Ìtọ́sọ́nà Ayẹ̀wò Ìlera Ìbímọ fún Àwọn Obìnrin Nàìjíríà: Ohun Tí Ẹ Nílò Láti Mọ̀

Ayẹ̀wò ìlera ìbímọ ń ṣèrànwọ́ láti ri àkóràn, àrùn àti àwọn àìsàn tó ń kan ètò ìbímọ yín kí wọ́n tó di ewu. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àìsàn kì í fi àmì hàn ní ìbẹ̀rẹ̀, nítorí náà ayẹ̀wò déédéé ni ààbò yín tó dára jù.

Ohun Tí Ẹ Nílò Láti Mọ̀:

• Ó yẹ kí àwọn obìnrin Nàìjíríà bẹ̀rẹ̀ ayẹ̀wò jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ní ọmọ ọdún 25, kí wọ́n sì máa ṣe é ní ọdún 3-5 kọ̀ọ̀kan ní gbogbo ayé wọn.
  
  
• Ó yẹ kí a máa fi ọwọ́ yẹ ọmú wò lóṣooṣù, a sì gba àwọn obìnrin tí ó ju ọmọ ọdún 40 lọ nímọ̀ràn láti yẹ ọmú wò ní ilé ìwòsàn lọ́dọọdún.
  
  
• Àwọn obìnrin tí ń ní ìbálòpọ̀ yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò àkóràn tí a ń kó nípasẹ̀ ìbálòpọ̀ ó kéré tán lẹ́ẹ̀kan lọ́dún tàbí nígbà tí wọ́n bá yí ọkọ tàbí olólùfẹ́ padà.
  
  
• Ṣíṣe ayẹ̀wò ní kùtùkùtù ń dín ikú jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ kù tó 80% gẹ́gẹ́ bí ìròyìn WHO ṣe sọ.
  
  
• Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwòsàn alákọ̀ọ́kọ́ káàkiri Nàìjíríà ń pèsè iṣẹ́ ayẹ̀wò ìlera ìbímọ lọ́fẹ̀ẹ́ tàbí ní owó kékeré lábẹ́ Basic Health Care Provision Fund.
  
  
• Àwọn obìnrin tí nǹkan oṣù wọn kò bá déédéé, tí wọ́n ń ní omi àìbọ́gbọ́n látinú ọmọ-ìkókó obìnrin, tàbí ìrora ní abẹ́ ikùn yẹ kí wọ́n lọ ṣe ayẹ̀wò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bó ti wù kí ọjọ́ orí wọn jẹ́.
  
  
• Ayẹ̀wò ìlera ìbímọ ní ayẹ̀wò jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ, yíyẹ ọmú wò, ayẹ̀wò àkóràn tí a ń kó nípasẹ̀ ìbálòpọ̀ àti ìwádìí gbogbogbò lórí ìlera ilé-ọmọ.

Ẹ jẹ́ ká wo àwọn ayẹ̀wò tí ẹ nílò ní ìgbà ayé yín yàtọ̀ àti bí ẹ ṣe lè rí wọn ní Nàìjíríà.

Cynthia jókòó nínú yàrá ìdúrò tó kún fún ènìyàn ní ilé ìwòsàn alákọ̀ọ́kọ́ ní Surulere, Lagos, ó di àpò rẹ̀ mú, ó sì ń fẹ́ kí ó ti wá ṣáájú. Ní ọmọ ọdún 32, kò tíì ṣe Pap smear rí, kì í sọ nípa ìlera nǹkan oṣù rẹ̀ fún ẹnikẹ́ni, kì í sì í lọ sí ilé ìwòsàn àfi tí nǹkan bá le gan-an. Oṣù tó kọjá, wọ́n sọ pé ọ̀rẹ́ rẹ̀ Blessing ní jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ – ìpele kẹta. Blessing jẹ́ ọmọ ọdún 35 péré, ó sì ní ọmọ kéékèèké méjì. “Ká ní mo mọ̀ láti ṣe ayẹ̀wò ní kùtùkùtù,” ni Blessing sọ fún un, “wọ́n ìbá ti ri nígbà tí ó ṣì ṣeé tọ́jú.” Ọ̀rọ̀ yẹn yí ohun gbogbo padà fún Cynthia.

Káàkiri Nàìjíríà, mílíọ̀nù àwọn obìnrin bíi Cynthia kò mọ àwọn ayẹ̀wò ìlera ìbímọ tí wọ́n nílò, ìgbà tí wọ́n yẹ kí wọ́n ṣe wọ́n, tàbí ibi tí wọ́n ti lè rí ìtọ́jú tí kò gbówó lórí. Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nípa ìlera obìnrin ti jinlẹ̀ nínú àwùjọ wa, ṣùgbọ́n ìdákẹ́jẹ́ẹ́ yìí ní iye owó tó ń gbà. Ayẹ̀wò ìlera ìbímọ kì í ṣe nípa ẹ̀rù – ó jẹ́ nípa gbígba ìdarí, rírí ìṣòro ní kùtùkùtù àti gbígbé ìgbé ayé tó ní ìlera jù. Bóyá ẹ wà ní Kano, Abuja tàbí Port Harcourt, òye àwọn ìtọ́sọ́nà yìí lè gba ẹ̀mí yín là.

Òye ayẹ̀wò ìlera ìbímọ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú mímọ àwọn ayẹ̀wò tó wà àti ìdí tí wọ́n fi ṣe pàtàkì. Àwọn ayẹ̀wò wọ̀nyí ni ìpìlẹ̀ ìtọ́jú ìlera obìnrin tó ń dènà àìsàn, a ṣe wọ́n láti ri ìṣòro nígbà tí ó rọrùn jù láti tọ́jú.

Jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ń pa ju 12,000 obìnrin Nàìjíríà lọ lọ́dọọdún, síbẹ̀ ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn jẹjẹrẹ tí a lè dènà jù nígbà tí a bá ri ní kùtùkùtù. Ayẹ̀wò náà ń wo àwọn sẹ́ẹ̀lì àìdára lórí ọ̀run ilé-ọmọ yín – apá ìsàlẹ̀ ilé-ọmọ yín – kí wọ́n tó di jẹjẹrẹ.

Oríṣi ayẹ̀wò ọ̀run ilé-ọmọ pàtàkì méjì ló wà. Pap smear (tí a tún ń pè ní Pap test) ń gba àwọn sẹ́ẹ̀lì láti ọ̀run ilé-ọmọ yín kí a lè wò wọ́n lábẹ́ awò ìgbéró. Ayẹ̀wò HPV ń wá human papillomavirus, kòkòrò àrùn tó ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwòsàn ń ṣe méjèèjì pa pọ̀ báyìí fún ìdánilójú tó pọ̀ jù.

Iṣẹ́ náà kò tó ìṣẹ́jú mẹ́wàá. Ẹ ó dùbúlẹ̀ sórí tábìlì ayẹ̀wò, òṣìṣẹ́ ìlera á sì fi speculum rọra wọlé – ohun èlò ìṣègùn tí ń jẹ́ kí wọ́n lè rí ọ̀run ilé-ọmọ yín. Wọ́n á lo búrọ́ọ̀ṣì kékeré láti gba àwọn sẹ́ẹ̀lì, èyí tó dà bí ìfúnpá díẹ̀ tàbí àìrọ̀rùn ráńpẹ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin sọ pé ó ń mú àìrọ̀rùn wá ṣùgbọ́n kò ní ìrora. Ẹ lè rí ẹ̀jẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn náà, èyí jẹ́ deede pátápátá.

Àwọn ìtọ́sọ́nà Nàìjíríà gba yín nímọ̀ràn láti bẹ̀rẹ̀ ayẹ̀wò ní ọmọ ọdún 25, bí ẹ kò tilẹ̀ ní ìbálòpọ̀. Àwọn obìnrin tí wọ́n jẹ́ ọmọ ọdún 25-49 yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò ní ọdún mẹ́ta kọ̀ọ̀kan tí wọ́n bá ń lo Pap smear nìkan, tàbí ní ọdún márùn-ún kọ̀ọ̀kan tí wọ́n bá ń ṣe Pap àti HPV pa pọ̀. Àwọn obìnrin tí ó ju ọmọ ọdún 50 lọ lè lọ sí ọdún márùn-ún kọ̀ọ̀kan tí àwọn èsì tẹ́lẹ̀ bá jẹ́ deede. Tí ẹ bá ní HIV, ẹ ṣe ayẹ̀wò lọ́dọọdún bó ti wù kí ọjọ́ orí yín jẹ́, nítorí HIV ń mú ewu jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ pọ̀ sí i.

Jẹjẹrẹ ọmú ń kan ọ̀kan nínú 20 obìnrin Nàìjíríà ní ayé wọn, iye rẹ̀ sì ń pọ̀ sí i ní àwọn agbègbè ìlú bíi Lagos àti Abuja. Rírí i ní kùtùkùtù ń mú kí ìwàláàyè pọ̀ sí i gan-an, nítorí náà ayẹ̀wò ọmú ṣe pàtàkì ní gbogbo ọjọ́ orí.

Fífi ọwọ́ yẹ ọmú wò yẹ kí ó di àṣà oṣooṣù láti ọmọ ọdún 20. Ẹ yan ọjọ́ kan pàtó lóṣooṣù – bóyá ọjọ́ márùn-ún lẹ́yìn tí nǹkan oṣù yín parí nígbà tí ọmú kò ní ìrora jù. Ẹ dúró níwájú dígí kí ẹ sì wo àyípadà nínú ìtóbi, ìrísí tàbí awọ ara. Lẹ́yìn náà, ẹ dùbúlẹ̀, kí ẹ fi àtẹ́lẹwọ́ ìka yín fi ọwọ́ yípo ọmú kọ̀ọ̀kan, kí ẹ máa wá ìdì, ìhàn tàbí àwọn ibi tí kò dára.

Ẹ mọ ohun tí ó jẹ́ deede fún ọmú yín. Ọmú obìnrin kọ̀ọ̀kan yàtọ̀ – àwọn kan ní ìdì lọ́nà àdánidá, àwọn mìíràn rọ̀. Ohun tó ṣe pàtàkì ni kí ẹ ṣàkíyèsí àyípadà látinú ohun tí ó jẹ́ deede fún yín. Ẹ wo ìdì tuntun tí kò parẹ́, omi tó ń jáde láti orí ọmú (pàápàá ẹ̀jẹ̀), awọ ara tó wọlé, orí ọmú tó wọlé, tàbí ìrora tí kò lọ ní ibì kan.

Ayẹ̀wò ọmú nílé ìwòsàn láti ọwọ́ òṣìṣẹ́ ìlera tí a kọ́ yẹ kí ó wáyé lọ́dọọdún láti ọmọ ọdún 40, tàbí kí ó ṣáájú tí ẹ bá ní ìtàn jẹjẹrẹ ọmú nínú ẹbí. Nínú ayẹ̀wò yìí, nọ́ọ̀sì tàbí dókítà á yẹ ọmú àti abẹ́ apá yín wò lọ́nà tó tò létòletò fún àìdára. Ó jinlẹ̀ ju fífi ọwọ́ yẹ ara ẹni wò lọ nítorí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera mọ ohun tí wọ́n ń wá.

Mammography – ayẹ̀wò ọmú pẹ̀lú X-ray – kò tíì pọ̀ ní Nàìjíríà nítorí owó ohun èlò, ṣùgbọ́n àwọn ilé ìwòsàn ńlá tí ń kọ́ni ní ìlú bíi Ibadan, Kano àti Port Harcourt ń ṣe é. Àwọn obìnrin tí ó ju ọmọ ọdún 50 lọ tí wọ́n bá lè rí i yẹ kí wọ́n ṣe mammogram ní ọdún méjì kọ̀ọ̀kan. Tí jẹjẹrẹ ọmú bá wà nínú ẹbí yín, ẹ bá dókítà yín sọ̀rọ̀ nípa ṣíṣe mammography ní kùtùkùtù.

Àwọn àkóràn tí a ń kó nípasẹ̀ ìbálòpọ̀ máa ń fi àmì hàn díẹ̀, pàápàá lára àwọn obìnrin, síbẹ̀ àwọn àkóràn tí a kò tọ́jú ń fa àrùn ìgbóná abẹ́ ikùn, àìlèbímọ àti àwọn ìṣòro ìgbà oyún. Ayẹ̀wò déédéé ń dáàbò bo ìlera yín, ó sì ń dènà títan àkóràn láìmọ̀.

Gbogbo obìnrin tí ń ní ìbálòpọ̀ yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò ó kéré tán lọ́dọọdún fún àwọn àkóràn tó wọ́pọ̀ bíi chlamydia, gonorrhoea, syphilis àti HIV. Ẹ ṣe é léraléra tí ẹ bá ní ọ̀pọ̀ olólùfẹ́, olólùfẹ́ tuntun, tàbí tí olólùfẹ́ yín bá ní àmì àìsàn. Àwọn aboyún yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò nígbà ìtọ́jú oyún, nítorí àwọn àkóràn kan ń kọjá sí ọmọ nígbà ìbímọ.

Ọ̀nà ayẹ̀wò yàtọ̀ gẹ́gẹ́ bí àkóràn ṣe rí. Ayẹ̀wò HIV ń lo ẹ̀jẹ̀ tàbí ohun tí a fi ìkóró nu ẹnu, a sì máa ń rí èsì ní ọjọ́ kan náà. Ayẹ̀wò chlamydia àti gonorrhoea sábà máa ń béèrè ito tàbí ohun tí a fi ìkóró nu abẹ́ tí ẹ lè kó fúnra yín. Ayẹ̀wò syphilis ń lo ẹ̀jẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ayẹ̀wò yára, kò ní ìrora, ó sì jẹ́ àṣírí.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ará Nàìjíríà ń yẹra fún ayẹ̀wò àkóràn nítorí ìtìjú, ṣùgbọ́n ẹ ronú lórí èyí: àkóràn kò bìkítà nípa ipò ìgbéyàwó yín tàbí ìwà yín. Àwọn obìnrin tó ti ṣègbéyàwó ń kó àkóràn lọ́dọ̀ àwọn ọkọ aláìṣòótọ́. Àwọn obìnrin olóòótọ́ ń gbé àkóràn láti ìbáṣepọ̀ tẹ́lẹ̀ láìmọ̀. Ayẹ̀wò jẹ́ nípa ìlera, kì í ṣe ìdájọ́.

Àwọn ìgbà ayé yàtọ̀ nílò ọ̀nà ayẹ̀wò yàtọ̀. Mímọ ìgbà tí a yóò ṣe ayẹ̀wò ń ràn yín lọ́wọ́ láti ṣètò ìtọ́jú ìlera ṣáájú dípò kí ẹ máa yanjú ìṣòro nígbà tí ó bá ti dé.

Àwọn ọ̀dọ́bìnrin ní ẹgbẹ́ ọjọ́ orí yìí yẹ kí wọ́n dojúkọ ẹ̀kọ́ àti dídá àwọn àṣà ìlera tó dára sílẹ̀. Tí wọ́n bá ń ní ìbálòpọ̀, kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò àkóràn lọ́dọọdún àti lẹ́yìn ìbálòpọ̀ èyíkéyìí láìsí ààbò. Ó yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò HIV ó kéré tán lẹ́ẹ̀kan, kí wọ́n tún ṣe é tí wọ́n bá ń hùwà tó léwu.

Ayẹ̀wò jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ kì í sábà pọn dandan ṣáájú ọmọ ọdún 25 àfi tí ẹ bá ní HIV tàbí àwọn ohun mìíràn tó mú ewu wá. Ṣùgbọ́n ẹ lo àwọn ọdún wọ̀nyí láti kọ́ nípa ìlera ìbímọ, láti mọ àwọn òṣìṣẹ́ ìlera, àti láti máa fi ọwọ́ yẹ ọmú wò kí ó lè di àṣà.

Ẹ máa kọ ìgbà nǹkan oṣù yín sílẹ̀, kí ẹ sì ṣàkíyèsí ohun tí ó jẹ́ deede fún yín. Nǹkan oṣù tí kò déédéé, ìrora tó le, tàbí ẹ̀jẹ̀ àìbọ́gbọ́n yẹ kí ẹ lọ rí dókítà bí kò tilẹ̀ sí ayẹ̀wò gbogbogbò. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro ìlera ìbímọ ń fi àmì ìkìlọ̀ hàn ní àwọn ọdún wọ̀nyí, ṣùgbọ́n àwọn ọ̀dọ́bìnrin sábà máa ń kọ̀ wọ́n sílẹ̀ pé “bẹ́ẹ̀ ni nǹkan oṣù ṣe rí.”

Ẹgbẹ́ ọjọ́ orí yìí nílò ayẹ̀wò ìlera ìbímọ tó kún jù. Ẹ bẹ̀rẹ̀ ayẹ̀wò jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ní ọmọ ọdún 25, kí ẹ sì máa ṣe é ní ọdún mẹ́ta kọ̀ọ̀kan ó kéré tán. Ayẹ̀wò ọmú ní ilé ìwòsàn lọ́dọọdún ṣe pàtàkì, pàápàá lẹ́yìn ọmọ ọdún 40 tàbí tí ẹ bá ní ìtàn jẹjẹrẹ ọmú nínú ẹbí.

Ẹ máa ṣe ayẹ̀wò àkóràn ìbálòpọ̀ lọ́dọọdún tí ẹ bá ń ní ìbálòpọ̀, àti nígbà gbogbo tí ẹ bá yí olólùfẹ́ padà tàbí tí olólùfẹ́ yín bá ní àmì àìsàn. Ẹ ronú lórí ṣíṣe é léraléra tí ẹ bá ní ọ̀pọ̀ olólùfẹ́ tàbí olólùfẹ́ yín ní àwọn olólùfẹ́ mìíràn. Ó yẹ kí ẹ ṣe ayẹ̀wò HIV ó kéré tán ní ọdún méjì kọ̀ọ̀kan, tàbí léraléra tí ewu yín bá pọ̀ jù.

Àwọn obìnrin tí ń gbèrò oyún yẹ kí wọ́n ṣe ayẹ̀wò ṣáájú oyún, pẹ̀lú àwọn àkóràn ìbálòpọ̀, ẹ̀yà ẹ̀jẹ̀ àti rhesus factor, hepatitis B, àti ìwádìí gbogbogbò lórí ìlera ìbímọ. Èyí ń ri àwọn ìṣòro, ó sì ń tọ́jú wọn ṣáájú oyún, èyí tí ó ń mú èsì dára fún ìyá àti ọmọ.

Ẹ ṣàkíyèsí àyípadà nínú nǹkan oṣù yín ní àsìkò yìí. Àìdéédéé tuntun, ẹ̀jẹ̀ tó ń pọ̀ sí i, tàbí ìrora tó ń burú sí i lè fi àwọn àìsàn bíi fibroid tàbí endometriosis hàn. Wọn kì í ṣe ewu nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n wọ́n yẹ fún àfiyèsí dókítà dípò jíjìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń ṣìnà pé ìgbà tí nǹkan oṣù dáwọ́ dúró (menopause) ń mú àìní ayẹ̀wò ìlera ìbímọ wá sí òpin. Ní òtítọ́, ewu jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ń bá a lọ ní gbogbo ayé, àwọn jẹjẹrẹ kan sì ń pọ̀ sí i lẹ́yìn menopause.

Ẹ máa bá ayẹ̀wò ọ̀run ilé-ọmọ lọ ní ọdún márùn-ún kọ̀ọ̀kan títí di ọmọ ọdún 65 ó kéré tán, kí ó pẹ́ jù bẹ́ẹ̀ lọ tí àwọn èsì tẹ́lẹ̀ bá jẹ́ àìdára. Ayẹ̀wò ọmú ń di pàtàkì jù, nítorí ewu jẹjẹrẹ ọmú ń pọ̀ sí i pẹ̀lú ọjọ́ orí. Ẹ máa fi ọwọ́ yẹ ọmú wò lóṣooṣù, kí ẹ máa yẹ ẹ́ wò ní ilé ìwòsàn lọ́dọọdún, kí ẹ sì ṣe mammography nígbà tí ó bá wà.

Bí ẹ kò tilẹ̀ ní ìbálòpọ̀ mọ́, ẹ bá òṣìṣẹ́ ìlera yín sọ̀rọ̀ nípa ayẹ̀wò àkóràn ìbálòpọ̀. Àwọn àkóràn kan ń sùn fún ọdún ṣáájú kí wọ́n tó fa àmì àìsàn. Ayẹ̀wò HIV ṣì wúlò, nítorí àwọn àgbà Nàìjíríà ń kó HIV sí i ní onírúurú ọ̀nà pẹ̀lú ohun èlò ìṣègùn tí kò mọ́ tàbí gbígba ẹ̀jẹ̀ sí ara.

Ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn menopause – ẹ̀jẹ̀ èyíkéyìí láti abẹ́ lẹ́yìn tí nǹkan oṣù ti dáwọ́ dúró fún oṣù 12 – nílò ìtọ́jú dókítà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Kì í ṣe jẹjẹrẹ nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n kò jẹ́ deede rárá, ó sì yẹ kí a wádìí rẹ̀ nígbà gbogbo.

Ṣíṣe ayẹ̀wò déédéé nílò àkókò, nígbà míì owó, àti ṣíṣẹ́gun àìrọ̀rùn àṣà. Mímọ àwọn àǹfààní tó hàn gbangba ń ràn yín lọ́wọ́ láti fi ìtọ́jú ara ẹni pàtàkì yìí ṣáájú.

Jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ní ìpele àkọ́kọ́ ní ìwọ̀n ìwàláàyè ọdún márùn-ún tó 90% pẹ̀lú ìtọ́jú. Jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ní ìpele ìkẹyìn ní ìwọ̀n ìwàláàyè tí kò tó 20%. Ìyàtọ̀ ńlá yìí wà nítorí jẹjẹrẹ ìpele àkọ́kọ́ kéré, kò tíì tàn, ó sì gba ìtọ́jú dáadáa. Nígbà tí àmì bá fi hàn, jẹjẹrẹ sábà ti tẹ̀síwájú gan-an.

Bákan náà ni ó rí fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àìsàn ìlera ìbímọ. Ìtọ́jú àkóràn ìbálòpọ̀ ní kùtùkùtù ń dènà àrùn ìgbóná abẹ́ ikùn tó lè mú yín má lè bímọ. Rírí fibroid ní kùtùkùtù ń jẹ́ kí a tọ́jú rẹ̀ ṣáájú kí ó tóbi tó láti béèrè iṣẹ́ abẹ ńlá. Rírí jẹjẹrẹ ọmú ní kùtùkùtù túmọ̀ sí iṣẹ́ abẹ kékeré àti èsì tó dára jù.

Ẹ ronú nípa ayẹ̀wò bí wíwo ibi tí ìpìlẹ̀ ilé yín ti ya ní àgbàlá yín. Ìyá kékeré rọrùn láti tún. Tí ẹ bá dúró títí ilé fi bẹ̀rẹ̀ sí wó, àtúnṣe á di gbówó lórí, ó le, nígbà míì kò sì ṣeé ṣe. Ara yín yẹ fún ìfiyèsí ìdènà kan náà tí ẹ ó fún ilé yín.

Ayẹ̀wò déédéé tún ń fi ipò ara yín tí ó jẹ́ deede hàn. Nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ ìlera bá ń rí yín déédéé, wọ́n mọ ohun tí ó jẹ́ deede fún yín. Wọ́n ń ṣàkíyèsí àwọn àyípadà kékeré tó lè fi ìṣòro hàn. Ìbáṣepọ̀ yìí pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ ìlera ń mú ìtọ́jú dára jù ju lílọ nígbà pàjáwìrì nìkan.

Ìtọ́jú ìṣègùn ní Nàìjíríà lè ba ìṣúná ẹbí jẹ́. Ìtọ́jú jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ń gba láàrin ₦500,000 àti ₦2,000,000 gẹ́gẹ́ bí ìpele àti ilé ìwòsàn, ó sì sábà máa ń béèrè ìrìn àjò ọ̀pọ̀ ìgbà lọ sí Lagos, Abuja tàbí Ibadan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹbí kò lè san èyí láìta ohun ìní tàbí kí wọ́n jẹ gbèsè.

Ẹ fi èyí wé ayẹ̀wò ọ̀run ilé-ọmọ, tó ń gba láàrin ₦2,000 àti ₦5,000 ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwòsàn aládàáni, tí ó sì jẹ́ ọ̀fẹ́ tàbí tí a dín owó rẹ̀ kù gan-an ní àwọn ilé ìwòsàn alákọ̀ọ́kọ́ ti ìjọba. Bí ẹ tilẹ̀ ṣe ayẹ̀wò ní ọdún mẹ́ta kọ̀ọ̀kan fún ọdún 30, ẹ ó ná tí kò tó ₦50,000 ní àpapọ̀ – ìdá kékeré ti ìtọ́jú jẹjẹrẹ lẹ́ẹ̀kan.

Ayẹ̀wò àti ìtọ́jú àkóràn ìbálòpọ̀ ní irú ìṣirò kan náà. Ìtọ́jú chlamydia ń gba ẹgbẹ̀rún naira díẹ̀ fún oògùn apakòkòrò. Ìtọ́jú àrùn ìgbóná abẹ́ ikùn tí chlamydia tí a kò tọ́jú fà lè gba ọgọ́rọ̀ọ̀rún ẹgbẹ̀rún, ó sì lè mú yín má lè bímọ, tí ó sì lè béèrè ìtọ́jú ìbímọ tí ó gbówó jù lẹ́yìn náà.

Ìdènà tún ń dáàbò bo agbára yín láti ṣiṣẹ́ àti gba owó. Àwọn ìṣòro ìlera ìbímọ tó le sábà máa ń béèrè gbígbé ní ilé ìwòsàn fún ìgbà pípẹ́ àti ìgbà ìmúláradá. Èyí túmọ̀ sí owó oṣù tó sọnù, àǹfààní iṣẹ́ òwò tó sọnù, àti ẹrù lórí àwọn ẹbí tí ó gbọ́dọ̀ tọ́jú yín. Ayẹ̀wò déédéé ń ràn yín lọ́wọ́ láti wà ní ìlera àti láti máa ṣe iṣẹ́ ajé.

Gbígbé pẹ̀lú àìdánilójú nípa ìlera yín ń fa ìdààmú ọkàn títí. Ẹ lè máa bẹ̀rù nípa omi àìbọ́gbọ́n yẹn, ìdì ọmú yẹn, tàbí bóyá ẹ ní àkóràn. Àwọn àníyàn wọ̀nyí ń jẹ agbára ọpọlọ, wọ́n sì ń dín ìgbé ayé yín kù.

Ayẹ̀wò déédéé ń fún yín ní ìmọ́lẹ̀. Èsì deede jẹ́ kí ẹ sinmi kí ẹ sì dojúkọ gbígbé ayé ní kíkún. Èsì àìdára, bí ó tilẹ̀ jẹ́ ìdààmú, ń fún yín ní ìmọ̀ àti àwọn àṣàyàn dípò ẹ̀rù àti ìbẹ̀rù. Àwọn ìwádìí tó le pàápàá ń rọrùn láti kojú nígbà tí a bá ri ní kùtùkùtù pẹ̀lú ọ̀nà ìtọ́jú tó hàn gbangba.

Ayẹ̀wò tún ń yí ìbáṣepọ̀ yín pẹ̀lú ara yín láti dídúró dé ìṣòro sí gbígbé ìgbésẹ̀ ṣáájú. Dípò kí ẹ máa nímọ̀lára àìlágbára nípa ìlera, ẹ ń dáàbò bo ara yín ní taratara. Ìmọ̀lára ìdarí àti ìjíyìn ara ẹni yìí ń kọjá ìlera ìbímọ, ó sì sábà máa ń mú àwọn àṣà ìlera gbogbo dára.

Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Nàìjíríà, lílọ sí ìpàdé ìlera àti sísọ̀rọ̀ nípa àwọn àìní ìlera ara ẹni jẹ́ ìṣe agbára ti ìbọ̀wọ̀ fún ara ẹni. Ní àwọn àṣà tí àwọn obìnrin ti máa ń fi àìní gbogbo ènìyàn ṣáájú tiwọn, sísọ pé “ìlera mi ṣe pàtàkì tó láti lo àkókò fún ayẹ̀wò” ní ìtumọ̀ jíjinlẹ̀.

Pẹ̀lú àwọn àǹfààní tó hàn gbangba, ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń yẹra fún ayẹ̀wò ìlera ìbímọ. Òye àti yíyanjú àwọn àníyàn tó wọ́pọ̀ ń ràn yín lọ́wọ́ láti kúrò ní mímọ̀ pé ẹ yẹ kí ẹ ṣe ayẹ̀wò sí ṣíṣe é gan-an.

Èyí lè jẹ́ èrò tí kò tọ́ tó léwu jù nípa ìlera ìbímọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àìsàn tó le kì í fi àmì hàn ní ìpele àkọ́kọ́ – ìdí gan-an nìyẹn tí ayẹ̀wò fi ṣe pàtàkì. Jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ ń dàgbà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ fún ọdún. Chlamydia kì í fa àmì tó hàn gbangba ní àwọn obìnrin. Jẹjẹrẹ ọmú ní ìpele àkọ́kọ́ kì í sábà dun ni.

Nígbà tí ẹ bá “nímọ̀lára pé nǹkan kò dára,” àwọn àrùn sábà ti tẹ̀síwájú gan-an. Ìrora, ẹ̀jẹ̀, omi àìbọ́gbọ́n tàbí ìdì jẹ́ àmì ìkìlọ̀ ìpele ìkẹyìn. Ayẹ̀wò ń ri ìṣòro ní àwọn ìpele àkọ́kọ́ tí kò ní ìró, nígbà tí ìtọ́jú ń ṣiṣẹ́ jù.

Ẹ ronú nípa rẹ̀ bí títọ́jú ọkọ̀. Ẹ kì í dúró títí ẹ̀rọ yóò fi gbiná kí ẹ tó wo epo. Ẹ máa ń ṣe ìtọ́jú déédéé nígbà tí gbogbo nǹkan bá dà bíi pé ó dára nítorí ìdènà rọrùn ju àtúnṣe lọ. Ara yín yẹ fún ọ̀nà ìdènà kan náà.

Àwọn obìnrin kan tún gbàgbọ́ pé tí wọn kò bá mọ ìṣòro kan, kò sí – irú èrò àfọ̀ṣẹ tó ń fúnni ní ìtùnú ráńpẹ́ ṣùgbọ́n ewu fún ìgbà pípẹ́. Àwọn ìṣòro kì í parẹ́ nítorí pé ẹ kọ̀ wọ́n. Wọ́n ń burú sí i. Dídojúkọ ìlera pẹ̀lú òtítọ́, bí ó tilẹ̀ jẹ́ àìrọ̀rùn, fi agbára àti ọgbọ́n hàn.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń ní ìtìjú jíjinlẹ̀ nípa ọ̀rọ̀ ìlera ìbímọ àti àwọn ayẹ̀wò. Àwọn ẹ̀kọ́ àṣà tó ń sọ ara obìnrin di ohun ìtìjú, àwọn ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn nípa ìwà ìtọ́jú, àti àwọn ohun ìkà àwùjọ nípa ìbálòpọ̀ ń dá ìdínà líle láti wá ìtọ́jú.

Ẹ mọ èyí: òṣìṣẹ́ ìlera yín ti rí ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin. Ara yín kì í ṣe ohun àjèjì, ìyàlẹ́nu tàbí ìtìjú sí wọn. Ìlera yín ni wọ́n dojúkọ, wọn kì í dá ìwà yín lẹ́jọ́. Àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn ń pa àṣírí mọ́ gidigidi – fífi ìmọ̀ yín hàn yóò ru ìlànà iṣẹ́ àti òfin Nàìjíríà.

Tí ó bá ṣeé ṣe, ẹ wá òṣìṣẹ́ ìlera obìnrin tí ó bá mú yín ní ìtura. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwòsàn ní ọjọ́ ilé ìwòsàn fún obìnrin nìkan báyìí. Ẹ pè ṣáájú kí ẹ sì béèrè nípa àwọn àṣàyàn tó yanjú àníyàn yín. Àwọn ilé ìwòsàn ní Kano, Kaduna àti àwọn ìpínlẹ̀ àríwá mìíràn mọ àwọn àìní wọ̀nyí pàápàá, wọ́n sì ń ṣètò àwọn ohun tó yẹ.

Ẹ tún lè mú ọ̀rẹ́ obìnrin tàbí ẹbí tí ẹ gbẹ́kẹ̀lé wá fún ìrànlọ́wọ́. Wíwà wọn kò ba àṣírí jẹ́ ṣùgbọ́n ó lè jẹ́ kí ẹ má nímọ̀lára ìṣòro jù. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin rí i pé ayẹ̀wò àkọ́kọ́ ló le jù – nígbà tí ẹ bá rí i pé ìbáṣepọ̀ yára, ti ọ̀jọ̀gbọ́n ni, àwọn ayẹ̀wò tó tẹ̀lé e á rọrùn.

Ẹ rántí pé wíwá ìtọ́jú ìlera kì í ṣe ìtìjú – ó jẹ́ ìṣe ìgbẹ́kẹ̀lé. Ẹ ń tọ́jú ẹbí yín, ẹ ń ṣiṣẹ́ kára, ẹ sì ń bójú tó ọ̀pọ̀ ojúṣe. Títọ́jú ìlera yín ń jẹ́ kí ẹ lè tẹ̀síwájú nínú gbogbo ohun tí ẹ ń ṣe. Kò sí ìtìjú nínú ìyẹn, ọgbọ́n nìkan ni.

Àwọn ìdínà owó jẹ́ ìdènà gidi fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin Nàìjíríà. Ṣùgbọ́n ayẹ̀wò ìlera ìbímọ rọrùn láti rí ju bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ṣe rò lọ, pàápàá nípasẹ̀ àwọn ètò ìjọba àti ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn NGO.

Basic Health Care Provision Fund ń pèsè ayẹ̀wò ọ̀fẹ́ tàbí tí a dín owó rẹ̀ kù gan-an ní àwọn ilé ìwòsàn alákọ̀ọ́kọ́ ti ìjọba káàkiri Nàìjíríà. Àwọn iṣẹ́ bíi ayẹ̀wò jẹjẹrẹ ọ̀run ilé-ọmọ, yíyẹ ọmú wò àti ayẹ̀wò àkóràn ìbálòpọ̀ yẹ kí ó wà ní owó kékeré tàbí láìsí owó. Ẹ pe ẹ̀ka ìlera ìjọba ìbílẹ̀ yín láti mọ àwọn ilé ìwòsàn tó ń kópa nítòsí yín.

Àwọn ilé ìwòsàn tí ń kọ́ni àti àwọn ilé ìwòsàn amọ̀ja ní olú ìlú ìpínlẹ̀ sábà máa ń ṣe àwọn ètò ayẹ̀wò ní owó tí a dín kù. Àwọn ilé ìwòsàn ní Lagos, Ibadan, Kano, Kaduna, Jos, Enugu àti Port Harcourt ń ṣètò ayẹ̀wò ọ̀fẹ́ lójúmọ́ déédéé. Ẹ tẹ̀lé ilé iṣẹ́ ìlera ìpínlẹ̀ yín lórí ìkànnì àjọlò tàbí ẹ wo ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù wọn fún ìkéde.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ NGO tó dojúkọ ìlera obìnrin ń ṣe ayẹ̀wò ọ̀fẹ́. Àwọn àjọ bíi Society for Family Health, Planned Parenthood Federation of Nigeria, àti onírúurú ẹgbẹ́ ìmọ̀ jẹjẹrẹ ń ṣe ìkànsí déédéé, pàápàá ní àyíká October (Breast Cancer Awareness Month) àti January (Cervical Cancer Awareness Month).

Fún àwọn obìnrin ní ìgbèríko tí wọn kò ní ìráyè sí ilé ìwòsàn, ẹ béèrè nípa àwọn ilé ìwòsàn alágbèéká tó ń ṣe ìbẹ̀wò sí àwọn àdúgbò lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Bí ètò wọn kò tilẹ̀ déédéé nígbà míì, àwọn ilé ìwòsàn wọ̀nyí ń gbé iṣẹ́ ayẹ̀wò tààrà lọ sí àwọn agbègbè jíjìnnà. Olùkọ́ ìlera ìjọba ìbílẹ̀ yín lè fún yín ní ìròyìn ètò.

Tí ẹ bá gbọ́dọ̀ san owó fúnra yín, ẹ rántí pé ayẹ̀wò ń ná kéré ju ìtọ́jú àrùn tó ti lọ jìnnà lọ. Àwọn obìnrin kan ń fi owó kékeré pamọ́ lóṣooṣù fún ayẹ̀wò ìlera – ₦200 lọ́sẹ̀ di ₦10,000 lọ́dún, tó tó fún ọ̀pọ̀ ayẹ̀wò. Ìlera yín yẹ fún ìdókòwò yìí.

Ètò ìlera Nàìjíríà ní àwọn ìṣòro, ṣùgbọ́n àwọn ohun èlò wà fún àwọn obìnrin tó pinnu láti tọ́jú ìlera ìbímọ wọn ṣáájú. Mímọ ibi tí ẹ ó lọ àti ohun tí ẹ lè retí ń jẹ́ kí ayẹ̀wò rọrùn jù.

Sana Pads mọ̀ pé ìlera ìbímọ ju àwọn ohun èlò nǹkan oṣù lọ. Bí a tilẹ̀ jẹ́ olókìkí fún ṣíṣe pádì nǹkan oṣù tí a lè tún lò tó dára ní Nàìjíríà níbí, iṣẹ́ wa dá lórí iyì nǹkan oṣù àti ìlera ìbímọ pípé fún àwọn obìnrin Áfíríkà. A ti ṣètìlẹ́yìn fún ju 10,000 obìnrin tààrà, a sì ti pín ju 30,000 pádì fún àwọn àdúgbò káàkiri Nàìjíríà.

Iṣẹ́ wa pẹ̀lú àwọn ilé-ìwé, ilé ìwòsàn àti àwọn àjọ àdúgbò ti fi hàn wá léraléra pé òṣì nǹkan oṣù àti àìmọ̀ nípa ìlera ìbímọ jọ ń rìn pa pọ̀. Àwọn obìnrin tí kò lè ra ààbò nǹkan oṣù tó yẹ sábà máa ń kò lè ṣe ayẹ̀wò ìlera déédéé. Àwọn obìnrin tí wọ́n ń tijú nípa nǹkan oṣù wọn sábà máa ń tijú láti wá ìtọ́jú ìlera ìbímọ.

Ìdí nìyí tí a fi ń bá àwọn ilé ìwòsàn ṣiṣẹ́ pọ̀ láti pèsè ẹ̀kọ́ pẹ̀lú àwọn ọjà wa. Nígbà tí a bá pín pádì fún àwọn ọmọbìnrin ní àwọn ilé-ìwé Kaduna tàbí àwọn obìnrin ní àwọn àdúgbò Lagos, a tún ń pín ìròyìn nípa ayẹ̀wò ìlera ìbímọ, a ń so wọ́n pọ̀ mọ́ àwọn ohun èlò ìlera àdúgbò, a sì ń ṣiṣẹ́ láti mú kí ọ̀rọ̀ nípa ìlera obìnrin di deede.

Jíjẹ́ ti ọmọ Nàìjíríà àti ṣíṣe é láti ọwọ́ wa ń fún wa ní òye àwọn ìṣòro pàtó tí àwọn obìnrin wa ń dojúkọ – láti ojú ọjọ́ gbígbóná àti tútù tó ń kan àwọn àìní ọjà nǹkan oṣù sí àwọn ọ̀ràn àṣà tó ń béèrè ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ ìlera tó ṣọ́ra. A ṣe àwọn ọjà àti ètò wa pẹ̀lú òtítọ́ Nàìjíríà lọ́kàn, kì í ṣe èrò Ìwọ̀-oòrùn nípa àwọn àìní obìnrin.

Òye àwọn ìtọ́sọ́nà ayẹ̀wò ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n gbígbé ìgbésẹ̀ ni ó ń dáàbò bo ìlera yín. Bóyá ẹ kò tíì ṣe ayẹ̀wò rí tàbí ẹ kò lọ fún ọdún, bíbẹ̀rẹ̀ lónìí ń ṣe ìyàtọ̀.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa mímọ ilé ìwòsàn tó sún mọ́ yín jù tó ń ṣe ayẹ̀wò ìlera ìbímọ. Ilé ìwòsàn alákọ̀ọ́kọ́ wà ní gbogbo agbègbè ìjọba ìbílẹ̀, nígbà tí àwọn ilé ìwòsàn gbogbogbò ń ṣe iṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlú. Ẹ pè ṣáájú láti béèrè àwọn iṣẹ́ ayẹ̀wò tí wọ́n ń ṣe, owó tí ẹ lè retí, àti bóyá ìpàdé pọn dandan.

Ẹ ṣètò ayẹ̀wò àkọ́kọ́ yín láìpẹ́ – láàrin oṣù tó ń bọ̀ tí ó bá ṣeé ṣe. Ẹ yan ọjọ́ àti àkókò pàtó, ẹ sọ fún ẹnìkan pé ẹ ń lọ kí ó lè jẹ́ ẹlẹ́rìí, kí ẹ sì mú ìpàdé yìí gẹ́gẹ́ bí ẹ ṣe ń mú ìpàdé iṣẹ́ òwò tàbí ojúṣe ẹbí. Ìlera yín yẹ fún àkọ́kọ́.

Ẹ múra sílẹ̀ fún ìbẹ̀wò yín nípa kíkọ ìròyìn ìlera tó wúlò sílẹ̀. Ẹ kọ ọjọ́ nǹkan oṣù yín tó kẹ́yìn, àwọn àmì tí ẹ ti ṣàkíyèsí, ìtàn ìlera ẹbí, àti àwọn ìbéèrè tí ẹ fẹ́ béèrè. Ìmúrasílẹ̀ yìí ń ràn yín lọ́wọ́ láti sọ̀rọ̀ kedere bí ẹ tilẹ̀ ń bẹ̀rù.

Tí nǹkan oṣù bá ń kó yín lọ́kàn jẹ́ – àìdéédéé, ẹ̀jẹ̀ púpọ̀, ìrora – ẹ ronú bí àwọn ohun èlò nǹkan oṣù yín ṣe ń kan ìtura àti iyì yín lójoojúmọ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin rí i pé yíyí padà sí àwọn pádì tí a lè tún lò tó dára bíi Premium Pads Sana (pẹ̀lú ìpele kan tí kì í jò àti ìpele mẹ́ta tó ń gbà omi) tàbí Maxi Pads (pẹ̀lú ìpele kan tí kì í jò àti ìpele márùn-ún tó ń gbà omi fún nǹkan oṣù tó pọ̀) ń dín ìdààmú nípa nǹkan oṣù kù, ó sì ń jẹ́ kí títọpa ìlera nǹkan oṣù rọrùn.

Starter Kit wa ní Premium Pads mẹ́ta pẹ̀lú àpò ìtọ́jú, tó ń fún yín ní gbogbo ohun tí ẹ nílò láti bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò pádì tí a lè tún lò ní owó tí kò wúwo. Ìṣàkóso nǹkan oṣù tó dára ń ṣètìlẹ́yìn fún ìlera ìbímọ gbogbo nípa ríràn yín lọ́wọ́ láti ṣàkíyèsí àyípadà àti láti ní ìmọ́tótó tó dára jù.

Àwọn ilé-ìwé, NGO, àwọn àjọ ẹ̀sìn àti àwọn ẹgbẹ́ àdúgbò lè ní ipa ńlá lórí ìlera obìnrin nípa ṣíṣètò ìráyè sí ayẹ̀wò. Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣe ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ilé ìwòsàn àdúgbò láti ṣètò ayẹ̀wò ní ibi yín tàbí láti ṣètò ìbẹ̀wò ẹgbẹ́ sí àwọn ilé ìwòsàn.

Ẹ pèsè ìròyìn àti ìṣírí nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ tó wà – ìkéde ní àwọn ìpàdé obìnrin, ìwé ìkéde lórí pátákó àdúgbò, àwọn ìfiránṣẹ́ lórí ìkànnì àjọlò, àti ọ̀rọ̀ ẹnu. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin á ṣe ayẹ̀wò tí ẹnìkan tí wọ́n gbẹ́kẹ̀lé bá gba wọ́n nímọ̀ràn tí ó sì ràn wọ́n lọ́wọ́ láti ṣẹ́gun àwọn ìdínà ètò.

Ẹ ronú lórí sísọ̀rọ̀ nípa ìlera nǹkan oṣù pẹ̀lú ayẹ̀wò ìlera ìbímọ. Àwọn ilé-ìwé, NGO àti àwọn àjọ mìíràn lè pàṣẹ iye èyíkéyìí ní iye owó tí kì í yí padà fún àpò kọ̀ọ̀kan. Ìrànlọ́wọ́ tó wúlò yìí fi ìbìkítà hàn, ó sì ń ṣẹ̀dá àǹfààní láti sọ̀rọ̀ nípa ìlera ìbímọ ní fífẹ̀.

Ẹ ṣẹ̀dá àwọn ibi ààbò fún àwọn obìnrin láti sọ̀rọ̀ nípa àwọn àníyàn ìlera àti láti béèrè ìbéèrè. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ obìnrin kò tíì sọ̀rọ̀ ní gbangba nípa ìlera ìbímọ rí, wọ́n sì nílò ìdánrawò láti sọ àníyàn wọn kí wọ́n tó ní ìtura pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ ìlera. Àwọn ìjíròrò ẹgbẹ́ tí a darí lè kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìmọ̀.

Ẹ kàn sí Sana Pads tí ẹ bá ń ṣètò àwọn ètò ìlera obìnrin. A ń pèsè ohun èlò ẹ̀kọ́, a ń bá àwọn àjọ ṣiṣẹ́ láti dín owó ìráyè sí pádì kù, a sì ń so àwọn ẹgbẹ́ mọ́ àwọn ohun èlò ìlera. Ète wa ni láti ṣètìlẹ́yìn fún ìlera obìnrin pípé, a sì ṣetán láti bá àwọn mìíràn tó ní ète yìí ṣiṣẹ́ pọ̀.

Ayẹ̀wò ìlera ìbímọ ń dáàbò bo ẹ̀mí yín, ń pa agbára ìbímọ yín mọ́, ó sì ń rí i dájú pé ẹ wà ní ìlera fún ẹbí àti àdúgbò yín. Àwọn ìtọ́sọ́nà náà kedere: ayẹ̀wò ọ̀run ilé-ọmọ láti ọmọ ọdún 25, ayẹ̀wò ọmú lọ́dọọdún, àti ayẹ̀wò àkóràn ìbálòpọ̀ déédéé fún àwọn obìnrin tí ń ní ìbálòpọ̀. Àwọn ìgbésẹ̀ kékeré wọ̀nyí ń ri ìṣòro ní kùtùkùtù nígbà tí ìtọ́jú ń ṣiṣẹ́ jù.

Ẹ yẹ fún ìtọ́jú ìlera tó bọ̀wọ̀ fún iyì yín nígbà tó ń dáàbò bo àlàáfíà yín. Àwọn ìdínà wà lóòótọ́ – owó, ìtìjú, ìráyè – ṣùgbọ́n àwọn ojútùú náà wà pẹ̀lú. Ayẹ̀wò ọ̀fẹ́ àti ti owó kékeré wà káàkiri Nàìjíríà nípasẹ̀ àwọn ètò ìjọba àti ìbáṣepọ̀ NGO.

Bíbẹ̀rẹ̀ lè dà bí ohun tó wúwo, ṣùgbọ́n ẹ rántí Chioma láti Surulere. Ó ní ẹ̀rù àti ìyèméjì kan náà. Lónìí, ó ń ṣe ayẹ̀wò déédéé, ó ń gba àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ níyànjú láti ṣe bákan náà, ó sì ri àkóràn kékeré ní kùtùkùtù kí ó tó fa ìṣòro tó le. Ìrírí ọ̀rẹ́ rẹ̀ Blessing kọ́ ọ pé mímọ̀ dára ju àìmọ̀ lọ nígbà gbogbo, àti pé kùtùkùtù dára ju ìpẹ́ lọ nígbà gbogbo.

Ìlera ìbímọ yín yẹ fún ìfiyèsí àti ìtọ́jú kan náà tí ẹ fún gbogbo ohun mìíràn nínú ayé yín. Ẹ ṣe ìpàdé yẹn, ẹ béèrè àwọn ìbéèrè yẹn, kí ẹ sì gbèjà àwọn àìní ìlera yín. Ẹ kì í ṣe onímọtara-ẹni-nìkan tàbí olóyèéwu – ẹ jẹ́ ọlọ́gbọ́n àti olóòtọ́.

Fún ìròyìn sí i nípa àwọn ọ̀rọ̀ ìlera obìnrin, ìṣàkóso ìlera nǹkan oṣù, àti síso mọ́ àwọn ohun èlò ìrànlọ́wọ́ káàkiri Nàìjíríà, ẹ ka ìtọ́sọ́nà wa pípé lóríìlera obìnrin ní Áfíríkà, níbi tí a ti sọ̀rọ̀ lórí gbogbo ìṣòro ìlera àti àwọn ojútùú fún àwọn obìnrin Áfíríkà.