Àwọn Ìṣòro Ìlera Ìbímọ Tó Wọ́pọ̀ Láàrin Obìnrin Áfíríkà: Ìtọ́sọ́nà Pípé

Ìlera ìbímọ ni ìlera ara, èrò inú àti àwùjọ yín tó jẹ mọ́ ètò ìbímọ yín ní gbogbo ọjọ́ ayé yín – kì í ṣe nígbà oyún nìkan. Fún obìnrin Áfíríkà, àṣà, ọrọ̀ ajé àti ìtọ́jú ìlera ní ipa pàtàkì lórí àwọn ìrírí wọ̀nyí.

Àwọn Kókó Pàtàkì:

• Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ tó wọ́pọ̀ láàrin obìnrin Áfíríkà ni fibroid, àkóràn, nǹkan oṣù tí kò déédé àti PCOS, wọ́n sì ń kan obìnrin 1 nínú 3 ní ọjọ́ ayé wọn.
  
  
• Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro ni a kò mọ̀ nítorí àìrọ̀rùn láti rí ìtọ́jú ìlera, nítorí 40% àwọn obìnrin Nàìjíríà ni ó ń rí ìtọ́jú gynecology déédé.
  
  
• Àwọn àmì àkọ́kọ́ bíi ẹ̀jẹ̀ tí kò bá ìlànà, ìrora tí kò lọ tàbí ohun tí ń jáde láti inú abẹ́ tí kò wọ́pọ̀ kò gbọ́dọ̀ di àfojúfò láé, nítorí ìtọ́jú lásìkò ń dènà ìṣòro tó burú jù.
  
  
• Àṣà ìdákẹ́ àti ìmọ̀ èké ń dá 65% àwọn obìnrin dúró láti wá ìrànlọ́wọ́ láàrin oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́ tí àmì bẹ̀rẹ̀.
  
  
• Àwọn ọ̀nà ìtọ́jú wà láti àyípadà ìgbésí ayé tó ń ná tó ₦5,000 lóṣù sí ìtọ́jú ilé ìwòsàn tí àwọn ètò ìdánilójú ìlera kan ń san.
• Ìmọ́tótó nǹkan oṣù tó tọ́, àyẹ̀wò déédé àti ẹ̀kọ́ ń dín ewu àwọn ìṣòro tó burú kù púpọ̀.
  
  
• Ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ àwùjọ àti ọ̀rọ̀ gbangba ń fọ́ ìdákẹ́ tí ó ń jẹ́ kí àwọn ìṣòro tí a lè tọ́jú máa burú sí i láìnídìí.

Ẹ jẹ́ kí a ṣàyẹ̀wò àwọn ìṣòro wọ̀nyí ní kíkún, kí a mọ ipa wọn lórí obìnrin Áfíríkà, kí a sì mọ àwọn ìgbésẹ̀ tí ẹ lè gbé láti dáàbò bo ìlera ìbímọ yín.

Blessing jókòó sínú yàrá ìdúró ní ilé ìwòsàn àdúgbò kan ní Ikoyi, Lagos, ó gbé ọwọ́ rẹ̀ méjèèjì mọ́ ara lórí itan. Ó ti pé ọmọ ọdún 28, nǹkan oṣù rẹ̀ kò déédé, ìrora sì ń bẹ nínú ìdí rẹ̀ fún ju ọdún kan lọ, ṣùgbọ́n ìtìjú mú un dákẹ́. Nígbà tí ìbátan rẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ yí i lọ́kàn padà láti wá ìrànlọ́wọ́, nọ́ọ̀sì sọ ohun kan fún un tó yí ohun gbogbo padà: “Kì í ṣe ìwọ nìkan ni. À ń rí ọ̀pọ̀ obìnrin lọ́sẹ̀ kọ̀ọ̀kan tí wọ́n ní irú ìṣòro yìí.” Ọ̀rọ̀ ìtùnú kékeré yẹn ló ṣí ọ̀nà sí ìtọ́jú tó dá ayé rẹ̀ padà sí ipò tó dára. Ìtàn Blessing dà bí ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Áfíríkà tí wọ́n ń jìyà ní ìdákẹ́, tí wọ́n gbà pé àwọn gbọ́dọ̀ fara da ìrora àti ìṣòro bí “ìpín obìnrin.” Ṣùgbọ́n ìṣòro ìlera ìbímọ kì í ṣe ohun ìtìjú, kò sì pọn dandan – àrùn ni wọ́n tó yẹ fún ìfiyèsí, ìtọ́jú àti ọ̀rọ̀ gbangba.

Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ ń kan obìnrin ní gbogbo ọjọ́ orí, ipò àti agbègbè Áfíríkà. Bí ìrírí obìnrin kọ̀ọ̀kan ṣe yàtọ̀ sí ara wọn, àwọn àrùn kan ń hàn lọ́pọ̀ ìgbà láàrin àwọn ìlú wa. Mímọ àwọn ìṣòro wọ̀nyí ń ràn yín lọ́wọ́ láti rí àmì ní kùtùkùtù kí ẹ sì wá ìtọ́jú tó yẹ.

Fibroid inú ilé ọmọ jẹ́ ìdàgbàsókè tí kì í ṣe jẹjẹrẹ tó ń hù nínú tàbí yí ilé ọmọ ká, ẹrù rẹ̀ sì wúwo lórí obìnrin Áfíríkà ju àwọn mìíràn lọ. Ìwádìí fi hàn pé títí di ọmọ ọdún 50, tó 80% àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú Áfíríkà ni yóò ní fibroid – ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìlọ́po méjì ti obìnrin láti àwọn ẹ̀yà mìíràn. Àwọn ìdàgbàsókè yìí lè kéré bí hóró, wọ́n sì lè tóbi bí èso mẹ́lọ́ọ̀nù, ọ̀pọ̀ obìnrin sì ní fibroid púpọ̀ ní àkókò kan náà.

Àwọn àmì máa ń yàtọ̀ gan-an. Àwọn obìnrin kan kò ní àmì kankan, wọ́n sì máa ń mọ̀ pé wọ́n ní fibroid nígbà àyẹ̀wò déédé. Àwọn mìíràn ń ní ẹ̀jẹ̀ nǹkan oṣù tó pọ̀ tó ń rin pádì ní wákàtí kan, nǹkan oṣù tó ju ọjọ́ méje lọ, ìrora inú tó burú, ìfúnpá nínú ìdí, ìtọ̀ léraléra, àìgbẹ̀ tàbí ìrora ẹ̀yìn. Ní Kano àti Kaduna, àwọn òṣìṣẹ́ ìlera sọ pé ọ̀pọ̀ obìnrin ń pe àwọn àmì wọ̀nyí ní “nǹkan oṣù tó pọ̀ lásán” títí àìlẹ́jẹ̀ nítorí ẹ̀jẹ̀ tó ń lọ fi mú wọn wá ìrànlọ́wọ́.

Ohun tó ń fa pé ó pọ̀ jù láàrin obìnrin Áfíríkà ṣì wà lábẹ́ ìwádìí, ṣùgbọ́n ìdílé, àìtó fítámínì D, oúnjẹ àti àyíká ní ipa. Ìròyìn rere ni pé fibroid ṣeé ṣàkóso. Àwọn ọ̀nà ìtọ́jú wà láti oògùn tí ń ṣàkóso àmì sí iṣẹ́ abẹ fún àwọn ọ̀ràn tó burú. Ọ̀pọ̀ obìnrin ń gbé ayé kíkún tó kún fún agbára nígbà tí wọ́n ń ṣàkóso fibroid lábẹ́ àbójútó dókítà.

Àrùn Ìgbóná Ìdí (Pelvic Inflammatory Disease, PID) àti àwọn àkóràn ọ̀nà ìbímọ mìíràn jẹ́ ìṣòro pàtàkì mìíràn. PID máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí kòkòrò bakitéríà bá tàn láti inú abẹ́ tàbí ọrùn ilé ọmọ lọ sí ilé ọmọ, ọ̀pọ́n ìbímọ tàbí ẹyin obìnrin. Tí a kò bá tọ́jú àwọn àkóràn wọ̀nyí, wọ́n ń fa ìrora ìdí tí kì í lọ, àìlèbímọ àti oyún ìta ilé ọmọ – ipò tó lè gba ẹ̀mí, tí oyún ti ń dàgbà lẹ́yìn ilé ọmọ.

Ní àwọn ìlú Nàìjíríà, àìrọ̀rùn láti rí omi mímọ́ àti ilé ìgbọ́ọ̀sí tó dára ń mú ewu àkóràn pọ̀ sí i. Ìwádìí ọdún 2024 rí i pé àwọn obìnrin ní àgbègbè tí kò ní WASH tó dára ní ìlọ́po mẹ́ta àkóràn ọ̀nà ìbímọ. Àwọn àmì rẹ̀ ni ìrora ìsàlẹ̀ ikùn, ohun tó ń jáde láti inú abẹ́ pẹ̀lú òórùn, ìrora nígbà ìtọ̀, ẹ̀jẹ̀ tí kò déédé, ibà àti ìrora nígbà ìbálòpọ̀.

Ọ̀pọ̀ àkóràn bẹ̀rẹ̀ kékeré, ó ṣeé tọ́jú, ṣùgbọ́n ó ń burú nítorí ìdádúró ìtọ́jú. Àwọn ìgbàgbọ́ àṣà tí kò fẹ́ kí a sọ̀rọ̀ nípa “ìṣòro àṣírí,” pẹ̀lú ẹ̀rù ìdájọ́ àti àníyàn nípa owó, mú kí àwọn obìnrin máa wá ìrànlọ́wọ́ nìkan nígbà tí ìrora bá ti pọ̀ jù láti fara dà. Síbẹ̀, ìtọ́jú tètè pẹ̀lú oògùn apakòkòrò tó yẹ máa ń wo PID pátápátá. Kókó ni láti mọ àwọn àmì kí a sì gbé ìgbésẹ̀ kíákíá, láìsí ìtìjú tàbí ìdádúró.

Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ń kan 6-12% àwọn obìnrin káàkiri àgbáyé, ṣùgbọ́n iye àwọn tí a mọ̀ pé wọ́n ní i ní Áfíríkà kéré – kì í ṣe nítorí pé àwọn obìnrin díẹ̀ ló ní i, bí kò ṣe nítorí pé ìmọ̀ àti ohun èlò àyẹ̀wò kò tó. PCOS jẹ́ àìsàn họ́mónù tó ń fa nǹkan oṣù tí kò déédé, họ́mónù akọ tó pọ̀ jù àti àpò omi kéékèèké lórí ẹyin obìnrin.

Àwọn obìnrin tó ní PCOS máa ń kíyèsí nǹkan oṣù tí kò déédé tàbí tí kò wá rárá, ìṣòro láti lóyún, irun púpọ̀ ní ojú tàbí ara, ìwúrà, ìsanra pàápàá ní ikùn, irun orí tó ń tín, àti àwọ̀ ara tó ń dúdú ní àwọn ibi tí ara ń pọ̀. Ní àwọn ilé ìwòsàn ẹ̀kọ́ ní Lagos, àwọn dókítà sọ pé àwọn ọ̀dọ́bìnrin tó wà ní ogún ọdún wọn ń pọ̀ sí i tí wọ́n ń wá pẹ̀lú àwọn àmì wọ̀nyí, ní ọ̀pọ̀ ìgbà lẹ́yìn ọdún púpọ̀ tí wọ́n rò pé nǹkan oṣù tí kò déédé jẹ́ “bí ara wọn ṣe ń ṣiṣẹ́ nìyẹn.”

A kò lè wo PCOS sàn pátápátá, ṣùgbọ́n a lè ṣàkóso rẹ̀ dáadáa nípasẹ̀ àyípadà ìgbésí ayé, oògùn àti àbójútó déédé. Àwọn obìnrin tó ní PCOS tí wọ́n ń ṣe ìwọ̀n ara tó dára, tí wọ́n ń ṣe eré ìdárayá déédé, tí wọ́n sì ń bá òṣìṣẹ́ ìlera ṣiṣẹ́ láti ṣàkóso àmì ń gbé ìgbésí ayé ìlera, wọ́n sì ń bímọ nígbà tí wọ́n bá fẹ́.

Mímọ ìgbà tí àmì kan nílò ìfiyèsí dókítà àti ìgbà tó jẹ́ àyípadà àdáyébá lè dàrú, pàápàá nígbà tí ọ̀rọ̀ gbangba nípa ìlera ìbímọ kò pọ̀ ní ọ̀pọ̀ àwùjọ. Apá yìí fún yín ní ìtọ́sọ́nà kedere lórí àwọn àmì tí kò gbọ́dọ̀ di àfojúfò láé.

Ìyípo nǹkan oṣù yín jẹ́ àmì pàtàkì ìlera ara yín lápapọ̀. Bí àyípadà díẹ̀ ṣe jẹ́ ohun àdáyébá, àwọn ìlànà ẹ̀jẹ̀ kan ń fi ìṣòro tó wà nísàlẹ̀ hàn. Ẹ wá àyẹ̀wò dókítà tí nǹkan oṣù yín bá ju ọjọ́ méje lọ, tí ẹ̀jẹ̀ bá jáde tàbí tí ẹ̀jẹ̀ díẹ̀ bá hàn láàrin nǹkan oṣù méjì, tí ẹ̀jẹ̀ bá jáde lẹ́yìn ìbálòpọ̀, tí nǹkan oṣù bá pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ẹ̀ ń rin pádì tàbí tampon ní wákàtí kọ̀ọ̀kan fún wákàtí díẹ̀, tí ẹ bá ń yọ ẹ̀jẹ̀ dídì tó tóbi ju owó ₦50 lọ, tàbí tí ẹ̀jẹ̀ bá jáde lẹ́yìn tí nǹkan oṣù ti dúró pátápátá.

Ní Port Harcourt àti Abuja, àwọn gynecologist tẹnumọ́ pé “pọ̀ jù” túmọ̀ sí ohun tó yàtọ̀ fún obìnrin kọ̀ọ̀kan. Ọ̀nà ìwọ̀n tó wúlò nìyí: tí ẹ̀jẹ̀ yín bá ń dí iṣẹ́ ojoojúmọ́ lọ́wọ́, tí ó ń mú kí ẹ yí ààbò yín padà ní òru, tàbí tí ó ń fa àárẹ̀ àti àìlágbára, ó yẹ fún ìfiyèsí dókítà. Ọ̀pọ̀ obìnrin ní Nàìjíríà ń gba ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ jù bí ohun àdáyébá nítorí pé àwọn ìyá àti ìyá-ńlá wọn ní irú rẹ̀ – ṣùgbọ́n àṣà ìdílé kò sọ ìṣòro di ohun àdáyébá tàbí ohun tí a gbọ́dọ̀ gbà.

Ẹ máa ṣàkọsílẹ̀ ìyípo yín nípa kàlẹ́ńdà tó rọrùn tàbí app orí fóònù. Ẹ kọ ọjọ́ àkọ́kọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bẹ̀rẹ̀, iye ọjọ́ tó fi wà, àti bí ẹ̀jẹ̀ náà ṣe pọ̀ tó. Ìsọfúnni yìí ń ran òṣìṣẹ́ ìlera lọ́wọ́ láti mọ ìlànà àti láti ṣe ìwádìí tó péye nígbà ìbẹ̀wò yín.

Ìrora nǹkan oṣù (dysmenorrhea) ń kan ọ̀pọ̀ obìnrin sí ìwọ̀n kan, ṣùgbọ́n ìrora tó burú tó ń dá yín dúró láti ṣiṣẹ́, kàwé tàbí ṣe iṣẹ́ ojoojúmọ́ kì í ṣe ohun tí ẹ gbọ́dọ̀ kàn fara dà. Ẹ wá àyẹ̀wò fún ìrora ìdí tó mú kí ẹ ṣíwọ́ iṣẹ́ tàbí ilé-ìwé, tí kò dín pẹ̀lú oògùn ìrora tí a ń rà láìsí ìwé dókítà, tó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn àkókò nǹkan oṣù, tó ń bá ibà tàbí òtútù ara rìn, tó ń ṣẹlẹ̀ nígbà ìbálòpọ̀, tàbí tó ń burú sí i díẹ̀díẹ̀.

Endometriosis, ipò kan tí ara tó dà bí àpá inú ilé ọmọ ti ń hù lẹ́yìn ilé ọmọ, ń fa ìrora tó burú, ó sì ń kan nǹkan bí 10% àwọn obìnrin káàkiri àgbáyé. Ní Nàìjíríà, a kì í mọ endometriosis ní ọ̀pọ̀ ìgbà nítorí pé ọ̀pọ̀ obìnrin àti àwọn òṣìṣẹ́ ìlera pàápàá ń pe ìrora nǹkan oṣù tó burú ní ohun àdáyébá. Obìnrin kan láti Kaduna sọ pé òun jìyà fún ọdún méjìlá kí dókítà tó wá ṣe ìwádìí ìrora òun dáadáa tó sì mọ̀ pé endometriosis ni.

Ìrora jẹ́ aago ìkìlọ̀ ara yín. Nígbà tí aago náà bá ń dún láìdúró, ẹ gbọ́ ọ. Àwọn ẹ̀kọ́ àṣà tó ń gba obìnrin níyànjú láti jìyà ní ìdákẹ́ kò ṣe ìlera tàbí ire yín láǹfààní.

Ohun tó ń jáde láti inú abẹ́ ń yípadà jálẹ̀ ìyípo nǹkan oṣù yín, àwọn àyípadà wọ̀nyí sì jẹ́ àdáyébá pátápátá. Ṣùgbọ́n àwọn ìwà kan ń fi àkóràn tàbí ìṣòro mìíràn tó nílò ìtọ́jú hàn. Ẹ wá òṣìṣẹ́ ìlera tí ẹ bá rí ohun tó ń jáde pẹ̀lú òórùn líle tí kò dára, tó rí bíi wàrà dídì (tó ń fi àkóràn yíìsì hàn), tó jẹ́ àwọ̀ ewé tàbí ofeefee (tó ń fi àkóràn bakitéríà hàn), tó ń bá ìyún, ìgbóná tàbí ìbínú ara rìn, tàbí tó ní ẹ̀jẹ̀ nígbà tí ẹ kò sí lórí nǹkan oṣù.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń lo àwọn ìtọ́jú ìbílẹ̀ tàbí oògùn tí a ń rà láìsí ìwé dókítà láìṣe ìwádìí tó tọ́. Bí àwọn oògùn ilé kan ṣe ń fúnni ní ìrọ̀rùn, àwọn mìíràn ń mú àkóràn burú sí i tàbí ń bo àmì àwọn àrùn tó burú. Òṣìṣẹ́ ìlera lè ṣe àyẹ̀wò rírọrùn láti mọ ohun tó fa ohun tí kò bá ìlànà tó ń jáde, kí ó sì kọ oògùn tó bá a mu.

Ìmọ́tótó nǹkan oṣù tó tọ́ ní ipa pàtàkì láti dènà àkóràn. Lílo àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tó mọ́, tí afẹ́fẹ́ lè wọ̀, yíyí wọn padà déédé àti mímú abẹ́ yín mọ́ ń dín ewu àkóràn kù púpọ̀.

Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ kò dúró ní àmì ara nìkan. Wọ́n ń tàn sí gbogbo apá ayé obìnrin, wọ́n ń kan ẹ̀kọ́ rẹ̀, àǹfààní ọrọ̀ ajé, ìbáṣepọ̀ àti ìlera èrò inú rẹ̀. Mímọ ipa gbígbòòrò yìí ń fi hàn ìdí tí yíyanjú àwọn ìṣòro wọ̀nyí fi ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀.

Nígbà tí a kò bá ṣàkóso àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ, àwọn ọmọbìnrin ń ṣàìlọ sí ilé-ìwé nígbà nǹkan oṣù nítorí ìrora, ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tàbí àìní ohun èlò nǹkan oṣù tó tọ́. Ìwádìí ọdún 2025 káàkiri ìpínlẹ̀ márùn-ún ní Nàìjíríà rí i pé àwọn ọmọbìnrin tí ìṣòro ìlera ìbímọ wọn kò rí ìtọ́jú ń ṣàìlọ sí ilé-ìwé ní ìpíndọ́gba ọjọ́ 4-6 lóṣù – èyí tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ààbọ̀ ọdún ilé-ìwé. Àìlọ yìí ń dá àlàfo ẹ̀kọ́ sílẹ̀ tó ń pọ̀ sí i pẹ̀lú àkókò, tó ń yọrí sí èsì ẹ̀kọ́ tí kò dára àti ìfisílẹ̀ ilé-ìwé tó pọ̀ sí i.

Fún àwọn obìnrin tó ń ṣiṣẹ́, ipa náà ń yọrí tààrà sí pípàdánù owó oṣù. Àwọn obìnrin tó ní àmì tó burú kò lè ṣe iṣẹ́ tó nílò agbára nígbà nǹkan oṣù wọn, àwọn tí kò ní ìsinmi àìsàn tí a san owó fún sì ń pàdánù owó fún àwọn ọjọ́ tí wọ́n kò lọ. Ní àwọn ọjà Lagos, àwọn obìnrin oníṣòwò ṣàpèjúwe yíyàn láàrin ṣíṣiṣẹ́ nínú ìrora tó ń sọ ara di aláìlera tàbí pípàdánù owó ọjọ́ náà tí wọ́n fi ń bọ́ ìdílé wọn. Ìfúnpá ọrọ̀ ajé yìí ń mú kí ọ̀pọ̀ obìnrin ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àmì tó yẹ kí dókítà rí.

Àwọn àrùn ìlera ìbímọ tí a kò tọ́jú tún ń kan agbára láti bímọ àti èsì oyún. Àwọn obìnrin tó ní PID tí a kò ṣàkóso ní ìwọ̀n àìlèbímọ tó tó ìlọ́po mẹ́fà ti àwọn tó rí ìtọ́jú lásìkò. Ní àwọn àṣà tí a ti so iye obìnrin mọ́ jíjẹ́ ìyá, àìlèbímọ ń fa ìdààmú ọkàn àti àwùjọ tó jinlẹ̀, nígbà míì ó sì ń yọrí sí ìkọ̀sílẹ̀, ìkọ̀ ìdílé tàbí ìsoríkọ́.

Ìdákẹ́ tó yí ìlera ìbímọ ká ń fa ìdánìkanwà àti ìtìjú. Àwọn obìnrin tó ń jìyà àwọn ìṣòro bíi ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀, ìrora tí kì í lọ tàbí àìlèbímọ máa ń rò pé àwọn nìkan ni tàbí pé ara àwọn ní àbùkù. Ìdánìkanwà yìí ń bọ́ àníyàn àti ìsoríkọ́, ó sì ń dá yípo kan tí ìjàkadì èrò inú ń mú àmì ara burú sí i, àmì ara sì ń mú ti èrò inú burú sí i.

Ní ọ̀pọ̀ àwùjọ Nàìjíríà, a ń fi àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ sí orí àwọn ohun ti ẹ̀mí – èpè, ajẹ́ tàbí ìjìyà fún àṣìṣe ìwà. Àwọn obìnrin lè wá ìrànlọ́wọ́ lọ́dọ̀ àwọn oníṣègùn ìbílẹ̀ tàbí ti ẹ̀sìn nígbà tí àrùn ń burú sí i. Ẹ̀rù pé a máa fi orúkọ burúkú pè wọ́n tàbí dá wọn lẹ́bi ń dènà ọ̀rọ̀ gbangba àní pẹ̀lú àwọn ẹbí tó sún mọ́ wọn. Ìwádìí kan ní Kano rí i pé 58% àwọn obìnrin kò tíì bá ẹnikẹ́ni sọ̀rọ̀ nípa ìṣòro ìlera ìbímọ wọn, títí kan àwọn ìyá tàbí àbúrò àti ẹ̀gbọ́n wọn.

Fífọ́ ìdákẹ́ yìí nílò ìgboyà ṣùgbọ́n ó ń mú ìtura ńlá wá. Àwọn obìnrin tó rí òṣìṣẹ́ ìlera onínúure, tó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ ìrànlọ́wọ́ tàbí tó kàn sọ̀rọ̀ òtítọ́ pẹ̀lú ọ̀rẹ́ tí wọ́n gbẹ́kẹ̀lé ń rí i pé àwọn kì í ṣe nìkan, àti pé ìrànlọ́wọ́ gidi wà.

Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ ń kan ìbáṣepọ̀ tó sún mọ́ni ní ọ̀nà púpọ̀. Ìrora nígbà ìbálòpọ̀ tí àkóràn, endometriosis tàbí àwọn àrùn mìíràn fà ń dá ẹ̀dùn sílẹ̀ láàrin tọkọtaya. Ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ àti nǹkan oṣù tí kò ṣeé ṣàkíyèsí ń dí ìsúnmọ́ra lọ́wọ́, ó sì ń fa àníyàn. Àìlèbímọ ń dán àní ìgbéyàwó tó lágbára wò, pàápàá ní àwọn àṣà tí ìfúnpá fún ọmọ ti pọ̀.

Ìdààmú nínú ìbánisọ̀rọ̀ máa ń bá àwọn ìpèníjà ara wọ̀nyí rìn. Ọ̀pọ̀ tọkọtaya Nàìjíríà kò kọ́ láti sọ̀rọ̀ gbangba nípa ìlera ìbálòpọ̀ tàbí ìbímọ, èyí sì ń jẹ́ kí àwọn méjèèjì bínú kí wọ́n sì dàrú. Àwọn ọkùnrin lè túmọ̀ ìrora nígbà ìbálòpọ̀ sí ìkọ̀, nígbà tí àwọn obìnrin ń nímọ̀lára ẹ̀bi tàbí àìtó. Kíkọ́ ìbánisọ̀rọ̀ tó dára lórí àwọn kókó ẹlẹgẹ́ yìí ń fún ìbáṣepọ̀ lókun, ó sì ń jẹ́ kí tọkọtaya kojú àwọn ìpèníjà pọ̀.

Bí a kò ṣe lè dènà gbogbo ìṣòro ìlera ìbímọ, àwọn àṣà kan ń dín ewu yín kù púpọ̀, wọ́n sì ń ràn yín lọ́wọ́ láti mú ìṣòro nígbà tí ó rọrùn jù láti tọ́jú. Àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí bá ayé ojoojúmọ́ obìnrin Nàìjíríà mu láìka ipò ọrọ̀ tàbí ibi tó wà sí.

Ìmọ́tótó nǹkan oṣù tó tọ́ ni ìpìlẹ̀ ìlera ìbímọ. Ẹ lo àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tó mọ́ kí ẹ sì yí wọn padà déédé – ní wákàtí 4-6 kọ̀ọ̀kan fún pádì, ẹ tẹ̀lé ìtọ́sọ́nà olùṣe fún àwọn ohun èlò mìíràn. Ẹ fi omi mímọ́ fọ abẹ́ yín lójoojúmọ́, kí ẹ sì rí i pé ọwọ́ yín mọ́ ṣáájú àti lẹ́yìn yíyí ohun èlò nǹkan oṣù padà. Ẹ má fi àwọn ohun ìbílẹ̀ sínú abẹ́, nítorí wọ́n lè ba ìwọ̀ntúnwọ̀nsì pH àdáyébá jẹ́ kí wọ́n sì mú àkóràn wọ inú.

Ìpèníjà tí ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń kojú ni rírí omi mímọ́ àti ibi àṣírí láti yí pádì padà, pàápàá ní àwọn ilé-ìwé gbogbo ènìyàn àti ibi iṣẹ́. Tí ẹ kò bá ní omi ní ilé-ìwé tàbí ibi iṣẹ́, gbígbé ìgò omi kékeré àti aṣọ mímọ́ fún fífọ ọwọ́ ń ranlọ́wọ́ láti mú ìmọ́tótó dúró. Àwọn pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò ní àǹfààní níbí – wọ́n rọrùn lórí owó, wọ́n dára fún àyíká, àti pé nígbà tí a bá ṣe wọ́n dáadáa pẹ̀lú ìpele tó ń fa ọ̀rinrin àti tó ń dènà bakitéríà, wọ́n ń ṣe àtìlẹ́yìn ìmọ́tótó tó dára ju àwọn tí a ń jù nù tí a kì í yí padà déédé nítorí owó.

Ẹ jù àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tí a ti lò nù ní ọ̀nà tó tọ́ nípa fífi bò wọ́n pẹ̀lú bébà tàbí àpò kí ẹ sì fi sínú àpótí ìdọ̀tí tí a yàn. Ní àwọn agbègbè tí kò sí ìkójọ ìdọ̀tí, sísin àwọn ohun tí a ti lò sí ibi tó jìnnà sí orísun omi ń dáàbò bo ìlera ẹni àti ti àwùjọ.

Àwọn amòye ìlera ń gbà àwọn obìnrin tó ń ní ìbálòpọ̀ àti gbogbo obìnrin tó ju 21 lọ níyànjú láti ṣe àyẹ̀wò gynecology ní ọdún 1-2 kọ̀ọ̀kan, àní nígbà tí ara wọn bá le. Àwọn àyẹ̀wò wọ̀nyí ń rí ìṣòro kí àmì tó hàn, wọ́n sì fún yín ní àǹfààní láti sọ̀rọ̀ àníyàn yín ní ibi tó ní ìtìlẹ́yìn.

Òtítọ́ ni pé fún ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà, àyẹ̀wò déédé dà bí ohun tí kò ṣeé ṣe nítorí owó, ọ̀nà jíjìn sí ilé ìwòsàn tàbí àìsí àkókò. Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa mímọ ilé ìwòsàn àdúgbò tó sún mọ́ yín jù tàbí ilé ìtọ́jú ìlera ìpìlẹ̀ – wọ́n sábà máa ń pèsè àwọn iṣẹ́ ìlera ìbímọ ìpìlẹ̀ ní owó tó kéré ju ilé ìwòsàn aládàáni lọ. Ọ̀pọ̀ ilé ìwòsàn ní Lagos, Abuja àti àwọn olú ìlú ìpínlẹ̀ ní ọjọ́ ìlera obìnrin pàtàkì pẹ̀lú owó tí a dín kù. Àwọn ilé ìwòsàn ẹ̀sìn àti ilé ìtọ́jú NGO máa ń pèsè àyẹ̀wò ìlera ìbímọ ní ọ̀fẹ́ tàbí ní owó tí a ṣètìlẹ́yìn fún.

Tí ìtọ́jú ìlera tí ó múlẹ̀ bá ṣì jìnnà sí yín, ẹ kàn sí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àdúgbò tàbí agbẹ̀bí tí a kọ́ tí wọ́n lè ṣe àyẹ̀wò ìpìlẹ̀, kọ́ yín, kí wọ́n sì darí yín fún àwọn àmì tó ń ṣàníyàn. Kíkọ́ ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú òṣìṣẹ́ ìlera tí ẹ gbẹ́kẹ̀lé ń mú kí wíwá ìrànlọ́wọ́ fún ìṣòro rọrùn púpọ̀.

Ohun tí ẹ jẹ àti bí ẹ ṣe ń gbé ayé ní ipa tààrà lórí ìlera ìbímọ yín. Oúnjẹ tó ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì tó kún fún èso, ewébẹ̀, ọkà àti prótéènì ń ṣe àtìlẹ́yìn ìwọ̀ntúnwọ̀nsì họ́mónù àti agbára ara. Àwọn oúnjẹ tó ní irin bíi ẹ̀wà, ẹ̀fọ́ ìspínáṣì àti ẹ̀dọ̀ ń dènà àìlẹ́jẹ̀, èyí tó ṣe pàtàkì fún àwọn obìnrin tó ní nǹkan oṣù tó pọ̀. Mímu omi tó tó ń ṣe àtìlẹ́yìn gbogbo iṣẹ́ ara, títí kan ìlera ìbímọ.

Eré ìdárayá déédé ń dín ewu PCOS kù, ó ń ran lọ́wọ́ láti ṣàkóso fibroid, ó ń dín ìrora nǹkan oṣù kù, ó sì ń ṣe àtìlẹ́yìn ìlera lápapọ̀. Ẹ kò nílò ẹgbẹ́ gym tó wọ́n – rírìn, jíjó, iṣẹ́ ilé àti iṣẹ́ oko gbogbo wọn ni a ń kà. Ẹ gbìyànjú láti rìn kiri fún ó kéré tán ìṣẹ́jú 30 ní ọ̀pọ̀ ọjọ́ ọ̀sẹ̀.

Ẹ ṣe ìwọ̀n ara tó dára nípa jíjẹun àti ṣíṣe iṣẹ́ tó ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì. Ìsanra jù àti àìsanra tó tó ń kan ìwọ̀ntúnwọ̀nsì họ́mónù àti ìdéédé nǹkan oṣù. Ẹ ṣàkóso ìdààmú nípa àdúrà, ìrònú jinlẹ̀, lílo àkókò pẹ̀lú àwọn olólùfẹ́ yín tàbí àwọn ohun tí ẹ fẹ́ ṣe – ìdààmú tí kì í lọ ń dà họ́mónù ìbímọ rú ó sì ń mú àmì ọ̀pọ̀ àrùn burú sí i.

Ìmọ̀ èké nípa ìlera ìbímọ ń tàn ní irọ̀rùn ní àwọn àyíká tí ọ̀rọ̀ gbangba tó péye kò pọ̀. Àwọn ìtàn èké wọ̀nyí ń dá àwọn obìnrin dúró láti wá ìtọ́jú tó yẹ, wọ́n sì lè yọrí sí àwọn àṣà tó lè pa ni lára. Ẹ jẹ́ kí a ṣàlàyé àwọn èrò àìtọ́ tó wọ́pọ̀ jù ní tààrà.

Ìgbàgbọ́ yìí ń fa ìjìyà ju bóyá ìtàn èké ìlera ìbímọ mìíràn lọ. Bí àìfararọ nǹkan oṣù díẹ̀ ṣe wọ́pọ̀, ìrora tó burú tó ń dí iṣẹ́ àdáyébá lọ́wọ́ tàbí ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ẹ fi lé lẹ́jẹ̀ kì í ṣe ohun àdáyébá láé, ó sì yẹ fún àyẹ̀wò dókítà nígbà gbogbo. Gbígba ìjìyà gẹ́gẹ́ bí ohun àdáyébá wá láti ìran obìnrin tí kò ní ìtọ́jú, kì í ṣe nítorí pé àwọn àmì wọ̀nyí jẹ́ ohun tí a gbọ́dọ̀ gbà.

Àwọn òṣìṣẹ́ ìlera lè fún yín ní ojútùú púpọ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tó fa á. Oògùn họ́mónù ń ṣàkóso ìyípo ó sì ń dín ẹ̀jẹ̀ kù. Oògùn tí ń dín ìgbóná ń dín ìrora kù. Iṣẹ́ abẹ wà fún àwọn ọ̀ràn tó burú. Àyípadà ìgbésí ayé ń ran ọ̀pọ̀ obìnrin lọ́wọ́. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ ni gbígbàgbọ́ pé ẹ yẹ fún ìtura àti wíwá ìrànlọ́wọ́.

Ìyá-ńlá yín lè ti jìyà púpọ̀ pẹ̀lú nǹkan oṣù rẹ̀ nítorí kò ní ọ̀nà mìíràn. Ẹ ní. Lílo ìtọ́jú ìlera tó wà kì í ṣe àìlera tàbí ìfẹ́ra ẹni – ọgbọ́n àti ìtọ́jú ara ẹni ni, tó ń jẹ́ kí ẹ gbé ayé yín ní kíkún.

Bí àwọn àrùn kan ṣe ń kan agbára láti bímọ, ọ̀pọ̀ ìṣòro ìlera ìbímọ ṣeé tọ́jú tàbí ṣeé ṣàkóso ní ọ̀nà tó ń dáàbò bo agbára ìbímọ. Àwọn obìnrin tó ní PCOS, fibroid àti endometriosis pàápàá ń bímọ ní ìlera pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ dókítà tó yẹ. Kókó ni ìwádìí àti ìṣàkóso tó tọ́ ní kùtùkùtù kí ìṣòro tó dìde.

Ìdádúró ìtọ́jú nítorí ẹ̀rù tàbí ìtìjú ló ń dá àwọn ìṣòro ìbímọ tí àwọn obìnrin ń bẹ̀rù sílẹ̀. Àkóràn tí a kò tọ́jú ń fi àpá sílẹ̀ lórí ọ̀pọ́n ìbímọ. Fibroid tí a kò ṣàkóso ń tóbi sí i, ó sì ń le láti tọ́jú. Endometriosis ń ba àwọn ẹ̀yà ìbímọ jẹ́ díẹ̀díẹ̀. Ìrànlọ́wọ́ ní kùtùkùtù ń dènà àwọn ìṣòro wọ̀nyí.

Tí ẹ bá ń jà láti lóyún, wíwá ìrànlọ́wọ́ lọ́dọ̀ amòye ìbímọ ń ṣí ọ̀nà sí onírúurú ìtọ́jú. Ọ̀pọ̀ ilé ìwòsàn ẹ̀kọ́ ní Nàìjíríà ní àwọn ilé ìtọ́jú ìbímọ báyìí pẹ̀lú àwọn ọ̀nà ìtọ́jú tó ń gbilẹ̀ ní owó tó kéré ju lílọ sí òkèèrè fún ìtọ́jú.

Ìlera ìbímọ kan gbogbo obìnrin láti nǹkan oṣù àkọ́kọ́ títí dé ìgbà tí nǹkan oṣù dúró, láìka ipò ìgbéyàwó tàbí ìbálòpọ̀ sí. Àwọn àrùn bíi PCOS, fibroid àti àìdọ́gba họ́mónù ń ṣẹlẹ̀ láìsí ìbálòpọ̀. Nǹkan oṣù tí kò déédé, ìyípo oníròra àti àwọn àmì mìíràn yẹ fún ìfiyèsí bóyá ẹ jẹ́ ọmọ ọdún 15 tàbí 50, ẹ ti ṣe ìgbéyàwó tàbí ẹ kò tíì ṣe.

Ìtàn èké yìí ń pa àwọn ọmọbìnrin kéékèèké lára ní pàtàkì tí wọ́n ní àwọn àrùn bíi endometriosis tàbí PCOS ní ọmọ ọdún mẹ́tàlá sí mọ́kàndínlógún, ṣùgbọ́n tí wọn kò rí ìtọ́jú nítorí pé wọ́n “kéré jù” fún irú ìṣòro bẹ́ẹ̀. Ìwádìí àti ìṣàkóso ní kùtùkùtù ń dènà ọdún púpọ̀ ìjìyà láìnídìí ó sì ń dáàbò bo agbára ìbímọ lọ́jọ́ iwájú.

Gbogbo obìnrin yẹ fún ìtọ́jú ìlera ìbímọ tó bá ọjọ́ orí àti ipò rẹ̀ mu. Ìbálòpọ̀ jẹ́ apá kékeré kan ṣoṣo ti ìlera ìbímọ – ìlera yín lápapọ̀ ṣe pàtàkì ní gbogbo ọjọ́ ayé yín.

Yíyanjú àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ nílò ìtọ́jú dókítà, ṣùgbọ́n ó tún nílò àwọn irinṣẹ́ tó wúlò tó ń ṣe àtìlẹ́yìn ìṣàkóso àti ìdènà ojoojúmọ́. Níbí ni àwọn ojútùú tí a ṣe ní ilẹ̀ wa ti ń ṣe ìyàtọ̀ ńlá.

A dá Sana Pads sílẹ̀ lórí òtítọ́ kan tó rọrùn: àwọn obìnrin Nàìjíríà yẹ fún àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tí a ṣe fún ipò Nàìjíríà. Àwọn pádì nǹkan oṣù wa tí a lè tún lò ń yanjú ọ̀pọ̀ àníyàn ìlera ìbímọ ní àkókò kan náà. Àwọn ìpele tó ń fa ọ̀rinrin ń jẹ́ kí awọ ara gbẹ, wọ́n ń dín ewu àkóràn tó ń burú pẹ̀lú ọ̀rinrin pípẹ́ ní ojú ọjọ́ tó tutù. Aṣọ tó ń dènà bakitéríà ń dènà ìdàgbà bakitéríà nígbà tí a bá wọ̀ ọ́. Ìṣẹ̀dá tó dáni lójú, tí kì í jò ń fún àwọn obìnrin tó ń ṣàkóso ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ láti fibroid tàbí àwọn àrùn mìíràn ní ìgboyà.

Yàtọ̀ sí àwọn ọjà fúnra wọn, Sana Pads ti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn obìnrin tó ju 10,000 lọ tààrà, ó sì ti pín àwọn pádì tó ju 30,000 lọ fún àwọn àwùjọ káàkiri Nàìjíríà. Iṣẹ́ wa pẹ̀lú àwọn ilé-ìwé, àwọn àjọ ìlera àti àwọn NGO dojúkọ ẹ̀kọ́ pẹ̀lú ìpèsè ọjà. À ń kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àdúgbò láti mọ àwọn àmì tó nílò ìfiyèsí dókítà nígbà tí à ń pèsè ojútùú ìṣàkóso nǹkan oṣù tó wúlò tó ń dín ewu àkóràn kù tó sì ń ṣe àtìlẹ́yìn iyì.

Ṣíṣe ọjà ní ilẹ̀ wa túmọ̀ sí pé a mọ àwọn ìpèníjà Nàìjíríà dáadáa. A ṣe é fún obìnrin ní Kano tí kò ní omi déédé, ọmọbìnrin ní Lagos tó ń ṣàìlọ sí ilé-ìwé nítorí jíjò, àti obìnrin oníṣòwò ní Port Harcourt tí kò lè pàdánù ọjọ́ iṣẹ́. Iṣẹ́ wa kọjá títà pádì sí fífi òpin sí òṣì nǹkan oṣù àti ṣíṣe àtìlẹ́yìn ẹ̀kọ́ – nítorí ìlera ìbímọ dá lórí ìtọ́jú dókítà àti àwọn irinṣẹ́ ojoojúmọ́ tó wúlò.

Nígbà tí àwọn obìnrin bá ní àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé tí ó sì mọ́, wọ́n lè fojú sùn wíwá ìtọ́jú dókítà fún àwọn àmì dípò kí wọ́n kàn máa là nǹkan oṣù kọ̀ọ̀kan já. Àpapọ̀ ìrànlọ́wọ́ tó wúlò àti ìrọ̀rùn sí ìtọ́jú ìlera yìí ń mú àyípadà gidi wá nínú èsì ìlera ìbímọ obìnrin.

Òye àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ ṣe pàtàkì nìkan tí ìmọ̀ náà bá di ìṣe. Bóyá ẹ ń wá ìrànlọ́wọ́ fún ara yín, ẹ ń ran ọmọbìnrin tàbí ọ̀rẹ́ lọ́wọ́, tàbí ẹ ń ṣiṣẹ́ láti mú ìlera àwùjọ dára, àwọn ìgbésẹ̀ tó wúlò wọ̀nyí ń tì yín síwájú.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣàkọsílẹ̀ ìyípo nǹkan oṣù àti àwọn àmì yín. Ẹ lo ìwé kékeré, kàlẹ́ńdà tàbí app ọ̀fẹ́ orí fóònù láti kọ ìgbà tí nǹkan oṣù bẹ̀rẹ̀, bí ó ṣe pẹ́ tó, bí ẹ̀jẹ̀ ṣe pọ̀ tó, ìwọ̀n ìrora àti àmì àìwọ́pọ̀ èyíkéyìí. Lẹ́yìn oṣù mẹ́ta, ẹ ó ní ìsọfúnni tó wúlò tó ń ran ẹ̀yin àti òṣìṣẹ́ ìlera lọ́wọ́ láti mọ ìlànà.

Ẹ ṣètò àyẹ̀wò pẹ̀lú òṣìṣẹ́ ìlera. Tí owó bá ń kọ yín lóminú, ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ilé ìwòsàn àdúgbò tó sún mọ́ yín jù kí ẹ sì béèrè nípa àwọn iṣẹ́ àti owó tó wà. Ẹ múra sílẹ̀ fún ìpàdé yín nípa kíkọ àwọn ìbéèrè àti àmì sílẹ̀ – àníyàn máa ń jẹ́ kí a gbàgbé àwọn ohun pàtàkì nígbà tí a bá wà nínú yàrá ìgbìmọ̀. Ẹ gbé àkọsílẹ̀ ìyípo yín wá.

Fún ìṣàkóso ojoojúmọ́, ẹ ná owó lórí àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tó dára tó bá àìní yín mu. Àwọn obìnrin tí ẹ̀jẹ̀ wọn kéré ń rí No Wahala Pads wa (pẹ̀lú ìpele ọ̀kan tí kì í jò àti ìpele ọ̀kan tó ń fa ẹ̀jẹ̀) bí èyí tó tó dáadáa tó sì rọrùn lórí owó. Àwọn tí ẹ̀jẹ̀ wọn jẹ́ déédé ń jàǹfààní lọ́dọ̀ Premium Pads tó ní ìpele ọ̀kan tí kì í jò àti ìpele mẹ́ta tó ń fa ẹ̀jẹ̀ tó ń bójú tó àwọn ọjọ́ nǹkan oṣù lásán ní ìrọ̀rùn. Àwọn obìnrin tó ń ṣàkóso ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ láti fibroid tàbí àrùn mìíràn nílò Maxi Pads wa, tí a ṣe pẹ̀lú ìpele ọ̀kan tí kì í jò àti ìpele márùn-ún tó ń fa ẹ̀jẹ̀ láti bójú tó ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ láìjò tàbí láìyí padà léraléra. Starter Kit wa ní Premium Pads mẹ́ta pẹ̀lú àpò ìtọ́jú, èyí tó jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ tó rọrùn lórí owó sí àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tí a lè tún lò.

Ẹ kọ́ àwùjọ ìrànlọ́wọ́ nípa wíwá ó kéré tán ẹnì kan tí ẹ lè bá sọ̀rọ̀ òtítọ́ nípa ìlera ìbímọ – ẹ̀gbọ́n tàbí àbúrò, ọ̀rẹ́, ìbátan tàbí òṣìṣẹ́ ìlera. Fífọ́ ìdánìkanwà jẹ́ oògùn alágbára fúnra rẹ̀.

Àwọn ilé-ìwé, NGO, àwọn àjọ ẹ̀sìn àti àwọn ẹgbẹ́ àwùjọ ní ipa pàtàkì nínú mímú èsì ìlera ìbímọ dára. Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣẹ̀dá àwọn ibi ààbò fún ọ̀rọ̀ níbi tí àwọn obìnrin àti ọmọbìnrin ti lè sọ àníyàn wọn láìsí ìdájọ́. Ẹ darapọ̀ mọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera láti pèsè àwọn ẹ̀kọ́ ìlera lákòókò àti àǹfààní àyẹ̀wò.

Ẹ pèsè ìrànlọ́wọ́ tó wúlò nípa àwọn ohun èlò nǹkan oṣù tó ń dín ewu àkóràn kù tó sì ń jẹ́ kí àwọn ọmọbìnrin wà ní ilé-ìwé. Àwọn àjọ lè pàṣẹ iye àpò tí wọ́n bá fẹ́ ní iye owó tó wà lórí àpò kọ̀ọ̀kan, pẹ̀lú ìfiránṣẹ́ sí ìpínlẹ̀ èyíkéyìí ní Nàìjíríà. Àwọn ọjà wọ̀nyí, pẹ̀lú ẹ̀kọ́ lórí mímọ àwọn àmì tó nílò ìfiyèsí dókítà, ń ṣẹ̀dá ìrànlọ́wọ́ tó kún.

Ẹ kọ́ àwọn olùkọ́, àwọn olórí ọ̀dọ́ àti àwọn òṣìṣẹ́ ìlera àdúgbò láti mọ àwọn àmì ìkìlọ̀ ìlera ìbímọ àti láti darí àwọn ènìyàn lọ́nà tó tọ́. Ọ̀pọ̀ àrùn tó burú ni a ń rí ní ìgbà tó ti pẹ́ nítorí pé kò sí ẹnì kan tó mọ ìtumọ̀ àwọn àmì náà. Fífún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ àwùjọ ní ìmọ̀ ìpìlẹ̀ ń gba ẹ̀mí là.

Ẹ so àwùjọ yín mọ́ àwọn ohun èlò ìlera nípa yíya àwòrán àwọn ilé ìwòsàn àdúgbò, àwọn iṣẹ́ wọn àti owó wọn. Ríran àwọn obìnrin lọ́wọ́ láti rin ètò ìlera ń dín àwọn ìdínà sí wíwá ìtọ́jú kù.

Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ ń kan àìmọye obìnrin Áfíríkà, ṣùgbọ́n wọn kò gbọ́dọ̀ ṣàlàyé tàbí dín ayé yín kù. Àwọn àrùn bíi fibroid, àkóràn, PCOS àti endometriosis jẹ́ ìṣòro ìṣègùn tí wọ́n ní ojútùú ìṣègùn. Mímọ àwọn àmì ní kùtùkùtù, wíwá ìtọ́jú tó yẹ láìsí ìtìjú àti lílo àwọn àṣà ojoojúmọ́ tó ń ṣe àtìlẹ́yìn ìlera ìbímọ ń fún yín ní agbára láti gba ìṣàkóso. Ìdákẹ́ àṣà àti ìmọ̀ èké ti pa àwọn kókó wọ̀nyí mọ́ fún ìgbà pípẹ́ jù, wọ́n sì ti fa ìjìyà láìnídìí láàrin àwọn ìran. Fífọ́ ìdákẹ́ náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀rọ̀ bíi èyí – òtítọ́, tó wúlò àti tó dojúkọ ojútùú. Gbogbo obìnrin yẹ fún ìsọfúnni ìlera ìbímọ, ìrọ̀rùn sí ìtọ́jú ìlera tó dára àti àwọn irinṣẹ́ tó wúlò tó ń ṣe àtìlẹ́yìn ìlera ojoojúmọ́. Bóyá ẹ ń ní àmì, ẹ ń ran ẹnìkan tó ń ní wọn lọ́wọ́, tàbí ẹ ń ṣiṣẹ́ láti mú ìlera àwùjọ dára, àwọn ìgbésẹ̀ tí ẹ gbé lónìí ń ṣẹ̀dá ipa tó kọjá ipò yín lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ jìnnà. Ẹ yẹ láti gbé láìsí ìrora láìnídìí, láti mọ ara yín àti láti rí ìtọ́jú tí ẹ nílò. Fún ìsọfúnni tó kún sí i lórí ìtìlẹ́yìn ìlera obìnrin káàkiri Áfíríkà, ẹ ṣàyẹ̀wò ìtọ́sọ́nà pípé wa lórí ìlera obìnrin ní Áfíríkà, níbi tí a ti ń sọ̀rọ̀ lórí ìdènà, àwọn ohun àṣà àti ojútùú tó wúlò fún àwọn àwùjọ tó pinnu láti fi òpin sí òṣì nǹkan oṣù àti láti ṣe àtìlẹ́yìn ẹ̀tọ́ gbogbo obìnrin sí ìlera àti iyì.