụ ijikwa ihe mberede. Ha enweghị ike inye ọbara, ime ịwa ahụ caesarean, inye oxygen, ma ọ bụ inye ọgwụ nke na-akwụsị ọdịdọ ma ọ bụ ọbara na-asọ nke ukwuu. Mgbe nsogbu bilitere, oge a na-eji achọpụta nsogbu ahụ, ikpebi ịchọ enyemaka, na ịgaa ụlọ ahụike nwere ike ịbụ ọdịiche n'etiti ndụ na ọnwụ.

Ụfọdụ obodo achọtala ebe etiti site n'ịzụ ndị ọdịnala na-enyere ịmụ nwa aka ịmata akara ihe ize ndụ ma zipụ ụmụ nwaanyị ngwa ngwa, ịso ụmụ nwaanyị gaa ụlọ ahụike maka ịmụ nwa ebe ha na-enye nkwado ọdịnala, na inyere ndị ọrụ ahụike aka kama ịrụ ọrụ naanị ha. Nke a na-asọpụrụ ihe ọmụma ọdịnala ma na-etinyekwa nzọụkwụ ọgwụ na-azọpụta ndụ.

Ị nwere ike ime nsọpụrụ ọdịnala ezinụlọ gị ma chebekwa onwe gị. Gaa nleta antenatal iji chọpụta ihe ọ bụla na-ebute ihe ize ndụ. Mee atụmatụ ịmụ nwa n'ụlọ ahụike ma ọ bụ n'aka onye nwere ọzụzụ nwere ngwa mberede na ọzụzụ. Kpọọ nne gị ma ọ bụ onye ọzọ n'ezinụlọ gị ka ọ kwado gị n'oge ịmụ nwa, na-ejikọta nkasi obi mmetụta na nchebe ọgwụ. Mgbe a mụsịrị nwa, omume nlekọta ọdịnala mgbe a mụsịrị nwa nke na-adịghị emegide ndụmọdụ ọgwụ nwere ike ịga n'ihu n'ụlọ.

Na Sana Pads, anyị ghọtara na ahụike ụmụ nwaanyị karịa nsọ nwaanyị nke ukwuu. Ahụike ndị nne na ahụike nsọ nwaanyị na-ejikọta n'ụzọ dị mkpa, ma abụọ na-eche otu ihe mgbochi nke ịda ogbenye, ihere, na enweghị ozi na akụrụngwa.

Anyị akwadoola ụmụ nwaanyị karịrị 10,000 ozugbo ma kesaa pad karịrị 30,000 n'ofe Naịjirịa. Site n'ọrụ a, anyị amụtala na otu ụmụ nwaanyị na-enweghị ike ịzụta ngwaahịa nsọ nwaanyị a na-atụfu mgbe a ji ha na-enwekarị ike ịkwụ ụgwọ nlekọta ahụike ndị nne. Otu ụmụ agbọghọ na-efu ụlọ akwụkwọ n'oge nsọ nwaanyị ha bụ ndị nọ n'ihe ize ndụ nke ime n'oge na-erubeghị na nsogbu ya. Otu obodo ebe ikwu maka nsọ nwaanyị ka bụ ihe amachibidoro na-agbasokwa mbọ ikwu n'ihe gbasara ahụike ndị nne n'ihu ọha.

Ọrụ anyị iji kwụsị ịda ogbenye nsọ nwaanyị na-agbasa n'ụzọ okike gaa na ịkwado ahụike ọmụmụ n'ozuzu. Mgbe anyị na ụlọ akwụkwọ na-arụkọ ọrụ iji nye pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ na agụmakwụkwọ gbasara nsọ nwaanyị, anyị na-ekwukwa gbasara oge dị mma n'agbata ime na mkpa ịgụchaa agụmakwụkwọ tupu ịmalite ezinụlọ. Mgbe anyị na ụlọ ahụike na-eso ịkesa pad nye ụmụ nwaanyị mgbe a mụsịrị nwa, anyị na-akwado ọgwụgwọ ha ma na-enyere aka igbochi ọrịa na-efe efe.

Dị ka ụlọ ọrụ Naịjirịa, anyị ghọtara ihe ịma aka pụrụ iche ụmụ nwaanyị na-eche ebe a. Anyị maara gbasara nsogbu NEPA nke na-emetụta ọrụ ụlọ ahụike, gbasara oge mmiri ozuzo na-eme ka ụzọ gafee ije, na gbasara ọrụ omenala nke na-emetụta mkpebi ahụike ụmụ nwaanyị. Anyị na-emepụta ngwaahịa e mere maka mkpa ụmụ nwaanyị Naịjirịa na ọnọdụ Naịjirịa – otu ụkpụrụ ahụ na-emetụtakwa ọrụ anyị sara mbara nke ịkwado ahụike na nsọpụrụ ụmụ nwaanyị.

Anyị kwenyere na nwaanyị Naịjirịa ọ bụla kwesịrị ịnwe ime na ịmụ nwa n'ụzọ nchebe, na ohere nlekọta nke ndị nwere ọzụzụ, ozi ziri ezi, na nkwado obodo. Anyị kwenyere na ọnwụ ndị enwere ike igbochi anaghị anabata mgbe ngwọta dị. Anyị kwenyere na itinye ego n'ahụike ụmụ nwaanyị na-eke ezinụlọ dị ike, obodo na mba ndị dị ike.

Ịghọta nsogbu dị mkpa, ma mgbanwe chọrọ ime ihe n'ọkwa dị iche iche. Ma ị bụ nwaanyị nọ n'afọ ịmụ nwa, onye ezinụlọ, onye ndu obodo, ma ọ bụ òtù na-arụ ọrụ n'ahụike ma ọ bụ mmepe, ị nwere ọrụ ị ga-arụ.

Obere mgbanwe n'ihe ọmụma, àgwà na omume nwere ike ịzọpụta ndụ mgbe a mụbara ya n'ofe ezinụlọ na obodo. Mgbanwe buru ibu chọrọ mgbanwe iwu na itinye ego n'akụrụngwa, ma ime ihe site n'ala na-eke ike ma na-egosi ihe ọ ga-ekwe omume.

Ọ bụrụ na ị dị ime ma ọ bụ na ị na-eme atụmatụ ime, were ahụike gị dị ka ihe bara uru ma kwesịrị nchebe. Debanye aha maka nlekọta antenatal ozugbo ị matara na ị dị ime ma ọ bụ na-eche na ị nwere ike ịdị ime. Echela ruo mgbe ime ahụ doro anya ma ọ bụ ruo mgbe ị gafere trimester mbụ. Nlekọta n'oge dị mkpa.

Gaa nleta antenatal dị ka o kwere omume, na-ezube opekata mpe anọ n'oge ime gị niile. Debe akwụkwọ ebe ị na-ede ajụjụ n'agbata nleta ka ị cheta ịjụ ha. Ekwela ka ihere gbochie gị ịjụ nkọwa ma ọ bụrụ na ị aghọtaghị ihe onye ọrụ ahụike na-agwa gị. Ṅụọ ọgwụ ndị e nyere gị, karịsịa ígwè na folic acid, ọbụna ma ha na-akpata obere mmetụta dị ka nsị ojii ma ọ bụ ọgbụgbọ. Ihe ndị a dị oke mkpa maka ito nwa gị na ahụike gị.

Mee atụmatụ ebe na otu ị ga-esi mụọ nwa tupu mgbu ịmụ nwa amalite. Chọpụta ụlọ ahụike kacha nso nwere ndị nwere ọzụzụ na-enyere ịmụ nwa aka na ikike mberede. Mara otu ị ga-esi gaa ebe ahụ, gụnyere nhọrọ ndị ọzọ ma ọ bụrụ na nhọrọ mbụ gị adịghị. Chekwaa ego pụrụ iche maka ịmụ nwa na ụgwọ mberede nwere ike ịbilite. Kwadebe akpa nwere ihe ndị ị ga-achọ n'ụlọ ahụike tupu ụbọchị ị ga-amụ nwa eru nso.

Mụta akara ihe ize ndụ nke chọrọ nlebara anya ọgwụ ozugbo ma hụ na onye ị na-ahụ n'anya na ndị ezinụlọ gị maara ha, too. Mee atụmatụ otu ị ga-esi rute nlekọta mberede ngwa ngwa ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa, ọbụna n'etiti abalị. Nke a nwere ike ịpụta ịhazi tupu oge na onye agbata obi nwere ụgbọ ala ma ọ bụ ịmara ndị na-ebu okada na-arụ ọrụ n'abalị.

Mgbe a mụsịrị nwa, gaa nleta mgbe a mụsịrị nwa ọbụna ma ị chere na ị dị mma. Ọtụtụ nsogbu dị ize ndụ na-etolite n'ụbọchị na izu mgbe a mụsịrị nwa. Lebara anya n'akara ọkwa dị ka ọbara na-asọ nke ukwuu, mmiri na-esi isi njọ, ahụ ọkụ, mgbu siri ike, ma ọ bụ mmetụta enweghị olileanya ma ọ bụ echiche imerụ onwe gị ma ọ bụ nwa gị ahụ. Ịdị ọcha n'oge nsọ nwaanyị dị mkpa n'oge ọbara na-asọ mgbe a mụsịrị nwa. Pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ dị ka Premium Pads nke Sana (otu akwa na-egbochi ọgbụgbọ 1 gbakwunyere akwa 3 na-amịkọrọ mmiri) na-enye nchebe dị mma ma dị ọnụ ala n'oge ọbara na-asọ nke ukwuu mgbe a mụsịrị nwa, na-ebelata ihe ize ndụ ọrịa na-efe efe tụnyere ihe a na-eme n'ọnọdụ.

Ọ bụrụ na ị na-arụkọ ọrụ na ụmụ nwaanyị na obodo, ị nwere ike ime ka nsonaazụ ahụike ndị nne gbanwee nke ukwuu. Ụlọ ahụike, ụlọ akwụkwọ, òtù okpukpe, NGO na otu obodo niile nwere ikpo okwu pụrụ iche iji kpatara mgbanwe.

Òtù na-arụ ọrụ n'agụmakwụkwọ nwere ike itinye ozi ahụike ndị nne n'ihe mmemme maka ụmụ agbọghọ na-eto eto, na-enyere ha aka ịghọta ihe ize ndụ na ihe nchebe tupu ime emee. Ụlọ akwụkwọ nwere ike ijikọ ezinụlọ ụmụ akwụkwọ na akụrụngwa nlekọta ahụike ma mepụta ụzọ izipụ mgbe ụmụ agbọghọ dị ime ma ọ bụ ndị mụrụ nwa n'oge na-adịbeghị anya chọrọ nkwado ka ha nọgide n'agụmakwụkwọ ha.

Ndị isi okpukpe nwere mmetụta dị ukwuu n'àgwà na omume obodo. Okwuchukwu na ozizi nke na-ekwenye uru ndụ ụmụ nwaanyị, na-agba ụmụ nwoke ume ịkwado mkpa ahụike ndị nwunye ha, ma na-egosi nlekọta ọgwụ dị ka nke dabara na okwukwe nwere ike ịgbanwe ụkpụrụ obodo. Òtù okpukpe nwere ike ịhazi mkparịta ụka ahụike, ime ka njem gaa klinik dị mfe, ma ọ bụ inye enyemaka ego maka ụgwọ nlekọta ahụike ndị nne.

Òtù mmepe obodo nwere ike ịtọlite usoro njem mberede, mepụta otu nchekwa ego lekwasịrị anya n'ahụike ndị nne, ma ọ bụ soro gọọmenti ime obodo rụọ ọrụ iji meziwanye ọnọdụ ụlọ ahụike. Ndị isi ọdịnala nwere ike iji ikike ha gbaa ume ịga nleta antenatal, kwalite ịmụ nwa n'ụlọ ahụike, ma jikọta ezinụlọ na akụrụngwa dị.

NGO ndị na-arụ ọrụ n'ahụike, ịkwalite ụmụ nwaanyị, ma ọ bụ mmepe nwere ike itinye ahụike ndị nne n'ime mmemme dị ugbu a. Ndị na-ekesa pad nwere ike itinye ozi ahụike ndị nne n'oge agụmakwụkwọ. Ndị na-arụ ọrụ n'ihe gbasara mmiri na nhicha nwere ike ibute ụlọ ahụike n'ihu n'ime nkwalite akụrụngwa. Ndị lekwasịrị anya n'ịkwalite ọnọdụ akụ na ụba nwere ike ịhụ na ụgwọ nlekọta ahụike ndị nne anaghị emebi nkwụsi ike ego ụmụ nwaanyị.

Òtù nwere ike ịtụ iwu pack ole ha chọrọ n'ọnụahịa anyị kwụsiri ike maka pack, ya na nnyefe gaa steeti ọ bụla na Naịjirịa. Kpọtụrụ anyị ka anyị kwurịta ka pad a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ ga-esi kwado mmemme ahụike ndị nne ma ọ bụ ahụike ọmụmụ gị. Otu anyị ghọtara ọnọdụ Naịjirịa ma nwee ike inyere gị aka ịhọrọ ngwaahịa kwesịrị ekwesị maka ndị ị na-ejere ozi na ebumnobi gị.

Ahụike ndị nne na Naịjirịa nọ n'oge dị oke mkpa. Anyị maara ihe na-akpata ọtụtụ ọnwụ ndị nne. Anyị maara otu e si egbochi ha. Ọdịiche dị n'etiti ihe ọmụma na ime ihe na-adịgide n'ihi ịda ogbenye, ihe ịma aka akụrụngwa, na mgbochi omenala, ma ọ dịghị ihe mgbochi ndị a na-enweghị ike imeri.

Nwaanyị ọ bụla na-aga nlekọta antenatal na-egosi obodo ya na ime kwesịrị nlebara anya ọgwụ. Ezinụlọ ọ bụla na-etinye ahụike nwaanyị dị ime n'ihu na-agbanwe àgwà gbasara uru ụmụ nwaanyị. Onye ọrụ ahụike ọ bụla na-emeso ndị ọrịa nsọpụrụ na obi ebere na-ewulite ntụkwasị obi n'ime usoro. Onye mkpebi iwu ọ bụla na-ekenye akụrụngwa maka ahụike ndị nne na-eme ka ime nchebe dị mfe inweta.

Mgbanwe na-eme site n'ọtụtụ mkpebi nke ndị mmadụ nke na-agbakọta n'ime obodo gbanwere. Mkpebi gị ịchọ nlekọta n'oge ime, ịkwado nwaanyị n'ezinụlọ gị, ikekọrịta ozi ziri ezi, ma ọ bụ ịtụrụ aka maka ọrụ ka mma niile na-enye aka na mgbanwe a. Naịjirịa nwere ike ibelata ọnwụ ndị nne n'ụzọ dị oke n'ime otu ọgbọ ma ọ bụrụ na anyị niile kwenyere ime ka ọ ghọọ eziokwu.

Ahụike ụmụ nwaanyị na Africa chọrọ nlebara anya n'ahụmahụ ọmụmụ niile, site na nsọ nwaanyị gaa n'ime na nke ọzọ. Na Sana Pads, anyị ka kwenyesiri ike ịkwado ahụike, nsọpụrụ na ohere ụmụ nwaanyị Naịjirịa n'ọkwa ọ bụla. Mgbe ị họọrọ ngwaahịa nsọ nwaanyị a na-asa ma jiri ya mee ihe ọzọ, kwado mmemme ahụike ndị nne, ma ọ bụ kekọrịta ozi a na onye chọrọ ya, ị na-etinye aka n'iwulite ọdịnihu ebe nwaanyị na-anwụghị mgbe ọ na-enye ndụ. Mụtakwuo ebe a.