Ìṣòro nǹkan oṣù ní ọjọ́-orí kọ̀ọ̀kan: Ohun tó wọ́pọ̀ fún obìnrin Nàìjíríà ní gbogbo ìpele ayé

Nǹkan oṣù yín máa ń yí padà jálẹ̀ ayé yín, ohun tó lè dẹ́rù bani ní ọjọ́-orí kan sì lè wọ́pọ̀ pátápátá ní ọjọ́-orí mìíràn. Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń jìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ nítorí wọn kò mọ ohun tó wọ́pọ̀ fún ìpele ayé wọn.

Àwọn kókó pàtàkì:

• Ìṣòro nǹkan oṣù yàtọ̀ gidigidi láàárín ìbàlágà (ọdún 10-15), ọdún ìbímọ (ọdún 20-40), àti perimenopause (ọdún 40-55), ìpele kọ̀ọ̀kan sì ní ìlànà tirẹ̀ tó wọ́pọ̀.
  
  
• Àwọn ọ̀dọ́bìnrin sábà máa ń ní oṣù tí kò ṣe déédéé fún ọdún 2-3 lẹ́yìn nǹkan oṣù àkọ́kọ́ wọn, nígbà tí àwọn obìnrin tó ti ju ọdún 40 lọ sábà máa ń rí i pé àkókò rẹ̀ kò ṣeé sọ tẹ́lẹ̀ bí wọ́n ti ń sún mọ́ ìdáwọ́ oṣù.
  
  
• Ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ jù ń kan 30% àwọn obìnrin Nàìjíríà ní ọdún ìbímọ wọn, ohun tó ń fà á sì wà láti àìdọ́gba họ́mọ̀nù dé àwọn àìsàn tó nílò ìtọ́jú dókítà.
  
  
• Ìrora tó le tí kò jẹ́ kí ẹ ṣe iṣẹ́ ojoojúmọ́, ẹ̀jẹ̀ tó ju ọjọ́ 7 lọ, tàbí oṣù tó kúrú ju ọjọ́ 21 lọ nílò pé kí ẹ rí olùtọ́jú ìlera, láìka ọjọ́-orí sí.
  
  
• Pádì nǹkan oṣù tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ń dín owó tí obìnrin Nàìjíríà ń ná lọ́dún kù ní 60-75% ju pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lọ, èyí ń mú kí bíbójútó nǹkan oṣù rọrùn fún àpò ní gbogbo ìpele ayé.
  
  
• Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àṣà nípa nǹkan oṣù ní Nàìjíríà túmọ̀ sí pé ọ̀pọ̀ obìnrin kò mọ̀ pé àmì àìsàn wọn nílò ìtọ́jú, èyí sì ń fa ìjìyà ọ̀pọ̀ ọdún tí a lè dènà.
  
  
• Ṣíṣe àkọsílẹ̀ oṣù yín ń ràn yín lọ́wọ́ láti mọ ìlànà tó bá ọjọ́-orí yín mu, ó sì ń mú kí ó rọrùn láti rí ìṣòro gidi tó nílò àyẹ̀wò dókítà.

Ẹ jẹ́ ká wo ohun tó wọ́pọ̀ ní ọjọ́-orí kọ̀ọ̀kan àti ìgbà tí ó yẹ kí ẹ ṣàníyàn.

Blessing jókòó sórí ibùsùn ìyá rẹ̀ nínú ilé wọn ní Ikeja, omijé ń ṣàn lójú rẹ̀. Ní ọmọ ọdún 14, nǹkan oṣù rẹ̀ ti di èyí tí kò ṣeé fara dà – ẹ̀jẹ̀ pọ̀ débi pé ó ń pàdánù ilé-ìwé fún ọjọ́ mẹ́ta lóṣooṣù. Ìyá rẹ̀, tó ti di ẹni ọdún 45 báyìí, lóye ìbànújẹ́ náà, ṣùgbọ́n fún ìdí mìíràn. Oṣù tirẹ̀ ti di èyí tí kò ṣeé sọ tẹ́lẹ̀ rárá, nígbà mìíràn ó máa ń wá lẹ́ẹ̀mejì nínú oṣù kan, nígbà mìíràn kì í wá rárá. “Màmá, kí ló dé tí èyí fi ń ṣẹlẹ̀ sí wa?” Blessing béèrè. Ìyá rẹ̀ fà á mọ́ra, ó wù ú kí ó ní ìdáhùn tó dára jù. Òtítọ́ ni pé ìṣòro nǹkan oṣù máa ń yàtọ̀ ní onírúurú ọjọ́-orí, ohun tó sì wọ́pọ̀ fún ọ̀dọ́bìnrin kò rí bákan náà pẹ̀lú ohun tó wọ́pọ̀ fún obìnrin tó ń sún mọ́ ìdáwọ́ oṣù. Mímọ ìyàtọ̀ wọ̀nyí lè jẹ́ ìyàtọ̀ láàárín àníyàn tí kò pọn dandan àti mímọ ìgbà tí ó yẹ láti wá ìrànlọ́wọ́ gan-an.

Oṣù yín kì í dúró sójú kan. Láti ìgbà tí nǹkan oṣù yín bẹ̀rẹ̀ títí dé nǹkan oṣù ìkẹyìn yín, ara yín ń ṣàtúnṣe ìwọ̀n họ́mọ̀nù, ìjáde ẹyin àti bí ẹ̀jẹ̀ ṣe ń wá nígbà gbogbo. Ìyípadà wọ̀nyí ń tẹ̀lé ìlànà tí a lè sọ tẹ́lẹ̀, ní ìbámu pẹ̀lú ọjọ́-orí yín àti ìpele ìbímọ yín.

Ẹ ronú nípa ayé ìbímọ yín bí àsìkò ọdún ní Nàìjíríà. Bí a ṣe ní ìgbà òjò, ìgbà ẹ̀rùn àti àsìkò ìyípadà láàárín wọn, ayé nǹkan oṣù yín ní àwọn ìpele tó yàtọ̀. Ìpele kọ̀ọ̀kan ní “ojú ọjọ́” tirẹ̀, ohun tó sì máa jẹ́ àjèjì ní àsìkò kan wọ́pọ̀ pátápátá ní òmíràn. A retí òjò ńlá ní oṣù Keje, ṣùgbọ́n òjò kan náà ní oṣù Kìíní yóò yani lẹ́nu. Bákan náà, oṣù tí kò ṣe déédéé ní ọmọ ọdún 14 wọ́pọ̀, ṣùgbọ́n ní ọdún 28, ó lè jẹ́ àmì pé ohun kan nílò àfiyèsí.

Nígbà tí nǹkan oṣù ọmọbìnrin bá ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀, ara rẹ̀ ṣì ń kọ́ bí ó ṣe máa darí ijó họ́mọ̀nù tó díjú tó ń mú kí oṣù ṣe déédéé. Hypothalamus, pituitary gland àti ovaries (àwọn ẹ̀yà ara tó ń darí họ́mọ̀nù àti ẹyin) nílò àkókò láti bá ara wọn sọ̀rọ̀ dáadáa.

Fún ọdún méjì sí mẹ́ta àkọ́kọ́ lẹ́yìn menarche (nǹkan oṣù àkọ́kọ́), oṣù tí kò ṣe déédéé ni ohun tó wọ́pọ̀, kì í ṣe àjèjì. Fatima láti Kaduna lè ṣe nǹkan oṣù ní oṣù Kìíní, kí ó fo oṣù Kejì pátápátá, lẹ́yìn náà kí ó ṣe é lẹ́ẹ̀mejì ní oṣù Kẹta. Èyí kì í fi dandan jẹ́ ìṣòro. Ara rẹ̀ ń kọ́ṣẹ́. Ní àkókò yìí, ẹyin kì í jáde ní gbogbo oṣù fún ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin, èyí sì ń nípa lórí àkókò àti iye ẹ̀jẹ̀.

Ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ wọ́pọ̀ láàárín àwọn ọ̀dọ́bìnrin nítorí ògiri ilé-ọmọ wọn sábà máa ń nípọn ju bó ṣe yẹ lọ kí ó tó jábọ́. Ẹ̀jẹ̀ lè máa rin pádì wọn ní gbogbo wákàtí kan tàbí méjì ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀ jù. Ní àwọn ilé-ìwé girama ní Lagos, àwọn olùkọ́ sọ pé àwọn ọmọbìnrin sábà máa ń pàdánù kíláàsì nígbà nǹkan oṣù, ọ̀pọ̀ ìgbà nítorí wọn kò ní ààbò tó tó fún ẹ̀jẹ̀ wọn tó pọ̀, kì í ṣe nítorí ìṣòro ìlera gidi.

Ìrora nǹkan oṣù ọ̀dọ́ sábà máa ń wá láti inú bí ilé-ọmọ ṣe ń sún kì gidigidi. Bí ara ṣe ń dàgbà tí ẹyin sì ń jáde déédéé, ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin ń rí i pé inú rírun wọn ń dín kù. Ṣùgbọ́n ìrora tó le tó ń fa èébì, dídákú, tàbí àìlọ sí ilé-ìwé léraléra gbọ́dọ̀ ní àyẹ̀wò. Àwọn àìsàn bí endometriosis lè bẹ̀rẹ̀ ní ọdún ọ̀dọ́, àyẹ̀wò ní kùtùkùtù sì ń ṣe ìyàtọ̀ ńlá.

Ìpèníjà ní Nàìjíríà ni pé ọ̀pọ̀ ìyá kò kọ́ ohun tó wọ́pọ̀ rí fúnra wọn, nítorí náà wọn kì í fi gbogbo ìgbà lè tọ́ àwọn ọmọbìnrin wọn sọ́nà dáadáa. Ní àfikún, èèwọ̀ àṣà túmọ̀ sí pé àwọn ọmọbìnrin sábà máa ń jìyà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ dípò kí wọ́n sọ̀rọ̀ nípa ìṣòro nǹkan oṣù ní gbangba.

Nígbà tí ẹ bá fi máa wọ ọdún ogún, oṣù yín yẹ kí ó ti rí ìlù rẹ̀. Ọ̀pọ̀ obìnrin máa ń ní ìlànà tó dúró déédéé fún wọn, bí “ohun tó wọ́pọ̀” tilẹ̀ yàtọ̀ gidigidi láàárín ẹnì kọ̀ọ̀kan. Oṣù yín lè jẹ́ ọjọ́ 25 nígbà tí ti arábìnrin yín jẹ́ ọjọ́ 32, àwọn méjèèjì sì lè wà ní ìlera pátápátá.

Ní àwọn ọdún wọ̀nyí, ẹyin máa ń jáde déédéé nínú ara yín (àyàfi tí ẹ bá ń lo ọ̀nà ìfètòsọ́mọbíbí oní-họ́mọ̀nù, tí ẹ lóyún, tàbí tí ẹ ń fún ọmọ lọ́mú). Èyí ń mú kí oṣù rọrùn láti sọ tẹ́lẹ̀. Ó yẹ kí ẹ lè mọ̀ ní ìwọ̀nba ìgbà tí nǹkan oṣù yín yóò dé, bí yóò ṣe pẹ́ tó, àti bí ẹ̀jẹ̀ yóò ṣe pọ̀ tó.

Síbẹ̀, ìyàtọ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan wọ́pọ̀. Wàhálà ọkàn, àìsàn, ìrìn àjò, ìyípadà ńlá nínú ìwọ̀n ara, tàbí eré ìdárayá líle lè da oṣù yín rú fún ìgbà díẹ̀. Chidinma, òṣìṣẹ́ báǹkì ní Abuja, ṣàkíyèsí pé nǹkan oṣù rẹ̀ sábà máa ń pẹ́ ní ọ̀sẹ̀ kan ní òpin ìdámẹ́rin ọdún, nígbà tí wàhálà iṣẹ́ bá pọ̀ jù. Nígbà tí àkókò wàhálà náà kọjá, oṣù rẹ̀ padà sí bó ṣe máa ń rí. Ìyàtọ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan báyìí kì í ṣe ohun àníyàn.

Ohun tí kò wọ́pọ̀ ní ọdún ìbímọ yín ni oṣù tí kò ṣe déédéé ní gbogbo ìgbà, ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ jù tó ń rin ààbò yín ní gbogbo wákàtí, ìrora tó le tí oògùn ìrora tí a ń rà láìsí ìwé dókítà kò dá dúró, tàbí ẹ̀jẹ̀ láàárín nǹkan oṣù méjì. Àwọn àmì wọ̀nyí lè fi hàn pé àwọn àìsàn bí fibroid (tó wọ́pọ̀ gan-an láàárín obìnrin Nàìjíríà), polycystic ovary syndrome (PCOS), endometriosis, tàbí àìdọ́gba họ́mọ̀nù wà.

Fibroid yẹ fún àfiyèsí pàtàkì nítorí ìwádìí fi hàn pé tó 80% àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú ló máa ń ní fibroid kí wọ́n tó pé ọmọ ọdún 50, ọ̀pọ̀ sì ń ní i ní ọdún ọgbọ̀n wọn. Àwọn ìdàgbà wọ̀nyí tí kì í ṣe jẹjẹrẹ nínú ilé-ọmọ sábà máa ń fa ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tó sì pẹ́, àti inú rírun tó le. Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń gba àwọn àmì wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí “ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀” lásán, nígbà tí ìtọ́jú wà.

Oyún àti fífún ọmọ lọ́mú ní ìlànà nǹkan oṣù tiwọn. Lẹ́yìn ìbímọ, nǹkan oṣù lè má ṣe déédéé fún ọ̀pọ̀ oṣù, pàápàá nígbà tí ẹ bá ń fún ọmọ ní ọmú nìkan. Àwọn obìnrin kan kì í rí nǹkan oṣù títí wọ́n á fi dá ọmú dúró pátápátá, nígbà tí àwọn mìíràn ń rí i padà láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀.

Perimenopause – àsìkò ìyípadà sí ìdáwọ́ oṣù – sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ ní ọdún ogójì obìnrin, bí ó tilẹ̀ lè bẹ̀rẹ̀ ṣáájú tàbí lẹ́yìn. Ní ìpele yìí, àwọn ovaries yín ń dín estrogen kù díẹ̀díẹ̀, ìjáde ẹyin sì ń di àìdéédéé. Èyí ń fa rúdurùdu nǹkan oṣù tó lè gbà ọ̀pọ̀ ọdún.

Tí ẹ bá wà ní ọdún ogójì yín, tí nǹkan oṣù yín tó ti ń ṣe déédéé tẹ́lẹ̀ sì ti di èyí tí kò ṣeé sọ tẹ́lẹ̀, ó ṣeé ṣe kí ẹ wà ní perimenopause. Ẹ lè ní nǹkan oṣù tó wọ́pọ̀, kí ẹ fo oṣù méjì, kí ẹ ní nǹkan oṣù fẹ́ẹ́rẹ́, lẹ́yìn náà kí ẹ rí ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ jù lọ ní ayé yín. Oṣù yín lè kúrú sí ọjọ́ 21 fún ọ̀pọ̀ oṣù, lẹ́yìn náà kí ó gùn dé ọjọ́ 45.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ní ọjọ́-orí yìí máa ń ṣàníyàn pé wọ́n lóyún nígbà tí nǹkan oṣù wọn bá fo, tàbí kí wọ́n bẹ̀rù àìsàn ńlá nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀. Ọ̀pọ̀ ìgbà, perimenopause lásán ni ìyípadà wọ̀nyí. Ṣùgbọ́n ìpèníjà ni pé àìsàn ńlá lè bẹ̀rẹ̀ ní àwọn ọdún wọ̀nyí pẹ̀lú, nítorí náà ó ṣe pàtàkì kí wọ́n yẹ ẹ̀jẹ̀ àìdéédéé wò, pàápàá tí ẹ bá ti ju ọdún 45 lọ tí ẹ sì ń rí àmì tuntun.

Aisha, olùkọ́ ẹni ọdún 47 ní Kano, ní ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ débi pé kò lè jáde nílé nígbà nǹkan oṣù rẹ̀. Ó rò pé ìyípadà sí ìdáwọ́ oṣù lásán ni, ṣùgbọ́n dókítà rẹ̀ rí fibroid tó ti dàgbà gan-an. Ìtọ́jú mú kí ìgbé ayé rẹ̀ dára sí i gidigidi. Ẹ̀kọ́ tó wà níbẹ̀: bí ẹ̀jẹ̀ àìdéédéé tilẹ̀ wọ́pọ̀ nígbà perimenopause, ó yẹ kí a ṣì yẹ ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ wò.

Ooru ojijì lára, òógùn lóru, ìyípadà ìṣesí àti àìrí oorun dáadáa sábà máa ń bá ìyípadà nǹkan oṣù rìn nígbà perimenopause. Àwọn àmì wọ̀nyí ń wá láti inú bí ìwọ̀n họ́mọ̀nù ṣe ń lọ sókè-sódò. Àwọn obìnrin Nàìjíríà kan kì í rí àmì púpọ̀, nígbà tí àwọn mìíràn ń rí i pé ìyípadà yìí ń nípa lórí ìgbé ayé ojoojúmọ́ wọn gidigidi.

A máa ń sọ pé obìnrin ti dé ìdáwọ́ oṣù lẹ́yìn oṣù 12 tó tẹ̀lé ara wọn láìsí nǹkan oṣù. Ọjọ́-orí ìpíndọ́gba fún obìnrin Nàìjíríà jẹ́ nǹkan bí ọdún 48-51, bí ó tilẹ̀ yàtọ̀. Lẹ́yìn ìdáwọ́ oṣù, ẹ̀jẹ̀ èyíkéyìí láti ojú ara obìnrin kì í ṣe ohun tó wọ́pọ̀, ó sì yẹ kí a yẹ̀ ẹ́ wò kíákíá.

Mímọ ohun tó wọ́pọ̀ fún ọjọ́-orí yín ń ṣèrànwọ́, ṣùgbọ́n àwọn àmì kan wà tó nílò àyẹ̀wò dókítà láìka ọjọ́-orí yín tàbí ìpele ìbímọ tí ẹ wà sí.

Ẹ̀jẹ̀ tó ń rin ààbò yín ní gbogbo wákàtí fún ọ̀pọ̀ wákàtí léraléra kò wọ́pọ̀ ní ọjọ́-orí kankan. Bákan náà ni ẹ̀jẹ̀ tó ju ọjọ́ méje lọ, tàbí ẹ̀jẹ̀ láàárín nǹkan oṣù méjì. Àwọn ìlànà wọ̀nyí lè yọrí sí anemia (àìtó ẹ̀jẹ̀), tó ń fa àárẹ̀, òòyì àti ìṣòro láti pọkàn pọ̀.

Nínú ètò ìlera Nàìjíríà, ọ̀pọ̀ obìnrin máa ń fà sẹ́yìn láti wá ìtọ́jú nítorí owó, jíjìnnà ilé-ìwòsàn, tàbí ẹ̀rù àyẹ̀wò tó ń wọnú ara. Ṣùgbọ́n àwọn àìsàn tó ń fa ẹ̀jẹ̀ àìtọ́ sábà máa ń burú sí i láìsí ìtọ́jú. Fibroid ń tóbi sí i, endometriosis ń tàn kálẹ̀, anemia sì ń le sí i. Àyẹ̀wò ní kùtùkùtù sábà máa ń túmọ̀ sí ìtọ́jú tó rọrùn tí kò sì wọ́n tó bẹ́ẹ̀.

Ìrora jẹ́ ohun tí ẹnì kọ̀ọ̀kan ń rí lọ́nà tirẹ̀, ṣùgbọ́n tí ìrora nǹkan oṣù yín kò bá jẹ́ kí ẹ lọ sí ilé-ìwé, lọ síbi iṣẹ́, tàbí ṣe ohun ojoojúmọ́, ó yẹ kí a wádìí rẹ̀. Ìrora nǹkan oṣù tí oògùn ìrora tí a ń rà láìsí ìwé dókítà kò dá dúró, tó ń fa èébì tàbí ìgbẹ́ gbuuru, tàbí tí ibà ń bá rìn yẹ kí ó ní àyẹ̀wò kíákíá.

Oṣù tó kúrú ju ọjọ́ 21 lọ tàbí tó gùn ju ọjọ́ 35 lọ (lẹ́yìn tí oṣù yín ti dúró déédéé lẹ́yìn ọdún ọ̀dọ́) ń fi àìdọ́gba họ́mọ̀nù hàn, tí ìtọ́jú lè ṣe láǹfààní. PCOS, àìsàn thyroid àti àwọn àìsàn mìíràn lè da àkókò oṣù rú, wọ́n sì tún ń nípa lórí ìlera yín lápapọ̀ àti agbára ìbímọ yín.

Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin, ìrora nǹkan oṣù tó le débi pé ó ń fa dídákú, èébì, tàbí àìlọ sí ilé-ìwé lóṣooṣù yẹ kí a yẹ̀ ẹ́ wò fún endometriosis. Bí inú rírun díẹ̀ tilẹ̀ wọ́pọ̀, ìrora tó ń sọni di aláìlágbára kì í ṣe ohun tí ọ̀dọ́bìnrin yẹ kí ó kàn fara dà. Ìtọ́jú ní kùtùkùtù lè dènà kí àìsàn náà má burú sí i.

Àwọn ọ̀dọ́bìnrin tí nǹkan oṣù wọn kò tíì bẹ̀rẹ̀ ní ọmọ ọdún 16, tàbí tí ọmú wọn kò tíì bẹ̀rẹ̀ sí í yọ ní ọmọ ọdún 13, yẹ kí wọ́n rí olùtọ́jú ìlera. Bí ìdàgbà tó pẹ́ tilẹ̀ lè wọ́pọ̀, pàápàá nínú ìdílé tí èyí ti máa ń ṣẹlẹ̀, ó tún lè fi ìṣòro họ́mọ̀nù hàn tí ìtọ́jú ní kùtùkùtù lè ṣe láǹfààní.

Ní ọdún ìbímọ (ọdún ogún sí ọgbọ̀n), ìyípadà òjijì nínú oṣù tó ti ń ṣe déédéé tẹ́lẹ̀ nílò àfiyèsí. Tí nǹkan oṣù yín bá ti ṣeé sọ tẹ́lẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún, tí ó sì di àìdéédéé, tó pọ̀, tàbí tó ń ro yín lójijì, ẹ wádìí ohun tó fà á. Àmì tuntun sábà máa ń fi ìdàgbàsókè tuntun hàn, bí fibroid tàbí ìyípadà họ́mọ̀nù.

Àwọn obìnrin tó ń gbìyànjú láti lóyún yẹ kí wọ́n máa ṣe àkọsílẹ̀ oṣù wọn, kí wọ́n sì bá olùtọ́jú ìlera wọn sọ̀rọ̀ nípa àìdéédéé èyíkéyìí. Ìjáde ẹyin tí kò ṣe déédéé ń mú kí oyún nira, ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀ ohun tó ń fà á ṣeé tọ́jú. Ní Nàìjíríà, àwọn tọkọtaya sábà máa ń dúró fún ọ̀pọ̀ ọdún kí wọ́n tó wá àyẹ̀wò ìbímọ, ṣùgbọ́n ìtọ́jú ní kùtùkùtù sábà máa ń fúnni ní àṣàyàn ìtọ́jú púpọ̀ sí i.

Fún àwọn obìnrin ní ọdún ogójì àti àádọ́ta wọn, ìpèníjà ni láti ya perimenopause tó wọ́pọ̀ sọ́tọ̀ kúrò lára ìṣòro tó nílò ìtọ́jú. Òfin tó dára: tí àwọn àmì bá ń nípa lórí ìgbé ayé yín gidigidi, ó yẹ kí a tọ́jú wọn. Ẹ kò ní láti jìyà ẹ̀jẹ̀ tó ń ya bí omi tàbí ooru ojijì tó le fún ọ̀pọ̀ ọdún nítorí pé wọ́n jẹ́ “ti ẹ̀dá.” Ọ̀pọ̀ ìtọ́jú tó múná dóko ló wà.

Ní ọ̀pọ̀ àwùjọ Nàìjíríà, a ń kọ́ obìnrin láti fara da ìṣòro nǹkan oṣù ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Sísọ̀rọ̀ nípa nǹkan oṣù ní gbangba ni a sábà máa ń kà sí èyí tí kò yẹ, àwọn obìnrin kan sì gbà gbọ́ pé ìjìyà nígbà nǹkan oṣù jẹ́ ìpín wọn gẹ́gẹ́ bí obìnrin.

Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àṣà yìí ní ipa gidi lórí ìlera. Àwọn obìnrin tí wọ́n ní àìsàn tí a lè tọ́jú bí fibroid, PCOS tàbí endometriosis sábà máa ń jìyà fún ọ̀pọ̀ ọdún kí wọ́n tó mọ ohun tó ń ṣe wọ́n. Nígbà tí wọ́n bá fi máa wá ìtọ́jú, àìsàn náà ti lọ síwájú, ìtọ́jú sì ti nira sí i.

Àwọn olùtọ́jú ìlera náà lè fi kún ìṣòro náà nígbà tí wọ́n bá ka ọ̀rọ̀ obìnrin sí ẹ̀sùn nǹkan oṣù lásán láìṣe àyẹ̀wò tó yẹ. Tí olùtọ́jú ìlera kan kò bá fi ọwọ́ pàtàkì mú àwọn àmì yín, ẹ wá èrò ẹlòmíràn. Ìgbé ayé yín ṣe pàtàkì ní gbogbo ọjọ́-orí.

Bí àwọn ìṣòro nǹkan oṣù kan tilẹ̀ nílò ìtọ́jú dókítà, a lè bójú tó ọ̀pọ̀ nínú wọn dáadáa pẹ̀lú ọ̀nà tó wúlò tó bá ọjọ́-orí àti ipò yín mu.

Fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin tí ẹ̀jẹ̀ wọn pọ̀, níní ààbò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé tó sì ń fa omi mu ń ṣe ìyàtọ̀ ńlá nínú ìgboyà wọn àti bí wọ́n ṣe ń lọ sí ilé-ìwé. Ọ̀pọ̀ ọmọbìnrin Nàìjíríà ń lo ààbò tí kò tó – àkísà àtijọ́, tíṣù ilé ìtura, tàbí pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo tó fẹ́ẹ́rẹ́ – nítorí ìdílé wọn kò lè ra èyí tó dára jù lóṣooṣù.

Pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò jẹ́ ojútùú tó wúlò. Ọ̀dọ́bìnrin tó ń lo Sana Maxi Pad (tí a ṣe fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀, pẹ̀lú ìpele márùn-ún tó ń fa omi mu) lè lọ sí ilé-ìwé pẹ̀lú ìgboyà kódà ní ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ pọ̀ jù. Yàtọ̀ sí pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo tí a gbọ́dọ̀ máa pààrọ̀ lẹ́yìn wákàtí díẹ̀ ní ₦50-100 ọ̀kọ̀ọ̀kan, a lè ṣan pádì tí a lè fọ̀ kí a sì tún un lò jálẹ̀ ọjọ́, lẹ́yìn náà kí a fọ̀ ọ́ dáadáa nílé.

Kíkọ́ àwọn ọ̀dọ́bìnrin láti máa ṣe àkọsílẹ̀ oṣù wọn ń ràn wọ́n lọ́wọ́ láti lóye ìlànà ara wọn. Kàlẹ́ńdà lásán tí wọ́n ti ń sàmì sí ọjọ́ àkọ́kọ́ ẹ̀jẹ̀, tí wọ́n sì ń kọ bóyá ẹ̀jẹ̀ kéré, ó wà láàárín, tàbí ó pọ̀, ń fúnni ní ìmọ̀ tó wúlò. Lẹ́yìn oṣù díẹ̀, ìlànà náà yóò hàn. Àkọsílẹ̀ yìí tún ń ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ ìgbà tí nǹkan bá yí padà, èyí sì ń mú kí ó rọrùn láti mọ ìgbà láti wá ìrànlọ́wọ́.

Bíbójútó ìrora fún ọ̀dọ́bìnrin yẹ kí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀nà tó rọrùn: ìgò omi gbígbóná lórí ìsàlẹ̀ ikùn, eré ìdárayá fẹ́ẹ́rẹ́, àti oògùn ìrora tí a ń rà láìsí ìwé dókítà bí ibuprofen (tó ń dín ìrora àti ẹ̀jẹ̀ kù). Tí èyí kò bá mú ìtura tó tó wá, ó yẹ kí wọ́n lọ fún àyẹ̀wò dókítà.

Nígbà tí ẹ bá wà ní ọdún ogún sí ọgbọ̀n yín, mímọ bí oṣù yín ṣe máa ń rí ń ràn yín lọ́wọ́ láti tètè ṣàkíyèsí ìyípadà. Àwọn obìnrin tó ń gbèrò oyún ń jàǹfààní nínú ṣíṣe àkọsílẹ̀ ìgbà tí ẹyin ń jáde. Àwọn tí kò gbèrò oyún nílò ọ̀nà ìfètòsọ́mọbíbí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé, ó sì yẹ kí wọ́n bá olùtọ́jú ìlera wọn sọ̀rọ̀ nípa bí onírúurú ọ̀nà ṣe ń nípa lórí nǹkan oṣù.

Fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ní àwọn ọdún wọ̀nyí, pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò ní àǹfààní owó àti ìrọ̀rùn. Obìnrin tó ń lo pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lè ná ₦2,000-3,000 lóṣooṣù lórí ohun èlò nǹkan oṣù. Ní ọdún kan, ìyẹn jẹ́ ₦24,000-36,000. Àpò pádì tí a lè fọ̀ tó dára kò wọ́n tó bẹ́ẹ̀ rárá, ó sì ń pẹ́ fún ọdún 2-3, èyí ń dín owó kù ní 60-75% ju pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lọ.

Àwọn obìnrin oníṣẹ́ ní Lagos, Abuja àti Port Harcourt sábà máa ń ṣàníyàn nípa bí wọ́n ṣe máa bójú tó ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ní ọ́fíìsì, níbi tí wọ́n lè má rí ààyè lọ sí ilé ìtura nígbà ìpàdé gígùn. Níní ààbò tó ń fa omi mu gan-an, àti mímọ̀ pé ẹ lè ṣan án kí ẹ sì tún un lò nínú ilé ìtura, ń fúnni ní ìfọ̀kànbalẹ̀ tí pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo kò lè fúnni nígbà tí wọ́n bá tán.

Ọ̀pọ̀ obìnrin ní ọjọ́-orí yìí tún ń bójú tó nǹkan oṣù nígbà tí wọ́n ń tọ́jú àwọn ọmọ kékeré, tí wọ́n ń ṣe iṣẹ́ tó nira, tí wọ́n sì ń bójú tó ilé. Mímú kí bíbójútó nǹkan oṣù rọrùn nípa yíyọ àìní láti máa ra pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo ní ọjà kúrò ń dín orísun wàhálà àti ìnáwó kan kù.

Àìdánilójú perimenopause túmọ̀ sí pé ẹ gbọ́dọ̀ múra sílẹ̀ fún nǹkan oṣù yín nígbàkigbà. Ọ̀pọ̀ obìnrin ní ọdún ogójì àti àádọ́ta wọn ń gbé ohun èlò nǹkan oṣù dání nígbà gbogbo nítorí wọn kò lè mọ ìgbà tí ẹ̀jẹ̀ yóò bẹ̀rẹ̀.

Níní pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò nínú àpò yín, mọ́tò yín àti àpótí tábìlì yín níbi iṣẹ́ ń jẹ́ kí ẹ múra sílẹ̀ nígbà gbogbo láìsí gbígbé ọ̀pọ̀ pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo kiri. Nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá pọ̀ nígbà perimenopause, níní pádì tó ń fa omi mu jù lọ ń dènà jíjò tó lè dójú tini.

Àwọn obìnrin kan rí i pé kíkọ ìwé àkọsílẹ̀ nǹkan oṣù nígbà perimenopause ń ràn wọ́n lọ́wọ́ láti rí ìlànà nínú rúdurùdu náà. Kíkọ ọjọ́ ẹ̀jẹ̀, bí ẹ̀jẹ̀ ṣe pọ̀ tó, àti àwọn àmì tó bá a rìn (ooru ojijì lára, ìyípadà ìṣesí, bí oorun ṣe rí) ń pèsè ìmọ̀ tó wúlò fún olùtọ́jú ìlera tí àyẹ̀wò bá di dandan.

Èyí tún jẹ́ àkókò tí ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń tọ́ àwọn obìnrin kékeré sọ́nà – àwọn ọmọbìnrin, ọmọ ẹ̀gbọ́n, ẹlẹgbẹ́ iṣẹ́ kékeré. Pínpín ìmọ̀ tó péye nípa ìyípadà nǹkan oṣù jálẹ̀ ayé ń ràn wá lọ́wọ́ láti fọ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ó sì ń fún ìran tó ń bọ̀ ní ìmọ̀ tó dára ju èyí tí ẹ̀yin lè ti ní lọ.

Mímọ ohun tó wọ́pọ̀ ní ìpele ayé kọ̀ọ̀kan ní ọ̀pọ̀ àǹfààní tó kọjá ìlera ara nìkan.

Àìmọ̀ bóyá àmì yín wọ́pọ̀ ń fa àníyàn ní gbogbo ìgbà. Àwọn ọ̀dọ́bìnrin ń bẹ̀rù pé ohun burúkú kan ti ṣẹlẹ̀ nígbà tí oṣù wọn kò bá ṣe déédéé. Àwọn obìnrin ní ọdún ọgbọ̀n wọn ń páyà nígbà tí nǹkan oṣù bá yí padà lójijì. Àwọn obìnrin tó ń sún mọ́ ìdáwọ́ oṣù ń ṣàníyàn nípa àìsàn ńlá nígbà tí wọ́n bá ń la perimenopause tó wọ́pọ̀ kọjá.

Mímọ ìlànà tó bá ọjọ́-orí mu ń dín àníyàn yìí kù. Nígbà tí ìyá Blessing kọ́ pé nǹkan oṣù tí kò ṣe déédéé tó sì pọ̀ wọ́pọ̀ fún ọ̀dọ́bìnrin, àti pé àmì Blessing, bí wọ́n tilẹ̀ ń dààmú rẹ̀, kò léwu, àníyàn rẹ̀ dín kù gidigidi. Ó lè pọkàn pọ̀ sórí bíbójútó rẹ̀ lọ́nà tó wúlò dípò kí ó máa ro èyí tó burú jù.

Ìmọ̀ yìí tún ń ran obìnrin lọ́wọ́ láti mọ ìgbà tí wọ́n nílò ìtọ́jú dókítà gan-an. Dípò kí wọ́n fojú fo àmì tó le dá nítorí “nǹkan oṣù máa ń ní wàhálà nígbà gbogbo,” àwọn obìnrin tó lóye ìyàtọ̀ tó wọ́pọ̀ lè dá àmì ewu gidi mọ̀.

Ìlera ọpọlọ àti ìlera nǹkan oṣù so pọ̀. Ìrora nǹkan oṣù tó le, ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tó ń fa anemia, àti ìyípadà họ́mọ̀nù ń nípa lórí ìṣesí, agbára àti àlàáfíà ọkàn. Bíbójútó àmì ara sábà máa ń mú ìlera ọpọlọ dára sí i, dídín àníyàn kù nípa bóyá àwọn àmì wọ́pọ̀ sì ń mú ìtura tirẹ̀ wá.

Ìṣòro nǹkan oṣù ń mú kí obìnrin Nàìjíríà pàdánù iṣẹ́, ilé-ìwé, ìsìn àti àpéjọ. Àwọn ọmọbìnrin ń fi ilé-ìwé sílẹ̀ nítorí wọn kò lè bójú tó nǹkan oṣù dáadáa. Àwọn obìnrin oníṣẹ́ ń kọ àǹfààní sílẹ̀ nítorí wọ́n bẹ̀rù pé nǹkan oṣù yóò dí wọn lọ́wọ́. Àwọn obìnrin àgbà ń yẹra fún ètò nítorí ẹ̀jẹ̀ àìròtẹ́lẹ̀ ń mú kí ṣíṣètò nira.

Yíyanjú ìṣòro nǹkan oṣù – yálà nípasẹ̀ ohun èlò nǹkan oṣù tó dára jù, ìtọ́jú dókítà nígbà tí ó bá yẹ, tàbí mímọ̀ lásán pé àwọn àmì ṣeé bójú tó, kì í ṣe ìparun – ń dá ìgbé ayé tó dára padà. Àwọn obìnrin tó ń bójú tó nǹkan oṣù wọn dáadáa ń kópa ní kíkún nínú ẹ̀kọ́, iṣẹ́ àti ìgbé ayé àwùjọ.

Èrè ọrọ̀ ajé ń pọ̀ sí i nígbà tí ìṣòro nǹkan oṣù kò bá ti obìnrin sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan. Obìnrin tó ń pàdánù ọjọ́ iṣẹ́ mẹ́ta lóṣooṣù nítorí nǹkan oṣù tó le ń pàdánù kì í ṣe owó nìkan, ṣùgbọ́n àǹfààní ìgbéga níbi iṣẹ́ pẹ̀lú. Ọmọbìnrin ilé-ìwé tó ń dúró sílé nígbà nǹkan oṣù ń kẹ̀yìn nínú ẹ̀kọ́. Àwọn àdánù ẹnì kọ̀ọ̀kan wọ̀nyí ń kó jọ di ipa ọrọ̀ ajé ńlá láàárín àwùjọ.

Ìlera nǹkan oṣù tó dára sí i tún ń mú ìgbé ayé ìdílé dára sí i. Àwọn ìyá tó ń bójú tó nǹkan oṣù wọn pẹ̀lú ìtura lè tọ́jú àwọn ọmọ wọn dáadáa. Àwọn obìnrin tí anemia tàbí ìrora tí kò dáwọ́ dúró kò mú rẹ̀ ní agbára púpọ̀ sí i fún ìdílé àti àwùjọ wọn.

Mímọ ìlànà nǹkan oṣù jálẹ̀ ayé yín ń ràn yín lọ́wọ́ láti ṣe àṣàyàn tó pẹ́ nípa ohun èlò nǹkan oṣù. Obìnrin tó ń ṣe nǹkan oṣù láti ọmọ ọdún 13 dé 50 (ọdún 37) yóò ní nǹkan bí nǹkan oṣù 450. Tí ó bá ń lo pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo 20 fún nǹkan oṣù kọ̀ọ̀kan, ìyẹn jẹ́ pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo 9,000 ní gbogbo ayé rẹ̀ – tó ń fa ìdọ̀tí tó pọ̀ àti ìnáwó tí kò dúró.

Yíyí padà sí pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò, kódà fún apá kan ayé nǹkan oṣù yín, ń dín ipa lórí àyíká àti owó kù gidigidi. Fún àwọn ìdílé Nàìjíríà tí owó wọn kò pọ̀, yíyọ tàbí dídín ríra ohun èlò nǹkan oṣù lóṣooṣù kù ń fi owó sílẹ̀ fún oúnjẹ, owó ilé-ìwé, ìtọ́jú ìlera tàbí ìfowópamọ́.

Àǹfààní àyíká ṣe pàtàkì ní àwùjọ Nàìjíríà níbi tí ètò ìkó ìdọ̀tí kò ti péye. Pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo kì í jẹrà fún ọdún 500-800. Ní àwọn agbègbè tí kò ní ìkó ìdọ̀tí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé, pádì tí a ti lò sábà máa ń bọ́ sínú gọ́tà, tó ń fa ìkún omi nígbà òjò, tàbí kí a sun wọ́n, èyí tó ń tú kẹ́míkà olóró jáde.

Àwọn obìnrin tó ń lo pádì tí a lè fọ̀ sọ pé inú wọn dùn láti mọ̀ pé oṣù wọn kò ń ba àyíká jẹ́. Èyí ṣe pàtàkì pàápàá fún àwọn ọ̀dọ́bìnrin Nàìjíríà tí wọ́n ń bìkítà sí i nípa ààbò àyíká àti ojúṣe sí àyíká.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń ṣàníyàn nípa ìlera nǹkan oṣù wọn, ṣùgbọ́n wọ́n ń lọ́ra láti wá ìmọ̀ tàbí ìrànlọ́wọ́ nítorí èèwọ̀ àṣà, owó, tàbí ẹ̀rù pé wọn yóò dá wọn lẹ́jọ́.

Èyí jẹ́ ọ̀kan lára ìbéèrè tí àwọn ìyá máa ń béèrè jù. Ìtumọ̀ ìṣègùn fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ni pípàdánù ẹ̀jẹ̀ tó ju 80ml lọ ní nǹkan oṣù kọ̀ọ̀kan, ṣùgbọ́n wíwọn ẹ̀jẹ̀ tí a pàdánù kò ṣeé ṣe fún ọ̀pọ̀ obìnrin.

Àwọn àmì tó fi hàn pé ẹ̀jẹ̀ ọ̀dọ́bìnrin ti pọ̀ jù ni: ẹ̀jẹ̀ tó ń rin pádì tàbí tampon ní gbogbo wákàtí fún ọ̀pọ̀ wákàtí léraléra, ẹ̀jẹ̀ tó ju ọjọ́ méje lọ, ẹ̀jẹ̀ dídì tó tóbi ju owó ẹyọ ₦10 lọ, tàbí kí ojú rẹ̀ ṣá, kí ó rẹ̀ ẹ́, tàbí kí òòyì máa kọ́ ọ nígbà nǹkan oṣù (èyí lè jẹ́ àmì anemia).

Ṣùgbọ́n, kódà tí ẹ̀jẹ̀ náà kò bá dé ìwọ̀n ìṣègùn fún “ó pọ̀ jù,” tí ó bá ń dí ọmọbìnrin yín lọ́wọ́ láti lọ sí ilé-ìwé, kópa nínú ètò, tàbí sùn dáadáa, ó yẹ kí a yanjú rẹ̀. Ìgbé ayé tó dára ṣe pàtàkì bí ìwọ̀n ìṣègùn.

Ọ̀pọ̀ ìyá ń ṣàníyàn pé mímú ọmọbìnrin wọn lọ sọ́dọ̀ dókítà nítorí ìṣòro nǹkan oṣù lè má bójú mu, tàbí pé àwọn olùtọ́jú ìlera yóò dá wọn lẹ́jọ́ fún wíwá ìtọ́jú fún nǹkan oṣù “tó wọ́pọ̀.” Ẹ rántí pé ó yẹ kí àwọn olùtọ́jú ìlera fi ọwọ́ pàtàkì mú àníyàn nípa nǹkan oṣù ní ọjọ́-orí èyíkéyìí. Tí nǹkan oṣù ọmọbìnrin yín bá ń nípa lórí ayé rẹ̀ gidigidi, ó yẹ fún àyẹ̀wò àti ojútùú.

Ní báyìí ná, rírí i dájú pé ó ní ààbò tó tó ń ṣèrànwọ́. Ọ̀pọ̀ ọ̀dọ́bìnrin ń lo pádì fẹ́ẹ́rẹ́ tí a ṣe fún ẹ̀jẹ̀ díẹ̀ nítorí ìyẹn ló wà tàbí ìyẹn ni owó wọn ká, lẹ́yìn náà ẹ̀jẹ̀ á jò kọjá rẹ̀ ní ọjọ́ tí ó pọ̀. Níní pádì tí a ṣe ní tòótọ́ fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ń mú kí lílọ sí ilé-ìwé rọrùn púpọ̀.

Ìyípadà fúnra rẹ̀ kì í fi dandan jẹ́ ohun àníyàn, ṣùgbọ́n ìyípadà òjijì tí kò ní àlàyé nínú ìlànà tó ti dúró tẹ́lẹ̀ nílò ìwádìí. Tí nǹkan oṣù yín bá ti ń ṣe déédéé tí ó sì ṣeé sọ tẹ́lẹ̀ ní gbogbo ọdún ogún yín, lẹ́yìn náà tí ó di àìdéédéé lójijì, tó pọ̀ jù, tó ń ro yín jù, tàbí tí àmì tuntun mìíràn yọjú ní ọdún ọgbọ̀n yín, ohun kan ti yí padà nínú ara yín.

Àwọn ohun tó sábà máa ń fà á ni fibroid (tó wọ́pọ̀ gan-an láàárín obìnrin Nàìjíríà), àìdọ́gba họ́mọ̀nù, ìṣòro thyroid, ìyípadà ńlá nínú ìwọ̀n ara, oògùn tuntun, tàbí wàhálà ọkàn. Àwọn kan nílò ìtọ́jú, àwọn mìíràn kàn nílò àbójútó. Ọ̀nà kan ṣoṣo láti mọ̀ ni àyẹ̀wò.

Síbẹ̀, kì í ṣe gbogbo ìyípadà ni àìsàn. Bíbẹ̀rẹ̀ tàbí dídá ọ̀nà ìfètòsọ́mọbíbí oní-họ́mọ̀nù dúró ń nípa lórí oṣù. Oyún, ìbímọ àti fífún ọmọ lọ́mú ní ìlànà tiwọn. Ìyípadà ńlá nínú ayé – bíbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tuntun tó nira, wàhálà nínú àjọṣe, títọ́jú ẹbí tó ń ṣàìsàn – lè da oṣù rú fún ìgbà díẹ̀.

Kókó ọ̀rọ̀ ni bóyá ìyípadà náà ń bá a lọ. Tí oṣù yín bá dàrú fún oṣù kan tàbí méjì nígbà àkókò wàhálà kan, tí ó sì padà bọ̀ sípò, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ nítorí ipò náà. Tí ìyípadà bá ń bá a lọ fún oṣù mẹ́ta tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, tàbí tí àwọn àmì bá le (ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ gan-an, ìrora ńlá, ẹ̀jẹ̀ láàárín nǹkan oṣù méjì), ẹ wá àyẹ̀wò.

Ọ̀pọ̀ obìnrin Nàìjíríà ń fà sẹ́yìn láti wá ìtọ́jú nítorí wọ́n bẹ̀rù àyẹ̀wò tàbí ìtọ́jú olówó ńlá. Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìbẹ̀wò ìpìlẹ̀ sọ́dọ̀ dókítà. Ọ̀pọ̀ ìgbà, ìbéèrè fínnífínní àti àyẹ̀wò ara lásán ń fúnni ní ìdáhùn láìsí àyẹ̀wò olówó ńlá. Kódà tí àyẹ̀wò bá pọn dandan, mímọ ohun tó ń ṣẹlẹ̀ dára ju ṣíṣàníyàn nípa ohun tí a kò mọ̀ lọ.

Fún àwọn obìnrin ní ọdún ogójì àti àádọ́ta wọn, yíya perimenopause tó wọ́pọ̀ sọ́tọ̀ kúrò lára àìsàn tó nílò ìtọ́jú lè ṣòro. Àwọn méjèèjì lè fa ẹ̀jẹ̀ àìdéédéé, ṣùgbọ́n àwọn ìlànà kan ń fa àníyàn jù.

Perimenopause sábà máa ń ní àìdéédéé tó ń pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún. Oṣù lè kúrú, gùn, tàbí di èyí tí kò ṣeé sọ tẹ́lẹ̀. Ẹ̀jẹ̀ lè pọ̀ nígbà mìíràn kí ó sì kéré nígbà mìíràn. Ẹ lè fo nǹkan oṣù pátápátá fún ọ̀pọ̀ oṣù, lẹ́yìn náà kí ó padà. Ìyípadà wọ̀nyí sábà máa ń lọ sókè-sódò dípò kí wọ́n tẹ̀lé ọ̀nà kan ṣoṣo.

Àwọn ìlànà tó ń fa àníyàn jù ni: ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ gan-an ní gbogbo ìgbà (tó ń rin ààbò ní gbogbo wákàtí), ẹ̀jẹ̀ tó ń wá léraléra ju ẹ̀ẹ̀kan lọ́sẹ̀ mẹ́ta-mẹ́ta, ẹ̀jẹ̀ láàárín nǹkan oṣù méjì, ẹ̀jẹ̀ nígbà ìbálòpọ̀ tàbí lẹ́yìn rẹ̀, tàbí ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn oṣù méjìlá láìsí nǹkan oṣù (lẹ́yìn tí a ti kà yín sí ẹni tó ti dé ìdáwọ́ oṣù).

Àwọn ìlànà wọ̀nyí ṣì lè jẹ mọ́ perimenopause, ṣùgbọ́n wọ́n tún lè fi polyp, fibroid, àìdọ́gba họ́mọ̀nù, tàbí ní àwọn ìgbà díẹ̀, àìsàn tó lágbára jù hàn. Nítorí ewu pọ̀ jù fún obìnrin àgbà, ìwádìí ṣe pàtàkì.

Ìròyìn rere ni pé ọ̀pọ̀ ẹ̀jẹ̀ àìtọ́ ní ọjọ́-orí yìí ní ohun tí kò léwu tó ń fà á. Ìpèníjà ní Nàìjíríà ni pé àwọn obìnrin sábà máa ń gba ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ tó ń da ayé rú gẹ́gẹ́ bí ohun tí wọ́n gbọ́dọ̀ fara dà, dípò kí wọ́n wá àyẹ̀wò àti ìtọ́jú. Ẹ kò ní láti jìyà ẹ̀jẹ̀ tó ń ya bí omi fún ọ̀pọ̀ ọdún nítorí pé ẹ ń sún mọ́ ìdáwọ́ oṣù. Ìtọ́jú tó múná dóko wà.

Tí owó bá jẹ́ àníyàn yín, ẹ bá olùtọ́jú ìlera yín sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ ní gbangba. Nígbà mìíràn, ìgbésẹ̀ tó rọrùn bí oògùn ń mú ìtura ńlá wá láìsí ìtọ́jú bí iṣẹ́ abẹ tó wọ́n. Kódà nígbà tí irú ìtọ́jú bẹ́ẹ̀ bá pọn dandan, fífà sẹ́yìn sábà máa ń mú kí ìṣòro burú sí i, kí ìtọ́jú sì wọ́n jù, kì í ṣe kí ó dín kù.

Ní Sana Pads, a mọ̀ pé ìṣòro nǹkan oṣù máa ń yàtọ̀ ní ìpele ayé kọ̀ọ̀kan, nítorí a ń gbé ìgbé ayé yìí pẹ̀lú yín. Gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ Nàìjíríà, a ṣe àwọn ọjà wa pàápàá fún ìpèníjà tí obìnrin Nàìjíríà ń kojú – láti ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ nínú ojú ọjọ́ gbígbóná àti ọlọ́rinrin, sí àìrí omi tó tó láti máa pààrọ̀ pádì léraléra, títí dé ẹrù owó ríra pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lóṣooṣù.

Àwọn ọjà wa wà fún obìnrin ní gbogbo ìpele. Àwọn ọ̀dọ́bìnrin tí ẹ̀jẹ̀ wọn pọ̀ tí kò sì ṣeé sọ tẹ́lẹ̀ ń rí ààbò nínú Maxi Pad pẹ̀lú ìpele márùn-ún tó ń fa omi mu, tó lè gba ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ jù lọ. Àwọn obìnrin tó wà ní òkè ọdún ìbímọ wọn fẹ́ràn Premium Pad tó ń fa omi mu dáadáa tó sì tura fún ìṣàn déédéé. Àwọn obìnrin tó ń kojú àìdánilójú perimenopause ń jàǹfààní nínú níní àṣàyàn fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀ àti ọjọ́ tí ó pọ̀.

A ti ran obìnrin Nàìjíríà tó ju 10,000 lọ lọ́wọ́ ní tààrà, a sì ti pín pádì tó ju 30,000 lọ nípasẹ̀ àjọṣepọ̀ pẹ̀lú ilé-ìwé, NGO àti àjọ àwùjọ. Iṣẹ́ yìí kọjá títa ọjà. A pinnu láti fòpin sí àìlówó fún ohun èlò nǹkan oṣù nípa mímú kí ohun èlò nǹkan oṣù tó dára wà fún gbogbo ènìyàn láìka ipò owó sí.

Ní ilẹ̀ wa ni a ti ń ṣe pádì wa, nítorí náà a lóye àìní Nàìjíríà dáadáa. A mọ̀ pé àìsí iná mànàmáná ń mú kí gbígbẹ pádì ṣòro, nítorí náà a ṣe wọ́n láti gbẹ kíákíá díẹ̀ kódà láìsí oòrùn tààrà. A mọ̀ pé àìtó omi ní àwọn agbègbè kan ń mú kí fífọ̀ ṣòro, nítorí náà àbàwọ́n máa ń tètè kúrò lára ohun èlò wa láìfi agbára fọ̀ púpọ̀. A mọ̀ pé ooru nílò ohun èlò tí afẹ́fẹ́ ń wọ̀, tí kì í fa ìnira tàbí ara sísú.

A tún mọ̀ pé ẹ̀kọ́ ṣe pàtàkì bí ọjà. Ìdí nìyẹn tí a fi ń pèsè ìmọ̀ nípa ìlera nǹkan oṣù tó bá onírúurú ọjọ́-orí àti ìpele ayé mu. Nígbà tí àwọn àjọ bá ra pádì lọ́pọ̀ láti pín, a máa ń fi ohun èlò ẹ̀kọ́ kún un nípa ìlera nǹkan oṣù, bí a ṣe ń tọ́jú pádì dáadáa, àti mímọ ìgbà láti wá ìtọ́jú dókítà.

Iṣẹ́ wa kọjá bíbójútó àmì nǹkan oṣù, ó dé àtìlẹ́yìn fún ẹ̀kọ́ obìnrin, ìkópa wọn nínú ọrọ̀ ajé, àti iyì wọn ní gbogbo ọjọ́-orí. Yálà ẹ jẹ́ ìyá tó ń wá ojútùú fún ọmọbìnrin ọ̀dọ́ yín tí ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ pọ̀, obìnrin oníṣẹ́ tó ń kojú ẹ̀jẹ̀ àìròtẹ́lẹ̀ ti perimenopause, tàbí NGO tó ń sìn obìnrin ní gbogbo ọjọ́-orí, a wà níbí láti ràn yín lọ́wọ́.

Gbígbé ìgbésẹ̀ láti yanjú ìṣòro nǹkan oṣù bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú mímọ ipò àti àìní yín lọ́wọ́lọ́wọ́. Yálà ẹ ń bójú tó ìlera nǹkan oṣù tiyín tàbí ẹ ń ran ẹlòmíràn lọ́wọ́, àwọn ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tó wúlò ń ṣe ìyàtọ̀.

Ẹ bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣe àkọsílẹ̀ ìlànà oṣù yín fún oṣù 2-3. Ẹ kọ ìgbà tí ẹ̀jẹ̀ bẹ̀rẹ̀, ọjọ́ mélòó ló gbà, bóyá ẹ̀jẹ̀ kéré, ó wà láàárín, tàbí ó pọ̀ lójoojúmọ́, àti àwọn àmì tó bá a rìn bí ìrora, ìyípadà ìṣesí tàbí àárẹ̀. Ìmọ̀ yìí ń ràn yín lọ́wọ́ láti lóye ohun tó wọ́pọ̀ fún yín, ó sì ń mú kí ó rọrùn láti bá olùtọ́jú ìlera sọ̀rọ̀ nípa àníyàn yín tí ó bá pọn dandan.

Ẹ ṣàyẹ̀wò ohun èlò nǹkan oṣù tí ẹ ń lò báyìí pẹ̀lú òtítọ́. Ṣé wọ́n ń dáàbò bò yín tó? Ṣé ẹ̀jẹ̀ máa ń jò léraléra? Ṣé ẹ máa ń ṣàníyàn pé yóò tán kí nǹkan oṣù yín tó parí? Ṣé ẹ ń ná owó tí ẹ kò fẹ́rẹ̀ẹ́ lè ná lórí pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lóṣooṣù? Tí ìdáhùn kankan bá jẹ́ bẹ́ẹ̀ ni, àsìkò ti tó láti ronú nípa ọ̀nà mìíràn.

Fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ní ọjọ́-orí èyíkéyìí, Sana Maxi Pad ń fúnni ní ààbò pẹ̀lú ìpele márùn-ún tó ń fa omi mu àti ìpele kan tí kì í jò. Ó ń gba ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ dáadáa láìsí wíwúwo ọ̀pọ̀ pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo. Fún ìṣàn déédéé, Premium Pad pẹ̀lú ìpele mẹ́ta tó ń fa omi mu àti ìpele tí kì í jò ń fúnni ní ààbò tó dára ní iye owó tó rọrùn jù. Fún ọjọ́ tí ẹ̀jẹ̀ kò pọ̀, No Wahala Pad pẹ̀lú ìpele kan tó ń fa omi mu ń ṣiṣẹ́ dáadáa.

Tí pádì tí a lè fọ̀ bá jẹ́ tuntun fún yín, Starter Kit (àpò ìbẹ̀rẹ̀) wa ní Premium Pad mẹ́ta àti àpò ìpamọ́ kan – ó tó láti gbìyànjú láìná owó púpọ̀. Ọ̀pọ̀ obìnrin rí i pé pádì 6-8 lápapọ̀ (àdàpọ̀ oríṣiríṣi bí ẹ̀jẹ̀ yín ṣe máa ń rí) ń jẹ́ kí wọ́n lè máa pààrọ̀ wọn dáadáa jálẹ̀ oṣù.

Owó tí ẹ ná máa ń padà wá kíákíá. Tí ẹ bá ń ná ₦2,500 lóṣooṣù lórí pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo báyìí (₦30,000 lọ́dún), àpò pádì tí a lè fọ̀ tó pé kò tó owó pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo oṣù mẹ́ta, ṣùgbọ́n ó ń pẹ́ fún ọdún 2-3. Ìfowópamọ́ náà jẹ́ 60-75% ju pádì ẹ̀ẹ̀kan-ṣoṣo lọ lọ́dún.

Tí ẹ bá ń sìn obìnrin àti ọmọbìnrin ní onírúurú ọjọ́-orí, ẹ ti rí bí ìṣòro nǹkan oṣù ṣe ń nípa lórí ẹ̀kọ́, iṣẹ́ àti àlàáfíà. Àwọn ilé-ìwé ń rí àwọn ọmọbìnrin tó ń pàdánù kíláàsì lóṣooṣù. Àwọn NGO tó ń ran obìnrin lọ́wọ́ nínú ọrọ̀ ajé ń rí bí ìṣòro nǹkan oṣù ṣe ń dí ìkópa lọ́wọ́. Àwọn àjọ ìlera lóye bí ìṣòro nǹkan oṣù tí a kò tọ́jú ṣe ń nípa lórí ìlera lápapọ̀.

Pípèsè ohun èlò nǹkan oṣù tó dára pẹ̀lú ẹ̀kọ́ ń mú ipa gidi wá. Àwọn àjọ tó ń pín pádì tí a lè fọ̀ tí a sì tún lò sọ pé wíwá sí ilé-ìwé ti dára sí i, ìkópa níbi iṣẹ́ ti pọ̀ sí i, ìlera àwọn tó ń jàǹfààní sì ti dára sí i.

Sana Pads ń pèsè fún ilé-ìwé, NGO àti ètò àwùjọ ti ìwọ̀n èyíkéyìí ní iye owó kan náà tí kò yí padà fún àpò kọ̀ọ̀kan. A lè ṣètò ìpínkiri gẹ́gẹ́ bí àìní àwọn ènìyàn yín – àṣàyàn púpọ̀ sí i fún ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ fún àwọn obìnrin àgbà, àpò onírúurú púpọ̀ sí i fún ẹgbẹ́ tí ọjọ́-orí wọn yàtọ̀, Starter Kit fún àwọn ọmọbìnrin tí nǹkan oṣù wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀.

A tún ń ṣèrànwọ́ nínú ṣíṣe ètò náà. Pípín pádì láìsí ẹ̀kọ́ ń dín àǹfààní wọn kù. A ń pín ìmọ̀ nípa lílò, fífọ̀ àti títọ́jú wọn dáadáa, pẹ̀lú ìmọ̀ ìlera nǹkan oṣù tó bá ọjọ́-orí mu. Fún àjọṣepọ̀ tó tóbi, a lè kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ètò yín.

Tí ẹ bá fẹ́ ran àwọn obìnrin àti ọmọbìnrin ní àwùjọ yín, àjọ yín tàbí agbègbè yín lọ́wọ́, ẹ kàn sí wa láti jíròrò àwọn àṣàyàn. Yálà ẹ jẹ́ ilé-ìwé ní Kaduna tó ń kọ́ ọmọbìnrin 200, NGO ní Port Harcourt tó ń ṣe ètò ìgbéga obìnrin, tàbí ilé-ìwòsàn ní Abuja tó ń sìn onírúurú ènìyàn, a lè jọ ṣiṣẹ́ láti kojú àìlówó fún ohun èlò nǹkan oṣù àti ìpèníjà ìlera nǹkan oṣù.

Ìṣòro nǹkan oṣù ń kan obìnrin lọ́nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní ìpele ayé kọ̀ọ̀kan. Ohun tó wọ́pọ̀ ní ọmọ ọdún 15 yàtọ̀ sí ohun tó wọ́pọ̀ ní ọdún 35 tàbí 50. Mímọ ìyàtọ̀ wọ̀nyí ń dín àníyàn kù, ó sì ń ràn yín lọ́wọ́ láti mọ ìgbà tí àwọn àmì nílò ìtọ́jú dókítà. Àìdéédéé àti ẹ̀jẹ̀ tó pọ̀ ní ọdún ọ̀dọ́ nílò bíbójútó tó wúlò àti ìfọ̀kànbalẹ̀, kì í ṣe ìpayà. Ìyípadà ní àgbà nílò ìwádìí tí ó bá jẹ́ òjijì tàbí tó le. Rúdurùdu perimenopause jẹ́ ohun tí a retí, ṣùgbọ́n kò yẹ kí ẹ jìyà rẹ̀ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.

Ní gbogbo ọjọ́-orí, níní ààbò nǹkan oṣù tó tó ṣe pàtàkì. Kò yẹ kí obìnrin Nàìjíríà pàdánù ilé-ìwé, iṣẹ́ tàbí ìgbé ayé nítorí wọn kò lè bójú tó nǹkan oṣù wọn dáadáa. Àìlówó kò gbọdọ̀ fipá mú ẹnikẹ́ni láti yàn láàárín ohun èlò nǹkan oṣù àti àwọn ohun kòṣeémánìí mìíràn.

Ìmọ̀ pẹ̀lú ojútùú tó wúlò ń fún obìnrin lágbára láti darí ìlera nǹkan oṣù wọn. Ẹ máa ṣe àkọsílẹ̀ ìlànà yín, ẹ mọ ohun tó wọ́pọ̀ fún ọjọ́-orí yín, ẹ wá ìrànlọ́wọ́ nígbà tí ó bá yẹ, kí ẹ sì náwó sórí ojútùú tó pẹ́ tó máa ṣe yín láǹfààní jálẹ̀ ọdún ìbímọ yín.

Gbogbo obìnrin Nàìjíríà yẹ láti bójú tó nǹkan oṣù rẹ̀ pẹ̀lú iyì, ìtura àti ìgboyà, yálà ó jẹ́ ọmọ ọdún 14 tàbí 54. Fún ìmọ̀ síwájú sí i nípa ìpèníjà ìlera nǹkan oṣù àti ojútùú ní onírúurú ìpele ayé, ẹ ṣèbẹ̀wò sí ìtọ́sọ́nà kíkún wa lórí ìlera nǹkan oṣù.