Òye PMS: Ìtọ́sọ́nà Kíkún láti Ṣàkóso Àmì Àìsàn Ṣáájú Nǹkan Oṣù ní Nàìjíríà

Àìsàn ṣáájú nǹkan oṣù (premenstrual syndrome) ń kan ara àti ọkàn yín ní àwọn ọjọ́ tó ṣáájú ìgbà tí nǹkan oṣù bá bẹ̀rẹ̀. Àwọn àmì yìí sábà máa ń farahàn ní ọjọ́ 7-14 ṣáájú nǹkan oṣù yín, wọ́n sì ń pòórá nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá bẹ̀rẹ̀.

Àwọn Kókó Pàtàkì:

• PMS ń kan 75-90% àwọn obìnrin tí ń ṣe nǹkan oṣù kárí ayé, 20-30% nínú wọn sì ní àmì àárín sí líle tí ń da iṣẹ́ ojoojúmọ́ rú.
  
  
• Àwọn àmì tó wọ́pọ̀ ni ìyípadà ìṣesí lójijì, ọmú dídùn, ikùn wíwú, ẹ̀fọ́rí, àárẹ̀ àti ìfẹ́ oúnjẹ kan, tí ń farahàn ní ọ̀sẹ̀ 1-2 ṣáájú nǹkan oṣù.
  
  
• Ìyípadà nínú àwọn họ́mọ́nù estrogen àti progesterone nígbà ìyípo nǹkan oṣù yín ló ń fa àmì PMS jákèjádò ara àti ọpọlọ yín.
  
  
• Ìyípadà rírọrùn bí eré ìdárayá déédéé, oúnjẹ tó péye àti ìṣàkóso wàhálà lè dín àmì PMS kù ní 30-50% láìlo oògùn.
  
  
• Kíkọ àwọn àmì yín sílẹ̀ fún oṣù 2-3 ń ràn yín lọ́wọ́ láti mọ ìlànà PMS tiyín àti ọ̀nà ìtura tó ṣiṣẹ́ jù.
  
  
• Ojútùú tí kò wọ́n wà ní Nàìjíríà, pẹ̀lú oúnjẹ tí a ń rí nítòsí, ìwòsàn àdáyébá, àti ohun èlò nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò tí owó rẹ̀ fi 70-85% kéré sí ti pádì tí a ń jù nù lóṣooṣù.
  
  
• PMS líle tí ń kan iṣẹ́, ilé-ìwé tàbí àjọṣepọ̀ nílò ìtọ́jú dókítà, nítorí ó lè jẹ́ àmì PMDD (premenstrual dysphoric disorder), tí ó nílò ìtọ́jú lọ́wọ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́.

Ẹ jẹ́ ká wo bí PMS ṣe ń kan ara yín àti àwọn ọ̀nà tó wúlò tí ẹ lè fi ṣàkóso rẹ̀ dáadáa.

Grace jókòó sínú ọ́fíìsì rẹ̀ ní Victoria Island, Lagos, ó ń wo kọ̀ǹpútà rẹ̀. Ìròyìn iṣẹ́ sáà yìí gbọ́dọ̀ parí láàárín wákàtí méjì, ṣùgbọ́n ẹ̀fọ́rí tí ń lù kìkì àti ìbínú tí ń wá léraléra kò jẹ́ kí ó lè pọkàn pọ̀. “Kí ló dé tí ara mi fi ń rí báyìí lóṣooṣù?” ó ń ronú, ó sì wo kàlẹ́ńdà rẹ̀. Ọ̀sẹ̀ méjì ló kù kí nǹkan oṣù rẹ̀ dé. Bákan náà ló tún ṣe. Alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ rí i pé ara rẹ̀ kò balẹ̀, ó sì sọ wúyẹ́wúyẹ́ pé, “PMS ni?” Grace mi orí, inú rẹ̀ dùn pé ẹnì kan yé e, ṣùgbọ́n ọkàn rẹ̀ ṣì bàjẹ́. Kì í ṣe òun nìkan. Jákèjádò Nàìjíríà, ọ̀kẹ́ àìmọye obìnrin ló ń kojú ìṣòro oṣooṣù yìí, wọ́n sì sábà máa ń jìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nítorí wọn kò mọ ohun tí ń ṣẹlẹ̀ sí ara wọn tàbí bí wọ́n ṣe lè rí ìtura. Òye nípa àìsàn ṣáájú nǹkan oṣù (PMS) àti kíkọ́ ọ̀nà ìṣàkóso tó wúlò lè sọ àwọn ọjọ́ líle yẹn di èyí tí a lè fara dà.

Ìyípo nǹkan oṣù yín ń tẹ̀lé ìlànà oṣooṣù tí àwọn họ́mọ́nù ń darí, tí wọ́n ń gòkè tí wọ́n sì ń sọ̀kalẹ̀ bí omi òkun. Ní ìdajì àkọ́kọ́ ìyípo yín (lẹ́yìn tí nǹkan oṣù bá parí), estrogen ń gòkè díẹ̀díẹ̀, èyí sì sábà máa ń mú kí ara yín jí pépé, kí ọkàn yín sì dùn. Lẹ́yìn tí ẹyin bá jáde, ní nǹkan bí ọjọ́ 14, progesterone ló ń gbé iwájú, estrogen sì ń lọ sílẹ̀. Ìyípadà họ́mọ́nù yìí ń kan àwọn kẹ́míkà ọpọlọ tí ń gbé ìsọfúnni, pàápàá serotonin, tí ń darí ìṣesí, oorun àti ìfẹ́ oúnjẹ.

Ẹ fi ìmúrasílẹ̀ ara yín fún nǹkan oṣù wé ilé tí ń múra de àlejò. Ara ń di omi mú sí i, èyí ń fa ikùn wíwú àti ọmú wíwú. Ilé-ọmọ yín ń bẹ̀rẹ̀ sí í múra ìpele inú rẹ̀ sílẹ̀ láti tú u jáde, èyí sì lè fa ìrora inú kódà kí ẹ̀jẹ̀ tó bẹ̀rẹ̀. Àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ lè sún kì lọ́nà mìíràn, èyí sì ń fa ẹ̀fọ́rí tàbí ẹ̀fọ́rí líle (migraine). Nínú ooru ọ̀rinrin Lagos tàbí ooru gbígbẹ Kano, omi tí ara di mú yìí lè fa ìnira gan-an bí ara yín ṣe ń gbìyànjú láti ṣàkóso ìgbóná rẹ̀.

Ọmú ń dùn nítorí ìyípadà họ́mọ́nù ń mú kí ẹran ọmú wú pẹ̀lú omi. Àwọn obìnrin kan sọ pé ó dà bí ẹni pé ọmú wọn ti fara pa, bẹ́ẹ̀ sì ni kò sí ohun tó ṣe é léṣe. Wíwú yìí ń tẹ àwọn iṣan ìmọ̀lára, ó sì ń fa ìrora tí ó mú kí kódà wíwọ kọ̀mú di ìnira. Fún àwọn obìnrin tí ń rìn ọ̀nà jíjìn lọ sí ọjà tàbí tí ń ru ẹrù wúwo, ìnira yìí túbọ̀ le.

Àárẹ̀ ń dé bá ọ̀pọ̀ obìnrin nígbà PMS, kì í ṣe nítorí ọ̀lẹ ni wọ́n, ṣùgbọ́n nítorí progesterone ń mú kí ètò iṣan ara rọ̀ bí oògùn oorun. Ara yín ń ṣiṣẹ́ kára lábẹ́lẹ̀ láti múra sílẹ̀ fún nǹkan oṣù, èyí sì ń gba agbára púpọ̀. Pẹ̀lú oorun tí ìnira tàbí òógùn òru lè dà rú, ó ṣeé ṣe kí ó rẹ̀ yín kódà lẹ́yìn tí ẹ ti sùn ní gbogbo òru.

Ìyípadà họ́mọ́nù kan náà tí ń kan ara yín tún ń kan kẹ́míkà ọpọlọ yín. Serotonin, tí a sábà ń pè ní “kẹ́míkà ayọ̀,” ń lọ sílẹ̀ nígbà tí estrogen bá dínkù. Èyí ló ṣàlàyé ìdí tí ìbànújẹ́, àníyàn tàbí ìbínú fi lè dé bá yín lójijì láìsí ìdí kankan tí ẹ rí. Ẹ kò ṣe àṣejù, ẹ kò sì fi ọ̀rọ̀ ṣe ariwo. Ọpọlọ yín ń dáhùn sí ìyípadà kẹ́míkà gidi.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà sọ pé ó máa ń ṣe wọ́n bí ẹni pé kí wọ́n sunkún nítorí ohun kékeré, kí wọ́n já mọ́ àwọn ará ilé, tàbí kí wọ́n yẹra fún àpéjọ. Akẹ́kọ̀ọ́ kan ní Abuja sọ pé òun kì í lọ kí àwọn ìbátan ní ọ̀sẹ̀ PMS òun nítorí òun mọ̀ pé sùúrù òun yóò tán pẹ̀lú àwọn ìbéèrè tí wọ́n sábà ń béèrè nípa ìgbéyàwó tàbí ilé-ìwé. Ìmọ̀lára yìí tọ́, a sì lè ṣàkóso rẹ̀ nígbà tí ẹ bá mọ ohun tó ń fà á.

Ìṣòro náà ń pọ̀ sí i nígbà tí àṣà bá ń retí pé kí obìnrin máa rẹ́rìn-ín kí ó sì máa gba gbogbo ènìyàn mọ́ra láìka bí ara rẹ̀ ṣe rí sí. Mímọ̀ pé PMS ń fa ìyípadà gidi nínú ọpọlọ àti iṣan ara ń ràn yín lọ́wọ́ láti múra ọ̀nà sílẹ̀ dípò kí ẹ máa dá ara yín lẹ́bi fún ìhùwàsí àdáyébá. Ẹ kò ní dá ara yín lẹ́bi pé ẹ ń gbọ̀n nígbà òtútù. Bákan náà, ìyípadà ìṣesí láti ọ̀dọ̀ PMS ń fi ìlànà ara hàn tí ó ju agbára yín lọ.

Bí PMS ṣe le tó yàtọ̀ gan-an láti ọ̀dọ̀ ẹnì kan sí ẹlòmíràn nítorí àwọn nǹkan bí ìran ẹbí, iye wàhálà, oúnjẹ, àṣà eré ìdárayá àti àìsàn mìíràn tó wà lára. Àwọn obìnrin tí PMS wà nínú ìdílé wọn sábà máa ń ní i lọ́nà tó le jù. Wàhálà púpọ̀ ń mú àmì pọ̀ sí i nítorí cortisol (họ́mọ́nù wàhálà) ń bá àwọn họ́mọ́nù ìbímọ ṣiṣẹ́ pọ̀, èyí sì ń da ètò họ́mọ́nù rú sí i.

Àìtó èròjà aṣaralóore tó wọ́pọ̀ ní Nàìjíríà, pàápàá àìtó vitamin B6, magnesium, calcium àti vitamin D, lè mú àmì PMS burú sí i. Nítorí pé àwọn àdúgbò kan kò rí oríṣiríṣi oúnjẹ, àwọn obìnrin lè má rí àwọn èròjà tí ń ṣèrànwọ́ láti ṣàkóso ìyípadà họ́mọ́nù. Bákan náà, àwọn àìsàn bí polycystic ovary syndrome (PCOS), endometriosis tàbí àìsàn thyroid lè mú àmì PMS le sí i, nítorí náà ó ṣe pàtàkì kí dókítà yẹ̀ yín wò tí ó bá le.

Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ láti ṣàkóso PMS dáadáa ni láti mọ ìlànà àmì tiyín. Bí ìmọ̀ gbogbogbò nípa PMS tilẹ̀ ń ṣèrànwọ́, ara yín ní ìlù tirẹ̀ tí ẹ ní láti mọ̀ ní pàtó.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ ìwé ìrántí rírọrùn tàbí ẹ lo fóònù yín láti kọ àwọn àmì sílẹ̀ lójoojúmọ́ fún ó kéré tán oṣù méjì. Ẹ kọ ohun tí ara ń rí sílẹ̀ (ẹ̀fọ́rí, ikùn wíwú, ìrora ọmú, àárẹ̀), bí ọkàn ṣe rí (ìbínú, ìbànújẹ́, àníyàn), àti ìyípadà èyíkéyìí nínú ìfẹ́ oúnjẹ tàbí oorun. Ẹ sàmì sí ọjọ́ àkọ́kọ́ nǹkan oṣù yín kedere. Lẹ́yìn ìyípo méjì, ìlànà kan yóò farahàn tí yóò fi hàn àwọn àmì tí ń dé, ìgbà tí wọ́n ń dé, àti bí wọ́n ṣe le tó.

Ẹ kò nílò àpù olówó ńlá tàbí ètò dídíjú. Ìwé kékeré lásán ti tó. Ní alẹ́ kọ̀ọ̀kan, ẹ lo ìṣẹ́jú méjì láti kọ: “Ọjọ́ 12 – ikùn mi wú lẹ́yìn oúnjẹ ọ̀sán, mo fẹ́ jẹ chocolate púpọ̀, ẹ̀fọ́rí ní ọ̀sán.” Àkọsílẹ̀ rírọrùn yìí ń fi àkókò PMS tiyín hàn. Ọ̀pọ̀ obìnrin rí i pé àmì wọn ń bẹ̀rẹ̀ ṣáájú tàbí lẹ́yìn “ọ̀sẹ̀ kan ṣáájú” tí a sábà ń sọ, nítorí náà kíkọ sílẹ̀ fúnra yín wúlò gan-an.

Ní àwọn àdúgbò tí sísọ̀rọ̀ nípa nǹkan oṣù ṣì jẹ́ èèwọ̀, ẹ lo ọ̀rọ̀ àṣírí tàbí àmì tí ẹ̀yin nìkan yé. Akẹ́kọ̀ọ́ kan ní Kaduna ń lo àmì ojú ọjọ́: ìkùukùu ìjì fún ìyípadà ìṣesí, òjò fún ikùn wíwú, mànàmáná fún ẹ̀fọ́rí. Ètò àṣírí yìí jẹ́ kí ó lè kọ ìlànà rẹ̀ sílẹ̀ láìbẹ̀rù pé àwọn ará ilé yóò ka àkọsílẹ̀ rẹ̀.

PMS ní àkókò pàtó tí ó fi yàtọ̀ sí àwọn ìṣòro ìlera mìíràn. Àwọn àmì ń farahàn ní ìpele luteal (lẹ́yìn tí ẹyin bá jáde, ṣáájú nǹkan oṣù), wọ́n sì ń pòórá láàárín ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn tí ẹ̀jẹ̀ bá bẹ̀rẹ̀. Bí àníyàn bá ń bá yín nígbà gbogbo, tí àárẹ̀ kò kúrò, tàbí tí ìbínú ń bá yín ní gbogbo ìyípo oṣù, ó lè jẹ́ ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn (depression), àníyàn, tàbí àìsàn mìíràn tí ó nílò ìtọ́jú tó yàtọ̀.

Àwọn obìnrin kan ní PMDD (premenstrual dysphoric disorder), irú PMS líle tí ń kan 3-8% àwọn obìnrin tí ń ṣe nǹkan oṣù. Àmì PMDD le débi pé ó ń da iṣẹ́, ilé-ìwé, àjọṣepọ̀ àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ rú gidigidi. Àwọn obìnrin tó ní PMDD lè ní ìbànújẹ́ tó bò wọ́n mọ́lẹ̀, àníyàn líle, ìbínú gbígbóná, tàbí kódà èrò láti ṣe ara wọn léṣe, pàápàá ní ìpele ṣáájú nǹkan oṣù. Àìsàn yìí nílò ìtọ́jú dókítà, kì í ṣe ìyípadà ìgbésí ayé nìkan.

Bí ẹ kò bá dá a lójú bóyá àmì yín jẹ́ PMS, PMDD tàbí àìsàn mìíràn, àkọsílẹ̀ yín yóò wúlò gan-an nígbà tí ẹ bá lọ rí òṣìṣẹ́ ìlera. Àwọn dókítà ní ilé ìwòsàn ìjọba ní Lagos, Abuja tàbí Port Harcourt lè mọ ipò yín dáadáa jù nígbà tí ẹ bá fi àkọsílẹ̀ àmì oṣù méjì sí mẹ́ta hàn wọ́n, tí ó fi àkókò wọn hàn kedere.

Ṣíṣàkóso PMS kò nílò ìtọ́jú olówó ńlá tàbí oògùn afikún láti òkè òkun. Ọ̀pọ̀ ọ̀nà tó ṣiṣẹ́ ń lo ohun tí ó wà nílẹ̀ ní àwọn àdúgbò Nàìjíríà, pẹ̀lú ìyípadà ìgbésí ayé tí kò ná yín ní nǹkan kan ju àfiyèsí lọ.

Oúnjẹ tí ẹ ń yàn ń nípa púpọ̀ lórí bí PMS ṣe le tó. Dídín iyọ̀ kù ní ọ̀sẹ̀ tó ṣáájú nǹkan oṣù yín ń dín omi tí ara di mú àti ikùn wíwú kù. Èyí lè túmọ̀ sí lílo àwọn sísí ọbẹ̀ oníyọ̀ (stock cubes) tí ó wọ́pọ̀ nínú oúnjẹ Nàìjíríà díẹ̀, tàbí yíyẹra fún ẹja gbígbẹ oníyọ̀ púpọ̀ ní ọ̀sẹ̀ PMS yín. Dípò bẹ́ẹ̀, ẹ fi ata tútù, àlùbọ́sà, atalẹ̀ àti èròjà ìbílẹ̀ dá oúnjẹ lọ́rùn.

Ẹ jẹ oúnjẹ tí ó ní calcium àti magnesium púpọ̀ sí i; ìwádìí fi hàn pé wọ́n lè dín àmì PMS kù ní 30-50%. Lára oúnjẹ Nàìjíríà tí kò wọ́n ni ẹ̀pà, ẹ̀wà, ewébẹ̀ aláwọ̀ ewé dúdú bí ugu àti gbúre (waterleaf), àti sardine. Bí ẹ bá lè rí oúnjẹ wàrà, yoghurt àti wàrà ń pèsè calcium. Fún magnesium, ẹ gbìyànjú láti fi ẹ̀wà, cashew, àti ọkà odidi bí ìrẹsì aláwọ̀ ilẹ̀ (brown rice) tàbí àlìkámà odidi kún oúnjẹ yín.

Oúnjẹ oníhóró (complex carbohydrates) ń ràn ṣúgà ẹ̀jẹ̀ àti ìṣesí lọ́wọ́ láti dúró déédéé nípa títì ìṣẹ̀dá serotonin lẹ́yìn. Ẹ yan ọkà odidi, ọ̀dùnkún, iṣu, ọ̀gẹ̀dẹ̀ àgbagbà àti ewébẹ̀ púpọ̀ dípò búrẹ́dì funfun tàbí ṣúgà àṣejù. Nígbà tí ìfẹ́ oúnjẹ kan bá dé (yóò dé), ẹ tẹ́ ẹ lọ́rùn pẹ̀lú ìrònú. Bí ẹ bá ń wá chocolate gidigidi, ẹ jẹ díẹ̀ díẹ̀ dípò kí ẹ kọ̀ ọ́ pátápátá kí ẹ wá jẹ àjẹjù lẹ́yìn náà. Ìgé kan tàbí méjì chocolate dúdú lè ṣèrànwọ́, nítorí koko ní magnesium nínú.

Ẹ dín caffeine àti ọtí kù nígbà PMS yín. Méjèèjì lè mú àníyàn burú sí i, da oorun rú, kí wọ́n sì mú ìrora ọmú le sí i. Bí ẹ bá máa ń mu tíì tàbí kọfí ní ọ̀pọ̀ ife lójoojúmọ́, ẹ gbìyànjú láti dín in kù sí ife kan láàárọ̀ ní ọ̀sẹ̀ méjì ṣáájú nǹkan oṣù yín. Ẹ fi omi, zobo (tíì hibiscus láìsí ṣúgà àṣejù) tàbí tíì ewéko rọ́pò àwọn ife yòókù.

Ìrìn ara wà lára ìtọ́jú PMS tó ṣiṣẹ́ jù lọ, ó ń dín àmì ara àti ti ọkàn kù. Eré ìdárayá ń tú endorphin jáde (oògùn ìrora àti ayọ̀ àdáyébá ara), ó ń mú oorun dára, ó ń dín wàhálà kù, ó sì ń ràn họ́mọ́nù lọ́wọ́ láti wà déédéé. Ẹ kò nílò láti forúkọ sílẹ̀ ní gym tàbí ra ohun èlò olówó ńlá.

Rírìn fún ìṣẹ́jú 30 lójoojúmọ́ ń ṣe àǹfààní púpọ̀. Ní àárọ̀ tàbí ìrọ̀lẹ́ tí ojú ọjọ́ tutù, ẹ rìn yí àdúgbò yín ká, lọ sí ọjà, tàbí nígbà ìsinmi níbi iṣẹ́. Bí ààbò bá jẹ́ ìṣòro fún rírìn níta ní agbègbè yín, ẹ rìn nínú ọgbà ilé yín, ẹ máa rìn lójú kan bí ẹ ṣe ń wo tẹlifíṣọ̀n, tàbí ẹ jó sí orin nínú yàrá yín. Ìrìn ara ṣe pàtàkì ju ibi tí ẹ ti ń ṣe é lọ.

Fún àwọn obìnrin tí àárẹ̀ ń dà láàmú gan-an, nínà ara jẹ́jẹ́ tàbí ìrìn bí ti yoga ń ṣèrànwọ́ láìjẹ́ kí ó rẹ̀ yín sí i. Nínà rírọrùn tí ń yí ìdí ara, tí ń ṣí ìbàdí, tí ó sì ń na ẹ̀yìn lè dín ikùn wíwú àti ìrora ẹ̀yìn kù. Àwọn olùkọ́ eré ìdárayá kan ní Nàìjíríà ń pín fídíò eré ìdárayá ọ̀fẹ́ lórí ayélujára tí kò nílò ohun èlò, tí a sì lè ṣe ní ibi kékeré.

Bí ẹ bá ti ń ṣe eré ìdárayá déédéé, ẹ máa bá a lọ nígbà PMS ṣùgbọ́n ẹ fetí sí àmì ara yín. Àwọn ọjọ́ kan, ẹ ó ní agbára fún eré líle. Ní àwọn ọjọ́ mìíràn, ìrìn jẹ́jẹ́ ló dára fún yín. Ṣíṣe é déédéé ṣe pàtàkì ju líle rẹ̀ lọ. Kódà ìṣẹ́jú 10-15 ìrìn ara lójoojúmọ́ ju eré ìdárayá líle lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan lọ nínú ìṣàkóso PMS.

Wàhálà ń mú gbogbo àmì PMS pọ̀ sí i, ó sì ń ṣẹ̀dá àyíká kan níbi tí PMS ti ń fa wàhálà nípa àìlera, èyí tí ó tún ń mú àmì burú sí i. Láti já àyíká yìí nílò ìṣàkóso wàhálà tí a mọ̀ọ́mọ̀ ṣe, pàápàá ní ìpele ṣáájú nǹkan oṣù tí ara yín kò lágbára.

Ẹ mọ àwọn ohun tí ń fa wàhálà fún yín, kí ẹ sì ṣètò yíká wọn tí ó bá ṣeé ṣe. Bí àpéjọ ìdílé bá ń mú kí ó rẹ̀ yín, ẹ fi ọ̀wọ̀ kọ ìpè ní ọ̀sẹ̀ PMS yín. Bí iṣẹ́ yín bá ní àkókò ìparí tí ó le, ẹ gbìyànjú láti ṣètò àwọn iṣẹ́ ńlá kí wọ́n má bọ́ sí àwọn ọjọ́ PMS tó burú jù. Èyí kì í ṣeé ṣe nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n kódà àtúnṣe kékeré ń ṣèrànwọ́. Olùkọ́ kan ní Enugu ń ṣètò ẹ̀kọ́ tí ó rọrùn ní ọ̀sẹ̀ PMS rẹ̀, ó sì ń fi àwọn kókó tuntun tí ó le pamọ́ di ìgbà tí ara rẹ̀ bá le.

Ẹ máa ṣe àwọn ọ̀nà ìsinmi rírọrùn tí ń mú ètò iṣan ara yín balẹ̀. Mímí jinlẹ̀ ń ṣiṣẹ́ níbikíbi, nígbàkigbà. Ẹ gbìyànjú láti mí sínú díẹ̀díẹ̀ bí ẹ ṣe ń ka mẹ́rin, ẹ dì í mú fún mẹ́rin, kí ẹ sì mí jáde fún mẹ́fà. Ẹ tún un ṣe fún ìṣẹ́jú márùn-ún nígbà tí ẹ bá rí i pé ara ń le. Àdúrà, àṣàrò, gbígbọ́ orin tí ń mú ọkàn balẹ̀, tàbí jíjókòó jẹ́ẹ́ nínú ìṣẹ̀dá ń mú kí ara yín sinmi.

Ẹ fi oorun ṣáájú nígbà PMS. Ẹ gbìyànjú láti sùn wákàtí 7-9 lálẹ́, kí ẹ máa sùn kí ẹ sì máa jí ní àkókò kan náà. Ẹ ṣètò ibi oorun tí ó tutù tí ó sì ṣókùnkùn (ó le nígbà tí NEPA bá gba iná, ṣùgbọ́n kódà fáàn onínáàbátìrì ń ṣèrànwọ́). Ẹ yẹra fún fóònù àti tẹlifíṣọ̀n fún wákàtí kan ṣáájú oorun, nítorí ìmọ́lẹ̀ aláwọ̀ búlúù ń da họ́mọ́nù oorun rú. Bí òógùn òru bá ń jí yín, ẹ fi aṣọ kan sí tòsí láti nu ara yín gbẹ, kí ẹ sì múra aṣọ mìíràn sílẹ̀ láti pààrọ̀.

Gbígba àkóso àmì PMS kò yí àwọn ọjọ́ líle díẹ̀ lóṣooṣù padà nìkan, ó tún ń mú ìgbésí ayé yín, iṣẹ́ yín àti àlàáfíà yín lápapọ̀ dára sí i.

Nígbà tí àmì PMS bá dínkù, ẹ ó rí àkókò àti agbára tí ìnira ti ń gbà lọ́wọ́ yín padà. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń pọkàn pọ̀ dáadáa nínú kíláàsì dípò kí ẹ̀fọ́rí tàbí ìrora inú dà wọ́n láàmú. Àwọn obìnrin oníṣẹ́ ń parí iṣẹ́ kíákíá dípò kí wọ́n máa jìjàkadì pẹ̀lú ọpọlọ tí kò yè kooro àti àárẹ̀. Àwọn oníṣòwò ní ọjà Onitsha, Aba tàbí Jos lè dúró kí wọ́n sì ná ọjà ní ìrọ̀rùn dípò kí wọ́n máa fara da ìrora ọmú tàbí ikùn wíwú.

Ipa rẹ̀ lórí owó ju ìtura lọ. Àwọn obìnrin tí ń ṣàkóso PMS dáadáa kì í pàdánù ọjọ́ ilé-ìwé tàbí iṣẹ́ púpọ̀, owó wọlé wọn àti ẹ̀kọ́ wọn sì ń lọ déédéé. Aránṣọ kan tí ó ti máa ń pàdánù ọjọ́ iṣẹ́ méjì lóṣooṣù nítorí PMS líle yóò rí ọjọ́ iṣẹ́ 24 sí i lọ́dún, èyí sì ń mú owó tí ó ń rí pọ̀ sí i tààrà. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ara wọn dá nínú kíláàsì ń rántí ẹ̀kọ́ dáadáa, èyí sì ń mú èsì ẹ̀kọ́ wọn dára sí i.

Yàtọ̀ sí iṣẹ́ tí a lè wọ̀n, ìṣàkóso PMS dáadáa ń mú ayọ̀ padà sínú iṣẹ́ ojoojúmọ́. Ẹ lè kópa nínú ayẹyẹ ìdílé, gbádùn àkókò pẹ̀lú ọ̀rẹ́, kí ẹ sì ṣe ohun tí ẹ fẹ́ràn láìsí pé ẹ ń fi agbára tì í kọjá ìyà. Ìgbésí ayé ń kún sí i nígbà tí ẹ kò bá ń bẹ̀rù ọ̀sẹ̀ kan nínú ọ̀sẹ̀ mẹ́rin kọ̀ọ̀kan.

Àmì PMS tó jẹ mọ́ ìṣesí ń da àjọṣepọ̀ rú nígbà tí ìbínú tí a kò ṣàlàyé bá ń yọrí sí ìjà, tàbí nígbà tí yíyẹra fún ènìyàn bá ń mú ọ̀nà jìn sáàárín yín àti àwọn olólùfẹ́ yín. Òye àti ìṣàkóso àwọn àmì yìí ń ràn yín lọ́wọ́ láti sọ̀rọ̀ kedere: “PMS ń ṣe mí, ara mi sì ń ro mí lónìí. Mo nílò ìdákẹ́jẹ́ẹ́ díẹ̀, ṣùgbọ́n kì í ṣe nítorí rẹ.” Òtítọ́ yìí ń dènà àìgbọ́ra-ẹni-yé, ó sì ń ran àwọn ará ilé lọ́wọ́ láti tì yín lẹ́yìn dípò kí wọ́n bínú.

Àwọn obìnrin tí ń ṣàkóso PMS sọ pé àwọn ní àkóso jù lórí ìmọ̀lára àti ìhùwàsí àwọn. Dípò ẹ̀bi lẹ́yìn tí ẹ bá já mọ́ ọmọ tàbí ọkọ yín, ẹ ó kọ́ ọ̀nà láti mọ ìgbà tí họ́mọ́nù ń mú ìhùwàsí le sí i, kí ẹ sì yan bí ẹ ó ṣe dáhùn pẹ̀lú ìrònú. Èyí kò túmọ̀ sí pípa ìmọ̀lára mọ́ra, ṣùgbọ́n bíbójútó rẹ̀ lọ́nà tó dára dípò ìwàǹwára.

Àǹfààní fún ìlera ọkàn kọjá ìpele ṣáájú nǹkan oṣù. Ṣíṣàkóso PMS dáadáa ń fún yín ní ìgboyà pé ẹ lè tọ́jú ara àti ìlera yín. Ìgboyà yìí sábà máa ń tàn kálẹ̀ sí àwọn apá mìíràn ìgbésí ayé, ó ń mú kí àwọn obìnrin bójú tó àwọn ìṣòro ìlera mìíràn tí wọ́n ti ń pa tì, kí wọ́n sì máa fi ìgboyà béèrè ohun tí wọ́n nílò.

Ọ̀pọ̀ ọ̀nà ìṣàkóso PMS ń mú ìlera gbogbogbò dára ju ìtura àmì lọ. Eré ìdárayá déédéé ń fún ọkàn àti iṣan ẹ̀jẹ̀ lókun, ó ń mú ìwọ̀n ara wà déédéé, ó sì ń dín ewu àìsàn onígbà pípẹ́ kù. Oúnjẹ tó péye ń ti gbogbo ẹ̀yà ara lẹ́yìn. Ìṣàkóso wàhálà ń dáàbò bo yín lọ́wọ́ àníyàn, ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn àti àìsàn tí wàhálà ń fà. Àwọn àṣà tí ẹ bẹ̀rẹ̀ nítorí PMS yìí ń mú ìlera pípẹ́ wá.

Yíyan ohun èlò nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò gẹ́gẹ́ bí apá kan ìṣàkóso PMS ń ṣe ìlera yín àti ti àyíká láǹfààní. Pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò tó dára, bí ti Sana, ń fún yín ní ìtura ní àwọn ọjọ́ PMS àti nǹkan oṣù tí ara yín kò lágbára, ó sì ń mú ìnáwó oṣooṣù àti ìdọ̀tí ọ̀rá kúrò. Aṣọ rírọ̀ tí ń jẹ́ kí atẹ́gùn kọjá ń dènà èéyí àti ìyúnra tí pádì tí a ń jù nù lè fà, èyí sì ṣe pàtàkì nígbà tí PMS ti ń fa ìnira fún yín tẹ́lẹ̀.

Àǹfààní fún àyíká ṣe pàtàkì gan-an ní àwọn àdúgbò Nàìjíríà tí wọ́n ti ń kojú ìṣòro ojú ọjọ́, omíyalé àti ìṣòro ìdọ̀tí. Obìnrin kọ̀ọ̀kan tí ó bá yípadà sí pádì tí a lè tún lò ń dènà nǹkan bí pádì 150 tí a ń jù nù lọ́dún láti dé ibi ìdalẹ̀ ìdọ̀tí àti odò. Lápapọ̀, àwọn ìpinnu ẹnìkọ̀ọ̀kan yìí ń ní ipa ńlá lórí àyíká, wọ́n sì ń fi owó pamọ́ tí a lè ná sórí oúnjẹ aṣaralóore, ìtọ́jú ìlera tàbí àìní ìdílé.

Ọ̀pọ̀ obìnrin ń lọ́ra láti kojú PMS nítorí ìbéèrè, iyèméjì tàbí èrò òdì nípa àìsàn náà àti ìtọ́jú rẹ̀. Kíkojú àwọn ìbẹ̀rù yìí pẹ̀lú òtítọ́ ń ràn yín lọ́wọ́ láti tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìgboyà.

Ìbẹ̀rù yìí ń fi ọ̀rọ̀ tí ń pani lára hàn, tí ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń gbọ́ pé kí wọ́n máa fara da ìnira ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Òtítọ́ ni pé PMS ń fa ìyípadà gidi tí a lè wọ̀n nínú ara àti kẹ́míkà ọpọlọ yín. Ìwádìí ìṣègùn ti kọ àwọn ìyípadà yìí sílẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀. Ẹ kò ṣe aláìlágbára, ẹ kò ṣe àṣejù, ẹ kò sì ń wá àfiyèsí nígbà tí PMS bá ń ṣe yín.

Àṣà tí ó ń retí pé kí obìnrin jìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nígbà nǹkan oṣù àti PMS ń ba ìlera àti àlàáfíà obìnrin jẹ́. Ìyá-ìyá yín lè ti fara da àmì líle láìráhùn, ṣùgbọ́n èyí kò túmọ̀ sí pé ó yẹ kí ẹ̀yin náà ṣe bẹ́ẹ̀, tàbí pé ṣíṣe bẹ́ẹ̀ fi agbára hàn. Agbára tòótọ́ ni mímọ ìgbà tí ẹ nílò ìrànlọ́wọ́ àti gbígbé ìgbésẹ̀ láti mú ipò yín dára sí i.

Bí PMS ṣe le tó yàtọ̀ láti ẹnì kan sí ẹlòmíràn nítorí ìran ẹbí, oúnjẹ, wàhálà àti àìsàn tó wà lára. Àwọn obìnrin kan ní àmì kékeré tí kò fi bẹ́ẹ̀ kàn wọ́n. Àwọn mìíràn ní àmì líle tí ń da ìgbésí ayé wọn rú lóòótọ́. Méjèèjì tọ́. Bí PMS bá ń nípa púpọ̀ lórí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ yín, àjọṣepọ̀, iṣẹ́ tàbí ilé-ìwé yín, ó yẹ fún àfiyèsí àti ìṣàkóso, láìka bí ó ṣe ń ṣe arábìnrin yín, ọ̀rẹ́ yín tàbí ìyá yín sí.

Bẹ́ẹ̀ ni, dájúdájú. Bí ìtọ́jú dókítà tilẹ̀ lè ṣèrànwọ́ fún àwọn tí ó le, ọ̀pọ̀ obìnrin ń rí ìtura ńlá nípa ìyípadà ìgbésí ayé, pẹ̀lú ohun tí ó wà ní àwọn àdúgbò Nàìjíríà. Àwọn ọ̀nà ìṣàkóso PMS tó ṣiṣẹ́ jù kò ná yín ní owó púpọ̀, tàbí kò ná yín rárá: rírìn déédéé, dídín wàhálà kù, fífi oorun ṣáájú, àti àtúnṣe oúnjẹ pẹ̀lú oúnjẹ ìbílẹ̀.

Àwọn oògùn afikún olówó ńlá láti òkè òkun tí wọ́n ń polówó fún PMS sábà máa ń ní èròjà tí ó wà nínú oúnjẹ Nàìjíríà tí kò wọ́n. Oògùn magnesium ń ná ẹgbẹẹgbẹ̀rún naira, ṣùgbọ́n ẹ̀pà, ẹ̀wà àti ewébẹ̀ ń pèsè magnesium lọ́nà àdáyébá, pẹ̀lú okun oúnjẹ (fibre), protein àti èròjà aṣaralóore mìíràn. Oògùn calcium wọ́n, ṣùgbọ́n sardine, wàrà àti ewébẹ̀ aláwọ̀ ewé dúdú ń pèsè calcium pẹ̀lú àwọn èròjà mìíràn tí ń ṣe ìlera láǹfààní.

Kókó ibẹ̀ ni ṣíṣe é déédéé, kì í ṣe ìtọ́jú olówó ńlá. Obìnrin tí ń rìn lójoojúmọ́, tí ń jẹ oúnjẹ tó péye, tí ń ṣàkóso wàhálà, tí ó sì ń kọ àmì rẹ̀ sílẹ̀ ṣeé ṣe kí ó rí èsì tó dára ju ẹni tí ń lo oògùn afikún olówó ńlá ṣùgbọ́n tí wàhálà rẹ̀ pọ̀, tí kò sùn dáadáa, tí kò sì jẹun déédéé. Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀nà ọ̀fẹ́ tàbí èyí tí kò wọ́n. Bí àmì bá ń bá a lọ lẹ́yìn oṣù mẹ́ta ìyípadà ìgbésí ayé, nígbà náà ẹ ronú bóyá ìtọ́jú dókítà lè ṣèrànwọ́.

Ìṣòro yìí kan ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà, pàápàá àwọn ọ̀dọ́bìnrin tí ń gbé pẹ̀lú òbí tàbí àna tí wọ́n ka PMS sí àìlera ìgbàlódé tàbí àṣà òyìnbó. Ẹ rántí pé ipa ìyípo nǹkan oṣù lórí àlàáfíà jẹ́ òtítọ́ ara, kì í ṣe ohun tí àṣà dá sílẹ̀. Àwọn obìnrin jákèjádò ìtàn àti ní gbogbo àṣà ti ní ìyípadà họ́mọ́nù yìí, bí ìmọ̀ àti àtìlẹ́yìn tí wọ́n rí tilẹ̀ yàtọ̀.

Ẹ kò nílò ìyọ̀ǹda ìdílé láti ṣe àwọn ọ̀nà ìṣàkóso PMS tiyín. Ẹ lè yí oúnjẹ, eré ìdárayá àti àṣà oorun yín padà láìkéde pé “Mo ń ṣàkóso PMS mi.” Bí àwọn ẹbí bá béèrè ìdí tí ẹ fi ń rìn lójoojúmọ́, ẹ sọ pé ẹ fẹ́ wà ní ìlera àti lágbára. Bí wọ́n bá ṣàkíyèsí pé ẹ ń jẹ ewébẹ̀ púpọ̀ àti iyọ̀ díẹ̀ ní àwọn ọ̀sẹ̀ kan, ẹ kò jẹ wọ́n ní àlàyé kíkún.

Fún ìjà tí kò ṣeé yẹ̀, bí ìgbà tí àwọn ará ilé ń retí pé kí ẹ kópa nínú nǹkan ní àwọn ọjọ́ PMS tó burú jù, òtítọ́ jẹ́jẹ́ sábà máa ń ṣiṣẹ́ ju bí ẹ ṣe rò lọ: “Ara mi kò yá ní ọ̀sẹ̀ yìí. Màá bá yín ṣe é ní ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ nígbà tí ara mi bá le.” Ọ̀pọ̀ ènìyàn olóye ń gba èyí láìbéèrè àlàyé àṣírí nípa ìyípadà họ́mọ́nù àti ìyípo nǹkan oṣù.

Ẹ ronú nípa wíwá àtìlẹ́yìn lẹ́yìn òde ilé yín. Ọ̀rẹ́ tí ẹ fọkàn tán, ẹ̀gbọ́n obìnrin, àntí, tàbí ẹgbẹ́ obìnrin ní ṣọ́ọ̀ṣì tàbí mọ́sálásí lè fún yín ní òye àti ìwúrí. Àwọn àwùjọ obìnrin Nàìjíríà lórí ayélujára tí ń jíròrò ìlera nǹkan oṣù ń fún yín ní ìbákẹ́gbẹ́ àti ìfọwọ́sí nígbà tí àwọn tí ó yí yín ká kò ní ìmọ̀. Ẹ kò nílò àtìlẹ́yìn gbogbo ènìyàn, ó tó kí ẹ rí èyí tí yóò mú yín dúró ṣinṣin nínú ìtọ́jú ara yín.

Ṣíṣàkóso PMS dáadáa nílò ìtura, iyì àti ojútùú tó wúlò tí ó bá ìgbésí ayé Nàìjíríà mu. A dá Sana Pads sílẹ̀ ní pàtó láti pèsè àwọn ohun wọ̀nyí fún àwọn obìnrin jákèjádò Áfíríkà tí ó yẹ kí wọ́n rí ohun tó dára ju ohun èlò nǹkan oṣù olówó ńlá, tí kò rọrùn, tí ó sì ń ṣòfò.

Pádì nǹkan oṣù wa tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò, tí a ṣe níbí ní Nàìjíríà, mọ ìṣòro tí ẹ ń kojú. A ń ṣe é fún ooru ọ̀rinrin Lagos àti ooru gbígbẹ Kano. A ń ronú nípa àìtó omi àti àìsí iná mànàmáná nígbà tí a bá ń kọ ìlànà ìtọ́jú. Iye owó wa kò wọ́n nítorí a mọ̀ pé níná ₦500- ₦800 lóṣooṣù lórí pádì tí a ń jù nù ń fún ìnáwó tí owó ilé-ìwé, oúnjẹ àti àìní ìdílé ti ń fà tẹ́lẹ̀ lára.

Nígbà tí PMS bá ń mú kí ikùn yín wú, kí ara yín máa dùn yín, kí ara yín má sì balẹ̀, ohun tí ẹ kò nílò rárá ni pádì tí a ń jù nù tí ó ní ọ̀rá lẹ́yìn, tí ń fa èéyí ooru àti ìyúnra. Sana Pads ń lo aṣọ rírọ̀ tí ń jẹ́ kí atẹ́gùn kọjá, tí ń jẹ́ kí ara yín gbẹ kí ó sì rọrùn kódà nígbà tí ara yín ti wú tí ó sì ń ro yín. Ìpele tí kì í jò tó dájú ń dènà ìjàǹbá ní àwọn ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ pọ̀ tí ó sábà máa ń bá PMS rìn, èyí ń fún yín ní ìgboyà láti máa bá iṣẹ́ yín lọ.

Láti ìgbà tí a ti dá sílẹ̀, a ti ṣe àtìlẹ́yìn fún obìnrin tí ó ju 10,000 lọ tààrà, a sì ti pín pádì tí ó ju 30,000 lọ nípasẹ̀ àjọṣepọ̀ pẹ̀lú ilé-ìwé, NGO àti àjọ ìlera jákèjádò Nàìjíríà. Ìwọ̀nyí kì í ṣe nọ́ńbà lásán, ṣùgbọ́n obìnrin àti ọmọbìnrin kọ̀ọ̀kan tí ń ṣàkóso nǹkan oṣù wọn pẹ̀lú iyì báyìí, tí wọ́n sì ń fi 70-85% pamọ́ ní ìfiwéra pẹ̀lú owó pádì tí a ń jù nù lóṣooṣù. Fún obìnrin tí PMS ń dà láàmú, tí ó ti ń jìjàkadì pẹ̀lú àárẹ̀ àti ìnira, mímú wàhálà owó oṣooṣù ríra pádì tí a ń jù nù kúrò ń gbé ẹrù ńlá kan kúrò lórí rẹ̀.

Iṣẹ́ wa kọjá títa ọjà; a fẹ́ fòpin sí òṣì nǹkan oṣù, kí a sì ṣe àtìlẹ́yìn fún ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù jákèjádò Nàìjíríà. A gbàgbọ́ pé ó yẹ kí gbogbo obìnrin mọ ara rẹ̀, kí ó ṣàkóso PMS dáadáa, kí ó sì rí ohun èlò nǹkan oṣù tí kò wọ́n tí kò ba ìlera rẹ̀ tàbí àyíká jẹ́. Ìdí nìyẹn tí a fi ń bá ilé-ìwé àti NGO ṣiṣẹ́, tí a ń ṣe ìtọ́sọ́nà ẹ̀kọ́ nípa ìlera nǹkan oṣù, tí a sì ń mú ọjà wa dára sí i nígbà gbogbo gẹ́gẹ́ bí èsì àwọn obìnrin Nàìjíríà bí tiyín.

Ẹ ti lóye PMS báyìí, ẹ sì ní àwọn ọ̀nà tó wúlò láti ṣàkóso rẹ̀ dáadáa. Ìgbésẹ̀ tó kàn ni láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́, ní kékeré, kí ẹ sì máa kọ́ àṣà tí ó lè pẹ́ tí yóò máa ṣe àlàáfíà yín láǹfààní lóṣooṣù.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú kíkọ àmì sílẹ̀ fún ìyípo méjì. Ẹ ṣe ìgbàsílẹ̀ àpù rírọrùn tàbí ẹ lo ìwé kékeré láti kọ àmì ojoojúmọ́, àkókò wọn àti bí wọ́n ṣe le tó. Àkọsílẹ̀ yìí ń fi ìlànà tiyín hàn, ó sì ń ràn yín lọ́wọ́ nígbà tó bá yá láti mọ àwọn ọ̀nà tí ó ṣiṣẹ́ jù fún yín. Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìyípadà ìgbésí ayé kan tàbí méjì dípò kí ẹ gbìyànjú gbogbo rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan náà. Bóyá ẹ ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú rírìn ìṣẹ́jú 20 lójoojúmọ́ àti dídín iyọ̀ kù ní ọ̀sẹ̀ tó ṣáájú nǹkan oṣù yín.

Ẹ yan ohun èlò nǹkan oṣù tí ń fún yín ní ìtura nígbà PMS àti nǹkan oṣù. Bí ẹ̀jẹ̀ yín bá pọ̀ pẹ̀lú PMS, ẹ ronú nípa Maxi Pads ti Sana, tí ó ní ìpele 5 tí ń fa omi mu, fún ààbò tó dájú. Fún ẹ̀jẹ̀ àárín, Premium Pads tí ó ní ìpele 3 tí ń fa omi mu ń fún yín ní ìtura àti ààbò tó dára. Àwọn ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀ bá No Wahala Pads mu, tí ó ní ìpele 1 tí ń fa omi mu. Ṣé ẹ ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ bẹ̀rẹ̀ pádì tí a lè tún lò? Starter Kit wa ní Premium Pads 3 àti àpò ìpamọ́ kan, ó ní gbogbo ohun tí ẹ nílò láti bẹ̀rẹ̀ ìrìnàjò sí ìtọ́jú nǹkan oṣù alágbero tí ó rọrùn.

Ẹ fún àwọn ọ̀nà yìí ní ó kéré tán oṣù mẹ́ta kí wọ́n tó fi èsì hàn. Ìlànà họ́mọ́nù ń yí padà díẹ̀díẹ̀, kì í ṣe ní ọ̀sán kan òru kan. Ẹ kọ ohun tí ẹ gbìyànjú sílẹ̀ àti bí àmì ṣe dáhùn. Ẹ ṣe àtúnṣe gẹ́gẹ́ bí èsì yín. Bí rírìn kò bá dà bí ẹni pé ó ń ṣèrànwọ́ ṣùgbọ́n ìyípadà oúnjẹ ń ṣe é, ẹ tẹnu mọ́ oúnjẹ. Bí ìṣàkóso wàhálà bá ń ṣe ìyàtọ̀ tó tóbi jù, ẹ fi í ṣáájú. Ara yín yóò kọ́ yín ní ohun tí ó nílò bí ẹ bá fiyè sí i.

Àwọn ilé-ìwé, NGO, ilé ìwòsàn àti àwọn àjọ àdúgbò ní ipa pàtàkì nínú ríran àwọn obìnrin lọ́wọ́ láti ṣàkóso PMS, nípa fífún wọn ní ẹ̀kọ́, ohun èlò àti ibi tí ó dáa láti sọ̀rọ̀. Ẹ ronú nípa ṣíṣe ètò ẹ̀kọ́ ìlera nǹkan oṣù tí kò mọ sí ìpìlẹ̀ nǹkan oṣù nìkan, ṣùgbọ́n tí ó tún kọ́ni nípa PMS, kíkọ ìyípo oṣù sílẹ̀ àti ọ̀nà ìṣàkóso.

Fífún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tàbí àwọn olùkópa ètò ní ohun èlò nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ń mú ìdènà ńlá kúrò fún ìtura àti iyì wọn. Àwọn ilé-ìwé, NGO àti àwọn àjọ mìíràn lè ra iye èyíkéyìí ní iye owó kan náà fún páálí kọ̀ọ̀kan. Owó tí a ná lẹ́ẹ̀kan yìí ń ṣe àwọn tí ó gbà á láǹfààní fún ọ̀pọ̀ ọdún, dípò kí a máa pín pádì tí a ń jù nù léraléra.

Ẹ ṣẹ̀dá àyíká tí àwọn obìnrin ti lè sọ̀rọ̀ nípa ìṣòro ìlera nǹkan oṣù láìbẹ̀rù. Ẹ kọ́ àwọn olùkọ́, òṣìṣẹ́ ìlera àti òṣìṣẹ́ ètò láti sọ̀rọ̀ nípa PMS àti nǹkan oṣù pẹ̀lú ọ̀wọ̀, ìṣọ́ra àti ìmọ̀ tó péye. Ẹ dojú kọ àbùkù àti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tó yí àwọn ìlànà àdáyébá yìí ká. Nígbà tí àwọn obìnrin bá mọ ara wọn, tí wọ́n sì ní irinṣẹ́ tó ṣiṣẹ́ láti ṣàkóso rẹ̀, wọn kì í pàdánù ọjọ́ ilé-ìwé púpọ̀, wọ́n ń kópa dáadáa nínú ètò, ìlera wọn lápapọ̀ sì ń dára sí i.

Fún ríra ní púpọ̀, àǹfààní àjọṣepọ̀, tàbí ìbéèrè nípa ṣíṣe ètò ìlera nǹkan oṣù, ẹ kàn sí Sana Pads tààrà. Inú wa dùn láti ṣèrànwọ́ fún àwọn àjọ tí ń ṣiṣẹ́ láti mú ìlera obìnrin dára sí i àti láti fòpin sí òṣì nǹkan oṣù jákèjádò Nàìjíríà.

Mímọ ìlànà PMS yín ń fún yín ní agbára lórí àwọn àmì tí ó ti ń darí ìgbésí ayé yín tẹ́lẹ̀. Ṣíṣe àwọn ọ̀nà ìṣàkóso tó wúlò tí kò wọ́n ń sọ àwọn ọjọ́ líle di èyí tí a lè fara dà. Yíyan ohun èlò nǹkan oṣù alágbero ń fún yín ní ìtura, ó sì ń dáàbò bo àyíká àti àpò yín. Ẹ kò ní láti jìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tàbí gbà pé ọ̀sẹ̀ kan lóṣooṣù yóò máa le kọjá agbára nígbà gbogbo. Ọ̀kẹ́ àìmọye obìnrin Nàìjíríà ń rí i pé PMS, bí ó tilẹ̀ jẹ́ òtítọ́ tí ó sì le, ń dáhùn dáadáa sí ìtọ́jú ara ẹni pẹ̀lú ìmọ̀ àti àtìlẹ́yìn tó yẹ. Ìrìnàjò yín sí ìlera nǹkan oṣù tó dára ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìgbésẹ̀ kan – bóyá bíbẹ̀rẹ̀ kíkọ àmì sílẹ̀, rírìn lójoojúmọ́, títún oúnjẹ yín ṣe, tàbí yíyípadà sí pádì tí a lè tún lò tí ó rọrùn. Ẹ ṣèbẹ̀wò sí ojú-òpó wa láti ṣàwárí àwọn ọjà Sana Pads tí a ṣe ní pàtó fún àìní àwọn obìnrin Nàìjíríà, tàbí ẹ kàn sí wa láti mọ bí a ṣe lè ṣe àtìlẹ́yìn fún ìrìnàjò ìlera nǹkan oṣù yín. Ó yẹ kí ẹ ní iyì, ìtura àti òmìnira ní gbogbo ìpele ìyípo yín.